1 Samuel 17
Kisin Kiraan Kitabuna (YAL) vs NAA
1 Filisitine yi e ganle malan yɛngɛ so xinla ma. E yi e malan Soko yi, naxan Yuda bɔxɔn ma. E yi e ganla malan Soko nun Aseka tagi, Efesi-Damimi yi.
1 Os filisteus reuniram as suas tropas para a guerra em Socó, que fica em Judá. Eles acamparam entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Sɔli nun Isirayila muxune fan yi e ganla malan Ela lanbanni. E yi e ganla ti Filisitine yɛngɛ xinla ma.
2 Saul e os homens de Israel se reuniram e acamparam no vale de Elá, e ali ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 Filisitine yi tixi geyaan fari fɔxɔ kedenni, Isirayila kaane fan geyaan fari fɔxɔ kedenni. Lanbanna yi e tagi.
3 Os filisteus estavam num monte e os israelitas estavam no outro monte, ficando o vale no meio deles.
4 Fala ralina nde yi mini Filisitine yɛ, a a maso gali firinne tagi. A yi xili Goliyati, Gati kaan nan yi a ra. A yi kuya fɔ nɔngɔnna yɛ sennin nun yiin yɛ keden.
4 Então do arraial dos filisteus saiu um guerreiro chamado Golias. Ele era da cidade de Gate e tinha quase três metros de altura.
5 Sula kɔmɔtin yi soxi a xun na, sula domaan xali daxin yi a fatin kantanma naxan kilo tonge sennin liyɛ.
5 Trazia na cabeça um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze, que pesava uns sessenta quilos.
6 A sanne yi yɛ masansanxi sulan nan na. Sula silanfanna yi sɔtixi a fari.
6 Trazia caneleiras de bronze nas pernas e um dardo de bronze sobre os ombros.
7 A tanban fɛɛn yi gbo alo gbindonna. Wuren naxan yi na ɲɔɛ ra, a kilo solofere liyɛ. A yɛ masansan wure lefaan suxu muxun yi sigan tima a yɛɛ ra.
7 A haste da sua lança era como o eixo do tecelão, e a ponta da sua lança era de ferro e pesava mais de sete quilos. E diante dele ia o escudeiro.
8 A a xuini te, a falan nasiga Isirayila ganla ma, a naxa, “Nanfera ɛ tixi yɛngɛ so xinla ma? Filisitina nde xa mi n tan na ba? Ɛ tan, Sɔli a konyine xa mi ɛ ra ba? Ɛ muxu keden yita naxan godɛ n yɛngɛdeni.
8 Golias parou e gritou para as tropas de Israel: — Para que vocês saíram para formar a linha de batalha? Não sou eu filisteu, e vocês, servos de Saul? Escolham entre vocês um homem que venha lutar comigo.
9 Xa a nɔ n bɔnbɛ a n faxa, nxu findi ɛ konyine ra. Xa n na a nɔ, n yi a faxa, ɛ findi nxɔ konyine ra, ɛ wali nxu xa.”
9 Se ele puder lutar comigo e me matar, seremos servos de vocês. Mas, se eu o vencer e o matar, vocês serão nossos servos e nos servirão.
10 Filisiti xɛmɛn mɔn yi a fala, a naxa, “N bata na xinla rasiga Isirayila ganle ma. Xɛmɛ keden xa mini, alogo nxu xa nxu bode yɛngɛ.”
10 E o filisteu continuou: — Hoje eu desafio as tropas de Israel. Deem-me um homem, para que lute comigo.
11 Sɔli nun Isirayila kaane birin yi Filisiti xɛmɛna falane mɛ, gaxu gbeen yi e suxu.
11 Quando Saul e todo o Israel ouviram estas palavras do filisteu, ficaram assustados e com muito medo.
12 Yese Efarata bɔnsɔnna dii xɛmɛn nan yi Dawuda ra, naxan yi kelixi Bɛtɛlɛmi taani Yuda bɔxɔn ma. Dii xɛmɛ solomasɛxɛ yi Yese yii. Sɔli waxatini, Yese bata yi findi fonna ra yamaan yɛ.
12 Davi era filho daquele efrateu de Belém de Judá cujo nome era Jessé e que tinha oito filhos. Nos dias de Saul, Jessé já era bastante idoso entre os homens.
13 Yese a dii xɛmɛ singe saxanne bata yi siga Sɔli fɔxɔ ra yɛngɛni. A singen yi xili Eliyabi, a firinden xili Abinadabo, a saxanden xili Sama.
13 Os três filhos mais velhos de Jessé tinham ido com Saul para a guerra. Esses três, que tinham ido para a guerra, se chamavam Eliabe, que era o primogênito; Abinadabe, que era o segundo; e Samá, que era o terceiro.
14 Dawuda nan yi xurimaan na. Fori saxanne yi Sɔli fɔxɔ ra.
14 Davi era o mais moço; só os três mais velhos seguiram Saul.
15 Dawuda yi sigama Sɔli konni a mɔn yi xɛtɛma a babaa xuruseene rabadeni Bɛtɛlɛmi yi.
15 Davi, porém, ia a Saul e voltava, para apascentar as ovelhas de seu pai, em Belém.
16 Xii tonge naanin, xɔtɔnna nun ɲinbanna, Goliyati Filisiti xɛmɛn yi tima nɛn e yɛtagi.
16 O filisteu vinha de manhã e de tarde, apresentando-se durante quarenta dias.
17 Yese yi a fala a diin Dawuda xa, a naxa, “Donse xɔri bɛnbɛnla nun buru xun funi itoe tongo, i yi e xali i tadane xɔn gali malandeni.
17 Jessé disse a Davi, seu filho: — Peço que você leve para os seus irmãos uma medida deste trigo tostado e estes dez pães. Corra e leve isso para os seus irmãos, no acampamento.
18 I mɔn yi fɛnɛ kundi funi itoe sanba e sofa kuntigin ma. I mɔn yi a mato xa i tadane kɛndɛ, i yi fa taxamasenna nde ra keli e ma.
18 Porém estes dez queijos, leve-os para o comandante de mil. Veja como os seus irmãos estão passando e traga uma prova de que estão bem.
19 E Sɔli fɛma Ela lanbanni e nun Isirayila xɛmɛne birin Filisitine yɛngɛdeni.”
19 Saul, eles e todos os homens de Israel estão no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Dawuda yi keli xɔtɔn xɔtɔn. A xuruseene taxu xuruse kantanna nde ra, a a goronne tongo, a siga, alo Yese a yamari kii naxan yi. A so gali malandeni waxatin naxan yi, a yi ganla li tixi yɛngɛ so xinla ma, e yɛngɛ sɔnxɔni tema.
20 No dia seguinte, Davi se levantou de madrugada, deixou as ovelhas com um guarda, carregou o que havia sido preparado e partiu, como Jessé lhe havia ordenado. Chegou ao acampamento quando as tropas estavam saindo para colocar-se em ordem de combate e, aos gritos, chamavam para a batalha.
21 Isirayila nun Filisitine yi e ganle ti yɛngɛ so xinla ma, kɛnɛnni
21 Os israelitas e filisteus se puseram em ordem, fileira contra fileira.
22 Dawuda yi a goronne taxu goron kantanna ra, ganla yi tixi dɛnaxan yi a siga a giyɛ mɛnni. A to so, a a tadane xɔntɔn.
22 Davi deixou o que havia trazido aos cuidados do guarda da bagagem e correu para a batalha. Quando chegou lá, perguntou a seus irmãos se estavam bem.
23 A yi fala tiini e ra waxatin naxan yi, Filisiti sofaan Goliyati Gati kaan yi a mafa a ganla yɛɛ ra. A mɔn yi a xuini te, a xɛtɛ a dari fe xinli ito ma. Dawuda yi a mɛ.
23 Enquanto Davi ainda falava com eles, eis que vinha subindo do exército dos filisteus o guerreiro, cujo nome era Golias, o filisteu de Gate. E falou as mesmas coisas que havia falado anteriormente. E Davi escutou.
24 Isirayila kaane birin yi e masiga e to Goliyati to, bayo e yi gaxuxi a yɛɛ ra ki faɲi.
24 Todos os israelitas, vendo aquele homem, fugiam dele, com muito medo.
25 Birin yi a falama, e naxa, “Ɛ bata xɛmɛni ito to godɛ? A godoma Isirayila xili feen nan ma. Naxan na a faxa, mangan nafulu gbeen fiyɛ a ma nɛn. A a dii tɛmɛn fi a ma futun na, a mudu fiin ba a denbayaan xun ma Isirayila yi.”
25 E diziam uns aos outros: — Vocês viram aquele homem? Ele veio para afrontar Israel. O rei dará muitas riquezas para quem matar aquele homem. Também lhe dará a filha em casamento, e à casa de seu pai isentará de impostos em Israel.
26 Xɛmɛn naxanye yi Dawuda fɛma, a a fala ne xa, a naxa, “Nanfe ligɛ na kanna xa naxan na Filisitini ito faxa, a yagin ba Isirayila ma? Nde Filisiti Ala kolontareni ito ra naxan susuxi habadan Alaa ganle makonbɛ?”
26 Então Davi perguntou aos homens que estavam perto dele: — O que será dado ao homem que matar esse filisteu e livrar Israel de tal afronta? Quem é esse filisteu incircunciso para afrontar os exércitos do Deus vivo?
27 Yamaan yi xɛtɛ falane ma, e naxa, “Ito nan ligama na kanna xa naxan na a faxa.”
27 E o povo lhe repetiu as mesmas palavras, dizendo: — É isso que será dado ao homem que o matar.
28 Eliyabi, a tadan forimaan to e nun sofane to batuɛ, a xɔlɔ Dawuda ma han! A yi a fala, a naxa, “Nanfera i faxi be? I ya xuruse kurudin taxuxi nde ra burunna ra? N ni i ya yɛtɛ yigboon kolon, e nun i ya bɔɲɛ ɲaxiyana. I faxi yɛngɛni gbɛden nin.”
28 Eliabe, o irmão mais velho, ouviu Davi falando com aqueles homens. Ele ficou irado com Davi e disse: — Por que você veio para cá? E com quem você deixou aquelas poucas ovelhas no deserto? Sei que você é presunçoso e mau. Você veio aqui só para ver a batalha.
29 Dawuda yi maxɔdinna ti, a naxa, “N nanse ligaxi a ɲaxin na? N fala tiin nin gbansan!”
29 Davi respondeu: — O que foi que eu fiz agora? Apenas fiz uma pergunta.
30 A a xun xanbi so a tada yi a sofa gbɛtɛ maxɔdin na kii kedenni. Yamaan yi a yabi alo a singena.
30 Então Davi se desviou dele na direção de outro e fez a mesma pergunta. E o povo lhe deu a mesma resposta de antes.
31 E na falane mɛ Dawuda ra waxatin naxan yi e sa ne dɛntɛgɛ Sɔli xa. Sɔli yi a xili.
31 Alguns homens que tinham ouvido as palavras de Davi foram anunciá-las a Saul, que mandou chamar Davi.
32 Dawuda yi a fala Sɔli xa, a naxa, “Muxu yo nama yigitɛgɛ Filisitini ito a fe ra. N tan, i ya walikɛɛn sigama nɛn a yɛngɛdeni.”
32 Davi disse a Saul: — Que ninguém desanime por causa dele. Este seu servo irá e lutará contra esse filisteu.
33 Sɔli yi Dawuda yabi, a naxa, “I mi nɔɛ Filisitini ito yɛngɛ, bayo banxulan ɲɔrɛn ni i ra, koni a tan, yɛngɛ soon na a ra xabu a dii ɲɔrɛna.”
33 Porém Saul disse a Davi: — Você não poderá ir contra esse filisteu para lutar contra ele. Você ainda é jovem, e ele é guerreiro desde a sua mocidade.
34 Dawuda yi a fala Sɔli xa, a naxa, “N tan, i ya walikɛɛn yi n baba xuruseene nan nabama. Xa yatana hanma ɲarina nde yi fa, a yɛxɛɛ keden suxu,
34 Davi respondeu: — Este seu servo apascentava as ovelhas do pai. Quando vinha um leão ou um urso e levava um cordeiro do rebanho,
35 n yi n gima a fɔxɔ ra nɛn, n yi a bɔnbɔ, n yɛxɛɛn ba a dɛ ra. Xa a fa n xili ma, n yi a suxuma nɛn a xabene ma, n na a bɔnbɔ, a faxa.
35 eu saía atrás dele, batia nele e livrava o cordeiro da sua boca. Se ele se levantava contra mim, eu o agarrava pela barba e o golpeava até matá-lo.
36 I ya walikɛɛn yi yatan nun ɲarin faxama na kii nin, awa n Filisiti Ala kolontareni ito ligama na kiini nɛn. Amasɔtɔ, a bata habadan Alaa ganle makonbi.
36 Este seu servo matou tanto o leão como o urso. Este filisteu incircunciso será como um deles, porque afrontou os exércitos do Deus vivo.
37 Alatala naxan n natangaxi yatan nun ɲarin yii xanle ma, na mɔn n bɛ Filisitini ito yii nɛn.” Nayi, Sɔli yi a fala Dawuda xa, a naxa, “Siga, Alatala xa lu i xɔn.”
37 E Davi continuou: — O Então Saul disse a Davi: — Vá, e que o
38 Sɔli yi Dawuda maxidi a yɛtɛna a dugine yi, a a maxidi a makantan domani, a sula kɔmɔtin so a xun na.
38 Saul vestiu Davi com a sua própria armadura, pôs um capacete de bronze na cabeça dele, e o vestiu com uma couraça.
39 Dawuda yi Sɔli a silanfanna singan a tagi xidin na a dugine fari. A yi keli a xa siga. Koni a mi yi darixi e ra. A yi a fala, a naxa, “N mi nɔɛ ito birin nasiga tiyɛ, n munma fatan singe.” Dawuda yi e ba a ma.
39 Davi cingiu a espada sobre a armadura e tentou andar, pois jamais a havia usado. Então Davi disse a Saul: — Não posso andar com isto, porque nunca o usei. E Davi tirou aquilo de sobre si.
40 A dunganna suxu a yii, a gɛmɛ malaxunxin suulun sugandi xuden dɛ. A e sa a yɛxɛɛ raba sagbaan kui. A lantanna a yii, a siga Filisiti sofaan xili ma.
40 Pegou o seu cajado na mão, escolheu cinco pedras lisas do ribeiro, e as pôs no alforje de pastor, que trazia consigo. E, com a sua funda na mão, foi na direção do filisteu.
41 Filisiti sofaan yi a maso Dawuda ra ndedi ndedi, a yɛ masansan wure lefana maxanla fan yi sigama a yɛɛ ra.
41 O filisteu também vinha caminhando e se aproximava de Davi, tendo à frente dele o seu escudeiro.
42 A Dawuda mato, a yi a kolon a banxulan ɲɔrɛn nan mɔn yi Dawuda ra, a fatin yi gbeeli, a yɛtagin yi tofan. Goliyati yi a raɲaxu.
42 O filisteu olhou e, vendo Davi, o desprezou, porque era apenas um moço ruivo e de boa aparência.
43 Filisiti sofaan yi a fala Dawuda xa, a naxa, “Baredin nan n na ba? I to fama n xili ma ɛ nun dunganna?” A yi a danga a suxurene yi.
43 O filisteu disse a Davi: — Será que eu sou um cachorro, para que você venha contra mim com pedaços de pau? E, pelos seus deuses, o filisteu amaldiçoou Davi.
44 A yi a fala, a naxa, “Fa be! N ni i suben soma nɛn xɔline nun subene yii!”
44 E disse mais a Davi: — Venha aqui, que eu darei a sua carne às aves dos céus e aos animais do campo.
45 Dawuda yi a fala Filisiti sofaan xa, a naxa, “I fama n xili ma silanfanna nun tanban nun xanla nan na i yii, koni n tan fama i xili ma Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna nan xili yi, Isirayila ganle Ala, i naxan konbixi.
45 Davi, porém, disse ao filisteu: — Você vem contra mim com espada, com lança e com escudo. Eu, porém, vou contra você em nome do
46 To, Alatala i soma nɛn n yii, n yi i nɔ, n ni i xunna bolonɲɛ a dɛ. To, n Filisitine ganla muxune binbine soma nɛn xɔline nun subene yii, dunuɲa muxune birin yi a kolon a Ala Isirayila yii.
46 Hoje mesmo o Senhor entregará você nas minhas mãos. Eu o matarei, cortarei a sua cabeça e hoje mesmo darei os cadáveres do arraial dos filisteus às aves dos céus e às feras da terra. E toda a terra saberá que há Deus em Israel.
47 Yamani ito birin yi a kolon a Alatala mi marakisin tima silanfanna nun tanban barakani. Amasɔtɔ, Alatala nan gbee yɛngɛn na, a ɛ tan birin soma nɛn nxu yii.”
47 Toda esta multidão saberá que o Senhor salva, não com espada, nem com lança. Porque do Senhor é a guerra, e ele entregará todos vocês nas nossas mãos.
48 Goliyati yi lu fɛ Dawuda binni, Dawuda yi a mafura, a a gi siga Filisiti sofaan nalandeni.
48 E aconteceu que, quando o filisteu se levantou e começou a se aproximar de Davi, este se apressou e, deixando as suas fileiras, correu de encontro ao filisteu.
49 Dawuda yi a yiin nagodo a sagbani, a gɛmɛn tongo, a a woli lantanna ra, a Filisiti sofaan gɔlɔn a tigi ra. Gɛmɛn yi so Filisiti sofaan tigini, a bira a yɛtagin ma bɔxɔni.
49 Davi meteu a mão no alforje, tirou dali uma pedra e, com a sua funda, a atirou contra o filisteu, atingindo-o na testa. A pedra se encravou na testa, e ele caiu com o rosto no chão.
50 Na kiini, Dawuda yi Filisiti sofaan nɔ lantanna nun gɛmɛn na, a a faxa, silanfan mi yi a yii.
50 Assim Davi derrotou o filisteu, com uma funda e com uma pedra. Ele o derrubou e o matou. Não havia nenhuma espada na mão de Davi.
51 Dawuda yi a gi han Filisiti sofaan dɛxɔn, a ti na. A Filisiti sofana silanfanna botin a tɛɛni, a yi a faxa, a yi a xunna bolon a dɛ.
51 Por isso, Davi correu e, lançando-se sobre o filisteu, pegou a espada dele, tirou-a da bainha e o matou, cortando com ela a cabeça dele. Quando os filisteus viram que o seu herói estava morto, fugiram.
52 Isirayila nun Yuda sofane yi sɔnxɔni te, e bira e fɔxɔ ra, e e kedi han Gati nun Ekirɔn so dɛɛn na. Filisiti sofane binbine yi biraxi Saarayimi kiraan xɔn han Gati nun Ekirɔn.
52 Então os homens de Israel e Judá se levantaram, deram um grito e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os filisteus caíram feridos pelo caminho, de Saaraim até Gate e até Ecrom.
53 Isirayila kaane to xɛtɛ Filisitine fɔxɔ ra, e e gali malanden seene tongo.
53 Então os filhos de Israel voltaram da perseguição aos filisteus e saquearam os acampamentos deles.
54 Dawuda yi Filisiti sofaan xunna tongo, a yi a xali Yerusalɛn taani. A sa Filisiti sofana yɛngɛ so seene sa a bubuni.
54 Davi pegou a cabeça do filisteu e a levou para Jerusalém. Porém as armas dele Davi colocou em sua própria tenda.
55 Sɔli Dawuda to sigɛ waxatin naxan yi Filisiti sofaan nalandeni, a yi Abineri a gali xunna maxɔdin, a naxa, “Abineri, nde a dii banxulan ɲɔrɛn ni ito ra?” Abineri yi a yabi, a naxa, “N bata n kɔlɔ i niini, mangana, n mi a kolon.”
55 Quando Saul viu Davi saindo para encontrar-se com o filisteu, perguntou a Abner, o comandante do exército: — Abner, aquele jovem é filho de quem? Abner respondeu: — Juro pela sua vida, ó rei, que não sei.
56 Mangan yi a fala, a naxa, “A yɛ fen, naxan ma dii banxulanni ito ra.”
56 E o rei disse: — Então pergunte de quem esse jovem é filho.
57 Dawuda keli xanbini Filisiti sofaan faxadeni, Abineri yi a tongo a siga a ra Sɔli yɛtagi. Filisiti sofaan xunna yi suxi Dawuda yii.
57 Quando Davi voltou, depois de matar o filisteu, Abner o tomou e o levou à presença de Saul. Davi ainda trazia na mão a cabeça do filisteu.
58 Sɔli yi a fala a xa, a naxa, “Nde a dii i ra, banxulan ɲɔrɛna?” Dawuda yi a yabi, a naxa, “I ya walikɛɛn Yese a diin nan n na, Bɛtɛlɛmi kaana.”
58 Então Saul lhe perguntou: — Meu jovem, de quem você é filho? Davi respondeu: — Sou filho de seu servo Jessé, o belemita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.