1 Reis 18
Kisin Kiraan Kitabuna (YAL) vs VC
1 Waxati xunkuye to dangu, tule fatareyaan ɲɛɛ saxandeni, Alatala yi falan ti Eli xa, a naxa, “Siga, i sa ti Manga Axabi yɛtagi, amasɔtɔ n tulen nafama nɛn bɔxɔ xaren fari.”
1 Passado muito tempo, foi a palavra de Deus dirigida a Elias no terceiro ano, nestes termos: Vai apresentar-te diante de Acab, eu vou fazer chover sobre a terra.
2 Eli yi siga alogo a xa sa ti Axabi yɛtagi.
2 Elias partiu e foi apresentar-se a Acab. A fome devastava violentamente a Samaria.
3 Axabi yi Abadi xili, a banxi kuntigina. Koni Abadi yi gaxu Alatala yɛɛ ra han!
3 Acab mandou chamar Abdias, seu intendente. Abdias era um homem fervoroso adorador do Senhor.
4 Yesabele yi Alatalaa nabine faxama waxatin naxan yi, Abadi yi nabi kɛmɛ tongo, a yi e luxun tonge suulun suulun yɛɛn ma faran firin na, a yi e baloma igen nun burun na dɛnaxan yi.
4 Quando Jezabel massacrou os profetas do Senhor, Abdias tomou cem profetas e escondeu-os em duas cavernas, cinqüenta numa e cinqüenta noutra, onde lhes tinha providenciado o que comer e beber.
5 Axabi yi a fala Abadi xa, a naxa, “Siga yamanan tigine birin yi e nun xudene yi, yanyina nde sɛxɛna nde toma nɛn na yi, alogo en yi en ma soone nun gbaxalone niin nakisi, en hayu mi fa luma sube faxa feen ma sɔnɔn.”
5 Acab disse-lhe: Percorre a terra; vai a todas as fontes e a todas as torrentes; talvez encontremos erva para conservar a vida aos cavalos e aos burros, evitando assim abater uma parte de nossos animais.
6 E yi yamanani taxun e ra, a yisiga xinla ma, Axabi kedenna yi siga kira keden xɔn, Abadi fan kedenna yi siga kiraan boden xɔn.
6 E repartiram entre si a terra para percorrê-la. Acab foi por um lado, sozinho, e Abdias tomou uma direção contrária.
7 Abadi mɔn yi kira tagi singen, Eli yi fa a ralan. Abadi to a kolon, a xinbi sin a yɛtagi, a yɛtagi yi lan bɔxɔn ma, a yi a fala a xa, a naxa, “I tan na a ra ba, n kanna Eli?”
7 Enquanto Abdias caminhava, eis que veio Elias ao seu encontro. Abdias reconheceu-o e prostrou-se com o rosto por terra, dizendo: És tu, meu senhor Elias?
8 A yi a yabi, a naxa, “N tan na a ra. Siga, i sa falan ti i kanna xa, i naxa, ‘Eli be.’ ”
8 Sim, sou eu. Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
9 Abadi yi a maxɔdin, a naxa, “N hakɛn mundun ligaxi, alogo i xa n tan, i ya walikɛɛn so Axabi yii, a xa n faxa?
9 Abdias replicou: Que pecado cometi eu, para que entregues assim o teu servo nas mãos de Acab, para ele me matar?
10 N bata n kɔlɔ habadan Alatala yi, siya mi na, yamana mi na, n kanna mi xɛraan nasigaxi dɛnaxan yi i fendeni, e na a fala a xa, a i mi na yi, a yi yamanan nun siyaan nakɔlɔma nɛn xa e mi i toxi.
10 Pela vida de Deus, não há nação, nem reino aonde meu amo não te tenha mandado buscar. E diziam: Elias não está aqui; e ele fazia jurar reino e povo que não te haviam achado.
11 Iki, i bata yamarin fi n ma a n xa sa a fala n kanna xa a Eli be.
11 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
12 Nayi, n na keli i fɛma, Alatalaa Nii Sariɲanxina i xalima nɛn yire gbɛtɛ yi, n mi dɛnaxan kolon. N na sa Axabi rakolon, a mi i to, a n faxama nɛn. Anu Alatala batu muxu kɛndɛn nan n na xabu n ma dii ɲɔrɛyani.
12 Mas quando eu me apartar de ti, o Espírito do Senhor te levará para não sei onde, e Acab, informado por mim, não te encontrando, matar-me-á. Ora, o teu servo teme o Senhor desde a sua juventude.
13 E mi yi a fala i xa nun, n kanna, n naxan naba Yesabele yi Alatalaa nabine faxama waxatin naxan yi? N nabi kɛmɛ tongo nɛn n yi e luxun tonge suulun suulun yɛɛn ma faran firin na, n yi e baloma igen nun burun na dɛnaxan yi.
13 Porventura não foi dito ao meu senhor o que eu fiz quando Jezabel massacrava os profetas do Senhor? Escondi cem deles, cinqüenta numa caverna e cinqüenta noutra, e os sustentei ali.
14 Awa, iki, i a falama n xa a n xa a fala n kanna xa a Eli be yi. A n faxama nɛn!”
14 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí! Ele me matará!
15 Koni Eli yi a yabi, a naxa, “N bata n kɔlɔ habadan Alatala yi, Alatala Sɛnbɛn Birin Kanna, n naxan batuma, n bata i xaxili ragidi, to yɛtɛni n tima nɛn Axabi yɛtagi.”
15 Elias respondeu-lhe: Pela vida do Senhor dos Exércitos a quem sirvo, hoje mesmo me apresentarei diante de Acab.
16 Abadi yi siga Axabi ralandeni, feen naxanye danguxi, a ne yɛba a xa. Axabi yi siga Eli yɛtagi.
16 Abdias correu para junto de Acab e deu-lhe a nova. Acab saiu ao encontro de Elias.
17 Axabi to Eli to tun, a yi a fala a xa, a naxa, “I tan na a ra ba, i tan naxan tɔrɔyaan nafaxi Isirayila ma?”
17 Ao vê-lo, Acab lhe disse: Eis-te aqui, o perturbador de Israel!
18 Eli yi a yabi, a naxa, “N mi Isirayila tɔrɛ mumɛ! I tan nun i ya denbayaan na a ra, amasɔtɔ ɛ bata tondi Alatalaa yamarine suxɛ, ɛ yi Baali suxurene batu.
18 Não sou eu o perturbador de Israel, respondeu Elias, mas tu, sim, e a casa de teu pai, porque abandonastes os preceitos do Senhor e tu seguiste aos Baal.
19 Iki Isirayila kaane birin malan n fɛma, Karemele geyaan fari, e nun Baali ki muxu kɛmɛ naanin tonge suulunne, e nun Asera ki muxu kɛmɛ naaninna naxanye e dɛgema Yesabele a tabanla ra.”
19 Convoca, pois, à montanha do Carmelo, junto de mim, todo o Israel com os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de asserá, que comem à mesa de Jezabel.
20 Axabi yi xɛrane rasiga Isirayila muxune birin ma, a yi suxure kiine malan Karemele geyaan fari.
20 Mandou Acab avisar a todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Nayi, Eli yi a maso yamaan birin na, a fala e xa, a naxa, “Ɛ luma ɛ yɛtɛ yifuyɛ han waxatin mundun yi? Xa Alatala nan Ala ra, ɛ bira a fɔxɔ ra. Koni, xa Baali na a ra, ɛ bira na fan fɔxɔ ra.” Yamaan mi a yabi sese ra.
21 Elias, aproximando-se de todo o povo, disse: Até quando claudicareis dos dois pés? Se o Senhor é Deus, segui-o, mas se é Baal, segui a Baal! O povo nada respondeu.
22 Eli yi a fala yamaan xa, a naxa, “N kedenna nan luxi Alatalaa nabine ra. Baali ki muxun kɛmɛ naanin tonge suulun nan be.
22 Elias continuou: Eu sou o único dos profetas do Senhor que fiquei, enquanto os de Baal são quatrocentos e cinqüenta.
23 Ɛ xa tura firin so nxu yii, Baali ki muxune xa tura keden sugandi e yɛtɛ xa, e yi a yisɛgɛ, e a sa yegene fari, hali tɛɛ mi sa, n fan yi turaan bonni sɛgɛ, n yi a sa yegene fari, hali tɛɛ mi sa.
23 Dê-se-nos, portanto, um par de novilhos: eles escolherão um, fá-lo-ão em pedaços, e o colocarão sobre a lenha, mas sem meter fogo por baixo; eu tomarei o outro novilho e pô-lo-ei sobre a lenha, sem meter fogo por baixo.
24 E xa e ala maxandi a xinla ra, n fan yi Alatala maxandi a xinla ra. Ala sensenna maxandine rasuxɛ nɛn a tɛɛn nadɛgɛ.” Yamaan birin yi a fala, e naxa, “Nxu tinxi.”
24 Depois disso, invocareis o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder pelo fogo, esse será reconhecido como o {verdadeiro} Deus. Todo o povo respondeu: É boa a proposta.
25 Nayi, Eli yi a fala Baali ki muxune xa, a naxa, “Ɛ tura keden sugandi, ɛ singe yi a yitɔn, amasɔtɔ ɛ tan nan wuya. Na xanbi ra, ɛ yi ɛ ala maxandi a xinla ra, koni ɛ nama tɛɛ sa ɛ yegene yi.”
25 Então disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei vós primeiro um novilho e preparai-o, porque sois mais numerosos, e invocai o vosso deus, mas não ponhais fogo.
26 E turaan naxan so Baali ki muxune yii, e yi na tongo, e yi a yitɔn saraxan na, e yi Baali maxandi a xinla ra keli xɔtɔnni han yanyi tagini saraxan gan feen na. E yi sɔnxɔ, e naxa, “Baali nxu yabi!” E yi faren bodonma e kiden yɛtagi e naxan ti, koni e mi yabi xui sɔtɔ.
26 Eles tomaram o novilho que lhes foi dado e fizeram-no em pedaços. Em seguida, puseram-se a invocar o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia, gritando: Baal, responde-nos! Mas não houve voz, nem resposta. E dançavam ao redor do altar que tinham levantado.
27 Yanyi tagin masoni, Eli yi lu e magelɛ, a naxa, “Ɛ gbelegbele ɲaxi ra! Ala to a tan na, yanyina nde i ya lima, a a mirima fena nde ma, hanma a wali gbɛtɛ ra, xa na mi a ra, a sa safarin na, hanma a xima, a xulunma nɛn.”
27 Sendo já meio-dia, Elias escarnecia-os, dizendo: Gritai com mais força, pois {seguramente!} ele é deus; mas estará entretido em alguma conversa, ou ocupado, ou em viagem, ou estará dormindo... e isso o acordará.
28 Baali ki muxune yi gbelegbele e xuini texin na pore, e lu e maxɔlɛ silanfanne nun tanbane ra han wunli mini e fatine ma alo e namunna kiina.
28 Eles gritavam, com efeito, em alta voz, e retalhavam-se segundo o seu costume, com espadas e lanças, até se cobrirem de sangue.
29 Yanyi tagin to dangu, e lu feene falɛ han ɲinbanna saraxa ba waxatini. Koni Baali xui mi mɛ, e mi yabi sɔtɔ a ra, a taxamaseri mi to.
29 Passado o meio-dia, enquanto continuavam em seus transes proféticos, chegou a hora da oblação. Mas não houve voz, nem resposta, nem sinal algum de atenção.
30 Nayi, Eli yi a fala yamaan birin xa, a naxa, “Ɛ maso n na.” Yamaan birin yi e maso a ra. Eli yi Alatalaa saraxa ganden nafala, naxan bata yi kala.
30 Então Elias disse ao povo: Aproximai-vos de mim, e todos se aproximaram. Elias reparou o altar demolido do Senhor.
31 A yi gɛmɛ fu nun firin tongo Yaxubaa dii xɛmɛne bɔnsɔn fu nun firinne yatɛna. Alatala bata yi falani ito ti Yaxuba naxan xa, a naxa, “I xili bama nɛn Isirayila.”
31 Tomou doze pedras, segundo o número das doze tribos saídas dos filhos de Jacó, a quem o Senhor dissera: Tu te chamarás Israel.
32 Eli yi saraxa ganden nafala Alatala xa na gɛmɛ fu nun firinne ra. A yi folon ge saraxa ganden nabilinni, igen litiri tonge saxan ɲɔxɔn nɔɛ sɛ naxan kui.
32 E erigiu com essas pedras um altar ao Senhor. Fez em volta do altar uma valeta, com a capacidade de duas medidas de semente.
33 A yi yegene yɛlan, a turani xaba a dungi dungin na, a yi a sa yegene fari.
33 Dispôs a lenha e colocou sobre ela o boi feito em pedaços.
34 A mɔn yi a fala, a naxa, “Ɛ fɛɲɛ naanin nafe igen na, ɛ yi a bɔxɔn saraxan nun yegene fari.” A yi a fala, a naxa, “Ɛ mɔn xa a liga keden.” E mɔn yi a liga a firindeni. A yi a fala, a naxa, “Ɛ mɔn xa a liga a saxandeni.” E mɔn yi a liga a saxandeni.
34 E disse: Enchei quatro talhas de água e derramai-a em cima do holocausto e da lenha. Depois disse: Fazei isso segunda vez. Tendo-o eles feito, disse: Ainda uma terceira vez. Eles obedeceram.
35 Igen yi dɔxɔ yire sariɲanxin nabilinni han a folon nafe.
35 A água correu em volta do altar e a valeta ficou cheia.
36 Saraxan yi daxa a ba waxatin naxan yi, Nabi Eli yi a maso, a fala, a naxa, “Alatala, Iburahima nun Isiyaga nun Isirayilaa Ala. Muxune xa a kolon to, a i tan nan Ala ra Isirayila yi, a i ya walikɛɛn nan n na, a n feni ito ngaan ligaxi i ya falan xɔn.
36 Chegou a hora da oblação. O profeta Elias adiantou-se e disse: Senhor, Deus de Abraão, de Isaac e de Israel, saibam todos hoje que sois o Deus de Israel, que eu sou vosso servo e que por vossa ordem fiz todas estas coisas.
37 N yabi, Alatala, n yabi, alogo yamani ito xa a kolon a i tan, Alatala nan Ala ra. Na kiini, i yi a liga, e tubi i ma e bɔɲɛni.”
37 Ouvi-me, Senhor, ouvi-me: que este povo reconheça que vós, Senhor, sois Deus, e que sois vós que converteis os seus corações!
38 Alatalaa tɛɛn yi godo, saraxan nun yegene nun gɛmɛne nun bɔxɔna, a yi e birin gan, igen naxan yi folon na, a na xɔri.
38 Então, subitamente, o fogo do Senhor baixou do céu e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, a poeira e até mesmo a água da valeta.
39 Yamaan birin na to waxatin naxan yi, e xinbi sin, e yɛtagin yi lan bɔxɔn ma, e yi a fala, e naxa, “Alatala nan Ala ra! Alatala nan Ala ra!”
39 Vendo isso, o povo prostrou-se com o rosto por terra, e exclamou: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Eli yi a fala e xa, a naxa, “Ɛ Baali suxure ki muxune suxu, e sese nama siga.” E yi e suxu. Eli yi e ragodo Kison xuden dɛ, a sa e kɔɛ raxaba mɛnni.
40 Elias disse-lhes: Tomai agora os profetas de Baal; não deixeis escapar um só deles! Tendo-os o povo agarrado, Elias levou-os ao vale de Cison e ali os matou.
41 Eli yi a fala Axabi xa, a naxa, “Te, i dɛge, i min, amasɔtɔ n tulen xuiin mɛma.”
41 Então Elias disse a Acab: Vai, come e bebe, porque já ouço o ruído de uma grande chuva.
42 Axabi yi te, a sa a dɛge, a min. Koni, Eli tan yi te Karemele geyaan xuntagi, a sa a felen dɛnaxan yi han bɔxɔn ma, a yi a yɛtagin lu a xinbine longonna ra,
42 Voltou Acab para comer e beber, enquanto Elias subiu ao cimo do monte Carmelo, onde se encurvou por terra, pondo a cabeça entre os joelhos.
43 a yi a fala a walikɛɛn xa, a naxa, “Te, i yɛɛ rasiga fɔxɔ igen binni.” Walikɛɛn yi te, a mato, a xɛtɛ, a naxa, “Sese mi na.” Sanɲa yi solofere Eli a rasigama a matodeni.
43 Disse ao seu servo: Sobe um pouco, e olha para as bandas do mar. Ele subiu, olhou {o horizonte} e disse: Nada. Por sete vezes, Elias disse-lhe: Volta e {olha}.
44 A sanɲa yi soloferedeni, walikɛɛn yi a fala, a naxa, “Kundadin nan tema fɔxɔ igen binni, a xurun alo yii kuina.” Nayi, Eli yi a fala a xa, a naxa, “Siga i sa a fala Axabi xa, a a xa a soone yitɔn, a godo benun tulen xa a yɛɛ rasa be.”
44 Na sétima vez o servo respondeu: Eis que, sobe do mar uma pequena nuvem, do tamanho da palma da mão. Elias disse-lhe: Vai dizer a Acab que prepare o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.
45 Waxatidi, tulen yi fɔrɔ ayi, foyen yi fa, tule gbeen yi fa. Axabi yi te a wontoron kui, a siga Yɛsɛreli taani.
45 Num instante, o céu se cobriu de nuvens negras, soprou o vento e a chuva caiu torrencialmente. Acab subiu ao seu carro e partiu para Jezrael.
46 Eli sigamatɔɔn yi a tagixidin xidi, Alatala sɛnbɛn yi godo a ma, a siga a giyɛ mafurɛn, a yi dangu Axabi a wontoron na han Yɛsɛreli taan so dɛna.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual, tendo cingido os rins, passou adiante de Acab e chegou à entrada de Jezrael.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.