Lucas 12
Uwumbɔr aagbaŋ (XON) vs NAA
1 Binib churbaka aah nan kuun Yesu chee ki ti taar tɔb pu pu na, le u bui waadidiliib, “Ni li nyi Farisii yaab aabimbin aah bi pu na, ki taa li bi kina man. Bi ŋmanni ke bi ye bininyaam, kaa ye.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Tibɔbɔrkaan mɔmɔk ga kpiir. Tibɔr timɔk bɔɔ na, ti ga nyan mpaan pu.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Naah loon len tibɔr ti mbɔmbɔɔn ni na, binib ga ŋun ti nwiihn pu. Naah loon tibɔr ti binib aatafal ni kidiik ponn ni na, bi ga di ti moon lipaal.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 “Nimi bi ye njɔtiib na, m tuk nimi la, ni taa san binib ijawaan man. Bi ga ŋmaa ku nimi aawon baanja la. Baan ki ŋmaa ŋa nimi nibaa.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 M sur nimi naah ga li san u ijawaan na. Ni li san Uwumbɔr. U yaa ku binib kan, u kpa mpɔɔn ke u di bi ŋa mmii mu kaan junn na ni. Mbamɔn, m tuk nimi la, ni li san uma.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 “Bi kooh iyaar iŋmu janjan bilee la. Le Uwumbɔr aa suln i ponn ni ubaa aabɔr.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ni taa san ijawaan man. Ni jer iyaar pam. Uwumbɔr nyi nimi aayikpir aakahm.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 “M tuk nimi la, unii umɔk len binib aanimbil ni ke min le ye Udindaan na, min Unibɔn Aabo mu ga len Uwumbɔr aatuuntiib aanimbil ni ke udaan ngbaan le ye miyoo.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Unii umɔk yii mi binib aanimbil ni na, m mu ga yii udaan ngbaan Uwumbɔr aatuuntiib aanimbil ni.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Unii yaa bii min Unibɔn Aabo kan, Uwumbɔr ga ŋmaa di cha pinn u. Unii yaa sii Uwumbɔr Aafuur Nyaan kan, Uwumbɔr aan di cha pinn u.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Bi yaa chuu nimi, ki di ŋa mmeen aadir ni, bee ntim aaninkpiib aanimbiin ni, bi ti ji nimi tibɔr kan, ni taa baa nisui ni ke ni ga len kinye aan ki nyan nibaa tibɔr ni.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 N‑yoonn ngbaan yaa fuu ni kan, Uwumbɔr Aafuur Nyaan le ga mɔk nimi naah ga len pu na.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Kinipaak ngbaan ponn ni le uja ubaa tuk Yesu, “Umɔmɔkr, bui nkpel ke u yakr tite aafaal ki di min yaan tii mi.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Le Yesu bui u, “Uja, ŋma tii mi nsan ke m ji nimi tibɔr ki yakr lifaal tii nimi?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 le ki tuk kinipaak ngbaan, “Ni li nyi man ki taa li kpa iniman. Unii yaa kpa liwangol li wiir na kan, nima le aan tii u limɔfal.”
15 Então lhes recomendou:
16 Yesu nan ŋakl bi liyataŋakl ke, “Uwankpadaan ubaa aasaak nan ŋa tijikaar ti wiir na.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Le u dak usui ni, ‘Maa ki kpa maah ga di maajikaar ŋa tiwan ni ponn ni na. M ga ŋa kinye?
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 M ga ŋa kina la; m ga gbaa wii maapil mɔmɔk, ki ki maa ŋipil ŋi filk ki jer ŋimina na. M ga di maajikaar mɔmɔk ŋa ŋi ponn ni.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Le m ga bui mbaa, M kpa tijikaar ti ga fuu mi ŋibin sakpen na. M ga fuur, ki ji, ki nyu, ki li mɔɔni.’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Tɔ, le Uwumbɔr bui u, ‘Si ujɔr wee, kinyeek kee le aa ga kpo. Saah kuun liwangol limɔk siin na, ŋma ga li yeh li?’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 “Kina le unii umɔk di liwangol bil kiir ubaa, kaa kpa liwangol Uwumbɔr chee na, u mu ye ujɔr.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Le Yesu bui waadidiliib, “Nima le m tuk nimi, ni taa cha nimi aalandak li muk nimi tiwon aawan pu, ki taa li dak ke, ‘Ti ga ji ba? Ti ga peen ba?’
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Limɔfal bi tijikaar baanja pu la aa? Tiwon bi tiwanpeenkaan baanja pu la aa?
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Dakl lik ŋikakaa aah bi pu na. Ŋaa ko tijikaar, ki mu aa chee ti, kaa kpa ŋipil, kaa kpa ŋiboo. Uwumbɔr le kpiini ŋi. Naa jer ŋi sakpen aa?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ni ponn ni ubaa ga ŋmaa muk waalandak aan ki yunn ki jer Uwumbɔr aah siin pu na aa?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Naah kaa ŋmaa ŋa tiwan ni kaa pɔɔ na, ba pu ni cha ilandak muk nimi ni gur na pu?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Dakl lik mmopuun aah bi pu na. Mu aa tun lituln, ki mu aa fik tikokonn. M tuk nimi la, Ubɔr Solomonn u nan pee tiwanpeenkaan nyaan na aawanpeenkaan aa nan ŋan ke mmopuun aah ŋan pu na.Mmoopuun|src="AB02798b.tif" size="col" ref="Luk 12.27"
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Timoor bi din, ki ga fe wu mmii fen, le Uwumbɔr ŋa ti mmopuun mu ŋan na. Waan tii nimi tiwanpeenkaan aa? Naa gaa Uwumbɔr ki kii mbamɔm. U ga tii nimi.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Ni taa cha ninimbil li man tijikaar ni tiwanyukaan pu, ki taa cha ilandak li muk nimi.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Tiwan ngbaan mɔmɔk pu le dulnyaa wee ni aanib bi kaa dii Uwumbɔr aasan na aanimbil man. Nite Uwumbɔr nyi ke ni ban tiwan ngbaan.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Ni cha ninimbil li man Uwumbɔr aanaan pu, le u ga di tiwan ngbaan mɔmɔk kpee nimi.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Maanib bi bi siib na, ni taa san ijawaan man. Nite Uwumbɔr le ban ke u tii nimi nnaan. Waageehn le na.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ni kooh naah kpa tiwan ni na man, ki di ŋimombil ngbaan tii bigiim, aan ki li kpa ŋimombil ŋi kaan doo na. Ni ga li kpa liwankpal li kaan doo na paacham. Unaayuk ubaa aan buen nima. Ŋikpaambil aan li bi nima ki bii ni.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Saawankpal aah bi nin chee na, aasui mu bi nima chee la.”
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 “Ni gor nibaa pu man, ki see nimi aakaryaa mam,
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 ki li bi ke bitutum bi si kii buyoonn bidindaan ga nya tibɔndinn aajikaar aajim ni, ki fuu ni na. U yaa nan fuu ni ki kpaar jaaleŋ kan, libuul ngbaan ni le bi ga chuu piir tii u.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Bitutum bi lik bidindaan aah ga fuu ni pu na, Uwumbɔr aanyoor bi bi pu. M tuk nimi mbamɔn la, u ga cha bi kal, ki ga di tijikaar siin binimbiin ni.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 U yaa fuu ni kinyetaasiik, bee u yaa fuu ni likoojawiil yoonn, ki kan ke bi gor kan, Uwumbɔr aanyoor bi bi pu la.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ni nyi ke udichadaan yaa ba nyi buyoonn unaayuk ga fuu ni na kan, waa ba ga doon ki geen, u ba ga li ka lik, unaayuk ngbaan taa koo ni waadichal ni.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Ni mu gor man; ba pu? buyoonn naan li dak ke m ga gir ni na, n‑yoonn ngbaan le m ga gir ni.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Le Piita baa Yesu, “Ndindaan, aa ŋakl liyataŋakl ngbaan ki tii timi baanja le aan aa ŋakl ki tii binib mɔmɔk la?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Le Tidindaan bui u, “Uyidaan ubaa yaa tii waatutunn ubaa tininkpir ke u li lik waachiln ni aanib ki tii bi tijikaar naah ŋeer buyoonn na kan, ututunn ngbaan ga ŋa kinye ki li kpa nlan, ki li tun waatuln mbamɔm?
42 O Senhor respondeu:
43 Udindaan yaa nan fuu ni ki mui waatutunn ŋani uma udindaan aah ban pu na kan, Uwumbɔr aanyoor bi ututunn ngbaan pu.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 M tuk nimi mbamɔn la, u ga tii u tininkpir u li lik waawan mɔmɔk.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Tɔ, ututunn ngbaan mu yaa dak usui ni ke udindaan ga yunn, ki yaa piin ki gbaa ututuŋeen aatɔtiib, bijab ni bipiib mɔmɔk, ki ji ki nyu ndaan gbii kan,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 udindaan ga gir ni buyoonn waan li dak ke u ga gir ni na, ki ga gbaa u ŋinaalab mbamɔm, ki ga di u ŋa binib bi yii waamɔb na aah bi nin chee na.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Ututunn u nyi udindaan aah ban pu na, kaa gor, kaa ŋani kina na, bi ga gbaa u sakpen.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ututunn u kaa nyi udindaan aah ban pu na, ki tun lituln li ŋeer ŋinaalab aagbaan na kan, bi ga gbaa u siib la. Uwumbɔr yaa tii unii nlan sakpen kan, u ga li ban ke u di nlan ngbaan tun litunyaan jer biken. Uwumbɔr yaa tii unii tininkpir kan, u ga li ban ke udaan ngbaan tun ki jer biken aah tun pu na.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “M dan m nan tuur mmii dulnyaa wee ni. Mu yaa puun gaal kan, m ba gee.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 M ga ji falaa ki ti nyaŋ. Nsui aan doon see m jin falaa ngbaan ki ti doo.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Maah dan dulnyaa wee ni na, ni dak ke nima le ga cha binib mɔmɔk li kpaan kimɔbaan aa? Aayii. M tuk nimi la, m pu le bi ga yakr tɔb chee.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Dandana ki joo cha, binib biŋmu yaa bi lidichal libaa ni kan, bi ga yakr tɔb chee la. Bitaa ga kpak bilee bi gur na. Bilee ngbaan mu ga kpak bitaa na.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Uja ga yakr ujapɔɔn chee; japɔɔn mu ga yakr ute chee; upii mu ga yakr ubisal chee; bisal mu ga yakr una chee; upii mu ga yakr ubipuu chee; bipuu mu ga yakr uchapii chee.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Le Yesu bui kinipaak ngbaan, “Ni yaa kan utaal yun ki bɔln liwilir wɔb kan, libuul ngbaan ni le ni ga bui ke, ‘Utaal ga nu la,’ le u nu.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Libuln yaa nyan ni ŋŋangii aasikakl wɔb kan, le ni ga bui ke, ‘Kitotoŋ koo a,’ le ki koo.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Nimi biŋmaŋmannim, kitiŋ ni paacham pu le cha ni beer naah ga li bi pu na. Ba ŋa naa bee Uwumbɔr aah ŋani pu dandana na?”
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Ba ŋa naa ŋmaa dakl lik ki bee ni ŋan na?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Aa ni unii yaa kpa tibɔr, u ban u di ti buen bibɔjirb chee kan, chuu utaal mala, u taa kee fuu bi chee, ki taa di si ŋa biŋaal ni, bi di si ŋa kiyondiik ni.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 M tuk si la, saan nya nima ki nan saa buyoonn aa ga pa kooti ni aamombil mɔmɔk doo na.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.