Lucas 9
Weneya Totono Keraisu Yesunomo (WIU) vs AAI
1 Yesuyo one oya-lawe tuku kakoa (12) one kakuta oboa noe wa kayo oa motokome okome noanu tele patu kautakoa kakete eya toma poatino poe. Ali atoake awitane ipono takoa poe wa wetekatapea kini tane yene latekoa toma poatino poe wa moa wetekaneya.
1 Jesu ana bai’ufununayah etei I2 eaf ayuwih hina hitit, demon kakafih nunih isan, naatu sawow yumatah ta ta bosaisiren isan fair itih, naatu eonowahih.
2 Nipa Akolaliyo ali atoa pawe toa talo tokome tokomo i i wa oa aua yawa kini tane yene latekoa tomotoa wetekakome okome
2 Imaibo God ana aiwob binan isan naatu sawusawuwih baiyawasih isan iyafarih hitit hin.
3 kiwi eni peketepa pa pima yamene. Nipa iti toua moamoa ka ua poamoa palawe waneka kueka ua poamoa tamene. Kini tigini mamina odene kakeneya pekete pade-pala aua poamoa tamene.
3 Naatu iuwih, “A nanawan isan kwanatitit ana maramaim men sawar afa kwanabow auman kwananamih, men hafoy, tu, kabay, bay, o wanabir.
4 Nitoa pima yawa ta padeka pote meketepa yapu yapu yawameneya eida odene yapu-kama mea kawa pokala tamene.
4 Kwananan sabuw iyab hina’iti a merar hinay hinabubuwi na’at, nati bar meraramaim kwanama a bowabow kwanisawar imaibo kwanatit.
5 Nitima yakoli pade yapu pitikoi-kitame kini yapu noe wa makutukoa moamokolipa nipa kini yapu tewitikoapa Akolaliyo kiwi kote motokolo tuku wa kini kawake kakene kege ko̱ketikoa tewitikoa pokala tamene wa Yesuyo wetekaneya.
5 Baise sabuw men a merar hinay hinabubuwi na’at, a fofob kwanarutatab nare naatu nati bar merar kwanihamiy kwanatit, baimatnuwen ana orereb na’atube.”
6 Nitaneyake ali atoa ta latia pitikoika pima yakete Akolalinemo i i wa mo wia kawa kini tane yene latekoa toawineya pekeneya.
6 Imaibo bai’ufununayah hitit hin bar awan, awan hirun hitit God ana aiwob isan tur gewasin hibinan naatu sawusawuwih hiyayawasih.
7 Tobou ago Erodeyo enika enile tanemo-kama yakatekoapa wene kainya pianeya meaneya. Yesukepa pade-kitame ekete ali atoa ue motokama yakana Yone tukome tuaneyake wa kamoa noko wa oa,
7 Herod, Galilee sabuw hai aiwob orot, sawar iti himamatar hai tur nonowar ana veya ana kasiy ra’at, anayabin sabuw afa hio John Baptist morobone matabir maiye,
8 wa pade-kitame ekete Ilaida taatekoa noko wa oa wa pade-kitame ekete Akolaline agale papete akane ago tukome tuaneyake kamoa noko wa agale oa takoa pilia kakeneya. Nimo okoimo yakatekoa Erode wene kainya pianeya meaneya.
8 sabuw afa hio, Elijah marane ra’iy, sabuw afa hio, “Dinab orot ta marasika momorob i yawas maiye matabir na.”
9 Nitikome okome Yone kabe teigamotoane tokounano, i tanemo-kama yateku agopa te patu wa Yesuno lene timini enademe akeneya.
9 Baise Herod eo, “Ayu taiyuwu aso’ob John i ayu sikan ao hi’afuw, naatu iti orot i yait iti bowabow sinaf ana tur anonowar?” Iti na’atube eo naatu kok i orot ana yumat itinamih nuwih.
10 Yesuno Aposelo ali tuku kakoa (12) Yesu mekata wakapea nekete kini toma yakoinakamo i i wa ootapekoli okome nipa padeka poti witimotekete patono noe wa Besaida wa ibini akene take aua pekeneya.
10 Jesu ana tur abarayah himatabir hina hitit, sawar abisa’awat hisisinaf ana tur hi’owen. Naatu nawiyih hitit akisihimo hin tafaram wabin Bethsaida imaim hima.
11 Nitaneyake Besaida take pekete tiki wa akenemo yakamotekete ali atoa one eni mekata litia nokoli oneme makutukoa motaneya. Nitoapa Akolaliyo ali atoa talo tokome tokomo i i wa to̱awea oa kini tane yene latekoa taneya.
11 Baise sabuw maumurih na’in Jesu au Bethsaida inan ana tur hinowar, naatu hi’ufunun hin biyan hitit. Hai merar yi God ana aiwob isan binan hinowar naatu sawusawuwih iyawasih.
12 Lou eni pene pipademe tokaka one oya-lawe tuku kakoa (12) one kakata eida nekete ekete ipa ali atoa piamene taano, ali atoa ta latia pitikika tayo yapu luduka pote nee topo toa pipoatino poe wa wetekamene-koli okome
12 Veya re birabirab auman bai’ufununayah 12 hin Jesu hiu, “Sabuw kwiyafarih ten bar iti yubinamaim naatu masawabar iti yubinamaim taituwah tema’am biyah bay hinanuwet hinabow hinaa, naatu efan auman hinanuwet fai hina’in, anayabin iti efan i owararin.”
13 nitamouno, kini noatiki neepa kime motokoa lawetamene-kale ekete tone neepa palawe wane ko kakoa-pala mou yomo takuta toa eni-mene odene pikono, i ali atoa adekoa noatiki toa totome nee edoa topo toa motokapomotoa-pe wa akeneya.
13 Baise Jesu iuwih, “Bay i boro kwa kwanitih hinaa.” Bai’ufununayah hiya’afut, “Rafiy fafar umat roun naatu siy rou’abamo efanamaim ti’inu’in. Kukokok aki anan sabuw etei’imak isah bay anatobon?”
14 Nipa e yene kakene toa oi motokoli ali ege egeta kadukoa (5,000) tadiya kakedekoli ni akeneya. Nitaneyake i yene ege kadukako toa-kama (50) payapono pia mekala tomotono toe wa Yesuyo okale
14 Sabuw nati’imaim hiru’ay hima tur hinonowar nah etei i 5,000 na’atube. Jesu ana bai’ufununayah iuwih, “Sabuw kwa’uwih nah 50 na’atube kou’ay tata’amaim timarir.”
15 e yene peya edikoa kilikoa mekatapeneya.
15 Bai’ufununayah Jesu eo na’atube sabuw hi’uwih himarir.
16 Nitikoli palawe wane ko kakoa-pala mou yomo takuta toa moa pikoa kakome ate tibuke nepikakome Akolali-pala ke wa ootokoa popimotokome i ali atoa tatikoatino poe wa one oya-lawe mekala taneya.
16 Imaibo Jesu rafiy fafar umat roun bow, naatu siy rou’ab bow, au mar nuw ra’at, God ana merar yi igegewasin sawar, im seseb ana bai’ufununayah itih hibow sabuw hifaramih hi’aa.
17 Metekale moa tatika tatika topokoli peyame moa noa tagatapea kitipu meaneya. Nitaneyake kugu paka pitaneya wekotoa moa ua ka katika tuku kakoa (12) mako puputua moa pianeya.
17 Sabuw etei hi’aa yah iw naatu bai’ufununayah kaifet etei 12 hibow sabuw bay hi’aau turih hibihamiyen hiwan awah hikufoten.
18 Wa padepete Yesu witimotokome pome mekome kowitikata one oya-lawe one-pala eida opia mekoli pitia yatekome okome ali atoame no te kaku wa ikiti-pe wa okale ekete
18 Ana veya ta Jesu akisinamo ma yoyoyoban ana bai’ufununayah hina biyan hitit ibatiyih eo, “Sabuw ayu isau mi’itube’ewat teo kwanonowar?”
19 pade-kitame ne einagopa ali atoa ue motokama yakanakago Yone wa oa ni pade-kitame ne einagopa Ilaida wa oa ni pade-kitame ne einagopa Akolaline agale papete to̱awea akane ago tuutukaneyake wa kamoa nokome toko wa iki wa okoli okome
19 Hiya’afut hio, “Sabuw afa teo o i John Baptist, afa teo o i Elijah, naatu afa teo o i God ana dinab oro’orot marasika himomorob i ta morobone yawas maiye na.”
20 nimo wapa akedikiyake kime no te kaku wa iki-pe-kale Pitayo okome nepa Keraisu Akolaliyo one wa papete takoa kakapiane ago wa akeneya.
20 Naatu ana bai’ufununayah ibatiyih, “Bo kwa ayu isou mi’itube kwanotanot?” Peter iya’afut eo, “O i God ana Roubininenayan.”
21 Nitaneyake Yesuyo okome okome Pitayo ina okamo odene ago-palaka to̱awea wameamene wa ootokoa okome
21 Imaibo Jesu eofafarih eo, “Men yait ta ana tur kwana’owenamih.”
22 no Ali Yatenane Oyagome tete-kala moane kawou. Nipa Kanosolo ali-kitika Akolalike lodo yotokoai tiki tobou ali-kitika Mosesene totono pine to̱a olaukoa tiki ali-kitika enika eni ali peyame no kote tokale wawa wia tukoi. Nitikolika ta tebolo takoa pataka-pete Akolaliyo moa kamotokoo wa Yesuyo akeneya.
22 Naatu Jesu iuwih eo, “Jew hai orot gagamih, firis hai ukwarih na’atube Ofafar Bai’obaiyenayah boro Orot Natun hinakwahir, biyababan gagamin na’in nab, hina’asabun namorob, baise veya baitounin ufunamaim boro morobone namisir maiye.”
23 Nimo ootokoa e yene peya-pala okome no i ago litima nou wa wene pikagopa nekele tewitikoa wamene. Nipa ne wia dekatiki yomo aua nou toa tete mokoa kakeka no litima namene.
23 Naatu etei’imak iuwih eo, “Orot yait ayu bai’ufnunu’umih nakokok na’at, taiyuwin ana yawas i nakwahir, mar etei ana onaf na’abar ayu ni’uf nunu.
24 One kepene mama motokome tukaya wa piti motoko agopa etepea tua poo. Nitameneya no einagoke toane tuou wa one kepene mama moamoko agopa pa mea kama poo.
24 Anayabin orot yait ana yawas i taiyuwin isan eo’oharihar boro nikasiy, baise orot yait ana yawas nakwahir ayu nabi’ufnunu, ma’ama wanatowan boro natita’ur.
25 Panagome-kiti one yomini atukome atumotoake itonoke pia kawa tokoya peyado mootapeadekalepa edeya weike moamoo.
25 Tafaram wanawanan orot ta sawar tutufin etei i bow karam, baise i taiyuwin ana yawas nabi’afiy, o hina bigegesair na’at, iti sawar bow ya ma tototo boro hinibais?
26 Panagome noka anu olaukakou agaleka ya motokome wakalepa nipa no Ali Yatenane Oyago telekole toane wakapeane nekene oneka ya moane waou. Agetaika one wene ki̱yo akeneya meki edelo ali-kitika pa̱ teleta tootapeneya meki toane meane wakapeane nekene nitou wa Yesuyo akeneya.
26 Orot yait ayu isou biyan eo’ohow, naatu au tur isan biyan nao’ohow na’at, Orot Natun ana bonamanamarinamaim na’atube Tamah God ana bonamanamarinamaim naatu ana tounamatar kakafiyih auman hai bonamanamarinamaim namatabir maiye nanan ana veya, boro ibo isan biyan na’ohow.
27 Nimo ootokoa okome ita kaki-kiti padeka-kiti wete tuameneya mekete Akolaliyo ali atoa pawe toa talo tokole enoi wa Yesuyo akeneya.
27 Anababatun a tur ao’owen, kwa iyab iti kwama’am boro yawas kwanama’am God ana aiwob kwana’itin.”
28 Yesuyo einaka einamo ootokaneyake ta pataka ketepo kakoa (8) tadia ponokale paka witimotokome pome tono tobouke Akolali kowitademe ate lewia pekeneya. Nipa Pita Yameta Yone toa aua pekeneya.
28 Tur iti eo hima fur ta’imon sasawar ufunamaim, Peter, John, naatu James buwih bairi hiyen hin oyaw wan yoyoban isan.
29 Aida kowitoa kakaka one lene timini padele tootapea one kakene maminaka yati yati toa ake tootapea taneya.
29 Naatu hiyen hin yoyoyoban ana maramaim yumatan botabir, ana faifuw hikwes anababatun namanamar ebowabow emamarakaw na’atube.
30 Nitaneya kakata ali takuta Mosese Ilaidata kotikatapea nekete one-pala ko oa kakeneya.
30 Nati ana maramaim naniyan meyemeye orot rou’ab, Moses, Elijah hairi hirerereb,
31 Nipa pa̱ teleta tootapeneyata kaketepa oneke papete oa piane toa taatekakome Yerusaleme take pokome tuateka ko oa kakeneya.
31 mar ana marakaw bonamanamarin auman hira’iy Jesu ana bowabow iti tafaramamaim baisawarin matabir maiye isan, naatu God ana kok abisa Jesu Jerusalemamaim sinaf baiturobe isan bairi hio.
32 Nitoa kakoika Pita one oyagotaka pia kadukatapea mea kamokoa enekoli Yesu pa̱ tootapeneya kakenele enoa one-pala opia kakene agotaka enoa taneya.
32 Peter ana ofonah bairi i nuhih bur hi’inu’in ufut iti sawar himatar, baise matah nuw himimisir auman Jesu biyanamaim bobonamanamar hi’itin naatu orot rou’ab bairi hibatabat hi’itih.
33 Einagotame Yesu tewitikoa poadete pokoika Pitayo okome Ali Muno kiwi ko oa kakita toto odeneya kakono, epetekono, neme nitika wa okalepa nipa aga yapu tebolo Mosese kita Ilaida toa kini wikakakala too wa akeneya. Enipa wene bebo akatapeneya kakome wene toamokome akeneya.
33 Naatu orot rou’ab Jesu hibihamiy auman, Peter Jesu isan eo, “Regah igewasin aki iti ama’amamaim sis tounu ana wowab, ta o isa ta Moses isan naatu Elijah isan!” Iti na’atube eo anayabin i men so’ob abisa eo.
34 Enimo oa kakaka wedome agopa takoa kauma nokale Pita one oyalitaka piti tokale kakeneya.
34 Peter iti na’at bat eo auman sakusakuk ra’iy ana youninamaim tar sumih, naatu wanawanan hirur auman, bai’ufununayah yah birubir fafar.
35 Nitoa piti tokale kakoika wedo keneke agale ludu nokome okome wini agopa anu mana anu takoane kakapikou agono, one oka toa yakoa tamene wa okale
35 Sakukuw wanawanan God eafatait eo, Iti Orot i Ayu Natu, ayu arubin imih nao’o kwananowar.”
36 yakoa enekoli Yesu odene kakedeka. Nitaneyake kini eni enekoinakamo enipete-mene pa kini luaneya mea odenago-pala i i wa to̱awea ikileka toameneya.
36 Iti tur hinowar in sasawar ufunamaim Jesu akisinamo batabat hi’itin. Naatu bai’ufununayah sawar abisa nati ana veya’amaim hi’itin men yait ta ana tur hi’owen awah hibofot hima.
37 Podolikama eni tono tobou wane ko̱a pokoli ali atoa peya mati obomoa Yesu kotunaneya.
37 Marto Jesu ana bai’ufununayah bairi hire hina oyaw an hitit, naatu nati’imaim sabuw hima’am hina biyah hitit.
38 Nitoa oboa kakoita panagome kayo okome okome Tikisago, anu manago i pikono, ena. Onepa anu odene opikouna agono, enoa latekakamene.
38 Orot ta sabuw rau’ay wanawanahimaim batabat e’af eo, “Bai’obaiyenayan, abifefeyani kunuw natu ku’itin, natu ta’imon maiyow!
39 Oneke ipono awinokolo ka̱ wa telo ootapekala toko. Nitane ipono awinokome peteka peteka tokolo timini kabunuke lako ka̱ua yotokoa kakala toko. Nipa mati tewitikoa poamademe wakala toa dika dika toamene tete mekala toko.
39 Demon kakafih kaun teyey ana veya eororsair iwow ere erab awan fusifusin ekubar in erabirab biyan riririr ebiwa’an. Naatu iti na’atube i mar etei esisinaf men kafa’imo ebihamiyimih.
40 Nitikala tokolo tekene neke oya-laweme eni ipono takoa wetekakoe wane auane nokounake takoa wetekaku pekete wili toa wakoi wa etename akeneya.
40 A bai’ufununayah ai fefeyanih, demon nuninamih auwih, baise men karam.”
41 Nitikale yatekome Yesuyo okome ae ipete meki-kiti kime Akolalinele takamoa wene moa koiganeya mea tikino, kini eni poane wene tewitikoa wamotoane edoane nepiane meamou wa ootokoa matiyane etene-pala okome neke mana mati no kakuta aua noo wa okale
41 Jesu iyafutih eo, “Kwa sabuw iti boun ana veya aur baitumatum naatu ayawas etei i hibibir. Kwanotanot ayu boro bairit manin tanama abit ana’abar? A kek kubai kuna aitin.”
42 manago noka noka ipono awinokome itonoke telo moa pitikoa peteka peteka takaneya. Nitoa kakaka takoa pa wa Yesuyo ipono takoa wetekakome mati latekaneya. Nitoapa neke mati ino moa wa etene metaneya.
42 Kek nan auman demon kakafin kek bai rab rouw me yan re naatu ifiruruw in hub itaiy re. Baise Jesu demon kakafin kwarar tatab nun tit kek iyawas bai tamah itin.
43 Nitaneyake Akolaline tele patu kautakoa kakome tokale enekoi peyame ilepa i tokono enatoe wa ka̱ oa kakeneya.
43 Sabuw etei’imak God ana fair hi’itin hifofofor men kafaita. Sabuw Jesu abisa sisinaf isan, hibat hibifofofor wanawanan Jesu ana bai’ufununayah isah eo,
44 kiwi-pala i ukumo wedoa yakoa moa wene taneya meati. No Ali Yatenane Oyalipa pade ali-kitame wimotoa panagome ete moa meademe toko wa okale
44 “Tain kwanarub gewas tur iti anao kwananowar. Orot Natun i boro baban hinao naatu hinab sabuw umahimaim hinayai.”
45 yateketeke kini wene agopa takatapeneya tokome wene toameneya. Nika neme wini okopa edemo wa eke oko-pe wa yakamene piti tokale meaneya.
45 Baise bai’ufununayah iti tur naniyan men hibai, tur anayabin hai notamaim ibun, naatu baibatiyin tur anayabin o nowar isan hibir.
46 Yesuno oya-laweme kiwi kako-kitipa mainago ako tobou meateko ago-pe wa oa takoa pili pili toa kakoika
46 Bai’ufununayah taiyuwih wanawanahimaim, yait orot gagamin isan hio hinan gamin matar.
47 kini tepene pikoi wene tetoa enekome mati pade motokome one kakaya liti kakakome okome
47 Jesu abisa hinotanot itin, basit kek kafa’i ta bai na sisibinamaim iu bat.
48 panagome-kiti dikane de mati deya nooke toa makutukoa motokomepa nipa no eni dekoa makutukoa motoko. Ni panagome-kiti no makutukoa motokomepa nipa no moa wetekaka ago dekoa makutukoa motoko. Anu oya-lawe kiwi keku agopa Akolaliyo ako ago tetepo takoa meko wa Yesuyo akeneya.
48 Imaibo iuwih, “Orot yait kek kafai iti na’atube nab ayu wabu’umaim ana merar nayiy, i ayu au merar eyiy. Naatu orot yait ayu au merar eyiy i orot yait ayu iyunu anan i ana merar eyiy. Anayabin orot yait kwa wanawanamaim wabin en kek kikimin na’atube ema’am, nati orot i gagamin.”
49 Yoneyo Yesu-pala okome okome Ali Muno anu ukumo yakamene. Panagome neke ibini wedekoapa ali atoake awitane ipono-kiti takoa wetekakala tokale totome enekoo. Einago toto-pala opia yako ago toamokolo tokome wa pade dikamea wa kikoa okoo-kale okome
49 John misir eo, “Regah, orot ta o wabimaim demon kakafih nununih a’itin naatu a’otan. Anayabin nati orot i men it ata kou’ayomaim ema’ama.”
50 toa kamotono, wa pade edikoa kikoa wameamene. Kiwi-pala poi te̱iamoko agopa kiwi-pala oya kakoa auapeko ago eni wa Yesuyo akeneya.
50 Jesu iya’afut eo, “Men ina’otanimih, anayabin orot yait kwa isa men ebirakit i kwa isa ebatabat.”
51 Akolaliyo Yesu a tibuke aua poateka tigotokale Yerusaleme poada wa pitimoa pekeneya.
51 Jesu au mar yen isan ana veya na kakabom auman, ana not bogaigiwas yen in au Jerusalem.
52 Nitoa poademe pokome ali pade-mene patepoe wa wetekakale pote Sameria yenane ta padeke Yesu noatekale nodokakadete pekeneya.
52 Naatu kob wan iyafarih hin Samaria bar merar hitit ana efan hitayabuna tanan imaim ta’in isan.
53 Nitikoli eni take yename ekete einago Yesu mone Yerusaleme take poademe pokono, Yu ago tadekono, makutukoa moamato wa wakeneya.
53 Baise Samaria sabuw men ana merar hiyi hibai efan hitinimih, anayabin hiso’ob Jesu i au Jerusalem yey.
54 Nitikoli enekete one oyalita Yame Yonetame ekete Ali Muno toe a tibuke itipono akeneya pitakome i yene wia nootapemotono ta wa totame Akolali kowitikamotoa oko-pe wa okoli
54 Naatu bai’ufununayah orot rou’ab James John hairi iti na’atube hi’i’itin yah so’ar hio, “Regah, kukokok wairaf marane anao nara’iy iti sabuw nagurusih?”
55 Yesuyo ete peketapekome wawe wa einagota kikoa oomotokome
55 Baise Jesu tatabir hairi’ika kwararih.
56 one oya-mikiti-pala pade take pekeneya.
56 Naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar ta hitit.
57 Yesu one oya-laweka ka ludu kutu potokakoa panagome Yesu-pala okome okome ne pokoka litima pou-kale okome
57 Ef hiyen hinan naiwanamaim orot ta Jesu ana tur eowen eo, “Ayu boro ani’ufnuni o menamaim kwenan boro imaim tanan.”
58 yanai ini eya kini piatiki yene pikoyake Ali Yatenane Oyago pade no naliyomo mokoane piatekuyaka toamoko wa akeneya.
58 Jesu orot iya’afut iu, “Haruharu hai sau tema’am, naatu mamu hai batar tema’am, baise Orot Natun mare ma biyan tubaiwa’an isan aurin efan i en.”
59 Wa panago-pala one pukuka litima namene-kale okome agetai tuaneya pikono, oloyo toomotekene nee litima nou-kale okome
59 Naatu Jesu tatabir orot ta isan eo, “Kwi’ufnunu airit tan.” Baise orot eo, “Regah akokok wan i boro inihamiyu anan tamai morob inu’in anab anan ana yai imaibo ani’ufnuni?”
60 Akolalinele takamekete tuaneya piou toa pa meki-kitame tuane ali atoa oloyo tomotono, tokamota. Akolaliyo ali atoa pawe toa talo tokomo oa pupitikapoano pa wa Yesuyo akeneya.
60 Baise Jesu orot iya’afut eo, “Murubih kwaihamiyih boro murubih taiyuwih hinaya’ih. Baise o i kwen, God ana aiwob isan kubinan.”
61 Wa panagome okome Ali Muno ne pokoka litima noadene tukuno, nitadeneke namolo takoane anu yapu pitiki-kiti tebeane lionate opou-kale okome
61 Naatu orot ta na maiye eo, “Regah ayu i boro o ani’ufnuni, baise wan i boro anan hinai tamai naatu taitu tuwai’inah anao tuturih.”
62 panago one nokana lono kabe takakoa pou toa tokome one namolo tokanakaleke wene piitikaneya mekomepa nipa Akolaliyo talo toko take pamele toamoko wa Yesuyo akeneya.
62 Jesu iya’afut iu, “Orot yait busuruf ana me bifufubiy, naatu misir maiye bat au’uf enunutabitabir, God ana aiwobomaim boro men karam nabow.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.