Gênesis 37
Warlpiri Short Bible (WBP) vs NVT
1 Jajupukupalangu kirda-nyanu Jakupu nyinajalpa ngurrara Kananarla, ngurra jinta-juku kujalpa Jakupukupalangu Yijaki wapaja ngurra-kari ngurra-kari.
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 Nyampuju yimi Jakupu-kurlu manu nyanungu-nyangu warlalja-kurlu.
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Nyampukungarnti, Jakupujulpa nyinaja purlkalku kuja Jajupu palka-jarrija. Kujarlanya, kalarla karrikarri-wangu-nyayirni yulkaja Jajupukuju nyanunguku papardi-nyanu-piya-wanguku. Kuja kalarla yulkaja Jajupuku, nyanungurlurla jinajina-piya kirrirdi ngurrju-nyayirni ngurrju-manu kuruwarrikuruwarri.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Jajupuku papardi-nyanu-paturlulpalu milya-pungu kujalparla nyanungurrakupalangu kirda-nyanu yulkaja Jajupu-mipaku. Kujarlanya kalalurla nyurunyuru-jarrija. Kula kalalurla ngurrjurlangu wangkaja.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 Ngaka-pardu-karirla, Jajupujulpa jarda ngunaja. Ngula-puru mungangka ngulaju jukurr-manu. Ngula-jangka mungalyurru pardinjarla yarnkajarra, yimi-ngarrurnu-jana nyanungukupurdangka-patuku kuja nyangu jukurrparlu. Kujalu purda-nyangu nyampu jukurrpa, ngulajulpalurla nyurunyuru-jarrija-nyayirnilki.
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 Nyampunya-jana jukurrpaju yirri-puraja Jajupurluju ngula-jana wangkaja, “Purda-nyangkajulu kujarna jukurr-manu mungangkarlu! Nyampunyarna nyangu mungangkarlu.
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 Panu-juku ngantalparlipa warrki-jarrija yupuju-wana, manu wayipurrurnurlipa mangarri. Ngulalparlipa warru pajurnu warrukirdikirdi kirrirdikirrirdi marna. Ngula-jangka, jinta-kari jinta-kari ngantalparlipa warurnu, manu jungarni-maninjarla yirrarnulparlipa walya-kurra ngaka yungurlipa mani ngurluju mangarriki. Ngula-jangka, yinya ngaju-nyangu warirninja-warnu marna ngulaju karrinja-pardija yangka yapa-piya. Manu panu-kariji nyurrurla-nyanguju warirninaja-warnu-patu-karili karrinja-pardija-yijala, ngulalu yanurnu. Karrijalu warru ngaju-nyangu-wana warrukirdikirdi. Ngula-jangkaju, parntarrijalurla warru ngaju-nyanguku kamparru. Nyampunyarna jukurrpaju nyangu.”
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Ngulalurla wangkaja nyanungukupurdangkaku, “Nyampuju mayi kanpa manngu-nyanyi yungu ngantanpa-nganpa wiri nyina nyuntulu nganimpaku marda kingi-piya nganta?” Nyanungukupurdangka-patu papardi-nyanu-patu yijardulkulpalurla nyurunyuru-jarrija yungu nyampu jukurrpa nyangu manu kuja-jana yimi-ngarrurnu nyanungu-patuku.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Ngaka-pardu-kari Jajupurlu yarda jukurr-manu. Mungalyurru pardinjarla wangkaja-jana papardi-nyanu-patuku, “Mungangka jukurr-manurna. Ngulajurna nyangu wanta, kirntangi manu 11-pala yanjilypiri, ngulajulpajulu parntarrija warru ngajuku yapa-piya-jala.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Ngula Jajupuju yanurla, yimi-ngarrurnu jaji-nyanuku Jakupuku nyampu kuja nyangu jukurrpa. Kuja purda-nyangu jaji-nyanurlu jukurrpa, ngulangkuju kulungku ngarrurnu Jajupuju, manurla wangkaja Jakupuju, “Yampiyarlanpa nyampuju jukurrpa yimi-ngarrirninja-wangurlu! Nyiyakunpa-nganpa yirri-puraja maju nyampu jukurrpa? Ngati-puraji, nyuntukupurdangka-patu manu ngaju manu panu-kari, kularnangkulu parntarri nyuntuku kamparru!”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Jajupukupurdangka-patu ngulajulpalurla jankanjarla mimayi-jarrija-nyayirni. Kala jaji-nyanurlu Jakupurlu ngulajulpa manngu-nyangu-juku kuja yalirli yimi-ngarrurnu jukurrpa Jajupurlu.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 — ausente —
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 — ausente —
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 — ausente —
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Yaninjarla kawarr-karrijalpa ngula-wana-juku nguru-kari nguru-kari, warrurnulpa-jana nyanungukupurdangka-patuku manu jiyipi-watiki. Ngula watingki parlu-pungu kawarr-karrinja-kurra manu payurnu, “Nyiyaku kanparla warrirni?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Jajupurlu yalu-manu watiji, “Ngaju karna-jana warrirni ngajukupurdangka-patuku kuja kalu-jana mardarni jiyipi-patu. Milya-pinyi marda kanpa-jana nyarrpararla kajikalu nyina?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Watirla wangkaja Jajupukuju, “Kala yanu mardalu kirri-kari-kirra kujarna-jana purda-nyangu kujalpalu wangkaja yaninjaku jiyipi-patu-kurlu ngurra-kari-kirra yirdi-kirraju Tajana-kurra.” Ngula-jangka, Jajupuju yarda yanu Tajana-kurralku. Kuja yukajarra yali-kirra, ngula-jana nyangu nyanungu-patu manu jiyipi wurnturu-kurra-juku.
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Ngulalu nyangu nyanungukupurdangka-paturlu yaninjarni-kirra wurnturu-kurra-juku. Ngulalpalu-nyanu wurulywuruly-wangkajalpa jinta-kari jinta-kariki,
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 “Wayi! Nyangkalu, nyampunya yangkaju rdipija Jajupu yangka jukurrpa wita-wangu!
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Pinyirlipa jalangurlu-juku, kijirnirlipa palkaju kanunju rdaku-kurra. Kaji-ngalpa ngalipakupalangurlu payirni nyanunguku, kajikarliparla yimi-ngarrirni kuja malikirli yarlkurnu manu pungu. Yuwayi, pinyirlipa! Kula-ngalpa wiri nyina ngalipakuju. Yimi kuja-ngalpa yirri-puraja jukurrpa-jangka nganta, ngulaju yungulparla yalirrpa-karriyarla.”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Ngula-jana papardi-nyanurlu Ruupunurlu purda-nyangu wuruly-wangkanja-kurra kujalpalurla japirdija Jajupuku, puta-jana wangkaja wurra-waja.|src="CO00705B.TIF" size="col" ref="37.21" Ngula-jana wangkaja, “Murnma, kulalparlipa pungkarla nyanunguju!
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Yampiyalu, pakarninja-wangurlu! Ngayili kijika-puka kaninjarra rdaku-kurra wankaru-juku nyampurla.” Kujanya-jana wangkaja Ruupunuju nyanungukupurdangka-patukuju. Kujanyalpa manngu-nyangu Ruupunurluju yungu wilypi-maninjarla yilyayarla rdaku-jangkaju manu yungu pina-yilyayarla jaji-nyanu-kurra.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 — ausente —
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 — ausente —
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Ngula-jangka, pirri-manulu, ngarnulpalu kuyu manu miyilki. Kujalpalu ngarnu, nyangulu-jana yapa wurnturu-kurra. Nyangulpalu-jana Yijimali-patu-piya yapa, ngulajulpalu wapanja-yanu jungarni jinta yirdiyirla kuja yanurra kirri nyampu-ngurlu Kiliyata-ngurlu nguru-kari-kirra Yijipi-kirra. Kawartawara-wati ngulaju yulypari kanunju yangka nyiyarningkijarra-kurlu yakujurla-kurlu. Jali-maninjakulpalu kanja-yanu yapa-patuku Yijipi-wardingki-patuku talakupurdarlu. Nyampuju yakuju-patu ngulaju jujuminyiminyi-piya-kurlu manu yangka-kurlu kuja kalalu-nyanu maparnu jara-piyarlu manu palya-piya-kurlu ngurrju-nyayirni-kirli.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Ngula-jangka wangkaja-jana Juurda nyanungukupurdangka-patukuju, “Kajilparlipa pungkarla ngalipakupurdangka, manu kajilparliparla yimirr-yungkarla ngalipakupalanguju jaji-nyanu, kulalparlipa mantarla nyiyarningkijarralku.
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Kala kajilparlipa-jana yungkarla nyanunguju Yijimali-patu yapa-patuku, ngulaju kajikarlipa yampimi wankaru-juku pakarninja-wangurlu. Nyanunguku kirda-nyanuju ngulaju ngalipaku kirda-nyanu-yijala. Kala ngayirlipa-jana yinyi yapa-patuku nyampuku pinja-wangurlu.” Juurdakupurdangka-patujulurla ngungkurr-nyinaja.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Ngula yanulu wilypi-maninjaku yinya rdaku-jangkaku. Kala lawa. Nyurrujukulu yapa-patu-kari Mirdiyanu-wardingki-patu yanurnu, ngulalu nyangulku Jajupu, wilypi-manulu rdaku-ngurluju. Ngula-jangka yungulu-jana nyampuku Yijimali-patuku talakupurdarlu 20-pala wita pirli yaltirikipurdarlu. Ngula-jangka, Yijimali-paturlu yampijalu ngurra, yarnkajarralu wurnalku Jajupu-kurlu Yijipi-kirra.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Ngakalku, Ruupunu yanu rdaku-kurraju, nyangu kaninjarra-kari. Ngula nyangu lawa Jajupu-wangulku rdakuju. Ngula-jangkaju, larra-pajurnu jurnarrpalku nyanungu-nyangu, yulajalkulpa.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Ngula pina-yanu, wangkaja-jana, “Waraa! Nyarrpara mayi yanu ngalipakupurdangkaju? Kula karna milya-pinyi nyarrpara yanu. Nyarrpa-jarri karna ngajuju?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Yalu-maninja-wangurlulu purda-nyangu jamulu. Yanu-pukalu pinjaku narnukutu, pungulu. Kangurnulu, manulu jinajina-piya Jajupu-kurlangu julyurl-yirrarnu yalyungka narnukutu-jangkarla.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Ngula kangulurla milki jaji-nyanuku, milki-yirrarnulurla. Wangkajalurla, “Nyampuju jinajina-piyarlipa palka-manu yurrkuyurrkurla. Nyampuju mayi nyuntu-nyangu kaja-puraji-kirlangu?”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Ngula Jakupurlu purda-nyangu, kuja wangkaja, “Waraa, nyarrparla! Nyampuju ngaju-nyangu kaja-kurlangu jinajina-piya. Mardalu pungu warnaparirli. Nyanungujulu ngarnulku, palija nyurru, pajurnulu muku yira-patu yira-patu.”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Ngula Jakupurlulku-nyanu jurnta larra-pungu jurnarrpaju, yulajalkulpa. Ngula pirri-manu walya-kurra. Nyimin-pungulpa-nyanu yulypulyparlu nyanungurlu. Ngulangka-jukulpa juntu-maninjarla yulaja tarnnga.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 Ngula nyanungu-nyangu-patu yurntalu-nyanu kaja-nyanu parnkajarnili, mukulu pirri-manu warru nyanungu-wana. Yulajalpalu wungulku. Putalu wurdungu-maninjarla wardinyi-manu yungu ngantalpa wajawaja-mantarla kaja-nyanu kuja nganta palija. Jakupuju wajampa-nyayirni-jukulpa nyinaja, wangkaja-jana, “Yampiyajulu jinta yungurna yulamiyi tarnnga-juku kaja-ngurlu. Yungurna ngajulku palimirra ngakaju, manu ngaju-nyangu pirlirrpa yungu yani Jiyulu-kurra kuja kalu panu-kari pirlirrpa nguna nyurnu-patu-kurlangu. Ngulangkanya kapirna ngaju wurulypa-jarri yulanja-wangu.” Junga, ngula-warnuju Jakupuju nyinaja tarnnga-nyayirni wajampaju kaja-nyanu-ngurlu Jajupu-ngurlu.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Kujalu kangu Mirdiyanu-wardingki-paturlu yapangku Jajupu Yijipi-kirra, ngulalurla yungu yarda yapa-kariki nyampuku yirdiki watikiji Putipuruku talakupurdarlu. Nyampu wati wirikilirla Jajupuju yungu, wati wiri kujalparla warrki-jarrija Kingiki Yijipi-wardingkiki.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.