Atos 19
Kaimana'o Tominkaru Paradan (WAPNT) vs NAA
1 Aizii Apollos kakuwaapatinan puꞌu Corinth ii, Achaia Baara iaꞌoraz, Paul unaꞌian zii paꞌan baza antanapu Asia Baara an. Uwaꞌatin atii ukaawan Ephesus ati. Naꞌii uikodan mishidainao Jesus,
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 naꞌiki upishaan ĩdyaun kaikapaꞌa: “Kaimanaꞌo Doronaa morotanii unyukunuu iti umishidan dono?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 “Naꞌapaꞌoram mooko uchikaawunuu-kaoaz?” ukian ĩꞌati.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 “Mazan John chikaawunuuan pidannao tanawatinainaouꞌu naa paꞌoian ai, udyuudan idi ĩmishidan wuruꞌu kainaꞌikiꞌoraz uwaꞌatin padawuꞌati. Uruu Jesus, dauꞌanaꞌo wuruꞌu unaꞌapanuz,” ukian ĩꞌati.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Pidannao abatan idi uparadan naꞌapa, sariapa ĩchikaawunuu-kidinan Naobanai Jesus uu idaꞌan.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Uruu daunaꞌan Paul muudan naa pakaꞌu ĩꞌidaꞌa, sariapa Kaimanaꞌo Doronaa morotan ĩnyukunuu kida diꞌiti. Naꞌiki ĩparadan naa baꞌoran kaduz parada-karu kida idaꞌan. Naꞌiki ĩkowaadan naa kuwai Tominkaru diꞌiki kidaꞌo.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Uikoda mani 12 wuruꞌu pidannaouz.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Idikinaudaꞌu kauzu Paul naꞌian, ukakuwaapatinan pidannao ati synagogue ii. Uaipan idi ĩmishidan, maꞌozaka ukakuwaapan, naꞌiki kaimanaiman ukowaadan ĩꞌati wuruꞌu Tominkaru naobanai-tinapanuz dauꞌu.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Mazan kainaꞌa pabiꞌi kida pidannao dikintapa, aonaa ĩmishidaꞌazon Paul kuwaa. Naꞌiki iribaꞌo pidannao abatapan puꞌu dikauda sodi kida ĩparadan, wuru dauꞌanaꞌa daꞌanainaouz “Jesus Kaduz.” Uruu idi Paul naꞌakan mishidainao paꞌidiwaru patuma, tominpauzo-kizai dapunaa iti, Tyrannus idiwauz.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Naꞌiaꞌa naa utominapatin-kidan pidannao ipai kamoo, atii dyaꞌutam wunu. Uruu idi ipai, ipai pidannao, Jewnao naꞌiki Gentilenao, wuruꞌu mashaapainao kidaz Asia Baara ii aka abatan wuruꞌu Paul kowaadanii kidaz Tominkaru paradan, Naobanai Jesus dauꞌu kidaꞌoraz.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Tominkaru aipan ati Paul shaꞌapatan umanawun kidaꞌo aimaakan aonaꞌoraz pidan kaꞌiitan pashaꞌapatan.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Atii Paul linson, naꞌiki kamicha pishatapaꞌo umada, naꞌaka-kao karinainao diꞌiti, naꞌiki ĩpishata-kao uꞌidi sariapa ĩkakudan. Naꞌiki sariaapaꞌo nii kapam oiaꞌo doronainao koditan pidannao diꞌiki.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Kainaꞌa kapam pabiꞌi kida Jewnao, chiꞌikapan naꞌiki ĩsoꞌoopan oiaꞌo doronai kida pidannao ai. Sariapa ĩtamakapan ĩtiwaan kapam pasoꞌotan oiaꞌo doronai Naobanai Jesus uu idaꞌan. Ĩkian oiaꞌo doronai ati, “Wakian pukodita Jesus tawuruꞌu Paul kowaadapaniaz uu idaꞌan,” ĩkian.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Sceva dainao wuruꞌu naꞌapainpainaouz. Aizii wuruꞌu ĩdaru Jewnao faadaan zowaunaa uruu, 7 wuruꞌu udainaouz.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Mazan oiaꞌo doronai kian ĩꞌati, “Õaitapanii Jesus naꞌiki Paul. Mazan unao, aonaa õaitapan,” ukian.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Upuꞌaꞌa naa mazan pidan, wuruꞌu oiaꞌo doronai zaamatapaniaz, zakaꞌutinaꞌakan naa ĩdyaun naꞌiki uzoꞌii biꞌiaꞌakan naa ipai ĩdyaun tuukiaꞌo idaꞌan, ipai ĩmada izain, naꞌiki ipai kapam ukuzuuaꞌakan ĩkamichan kida ĩmada iki. Uruu idi ĩkidoopan naa udapu iki, naꞌiki pamada kaziwan biiꞌi, ĩdimaꞌakan naa uꞌai kadimanaꞌo idaꞌan.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ipai Jewnao naꞌiki ipai Gentilenao, mashaapainao kidaz Ephesus ii abatan ipai wuruꞌu aimaakan shaꞌapanuz kaikapaꞌa. Uruu idi tuukii pidannao tarian, naꞌiki tuukii ĩdiꞌitinpan. Naꞌiki kaiman paꞌidiwaru pidannao paradan Naobanai Jesus dauꞌan. “Ei, maꞌozakaꞌo mishi manawun uruu,” ĩkian.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Uruu dono iriba mishidainao kowaadan ipai oii kidaꞌo pashaꞌapaapauzonii iribaꞌo pidannao abatapan puꞌu.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Baꞌorainao kida kowaadan naꞌapam pamarunao-tinpauzon. Mazan uruu dono ipai ĩnaꞌakan naa pamarunao-tinpan kaaritannaa kida. Uruu idi pidannao kanaapuꞌu ipai ĩkawaodan wuruꞌu pakaaritan kidaz. Aizii ĩaitaan ipai wuruꞌu kaarita kida winipinaaz, dobata, dobata, ubaokopatinan uikoda fifty thousand wiziꞌi kidaꞌo puraata.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Aizii mishidainao tukapan idi maꞌozaka kuwai pishatan pidannao nyukunuu, powaꞌa zii ĩmaꞌozakadinan pakakuwaatinan dauꞌati. Uruu idi powaꞌa zii mishidainao iribainan.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Aizii ipai wuruꞌu aimaakan kida shaꞌapan daunaꞌan kaikapaꞌa, Paul diꞌitinpan, naꞌiki uaipan pamorowautapan wiizai kawanaꞌati kida wuruꞌu Macedonia naꞌiki Achaia Baara ii aka kidaꞌoraz. Naꞌikiꞌo niꞌi naa uaitan padobatan atii Jerusalem iti. Paul kian, “Õkaawan daunaꞌan Jerusalem iti, õmakon nii naꞌiki õmorowautapaꞌanan nii kapam Rome iti.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Uruu idi udyuudan pamin-kaudinannao, Timothy naꞌiki Erastus kiwiitan Macedonia iti. Aizii Paul unaꞌiaꞌakan zii paꞌan Ephesus ii, Asia iaꞌoraz.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Mazan uruu donoꞌo naa pidannao toꞌoradinan Ephesus ii tuukii manawun, ushaꞌapanum kauꞌan iribaꞌa naa ĩtukapan pidannao daꞌanan “Jesus Kaduz.”
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Kainaꞌa pidan Ephesus ii, Demetrius kiaꞌo uꞌuu. Uruu tomapauzo iriba, iriba, tominkaruaba Artemis dapunaa dikin kida silver idi. Utomanuzu duusodi kidaꞌa. Naꞌapaꞌo idaꞌan dobata, dobata uikodan puraata paꞌati, naꞌiki pidannao ati, wuruꞌu kaudinainao kidaz utuma.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Uruu idi udapadan naꞌiki ubaokopatan ipai pidannao kaudinainao patuma naꞌiki baꞌorainao kida naꞌapaꞌo kapam ĩkaudinan ĩnao kawan. Naꞌiaꞌa naa ukian ipai ĩnao ati, “Õpaonarunao, aizii õparadaꞌazon uꞌati. Ipai unao uaitapa kanom kaduz wakaudin-kizi nii. Naꞌiki uaitapa dobata, dobata waikodan puraata watomanii kida idaꞌan.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Aizii utukapa, naꞌiki uabata ukinao idi naꞌapam Paul dikauda kian wuru dauꞌanaꞌa watomanii kidaz aimaakan. Ukian, ‘Wuruꞌu toma-kariwai kidaz tominkaru nii kaꞌui idiꞌoraz, mazanuꞌo karikaonan, aonaa mishiꞌo mani.’ Uruu idi ipaiꞌi naa unaꞌapatan daꞌainao pidannao nyukunuu, paparadan kawanaꞌati, atii ipai diꞌiiꞌakaꞌa Asia Baara kawanaꞌati kida, iribaꞌa naa ĩmishidan uparadan.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Aizii pidannao dakoopan niꞌi naa watomapanii kidaz. Naꞌiki umanawunuꞌoraz watominkarunuaba Artemis, odapu tukapa-kao niꞌi naa madiwautapa-kaꞌo nii karikaonan. Naꞌiki aonaꞌo niꞌi naa powaꞌa pidannao dyautan oroo, atii naꞌapaꞌo niꞌi naa karikaonan omanyukunuuta-kao. Ipai unao, uaitapa ipai pidannao toriinpauzon oꞌati, daꞌaꞌa Ephesus an, naꞌiki ipai Asia Baara ii aka, naꞌiki ipai baꞌoran amazada kawanaꞌati kida.”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Aizii pidannao abatankan idi unaꞌapan, sariapa mishi ĩtoꞌoraꞌakan, naꞌiki ĩkadakoinaꞌakan naa diiwa, diiwa. “Maꞌozakaꞌo, naꞌiki umanawunuꞌo watominkaruaban Artemis, daꞌaꞌa Ephesus idaꞌa,” kiaꞌo wuruꞌu ĩkadakoinanuz.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Uruu idi iriba, iriba pidannao kadakoinan diiwaꞌo idaꞌan, ĩtoꞌoradinan naa mapidankiaka uruu wiizai diꞌiiꞌaka. Upuꞌaꞌa naa ĩikodaꞌakan Gaius naꞌiki Aristarchus. Sariapa ĩzaamatan ĩdyaun. Ĩnao Paul minaudaꞌunao Macedonia ikiꞌo ĩwaꞌatin. Ĩnaꞌakaꞌakan naa kowas ĩnao pidannao baokopainpauzo-kizi iti.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Tuukii padamata Paul makoꞌozon naꞌiti, pidannao kanaapu iti. Mazan aonaa mishidainao kashaapan umakon naꞌiti.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Kainaꞌiaꞌo kapam Paul paonarunao naꞌii, tuubaru kidainao pidannao. Ĩnao dyuudan paparadan uꞌidiꞌiti, aonaa kizi umakon pidannao baokopainapa-kizi iti.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Aizii naꞌiaꞌa naa pidannao toꞌoradinan tuukii, baꞌorainao kadakoinan panaꞌiti sodi kidaꞌa naa karikaonan, ushaꞌapanum kauꞌan, kainaꞌa pabiꞌi kida pidannao aonaa ĩaitapan kanom dauꞌatiꞌo manawun wuruꞌu pawaꞌatinuz.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Aizii Jewnao aipan idi pakazannaatinan, sariapa ĩzaamatan pabii iki Alexander paradaꞌo nii pidannao kanaapu iti, marii kizi ukowaadan ĩꞌati aonaa ipaiꞌo mani wuruꞌu Jewnao shaꞌapaapanuz aimaakan kaikapaꞌa. Soo Paul paꞌan wuruꞌu naꞌapainpaꞌoraz. Sariapa Alexander sawadan pakaꞌu, uaipan pidannao mashaadinan naꞌiki ĩabata kizi uparadan.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Aizii pidannao tukapankan naa uruu Jew, ipai baokopa ĩkadakoꞌokan patumaaka kaikapaꞌa: “Maꞌozakaꞌo, naꞌiki umanawunuꞌo watominkaruaban Artemis daꞌaꞌa Ephesus idaꞌa,” kiaꞌo wuruꞌu ĩkadakoinanuz atii tomunuꞌiki.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Upuꞌu mazan donoi zowaunaa kaawan ĩꞌidaꞌati, sariapa umashaatan wuruꞌu ĩkadakoinapanuz. Ukian ĩꞌati kaikapaꞌa: “Uabata õparadan Ephesus sannao. Ipai pidannao aitapan soo wawiizi Ephesus taapaꞌo wuruꞌu umanawunuꞌoraz tominkaruaba Artemis dapunaa. Naꞌiki ipai pidannao aitapan kainaꞌa kapam wataapan umanawunuꞌo kuba, oroo kawanuꞌoraz utoma-kao, tawuruꞌu waotauzoz aokazi iki.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Aonaa turuu pidan kashadan naꞌiki udakoopan watominkaruaban Artemis. Ukauꞌan usookadaꞌa naa wuruꞌu ukaikapainpanuzuꞌu. Manaꞌa ushaꞌapaapaꞌanaꞌa aimaakan madoronaa-daun.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Unao kaawa-kidanii wuruꞌu pidannaouz daꞌatiꞌi, ĩmashaꞌapatakan puꞌu dikaudaꞌo aimaakan, aonaa kanom ĩkoidapan watominkaruaban dapu iki, naꞌiki aonaa ĩdakoopan watominkaruaban dikaudaꞌo idaꞌan.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Aizii Demetrius naꞌiki ipai umin-kaudinannao, ĩkaakapaaꞌazon an pidannao, marii paꞌan ĩkaakapaan, naꞌiki ĩnaꞌakan ĩdyaun Rome ikiꞌo naobanai diꞌiti, naꞌii kizi ĩkootowapa-kida-kao, kootowapa-karu kamoon dono.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Aizii unao mani, kainaꞌa zii uparadaꞌazon aimaakan dauꞌan? Uparadaꞌazon an, marii uabata-kidan wuruꞌu uparadan kidaz, wuru diꞌiaꞌa kabaun toma-kariwaiz kawiiziinao miitiniapa-kizi nii.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Aizii diꞌi wuruꞌu washaꞌapatanuz aimaakan kaikapaꞌa, kichanaꞌiki-kiaꞌo wuruꞌu, watoꞌoradinan mapidankiaka manawun. Aizii Rome ikiꞌo naobanai abatan anaꞌa naa paꞌi wuruꞌu wadikaudainapanuz, sariaapaꞌo nii upishaa-kidan waunao kanom dikin iaꞌo wuruꞌu watoꞌoradinanuz kaikapaꞌa. Aonaꞌo nii waaitapan naꞌapam wakazannaatinan.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Donoi zowaunaa ipaian daunaꞌan paparadan kaikapaꞌa, usookadaꞌakan naa miitiniapa-karu.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.