Mateus 5
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs NVI
1 Yesus kim zi beyam-byana insa hlauludaka, dekam zep kwatap tek san hata seka. Zao zep zëre hon de ang ta gwen wenya ban zi trana insa zigolëteinikinki,
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 zao zep tawa tabiꞌinka,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 “Men zen zëre mae mo tahalhana Alap en hon ëblol gwe-gwenan,
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Hen men zen angkam enlalana ëdowe hana gweꞌan,
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Enlala sae-sae wenya,
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Men zen tïngare zi dikim enlala dam-dam enkam lowehe gwen hap ëdwam gwe tine gwenan,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Hen men zen wal bose wal zemka kwasang neibirida gwenan,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Enho lalak wenya,
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Hen zini men zen umlae enlalana nol halada gwenan,
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Dawemsa de syal gwibinnik men desa karek da gwibirin,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 Hen emsa kim abe hap de jal hap lamang da gwibiꞌik, hen karek da gwibiꞌik, hen boton olkam blo-blo da gwibiꞌik,
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Orep men zen Alap mo ola abare srëmnak ayang nul gwek, desa hen kirekam karek da gwibik. Zep em de hen kire kareksa goltowe gwenkam, em dawemkam ëisrip-sri gwe-gwen, sap ngein sin dawemna Alap mam tangan naka ebe mae hap ngatan zi mo langnak hamal gulzimꞌira.”
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 “Em an zene Abon ang ta gweꞌan, em okamanak san de hina kiye. Hwëna hina blëble gwenkam, dekam tembanesa dikim dërek gun hup dena man hom gwe-gwenan. Dërekna in de hom gwenkam, dekam zini bëjen ba mae hap dwam gwibin. Zen dekam zalta dep de hiri gun en hap dena.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Hen em an okamanak san de tïngare zi hip de ngatanna kiye. Em hen dekam san de kwatap bolak de ëna kiye. Ëna in kore kam de ngatanna okama kawesïnnïk awe man zïl ine gwenan.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Zen zep ere mae mo ngatanna bahem aning gul gwen. Sap zini bëjen pelita ngatannak yuna utuk gul sonen. Zen diki mejanak de lonenkam– dekam de golak de lowehen wenya in ngatannak lowehen hap.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Zen in zep, eno mae mo lowe henna diki tïngare zi mo nwenak kirekam zen ngatan gwe-gwen– dekam deka eno mae mo lowehen dawemna insa hla nul gwek. Ki zen hen dekam sa ngatan zi mo langnak de Bian mo bosena teip nulsuk gweblal.”
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 “Asa bahem anakan kïl tïn, ‘Zen an Musa mo tïtï tabin olsa de wet gulsublun hap hata zaka,’ ahaksa, ‘Alap mo ol ayang gul gwen zi mo olsa de wet gulsun hup.’ Ëe wet gulsun hup homë hatazak. Ëe hwëna dawemkam de zëno ei nika ebe mae hap sul sonezimdin hibë hatazak.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Zen in zebë eiwa denaka emsa gubiridaꞌan: Nglï naban kama naban de aumwa hap de yaklanak jek-jak nën srëmnak, dekam tïngare hamal hap de Alap mo ola sul sonen tangan nik sa lwal. Aha-ere ol-gun betek maena molya mae lwa kïnïk.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Zen in zep, men nara tïtï tabin ola insa aha-ere ol-gun maesa ngip gunnu, hen men zen de anakan tïtï da gwibiꞌik, ‘Ansa sap esa ngip ul gwer,’ zen Alap mo ïrïk gïnnïk otde tangannak sa teinikin. Hwëna men zen de tïtï tabin ola in san ang ta gweꞌak, hen aha zisi desan de ang tan hap tïtï da gwibiꞌik, zen Alap mo ïrïk gïnnïk teipsïn-teipsïnkïm sa lowehe gwer.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Zini sap man Farisikam de gubirida gwen zisi hen Musa mo tïtï tabin olsa de tawa ta gwibin zisi anakan kïl dï gwibirin, ‘Zen dawemkam Musa mo tïtï tabin ol san ang ta gwenan.’ Hwëna zëna desan zi mo nwe ennak ang ta gwenan. In zebë emsa gubiridaꞌan: Em de zëno mae mo kim ëk enkam Alap mo dwam gwibin sin ang ta gwenkam, ki em molye Alap mo ïrïk gïnnïk bïtï gwek.”
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 “Ena dwan mes-eme ëtawa gwek: Musa Bak dwan mes-am anakare ol jalse gwenna nëno mae mo auyan-aza hap ayang gulzimki,
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Men nara wal bose zemka jal gweblanna, kire zini Alap sa lamkam karek tala. Hen men nara aha zisi wakwak tanna, kire zini hen karek tan hap dena. Hen men nara wal bose zemka gublunna, ‘Em in enlala joblo-topna,’ kire zini zen tïnsïn srëm syauk bla san dep dena.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 “Zen in zep, em de Alap hap kire-kiresa de golblan hap enlala gwenna, hëndep em de Alap mo golak golhatankam, hwëna dekone etan enlala gweꞌanam, ‘O hare ano wal bosyanna man-am ëre mo karek nakon asa gïl-gïl gweblaꞌara,’
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 ki kire-kirena insa emki Alap hap de golblan srëmnak teksonnak iwe hli yun. Nonol emki wal bose om in han eno karekna insa tap ulsun. Tap ulsunnuk, dekam etan lwa halza– dekam de kire-kirena insa enlala dawem naban Alap hap golblan hapye.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 Zen in zep, ere mo karek nakon de wal bose uk emsa gïl-gïl gweblanna, emki nabakam tap un. Tap un srëmkam, ki eno wal bosyanna in maka emsa teipsïn zinik klak taꞌara. Teipsïn zini in hwëna dekam maka zëre mo dam taha nakore jana zisi gubiridaꞌara– emsa de bwinak se tya irin hip.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Eiwa denakaë emsa gubiridaꞌan: Em bëjen em dekon wet son– te-alana men ki en teipsïn zini in emsa gubluka, kire enkam de golblan srëmkamye.”
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 “Em dwan mes-eme Musa mo ol jalse gwenna ansa ësane gwe-gwek,
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Men nara wesya swi enlala naban ërtabinni, ki zen mes enlala nakon kahalo gwibirida.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Emsa de ere mo aha nwe tïtï da gweꞌanam, ‘Haen, nen karekna wakinsa karatda un,’ ki em nwena insa alsïn nïka hiri son. Sap eme dare nwe naban zigwëꞌanka, ki esa hëndep Asa hli tala. Ki hwëna tïnsïn srëm syauknuk dep sa emsa hiri daser.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Hen kirekam, emsa de ere mo dam taha kareksa dikim gon hap tïtï da gweꞌanam, diki dawemna em blansïn. Sap eme dare taha naban zigwëꞌanka, ki esa Asa hli tala. Ki hwëna tïnsïn srëm syauknuk esa hëndep denaban gwë gwera.”
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Yesus ki zep etan gubiridaka,
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Men nara we zemka baes gwibinni, wenya in de kahalo gwen srëmnak, ki hwëna dekam zen mes aha zi de kahalo gun hup golgunda. Hen we baes gwibinni insa de ahanik gonkam, zen hen Alap mo nwenak kahalonak gwë gweꞌara.”
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 “Em dwan tawa nakake, orep Musa Bak nëno mae mo auyan-azasa ki hen anakan jalse gwibirida gweka,
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Bahem tangan Alap mo bose gubin niban ere mae mo ola soson gul gwen. Hen Alap zëre mo bosesa de gollëwen hap bahem hen anakan ëgu gwen, ‘Nglï, mese ki asa salblanda.’ Sap nglïna zen Alap zëre mo nikin gwenna zen– men dekon nësa tïngan ïrïk gïꞌïraye.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Anakan hen bahem Bian mo bosesa de gollëwen hap ëgu gwen, ‘Kama, mese ki asa salblanda.’ Sap zen apdenak– anakan de gun nubanye, ‘Alap, mese ki asa salblanda.’ Sap okamana an, zen Alap zëre mo tana ïk so sone gwenna zen. Anakan hen bahem ëgu gwen, ‘Ëna Yerusalem, mese ki asa hla tanda.’ Sap Yerusalem, zen Teipsïn Zini Alap zëre mo ë yawala zen.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Hen Alap zëre mo bosesa de gollëwen hap bahem hen anakan mae ëgu gwen, ‘Ëre mo nol ala, mese ki asa hla tanda.’ Sap eno sosonna hom– dekam de ere mo nol alana insa aha-ere sïhï mae naka anakan wet gulsun hupye, ‘Ano nol alana an zen ngap-ngap gwen,’ ahaksa, ‘Zen kakak gwen.’
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Diki Alap mo bosesa de gubin srëmkam em ëgu gwen, ‘Ëe eiwa denakaë tonꞌan.’ Sap em de anakan ere mo olsa soson gul gwenkam, ‘Zen ki asa salblanda,’ dekam hwëna em dowal mo kïgï mo dwam gwibin sine ang gweꞌara.”
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 “Em dwan mes-eme Musa mo ol jalse gwenna ansa ësane gwe-gwek,
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Zi jal-jal de emsa karek tanna, bahem ere mo timsi goljalse gweblan. Emki hwëna sosok gulblun. Emsa de zi i tranak lek tyankam, em etan eihya i trasa zitrëblan– zëwe deka hen emsa lek tyaka.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Emsa de ahanik teipsïn zinik botonkam anakare ola ban klak tanna, ‘Zen mes ano kire-kirena totoresa kap taka,’ zen men desa em de hwëna kap tablan hap dwam gweꞌara, emki hëndep kap tablan, hen dekon em etan mas-mas tablan.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Emsa de jana zi zëno nihin dohon-honsa de aha-ere kilometer enkam wë tablan hap tik-tik tanna, em hwëna dare kilometerkam em wë tabla song gwen.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Zi de emsa banakare mae hap abe tanna, em hëndep golblan. Hen zi de emsa ba maesa de bohë gulblun hap abe tanna, emki hëndep bohë gulblun. Bahem salsïblïn.”
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 “Musa mes dwan-am nësa anakan tïtï ta gwibiriki,
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Hwëna angkam Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Ere mae hap de jal zini em kwasang gwibirida gwen. Hen men zen emsa karek da gwibirin, zëbe mae hap Alapsa em abe ta gwen– Zen dikim dawemsa zëbe mae hap gol gwizimdin hipye.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Sap tïngare zisi de kwasang gwibirida gwenkam, zen dekam esa ngatan zi mo langnak de Bian zëre mo bi gwibiridan walaskam loweher. Sap Alap insa yaklana yang tasïkï, zen zi dawem-dawem ensa hom zïlbirida ine gwenda. Zen hwëna karek-karek gol gwen wenyaka hen zïlbirida ine gwenda. Hen ona insa ïl tï gwenda, zen dawemsa de syal gwe-gwibin wenya kip, hen kareksa de syal gwe-gwibin wenya kip.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Zep em de enaka de kwasang gwe-gweblan zi ensa etan kwasang gwibirida gwenkam, ki hwëna anakan bahem ëkïl gïl gwen, ‘Alap sa kire hap asa sam gwesibiridala.’ Roma mo ïrïk gïnnïk dep de te-ala alal ta gwen zini sap ki kire enkam ëgwë gwenan. Zen hen karek gol gwen bose zemka hwë-hwëkam zënaka kwasang neibirida gwenan.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Hen em de zisi golëtowenkam, em de ere mo wal bose wal ensa dawem ta guk gwibinkim, hwëna aha zisi hom, dekam bahem anakan ëkïl gïl gwen, ‘Ano bosena dekam sa Alap mo nwenak dawem gwer.’ Alapsa de tame tan srëm zini hen ki kire enkam hwë-hwëkam wal bose wal en zemka dawem da guk gwibirin.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Sap nëno mae mo ngatan zi mo langnak de Bianna, zen sowehen tangankam kïtak de zisi kwasang gwibirida gwenda– sap hen karek gol gwen zi. Zep em hen kirekam em nëre mae mo Bian mo kim ëgwë gwen.”
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.