Lucas 6
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs ARIB
1 Aha Hari Sabatnak kim zauk– Israelk de zi mo syal tan srëm yaklanak, Yesus ki zep gandum tra san golëtaman gweꞌanka. Hwëna zëre hon de ang ta gwen wenya zen gandum dansa kïlk dï-in kïnï gweꞌak, ki zep tahakam legek da gwibiꞌik– dekam de sop nik ëbatralhen hap, ki zep dwenblandak.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Farisikam de zini kim hla nulidak, ki zep jalse neibiridak, “Em ba habe Musa mo tïtï tabin ola ngip uꞌin? Kirekam em ema hwëna Hari Sabatnak syal taꞌan!”
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Yesus ki zep hwëna ding gulzimki, “Em bawalkam esa Alap mo ola an mo eini dam ulsul?– men kim Daud Bak zëre hon de ang ta gwen wenya ban golëusak gweꞌankaye.
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Zen kim Alap mo golak tïl zïka, zen dekam Alap hap de roti loneblansa gol kïnïka. Desa zep zëre hon de ang ta gwen wenya ban zitwinbir song gweka. Hwëna sap nëno mae mo tïtï tabin olak man lwak: Sap Daud zëna hen zëbon de ang ta gwen wenya, zen bëjen Alap hap de rotina insa twinbin. Zen diki Alap mo golak de syal ta gwen zi en dwin gwibirin. Sap eiwa kirekam, hwëna Daud hom Alap mo nwenak karek gweka– zen kim usak hap zitwinbirkiye. Zep hen kirekam, Abon de ang ta gwen wenya an kim usak hap kïlk dï-in kïnzïl, zen hom ëkarek gwer.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Ki zep Yesus waulsuzimki, “Ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna, Ëe an Zen tangan– Hari Sabat mo Nolaye. Zep anakarekam de klis gul gwizimdin hip dena, ‘Desa sap esa Hari Sabatnak syal eibir,’ ahaksa, ‘Kirekam bahem,’ zen ano dena.”
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Aha Hari Sabatnak kim hatak, Yesus dekam etan but srëm golak tawa tabirki. Hwëna zao zini ki. Dam taha nik sak gweblaka.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Hwëna Musa mo tïtï tabin olsa de tawa ta gwibin hip de zi niban Farisikam de gubirida gwen zi niban man Yesus mo kareksa de hlaulblun hap ëalp gweꞌak. Zep kara daꞌak, “Zen wëhë nëno mae mo syal tan srëm yaklana an hap dena ngip guꞌunka– zisi de dawem tankamye?”
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Hwëna Yesus mes zëno mae mo enlalana tame tazimki, ki zep hëndep zini in zen tahana sak gweblaka desa gubluka, “Haen, ano mae mo dang gwënna a dekon emki zauzun.”
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Ki zep Yesus takensibiridaka, “Musa mo tïtï tabin olak, nen basa de Hari Sabatkam gol gwen? Hari Sabatkam san ha nen kareksa zi hip gol gwizimdin? San ha dawemsa nen gol gwizimdin? Hari Sabatkam san ha nen zisi ngaya ta gwibin? San ha nen tamera gwen?”
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Yesus ki zep tïngan nwekam amjanbirki, ki zep hwëna zi taha sakna insa gubluka, “Tahana insa emki ïnïn gïlsïn.”
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Hwëna Musa mo tïtï tabin olsa de tawa ta gwibin zini Farisikam de zi niban man tangan Yesussu daïl gïblïꞌak. Dekam zep enlalasa dëblaꞌak, “An banakan esa ëblal?”
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Zao kim lwa seꞌak, Yesus ki zep kwatap teknak hata seka, dekon zep kam blal Alapsa gu sone gweblaꞌanka.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Kim lïtïk, ki zep zëre hon men zen beyakam ang ta gwek, desa gu sonebiridaka, zao zep hwëna dua-blas enkam dam tasibirki– zen de zëre mo olsa gol halada gwen hap.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Ahana Simon– men desa hen Yesus “Petrus”kum bose takake,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matius, Tomas,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Ahana Yakobus mo tanena Yudas,
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Yesus ki zep dua-blaskam de zini in han etan golëhut gwehe tinjaka, ki zep hëndep sëseknak golëzau zuka. Zëre hon de ang ta gwen wenya aha hlïkna zëwe beya nik ëtagal gweꞌak, hen ahakore zini beya tangan nik mes yaïng gwezak– sap Yerusalem kon, hen tïngare Yahudi mo lang nakon, hëndep hi alpnak de ë darena Tirus hen Sidon kon.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Zen Yesussu de sane tan hap hen zëre mae mo sang-sang nakon dikim ëdawem gwen hap yaïng gwezak. Dowal mo tïlbiridan wenya dekam zep ëdawem gwek.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Dekam tïngare zini man sap Yesussu de olk tan hap ëakasïk gweꞌak. Sap zëno tim nikon man sosonna wet so gweꞌak, zep zi sang-sangna dekam kïtak ëdawem gwe-gweꞌak.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Yesus ki zep zi beyana in zen zëre hon ang ta gwek karatda tabiꞌinka, ki zep zë gubiridaka,
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Angkam em in zene usak naban lowe heꞌan,
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Hen emsa kim ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna abe hap de jal hap daïl gïbirida gweꞌak, hen baes neibirida gweꞌak, hen lamang da gwibiꞌik, ahaksa bosena gwa-tek gwa-tek da gwibiꞌik, dekam hëꞌho gwibinni ebon mae onak mamkam lwaꞌan.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Kirekam de emsa gweibirida gwenna, em dekam isrip-sri naban ëtasya gwek, sap ebe mae hap de dawemna ngatan zi mo langnak yawal tangan nik lwazimꞌin. Sap zini men zen angkam emsa kirekam neibirida gweꞌan, auyan-aza zem hen kirekam orep Alap mo olsa de ayang gul gwen hap de zini neibirida gwek.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 “Hwëna kwasang tol, em in zene angkam
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Kwasang tol, em in zene angkam ïtrï naban lowehe gweꞌan,
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Kwasang tol, em in zene angkam
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 “Hwëna angkam em an zene asa sane laꞌan, an desaë ep golzimꞌin: Ere mae hap de jal zini em kwasang gwibirida gwen. Zen de emsa taïl gïk gweblanna, zëbe mae hap hwëna dawemsa em goltrei gwizimdin.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Zen de emsa lamang tanna, ahaksa karek tanna, em hwëna Biansa em zëbe mae hap gu sone gweblan– Zen deka dawemsa golzimki.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Zi de emsa itranak tahakam lek tyanna, eihya itrasa em zitrëblan– zao de hen emsa lek tyan hap. Zi de eno tahan bajusa al sonna, etan de eno olk de bajusa al soblan hap bahem jalse gweblan. Em zëbe hap alblan.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Ebon de ahanik ba maesa abe gwibinni, em hëndep golblan. Ahanik de eno ba maesa al gunnu, etan bahem ebe hap de golblan hap abe tan.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 “Men kirekam ena dwam gweꞌara, zi de kirekam emsa gwë gweblan hap, em hen ahasa kirekam em gweibirida gwen.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 “Em de enaka de kwasang gwe-gweblan zi ensa etan kwasang gwibirida gwenkam, ki hwëna anakan bahem ëkïl gïl gwen, ‘Alap sa dekam asa sam gwesibiridala.’ Sap kareksa de gol gwen zini hen ki kire enkam kwasang neibirida gwenan– zini men zen zënaka kwasang neibirida gwenanye.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Hen em de dawemsa goltrei gwizimdinni men zen en ebe hap hen dawemna noltrë gweblanan, hwëna aha zi hip hom, dekam toton bahem ëkïl gïl gwen, ‘Ano bosena dekam sa Alap mo nwenak dawem gwer.’ Sap kareksa de gol gwen zini hen ki kire enkam ëgwë gwenan.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Hen em de te-alasa bohë gul gwizimdinni men zen en ebe hap etan lop da gweblanan, hwëna aha zi hip hom, dekam toton bahem ëkïl gïl gwen, ‘Ano bosena dekam sa Alap mo nwenak dawem gwer.’ Sap kareksa de gol gwen zini hen ki bohë nulzimnira gwenan– karek gol gwen bose zikhipye, men zen hen kire enkam etan lop dazimnira gwenanye.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Hwëna em jal zi omka em kwasang gwibirida gwen, hen dawemsa em goltrei gwizimdin. Em totoresa bohë gul gwizimdin, hwëna bahem lun kon etan anakan ëenlala gwe-gwen, ‘Etan sa ap golblala.’ Dekam sa eno bosena ngatan zi mo langnak dawem gwer, hen Teipsïn Zini Alap sa emsa gublula, ‘An ano bi gweblan walas ahana.’ Sap Alap mo kwasangna zen zi dawem en hap hom. Hwëna Zen man hen kwasang gwibirida gwenda– kareksa de gol gwen zini, hen zini men zen dawemna zëbe hap nolbla srëm gwe-gwenanye.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 In zep, men kirekam Bian om zi karek-karekna enlwan gwibirida gwenda, em hen kirekam em zi bose omka enna lwabirida gwen.”
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 “Bahem zi bose omka enlala gwibirida gwen, ‘Zini in karekna.’ Ki hwëna Alap hen sa kirekam emsa enlala gweblala, ‘Zëna hen karekna.’ Bahem gubirida gwen, ‘Zini in karek tan hap man dakastïꞌïra,’ ki hwëna Alap sa kirekam hen emsa gublula. Karekna mensa aha zi ebe hap nol gwizimnin, desa em eititi gwibir-zimdin. Ki sa Alap hen eno karek-karekna ep tap gulsublula.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Em aha zi hip dawemsa gol gwizimdin, dekam sa Alap ebe hap hen dawemna gol gweblala. Dekam taha dohon naban sa ebe hap lop ta gweblala. Lau-lau kire-kirena, Zen sa etan ebe hap inik gul sone gweblala, sa ebe hap taïk-tïk gïlsïk sone gweblala. Ho nabare kire-kirena zen sa hëndep ësuwehe kïnï gwer. Aha kire-kirena zen esa taha-taha gweblala, hëndep esa dangnak yaïng tahal gwera. Em de yunak aha zi hip bïtï tablanna, ki Alap sa etan yunak ebe hap beya enkam bïtï tablala.”
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Zëwe zep Yesus ola gulk sun de blaonzimdinni dan-dan mas sozimki: “Zi nwe haïna bëjen nwe haï bose zemka ïrïk tahan. Ki hwëna apdenak sa ho dwrak san laman anera.
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 “Zi mo nwenak mam-mamna nara? San ha guru? San ha sekola walas? Zen diki guruke. Hwëna walasna in, sekola zemka kim sul sonenna, zen diki dekam sa guru zeban apde ëra.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 “Hen em ba habe wal bose uk mo ngip gun betek tolsa hla kul gwizimnin? Hwëna ere mo ngip gun yawala em desa de oto gulsun hup ema baes ta gwenan.
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Kirekam de lwankam, em kïtak men kiye: Zi de wal bose zemka gublunna, ‘Anik eno nwenak de te klana insa gulsuk,’ hwëna zëre mo nwenak balok tek yawala hen ki lwaꞌan. Zen maka desa nonol mulsuꞌura– dekam de wal bose zik moka hlaun hupye. Em in Alapsa ëk enkame ang ë gweblanan. Diki nonol emaka aha-en-aha-enkam ere mae mo karek yala insa ngan ulsu’un. Ki esa dawemkam nwekam ëkara gwer– dekam de betekkam de ngip gun wal bose wal omka halen ora san golëwet so gwen hapye.”
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Men kiye hen tenya: Zen zëre mo dan enkam ëtë gwenan. Tenya men zen twin gwibin srëm tetan dankam ëtë gwenan, zen bëjen twin gwibin tetan dankam tën. Hen tenya men zen twin gwibin tetan dankam ëtë gwenan, zen bëjen twinbin srëm tetan dankam tën.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tïngare tenya zen tën nakon tame nul gwenan. Kwiwe dansa bëjen lemo timnik taran. Hen dokot të ngï-ngïna bëjen rambutan dankam tën.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Hen kirekam, zi enlala dawemna, zen enhonak dawemsa ing nul gwenan. Zen desa zep aha zi hip noltrei gwizimnin. Zi enlala karekna, zen enhonak kareksa ing nul gwenan. Zen hen desa zep noltrei gwizimnin. Zep men zen zi mo enhonak beya gwe-gwenan, zen zep nopna sewe gwenan– ëk tïhï san de wet son hapye.”
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 “Em ba habe waba hap Asa laken gweblanan?– ‘Bian, Bian’, hwëna em home ano ol san ang ta gwenan.
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Hwëna men zen eiwakam Abon yaïng gwe-gwenanzal, hen ano ola ësal gwenan hen desan ang ta gwenan, zen men kiye–
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 zi de golsa moko dawem naban taunnu. Zen nonola kamasa de olk en san hul-hul gun, kire drak-drak tenya eiyas tan. Ho namwa gwenkam, gola in san de ho namwa tïl zïnna, gola in bëjen ëwak gwen, sap zen dawemkam de moko tanna.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 “Hwëna men zen ano ola sap ësane gwe-gwenan, hwëna desan hom ang ta gwenan, zen men kiye– zi de golsa moko srëmkam taunnu. Ho namwa de desan tïl zïnna, zen sa nabakam mirsïk kïnïla, hëndep karekkam sa drewera.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.