Lucas 12
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs ARIB
1 Dekam zini mes ribu-ribukam Yesussu tagal nëblazak hen ngïrïn daꞌak, hëndep man zë zënaka nyaubirida gweꞌak. Dekam zep nonol zëre hon de ang ta gwen zi ensa gubiridaka, “Dawem. Ema Farisi zi mo ëk enkam de tawa tabin sin ang tanank. Zëno mae mo karekna in, zen ragi makan mam gwe-gwenan.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Mensa zini ber-ber nul gwenan, zen sa lamkam wet sol. Mensa enlalana aning da gwenan, zen sa lamkam tame dal.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Em mensa angkam kawesïnnïk lon gwibiꞌin, zen hwëna lamkam yaklam sa ësane gwe-gwer. Hen mensa gol mwanak i mwa ennak lon sonebirida gweꞌan, zen hwëna lamkam ënak sa ol mam-mamkam donbirisen gwer.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Wal bose wal, zi bose omka bahem aïrïbirida gwen, sap zen auhu-kama tim en naka damera gwenan. Hwëna tan hyanak bëjen emsa etan karek tan.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Hwëna Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Diki Alap ensa em aïrï gweblan. Sap zen zëno dena– tan hyanak de syauk blanak emsa tak ta irin hip denaye. Zep eiwa, zen diki Desa en em aïrï gweblan.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Emki mawana taïnïm bes-bessa enlala gwibiridan. Desa zini hom te-alakam de kap tan hap dwam neibirida gwenan. Sap eiwa kirekam, hwëna Alap bëjen aha-en mae desa hen eititi gwibiridan.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Hen kirekam, eno mae mo nol alana, Bian Alap mes desa anakan tawa gwibirki, ‘Beyana ki en.’ In zep ere mae mo tim hip dena bahem ëngalap gwe-gwen, sap em Alap mo nwenak mawana taïnïm bes-bes naban apdenak hom.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Zini men zen aha zi hon zënaka anakan kira ta gwenna, ‘Ëe an Yesussu de ang gwe-gweblanna,’ kire zini Ëe asa hen Alap mo dam taha nakore zinik anakan kira tal, ‘Zen an hen eiwa Asa de ang gwe-gweblanna.’
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Hwëna zi de aha zi hon Asa anakan nazabeblaꞌak, ‘Ëe Yesussu de ang gwe-gweblan zisi hom,’ ki Ëe asa desa hen aumwa hap de zisi klis gunnuk Alap mo dam taha nakore zinik anakan kira tal, ‘Zini an Asa de ang gwe-gweblan zisi hom.’
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna Asa de zi lamang taꞌanka, karekna insa Alap maka zëbe hap tap gulsubluꞌara. Hwëna zi de Alap mo Enhosa lamang tankam, desa Alap bëjen tangan tap gulsublun.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Emsa sa dahyo gwer– Yahudi mo but srëm golak de mam-mam wenya kip de golëtrei gwizimdin hip, hen auhu-kamanak de teipsïn-teipsïn wenya kip. Anakan sa emsa nolëtrei gwizim, ‘An Yesus hon de ang ta gwen zi.’ Kirekam de ebon mae lwankam, dekam bahem anakare hap enlalana ëbeya gwe-gwen, ‘Ëe banakarekam asa zë ton hen ding gulzim?’
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Sap emsa de taken-taken gweblan ennak sa ki Alap mo Enho ebe mae hap gol gwizimdi– em de kirekam ëton gwen hap denaye.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ki zep zi beyana in kon ahanik Yesussu gubluka, “Bian, emki ano ayasa gublun– zen de bian swe mo kire-kire hli tan dansa abe hap hlï tablan hap.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Yesus ki zep ding gulbluka, “Asa hom ki nenblak– mam zi mo kim de bian swe uk mo kire-kiresa ep klis gulzimdin hipye.”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Ki zep etan tïngare zi hip ayang gulzimki, “Dawem. Banakare kire-kiresa de hole gwibinni, zen zen sa emsa karek tabir. Sap eno mae mo lowe henna, zen kire-kire beya ennak hom lwa gwenan.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Yesus ki zep ola gulk sun blaonzimki, “Orep ki zini gwë gweka. Zëno kire-kirena beya tanganna. Zëno kamanak mulkwan maena dawemkam hata gweka.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ki zep zëre en hap enlala gweka, ‘Ano nga nakore kire-kire kang ta gwen gol-gola an yak-yak naka hom– dekam de ëre mo mulkwan maesa zë kang ta gwen hapye. Ëe banakan asa syal gwibir?’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ki zep etan enlala gweka, ‘O angkam mesë dam gulsunun. Ëe asa ëre hon de syal ta gwen wenyaka gubiridal– kire-kire kang ta gwen gol-gola ansa de wet tyasibin hip. Dekam ahasa sa mam-mamkam daublul– zëwe de kang ta gwen hap.’
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Zen dekam asa enlala gwer, ‘Ëe an hëꞌho gwibin nika de goltowe gwen zi. Ëe dekam na-en molyë tahalha gwek. Angkam sap asa sëwe henkam gwë gwer. Tembane dërek-dëreksa asa twin gwibir, hen ho dëreksa asa otde gwer, hen ëre mo gwënna asa nga-ngol gwibir.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Hwëna Alap dekam zep gubluka, ‘Em enlala joblo-topna! Namen mo kam dekam Ëe asa hwëna eno angna zersïl. Hwëna dekam eno kire-kirena mensa ere en hap lam taka, aha zi sa bi nëblandal.’”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ki zep etan Yesus aumwa hap gubiridaka, “In kirekam sa lwa gwer– zini men zen auhu-kamanak zëre en hap kire-kirena kang da gwenanye, hwëna zen hom hëndep de gwën hap de kire-kire dikim Alap mo nwenak ëbeya gwen hap syal ta gwenan.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Yesus ki zep hwëna dua-blaskam de zëre hon ang ta gwen wenya in en hap ayang gulzimki, “Zen in zebë emsa gubiridaꞌan: Bahem anakan ëngalap gwe-gwen, ‘Ëe banakan asa gwër? Ëe basa asa twin gwibir? Hen ëe basa asa ala so gwer?’
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Sap eno gwënna zen tembane en nakon hom lwa gwenan, hen timni ala so gwen hap de en nakon hom lwa gwenan.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Emki mawana blensa enlala gwibiridan. Zen hom ba maena eiyas nïl gwenan, hen hom dan gwenan. Hen zëno mae mo tembane kang gul gwen gola hom. Hwëna Alap ki zëbe mae hap tembanena gol gwizimnira! Zep em bahem ëngalap gwe-gwen, sap em Alap mo nwenak mawa mo kim hom.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Em de ere mo gwën hap ngalap gwenkam, san ha em emaka ere mo gwënna insa engka en mae langa gulsuꞌura? Bëjen.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Em de enlala nik ëbeya gwe-gwenkam molye ere mo gwënna betek en maekam ayang ul ine gwek. Ki ba hap de enlalana beyam-bya gwen hap?– ala son hap de kire-kire hap, hen tembane mae hapye.
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Emki sap sona ok eissi enlala gwibiridan. Zen hom syal ta gwenan, hen pakeanna hom dayal gwibirin. Hwëna Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Sap teipsïn zini Salomo Bak, zen hwëna hom ok eis nwe-awes makare pakeanna akeka– desa de zëre mo te-ala beyakam teisyan hapye.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Em in Biansa de taïblïblanna tawa naka hom! Ok eis mo ëhultunnu tïhïs tanganna, sap zen namen de ënwe-awes gwenkam, hwëna kaꞌan de ëjek-jak gwen. Zen sap eiwa kirekam, hwëna Alap ki desa kara ta gwibirida. Zep emki Biansa anakan taïblï gweblan, ‘Zen molya asa ala so gwen hap denakim da tasïkï.’
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 “Zep bahem anakan enlalana ëbeya gwe-gwen, ‘Ëe basa asa twin gwibir hen otde gwibir?’ Bahem banakare mae hap ëngalap gwe-gwen.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Sap Alapsa de tame tan srëm zini zen kirekam ëngalap gwe-gwenan. Hwëna nëno mae mo Bianna Zen anakan tawana, ‘Ano walasna kire hap ëtahalha gweꞌan.’
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Hwëna em Alap de nabakam ïrïk gïlzïn hap denaka em syal gwe-gwibin, ki Zen sa hen ebe mae hap eno tahalha gwibinni gol gwizimdi.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Em in zen dan en Abon ang ta gweꞌan, bahem ëaïrïn, sap eno mae mo Bianna man emsa sam gwesibiridaꞌara– em de zëno ïrïk gïnnïk bïtï gwen hapye.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Ere mo bi gwibin kire-kirena te-ala hap em lirak tabin. Te-alana desa tahalha zi hip em kae gwebla-zimdin. Dekam em dakal hap de kire-kiresae lam taꞌara, hen kire-kirena in molya ep ëjek-jak gweblak. Ngatan zi mo langnak em lam tan, sap zëwe sowë zi molya kap dak, hen winimni molya dwenblandak.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Sap men zëwe eno kire-kirena ërlwa gwenna, eno enlalana hen zëwe sa lwa gwera.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Em salok-salokkam em lowehe gwen– Asa de hut tu ane gun hupye. Em zep em pakean alala tan naban hen syauk ngatan naban Asa kara gwe-gweblan.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Men kirekam babu gwen zini mam zemka kara në gweblananke, zen de we-zi daresa de oto son nakon lwahal zannak, em hen kirekam em lowehe gwen. Mam zini in kim de hataꞌan zaka, lïlïkïnsï sa gaꞌ-ga so zala. Dekam sa hëndep dalusublul.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Zen de babu zem insa nama de salok-salokkam de ës gweblannak hlauluda zankam, dekam sa tangan sam gwesibiridala. Ëe eiwa denakaë emsa gubiridaꞌan: Mam zini in dekam sa babu gwen zi makan zënaka gwëblala. Dekam sa zën zëbe mae hap tembane dëreksa syal gwibir-zimdi. Ki sa teinikirin hip gubiridala– zao de golzimdin hip.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Zen de ngïrïn anen mae hatankam, nama de salok-salokkam de ësblannak hlauluda zankam, ki zëre hon de babu gwen zini in hëꞌho gwibin tangan naka sa hla nul.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Emki sap ëenlala gwen: Gol bi nik de anakan tawa gweꞌanam, ‘Ano golak sowë zini namen mo kam sa tïl zïla,’ zen dekam molya nini taꞌanam. Sowë zini in de tïlzïn srëm hap maka saleꞌara.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Zen in zep, em hen kirekam salok-salokkam lowehe gwek, sap em home tame uꞌin– ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna Ëe de lwa halzan hap denaye.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Petrus ki zep takensïblïka, “Bian, ola insa gulk sun blaonzimdi, san ha abe mae en hap? San ha hen tïngare zi hip?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Ki zep ding gulbluka, “Ebe mae hap dena, zen aïsïlï a kirekam sa lwal: Teipsïn zi nik de holokam langa san song gweꞌanam, zëre hon de babu gwe-gwen zini men zen de enlala blalkam gwëꞌanam hen taïblïblan nik, zen zëbe hap maka syala anakan wei yul sone gublu haꞌara, ‘Ano tim bwanak babu gwe-gwen bose omka em ïrïk gïl gwe. Zëbe mae hap tembanena hen sowe henkam gol gwizim.’
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Teipsïn zini in de mumuk ennak lwahal zankam, zen de anakan hla taꞌan zanam, ‘Zen dawemkam ano tim bwanak ïrïk gïl gweka,’ ki zen sa zëbe hap isrip-sri gwibin nika golblala.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Eiwa denakaë emsa gubiridaꞌan: Teipsïn zini in dekam sa zëno bosena esek gul seblala, hen zëre mo kire-kiresa de kïtak kara ta gwibin hip sa gublula.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 “Hwëna babu gwen zini in de anakan enlala gweꞌanam, ‘Ano teipsïnnï in na-en molya lwahal zaka,’ zen sa hwëna ahakore babu gwen bose zemka tangole gwibiri– sap zi, sap we. Hen zi bina in mo te-alakam zë-en sa tembane gwe-gwera, hen ho mamaksa sa kim otdeblanda gwera, dekam sa hëndep mamak gwera.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ki sa hwëna mumuk ennak babu gwe-gwen zi karekna in mo tame gun srëmnak teipsïn zini in hata zala. Dekam sa tok hap zïp so zala. Hen zëno angna dekam sa tak ta iri– men zëwe Biansa de taïblïblan srëm wenyik mo angna lowehe gweꞌanke.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Babu gwe-gwen zini men zen mam zik mo dwam gwibin sin anakan tame gunnu, ‘An ano syala zen,’ hwëna zen de zënaka hohle tan srëmkam hen syal gwibin srëmkam, ki mam zini in de hatankam desa sa mamkam de lek-lek tan hap gubiridala.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Hwëna babu gwe-gwen zini men zen mam zik mo dwam gwibinsi tame gun srëmna, desa betekkam de lek-lek tan hap sa gubiridala. Ebe hap de mamkam hli tablankam, zen hen aumwa hap mamkam de goltrëblan hap sa emsa gublula. Ep de beyakam hli tablan dankam, ki hen beyakam de goltrëblan hap sa emsa gublula.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Ëe an okamanak de zisi de klis gun hubë hatazak. Ano klis gunnu zen syauk makan sa tïngare zini neisbir. Hen Ëe ama dwam gweꞌan, nabakam bae ki syauknu in hïtïꞌïnam!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Hwëna nonol Aen asa karek yawala goltower. Ëe dohon tangan nakaë eis gwibiꞌin– desa de goltowen hapye.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Bahem anakan Asa kïl tï gwen, ‘Zen an umlaesa de okamanak awe golhatazan hap hata zaka.’ Ëe kire hap homë. Hwëna abe hap de jal hap Asa de tame tan srëm wenya sa emsa gïl-gïl neibirida gwer.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Zep angkam ebon mae a kirekam sa lwa song gwer: Aha-ere golak de zi aha-ere taha-tapkam lowe heꞌanam, hwëna Abon onakon esa enaka gïl-gïl eibirida gwer. Anakarekam sa lwa song gwer: Dan-ahan men zen Abon ang ta srëm gwe-gweꞌan, zen hwëna dan-dan dena emsa sa gïl-gïl nei gwizim.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ebon mae onakon, abe hap de jal hap walas oban esa enaka gïl-gïl eibirida gwer– sap zikim dena hen wekam dena, hen sap aebo wal maekam dena.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesus ki zep gubiridaka, “Yakla de kaknak sal-sal gwe zanna, dekam ema dam ulsuk gwenan, ‘Sa o dïl gwer.’ Hëndep kirekam sa ki lwal.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Yakla de but-som but-som gwe zanna, dekam ema dam ulsuk gwenan, ‘Sa sasa gwer.’ Hëndep kirekam sa ki lwal.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 O de ïl tï gwen hap dena hen sasa gwen hap dena, em desa en ema dam ulsuk gwenan. Zep em ba habe ano owas-owas syal gwe-gwibinni dam ulsuk srëm gwe-gweꞌan? Em in eiwa enlala joblo-top tanganna.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Em ba habe anakan dam ulsuk srëm gweꞌan?– ‘Diki angkam ëe amaka kirekam syal eibiꞌin.’
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Eme mamkam te-ala beya zi nik bon gweꞌanam, hwëna otan de desa ber-ber gun srëmkam, zen hwëna emsa de balk tahan hap maka jana nabare wenyak zerguꞌura– zen de teipsïn zi sin dep emsa zerhan hap. Diki dawemna, zen de nama emsa teipsïn zinik zerhatan srëmnak, emki anakan de zersësek gwen hap akasïblïn, ‘Bahem na-en asa zertrëblan. Ëe basa asa ep golblal?– dekam de eban sësek ën hapye.’ Kire srëmkam, ki zen sa hëndep teipsïn zini in hap emsa zertrëblala. Hen teipsïn zini in sa zëre mo jana nabare zi hip emsa zerzimdi– zen de hwëna bwinak emsa tayalsïn hïp.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Em bëjen em dekon wet son– bonna insa de tïngan ber-ber gun srëmkamye.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.