Atos 17
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs NTLH
1 Timotius hun kim Makedonia mo ë darena Amfipolis ne Apolonia neka ërtamanka, ki zep Tesalonikak ërhataka. Zëwe hen Yahudi mo but srëm gola ki.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Paulus ki zep but srëm gola in san dep song gweka– men kirekam zëna gwë gwekake. Dekam dan-ahare Hari Sabatnak Alap mo ëpba ola kore naka zep klis gul gwizimꞌinka.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Zen anakan zë srip gulsuk gwizimꞌinka, “Alap mo ëpba olak man dam gwesïk, ‘Nësa de ngaya tabin hip de zëre mo zer sonen Zini, Zen nonol kareksa sa goltowera, ki sa hwëna tïn nïkon etan ngaya gwera.’ Ëe in zebë emsa Yesus hup dena ansa anakan tawa tabiꞌin: Zen eiwa Zen tangan– nësa de ngaya tabin hip de zer sonen Zi niye.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Dekam zep Paulus ne Silas neka Yahudi zini in ahakon daïblïzimk hen ang neizimk. Beyakam Yunani kore zi ang neizimk– Alapsa men zen betek në gweblakke. Ahakon hen bose nabare we wal.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Hwëna ahakon mae hap husus neizimꞌik, “Ano mae mo but srëm gola kon kim hlï nïl inꞌin.” Dekam zep pasarak ë-ensa de zauk gweblan zi hip te-alasa neirzimk– zen dikim ëïlman gwennak mas gwibiridan hap. In kim ëïlman gweꞌak, dekam zep Yason mo gola dot dasïzïk– Paulus ne Silas neka dikim zi tra mo nwenak ziwet son hap.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Hwëna kim zë nohwënzimzik, Yason zënaka zep ïl dïhak, hen ahakore Yesussu de taïblïblan zi niban ëna iwe de teipsïn-teipsïn zi sin dep ïl dïbirhak. Anakan zep zë boton ol blo-blokam nenbiridak, “Tïngare okamanak men zen zini yasik da gwibiꞌin, zen mes angkam awe yaïng gwezal.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Hwëna Yason an mes zini insa zëre mo gola kon lup gul inki. Zëno mae mo tawa tabinni, zen Roma mo ïrïk gïn nïkon dikim wet so gwen hap tïtï da gwibirin, sap zen anakan tawa da gwibirin, ‘Aha teipsïnnï ki– bosena Yesus.’”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Kirekam kim nasalbiridak, dekam zep zi trana in teipsïn-teipsïn wenya in mae han ëjal gwek.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Dekam zep Yason maesa wal bose wal zeban nenbiridak, “Te-alasa nongka ap olzimk, ki neik sek gwek.” Kim nolzimk, dekam zep nenbiridak, “Angkam sap esa sek gwer.”
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Orapna kim tïꞌïnzak, dekam zep Paulus ne Silas neka Timotius mae han ëna Bereya san dep lup nul sonek. Kim zë yaïng gwek, dekam zep Yahudi mo but srëm gol san dep sek gwek.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Zëwe de zini enlala ngatanna. Zen Tesalonikak de zi mo kim hom. Zen zep aha-ere enlalakam Paulus mo mo tawa tabinni insa nulin gwek, hen zen dekam mwin-mwankam Alap mo ëpba olsa anakare hap karatda nul gwek, “San ha eiwa denaka nësa tonbirida gweꞌara?”
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Zen zep beyakam Yesussu daïblïblak. Zen ahakon Yunani kore zi, hen Yunani kore bose nabare we wal.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Hwëna Tesalonikak de Yahudi zini in zen Yesussu daïblïbla srëm gwek, Zen kim Paulussu anakan nasalblak, “Zen angkam Bereyak tawa ta gwibiꞌira,” zen dekam zep yaïng gwezak, dekam zep zë hwëna zëwe de zisi olkam se dyabiridazak.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Dekam zep, Bereyak de zini men zen Yesussu daïblïblak nabakam Paulussu hi san dep zon dak. Hwëna Silas ne Timotius ne zen nama ki zë ëka.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Men zen zon dak, hëndep Atenak nërhatak. Zen kim lwan dahak, zëbon mae zep Silas ne Timotius neka anakan gu sonezimki, “Nabakam de asa ërtrozak.”
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Atena kon kim nama Silas ne Timotius neka eiszimꞌinka, enlalana man tangan anakare hap dowebla hanaka, “An ba hap ëna ansa yang tabin dowal-dowal enkam al dasïk?”
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Zen in zep Yahudi mo but srëm gol san song gwe-gweka– zao dikim Yesus hup denaka Alap mo ëpba ola kon ziklis gul gwen hap. But srëm gola iwe, Yahudi srëm zi niban siri gwe-gwek. Paulus mwin-mwankam hen pasar san song gwe-gweka. Men zen zëwe ba mae hap yaïng gwe-gwezak, desa zëwe zep Yesus hup de ol dawemkam tawa ta gwibirki.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Ëna iwe de zini ahakon Epikuros Bak mo tawa tabin sin de ang ta gwenna, hen ahakon Stoakam de gubirida gwen wenya. Zen dekam zep Paulus hun nërkeisa-keisa gwek. Ahakon man nenblak, “Ol beyam-bya zini an man zënaka tim tiꞌara, ‘Ano tawa tabinni an aïrïs!’” Hwëna ahakon man nenblak, “Zini an san ha ëse yang tabin alap san de ang ta gwen hap nësa tïtï tabiꞌira?” Zen mae hap ki ëguk: Sap zen Yesus de tïn nïkon ngaya gwen hap denaka tawa ta gwibiꞌinka.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Dekam zep Paulussu zëre mae mo ëgolek de gwe-gwen kwatap san dep nërsong gwek. Kwatapna in “Areopagus”kum nen gweblak. Zao zep nenblak, “Ëe ama ëdwam gweꞌan– eno tawa tabin ësena insa de asa tonbiridan hap.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Sap eno tawa tabinni ano mae mo inik au hlobin makan tangan lwaꞌan, zebë dawemkam de emsa sane tan hap ëdwam gweꞌan.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Sap tïngare Atenak de zini hen aha lang nakore zini men zen zëwe lowehe gwek man ësam gwesïk gwek– ol ësesa de ësane gwe-gwen hap, hen kire hap de ëkeisa-keisa gwe-gwen hapye.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Paulus ki zep luweka, ki zep gubiridaka, “Atenak de zi, ëe ama emsa tame tabirin, ‘Em in alap-alapsa dawemkame blikip eisibirida gwenan.’
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Ëe kimë eno mae mo ënak të nasen gweꞌak, dekam zebë eno mae mo yang tabin alap-alap hap de kire-kirena kara ta gwibiꞌik. Dekam zebë hen tweran nin tru tasïk gweblan hap de kalsna hlauk. Zëwe ema ale uk, ‘An nëno mae mo tame tan srëm alap hap dena.’ Zep men zëbe hap tame tan srëmkam tru lasïk gweblanan, ëe ama Desa emsa tonbiridaꞌan.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Alap men zen okamana ansa yang gulsuku, hen tïngare kirekam-kirekamna yang tabirki, Zen Zen nglï naban kama naban bi gwizimꞌira. Zen zi mo gol taublun dannak hom gwë gwenda.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Hen Zen hom zi de banakare maesa golblan hap dwam gwe-gwenda, sap Zen tahalha naka hom. Sap Zen Zen kïtak zi hip gol gwizimnira– angna, ensasana, hen tïngare kirekam-kirekam naye.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Nonol lone sennak Zen aha-ere zi nikon tïngare zi ausuna yang tabirki. Hen dekam zep zëbe mae hap okamasa de bi gwibin hip dena golzimki. Zen Zen kïtak okama tek-tekna kae gwibir-zim niraka, hen Zen Zen auhu-kamanak de teipsïn-teipsïnnï anakan dam tasïk gwibirida, ‘Angkam em teipsïk. Angkam em ati gwen.’
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Alap mes kirekam syal gwibirki– Zënaka dikim të gweblan hap, mae hap, ‘Wëhë asa nërtoweꞌak?’ Hwëna Zen sap nëbon mae onakon langanak hom–
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 men kirekam ëgu gwenanke, ‘Nen an zëno taha terenake lowehe gwenan hen ëtë nasen gwenan. Ensasana hen Zëbon onak.’ Ebon mae onakon men zen tërya ale dabik, zen hen ki anakan ëgu gwek, ‘Nen an kïtak zëno walas.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Zen in zep, nen de Alap mo walas gwenkam, nen bap nen anakan tim tin, ‘Alap mo nwe-masena zen zi mo tahakam de yang tasïn makarena’– men kirekam zi mo enlalakam emas nakon, ahaksa perak nakon, hen kaso nakon yang da gwibirinke.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Orep Alap nwe enkam zë kara ta gwibirki– kirekam de Zënaka tëblannakye. Hwëna angkam zep okamanak de tïngare zini gubiridaꞌara, ‘Angkam dekam ëhalek.’
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Zen mes yaklana dam tasïkï– dekam de tïngare zisi zëre mae mo enlalasa de hla tazimdinkim klis gun hup denaye. Men Zen de klis gun hup dena, Desa hen mes dam tasïkï. Hen dekam de tïngare zi taïblïblan hap, Alap mes tïn nïkon ngaya taka.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Hwëna tïn nïkon de ngaya gwen hap dena insa kim sane daꞌak, ahakon dekam zep swrë daꞌak. Hwëna ahakon man nenblak, “Neik etan aha yaklakam kire hap dena asa tonbirida.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Paulus ki zep kon song gweka.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Hwëna dekam ahakon man zëno ola kon Yesussu daïblïblak. Zen dekam zep zëbon ang ta gwek. Ahana bosena Dionisius. Men zen kwatapna iwe ëgolek de gwe-gwek, zen zëno mae mo aha mamna. Ahana we, zëno bosena Damaris. Ahakorena hen ki.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.