Atos 19
Umbu-Ungu Andelale NT (UBU_AND) vs NVT
1 Ye Apollos kolea Akaya poropinji pumba akumunga kolea-awili Korini molopili, Pollo ma-pangi aulkana pumba Epesasi taono maniando purumu. Akuna pumbale Yesusinga lombili andoli yombo mare kanorumu.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Kanopale nirimumuni, ono mangilipa nimbale: “Onone ungumu pilieringi mele ‘Sika.’ ningu kuru mondokole Mini Kake Sélimu liltingi molo móloye?” nirimu. Onone pundu toko ninguli: “Mólo, Mini Kake Séli se molemo mele olio naa pilielemolo.” niringi.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Aku niringi-kulu pilipale Pollone onondo nimbale: “Aku liemu ono no nambi seko liltingiye?” nirimu. Onone ninguli: “Jonone nirimu unguma pilipuli no liltimulu.” niringi.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Pollone nimbale: “Jonone yombomando nimbale: “Ulu-pulu-kirima munduku kelko konopu topele toko no liee.” nirimu-na-kolo i ungumu mindi naa nirimu. Ungu se pea nimbale: “Akilepa ombá ye Yesusi ‘Yu sika ⸤Pulu Yemone ono lipa tapondopa nokopa kondomba ye lipa mundorumu yemo⸥.’ ningu kuru mondangi.” nirimu.” nimba Pollone nirimu.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Aku sipa nirimu mele pilkuli, ono “Ye-Awili Yesusinga yomboma molomolo.” ningu Yesusinga imbi leko mangilku no liltingi.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Kanu-kinia Pollone ononga ⸤penge⸥na ambolorumu kinia ono moloringina Mini Kake Sélimu orumu kinia onone umbu-ungu lupa lupa naa pilieringima leko, Ye-Awilimuni ungu-umbu tondorumuma pilku yomboma ningu siringi.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Aku seringi ye rurepo mele moloringi.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Pollo Epesasi molopale nirimumuni, Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkana pumba, Pulu Yemo ye nokoli kingimu molopa mélema pali nokomba mele pipili naa kolopa tondolo mundupa nimba sirimu. ‘Ono paa pilku ‘Sika.’ niengi.’ nimba oli yopoko aku sipa nimba sipa molorumu.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Aku-na-kolo Juda yombo mare karaye seko ungu pilku mokoli seko, “Ungu imu kolo tokomo naa pilimulú.” ningu, yomboma pilku molangi “I Pollone ungu nikimuma nimba kinjikimu.” ningu ungu-taka tondoringi. Aku seringi-kulu Pollone ono mundupa kelepa purumu. Yesusinga lombili andoli yomboma lipa memba pumba, Tiranasini ungu ningu si-pu-pu seringi ulka nokorumu kanuna memba purumu, akuna alieli angelema ningu moloringi.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Aku seko molangi kalia-ingi talo omba purumu kinia Juda yomboma kepe yombo-lupa kolea Esia poropinji moloringima pali Ye-Awilimunga ungumu pilieringi.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Pulu Yemone Pollo lipa tapondorumu kinia ulu-tondolo paa lupa mele mare serimu.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Pollo kongono sembando mulu-maminia panjerimuma yomboma sirimu kinia liku mengo pungu kuru torumu yomboma simbi tondoringi kinia ononga kuru torumuma pora nimba, ononga konopumanga kuru moloringima ongo wendo puringi.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Juda ye mare andoko yombomanga konopumanga kuruma toko makoroko “Wendo paa.” ningu kou-kongono andoko seringi. Ono mare Ye-Awili Yesusinga imbi leko mangilku kuruma ‘Ongo wendo paa.’ ningíndu i-siku niringi: “Pollone ungu-mane silimú ye Yesusinga imbi lepo mangilipuli ‘Ono ongo wendo paa.’ nikimulu.” niringi.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Ye Sipa yunga malopili yopoko-pakara aku siku seringi. Sipa yu Pulu Yemo popo tondoringi yemanga ye awili se. Aku yemonga malopilini aku siku Yesusinga imbi leko mangilku kurumando “Ongo wendo paa!” niringi kinia
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 kurumane pundu toko ninguli: “Olio Yesusi kanopo imbi silimulu. Pollo kanolemolo. Aku-na-kolo ono namele?” niringi kinia kuru konopuna molorumu yemone ono moloringina pukua topa pumba ononga mulu-maminiama ambolopa sungu-mangu sindipa ono paa torumu-na kanu ulkamo munduku kelko mulu-maminia se naa pakoko meme pakoko we-we kowa puringi.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 — ausente —
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Pe Epesasi taonona moloringi Juda yomboma kinia yombo-lupama kinia aku ulu wendo orumumu pilkuli ono mini-wale munduku, Ye-Awili Yesusinga imbimu ambolko paka tondoko yu kape niringi.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Akumunga, yombo awisili u Yesusi ‘Yu sika.’ ningu kuru mondoringima kanu ulumu wendo orumu kinia ongo u ulu-kiri seringima ningu para siringi.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Aku siku seringimanga yombo mare u kuru-ala toko seko kinjeringi kanu yombomane yomboma kanoko molangi ononga ala toringi bokuma pali sepena kaloringi. Boku kaloringimanga kou-mone purumu mele kou-sillipa pipiti tausini mele purumu.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Aku sipa mele Ye-Awilimunga ungumunga tondolomone kanu ulu-kirima topa mania mundorumu-kulu ungumu enge nimba koleamanga pali para-nanga lepa pumba manda serimu.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Kanu uluma pali u seringi kinia pe Pollo konopumuni pilipale ‘Kolea Masedonia poropinji pumbu kolea Akaya poropinji pumbuli, kolea-awili Jerusalleme pumbú. Jerusalleme pumbuli, pe kolea-awili Romo pumbú.’ konopu lierimu.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Pollo yu liku tapondoringi yemanga Timoti kinia Erasitasitolo “Kolea Masedonia pale.” nimba lipa mundupale yu wale mare kolea Esia poropinji we molorumu.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Aku walemanga Epesasi taono kanuna Ye-Awilimunga semane peangamo toko siringimunga umbuna awili se wendo orumu. Wendo orumu mele i-sipa:
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ye se, yunga imbi Demitias, yuni topo-ropo tombando yomboma popo toringi pulu ambo kolo toli Atemis none seli mélema kou-sillipane sepa wamopa taltorumu. Yomboma kanu none selima ononga ulkamanga anjiku popo tongendo kou-mone siku liltingimunga Demitias kou-mone awisili lipa yunga kongono senderingi yema méle awisili kalorumu.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Kanu yemone yunga kongono senderingi yema kinia Atemisinga kongono lupama senderingi yema kinia “Ono waa.” nimba, lipa maku topa nimbale: “Yema, topo-ropo tomolondo pulu ambo Atemisinga kongono sendelemolomonga kou-mone paa olandopa limulú.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Aku ye Pollone ungu nilimúmuni yombo awisili kondi topa anju limú mele ono pilku kanolemele. Yuni nimbale: “I kini selemele pulu yomboma kolo toko selemele.” nilimú ungumu Epesasi taono yomboma kinia kolea Esia poropinji pali kepe yomboma pilku liku yu lombili pulimili.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Yuni nilimú ungumuni olionga kou-mone topo-ropo toli kongonomo mindi topa mania naa mundumba. Pulu ambo Atemis molemo popo tolemolo tamandu ulkamo kepe yombomane “Akumu unguri mólo.” ningu kanoko kiri pilingí. Atemis yu kepe yunga imbi paa ola molemomo topa mania mundundumba sekemo. Pollone kanu semanemo we topa molomu liemu kolea Esia poropinji kepe we-koleamanga pali kepe i pulu ambomo popo toko imbi ambolko paka tondolemele mele munduku kelenge lémo.” nirimu.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Onone kanu ungumu pilkuli paa mumindili kolkole ru ningu ninguli: “Olio Epesasi yombomanga pulu ambo Atemis paa awili olandopamo molemo.” niringi.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Aku niringi kinia yomboma pali ru ningu kalkarukumba leko sukundu sukundu lisiku ongo maku tokole, Gayasi kinia Arisitakasitolo ambolko liku mengo pungu, ononga maku toringi koleana puringi. Kanu yetolo olo kolea Masedonia poropinji yetolo, Pollo kinia pea kopu seko andoringi.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Pollo ono maku toringina ungu nimbá pumbá serimu-na-kolo Yesusinga lombili andoli yombomane “Mólo.” niringi.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Kolea Esia poropinji ye nokoli mare Pollo kinia koni lieringimane kepe ningu munduku ninguli: “Pollo nu maku tokomelena paa naa pu.” niringi.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Maku toringi yomboma konopu naa pepa bulu-balu nirimu. Onone ru ningu, ungu lupa lupa niringi. Yombo awisilini ono maku toringimunga pulumu naa pilieringi.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Juda yombomane ononga ye nokoli Allekesanda yombo moloringina suku-singina liku mundoringi. Kanu-kinia yu “Ungu se niembo.” nimba ki ola mundupa, ungu se nimbá serimu.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Aku-na-kolo onone yu ⸤Atemis popo naa torumu⸥ Juda ye se ningu kanokole ono ru ningu ninguli: “Atemis yu olio Epesasi yomboma nokolemo pulu ambo awilimu.” ningu molangi ena mongo talo omba purumu.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Kanu-kinia Epesasi taono kusikus yemo ola gilipa “Ungu naa niee!” nirimu. Yomboma taka leko moloringi kinia yuni nimbale: “Epesasi ye nameleye, olio kolea Epesasi yombomane pulu ambo awili Atemis molemo tamandu ulka olionga taonona gilimúmu kinia akuna yu none seli kou-muluna mania orumu kou akuna gilimutolo olione nokolemolo, yombo nawene naa kanolemoye?
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Akumunga, yombo sene “Kolo tokomele.” manda naa ningí kene ono taka leko molko ulu se popenge seko naa sangi.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Andi ye mengo ongitolone ulu se seko naa kinjiku, olionga pulu ambomo ungu-taka tondoko yunga tamandu ulkamonga mélse wa naa língili-na-kolo we mengo ongi.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Demitias kinia yunga kongono yema kinia ono yombo se kinia ungu se pemu liemu manda, kote wale se wendo ombá kinia kote sendangi, gapomano ye awili endisimane kotena manda liku sumbi sindingí.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Ungu se lupa ningí liemu yombo maku tonge wale senga ningu sumbi siengi.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Kiniá we maku toko opa seko ungu awisili angelema ningu ru nikimilimunga olio mongo pemba. Endisimane olio kiniá ulu sekemolomonga kote sendelemolánje olio kotena ungu se pundu topo nimulú aulka se naa lelka. Sekemolomonga pulu se naa pekemo.” nirimu.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Aku nimbale, taono kusikusimuni yombomando “Yu-mele-mele paa.” nirimu kinia pilku liku puringi.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.