Lucas 6

PULU YEMONGA UNGU KONDEMO (UBU-ANDELALE) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Walte, ⸤koro moloringi⸥ wale Sambate senga, Yesusi kinia yu lombili andolima kinia rasi-witi kaliamanga ongo puringi kinia yu lombili andoli yemane rasi-witi mongo mare nongendo inia toko liku kilu toringi.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Aku seringi kanokole Parisi yemane Yesusi yundu ninguli: “Kána! ⸤Koro molemolo⸥ wale Sambatemonga ‘Kongono naa sangi.’ nimba pelemo ungu-manemo nambi semu-na nunga lombili andoli yemane ungu-manemo pulua tokole aku siku sekemeleye?” niringi.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yesusini pundu topa nimbale: “Ono Pulu Yemonga bokuna sukundu ⸤anda-kolepa ye nokoli kingi⸥ Depitini serimu mele nimba molemo semanemo kanokole semanemonga pulumu naa pilielemeleye? Depiti kinia yu pea puringi yema kinia ono gelene kolkole niringimuni,
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Depiti Pulu Yemo molorumu serele-ulkana sukundu pumba, Pulu Yemonga kumbikerena lierimu pellawa kalolima lipa nomba, yu pea puringi yema sirimu noringila kanumu. Kanu pellawa kalolimando Pulu Yemone ungu-mane sipa nimbale:
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemone Sambate walema nokolemo-na ⸤Sambate wale kinia yomboma molko kondongendo senge mele manda nimbá kanumu⸥.” nirimu.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Pe walte, koro mololi wale Sambate senga, Yesusi omba Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkana sukundu pumbale ungu-mane sirimu. Kanu ulkana ye se molorumu, yunga ki-lomekondo kamu kolopa kukorumu.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Kanu-kinia akuna moloringi Parisi yema kinia, Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinia, onone ‘Yesusini ulu se sepa kinjimba kinia yu kote sendemolo.’ ningu ulu se sepa kinjimba se ⸤alieli koroko molkole⸥ ‘⸤Koro molemolo⸥ wale Sambate kinia yuni yemo sepa peanga simbanje.’ ningu yu mimi siku kanoko moloringi.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ono konopuni pilieringi mele pilipale Yesusini kanu ki kolopa kukorumu yemondo nimbale: “Yomboma molemelena ongo ola giliani.” nirimu kinia yemo yu akuna omba ola gilierimu.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Kanu-kinia yemando nimbale: “Ono i-sipu mangilipu pilkiru. ‘Sambate wale kinia ulu nambolka ulu se manda semoloye? ‘Sambate walemonga ungu-manemone “Sangi.” nilimú mele samili.’ nimbu yomboma lipu tapondomolo kinia peanga molo yomboma sepo kinjimulú kinia mandaye? ‘Naa kolangi. Konde pangi.’ nimbu semolomo manda molo topo kondomolomo mandaye?’ nimbu mangilkiru.” nirimu.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Aku sipa ono nimba mangilipale yuni ono pali neme-neme nimba kanopale ki kukoli yemondo nimbale: “Nunga kimu siniu si.” nirimu kinia yemone yunga kimu siniu sirimu kinia ki kolopa kukorumumu kelepa kamu peanga lierimu.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Aku serimu kanokole mumindili awili seko kolko onone onono anju yando angelema ningu ninguli: “Sepa kinjikimumunga yu nambi samiliye?” ningu moloringi.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Pe walte ipulieli Yesusi yu Pulu Yemo kinia ungu nimbando ma-pangi senga ola pumba Pulu Yemo kinia ungu nimba molopili kolea tangorumu.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Orili-u yu lombili andolimando “Waa.” nimbale ‘Ononga ye engaki rurepo nanga kongonomo sangi lipu mundambo.’ nimbale aku yema nimba taltopa onondo nimbale: “Ono ‘Nanga kongonomo sende-pangi.’ nimbu lipu mundukuru yema.” nirimu.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 ⸤Kanu ye engaki rurepo nimba taltorumumanga imbima i-sipa:⸥ Saimono (yunga imbi se Pita) yu keme, Pita genu Enderu keme, Jemisi, Jono, Pillipu, Batollomiu keme,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateyu, Tomasi keme, Allapiasinga malo Jemisi keme, “Olio Juda yomboma oliolio gapomano molamili.” niringi talape ye Saimono keme,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Jemisi malo Judasi keme, Judasi Isikeriote, Yesusi pe lipa opa-touma sirimu yemo keme, ⸤aku yema ‘nanga kongonomo sende-pangi lipu mundukuru.’ nimba, nimba taltorumu yema⸥.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Kanu-kinia yu kinia, yuni “Nanga kongonomo sende-pangi.” nimba lipa mundorumu yema kinia, ma-pangina mania oringi kinia yu lombili andoringi yombo awisili kinia, kolea Judia disiriki moloringi yombo awisili kinia, kolea-awili Jerusalleme peringi yombo awisili kinia, nomu-kusa kelona lierimu kolea-awili Taya kinia Saidonotolonga peringi yombo awisili kinia, yu molorumuna sukundu-sukundu ongo liku maku toringi.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Yu semane peanga topa, ungu-mane sipa serimu pilingindu ongo, yuni ono kuru torumuma ‘Sepa peanga sipili.’ ningu oringi. Ononga yombo mare konopumanga kuru kiri molorumuma sepa peanga sirimula.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Kuru toli yomboma sepa peanga sili tondolomo yu-kinia pepili molorumu-kulu ono oringima pali ‘Yu ambolamili.’ ningu yu molorumuna nondoko nondoko oringi. Kanu-kinia ongo yu amboloringi kinia kanu tondolomone ono pea pali sepa peanga sirimu.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Kanu-kinia Yesusi mania molopa yu lombili andoringima olando sipa kanopa onondo nimbale:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 “Ono kiniá gele selemoma
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 “Mania Omba Mana-Ye Au Lierimu Yemo
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 “Yombomane ono aku siku mele selemelemonga⸥ ono mulu-koleana pungí kinia kanuna ⸤Pulu Yemone⸥ ono méle kalopa kondomba kene ⸤kanu yombomane ono aku siku seko kinjingí⸥ kinia konopu awili seko siku, konopu paa peanga pepili molangi. Yombomane kiniá ono mindili silimili mele, aku siku ono naa molangi koro-u Pulu Yemone ungu-umbu tondorumuma pilku yomboma ningu siliku andoringi yomboma we-yombomane ono kepe mindili siringila kanumu.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Aku-sipa na-kolo ono méle awisili taltolemele yomboma,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Ono kiniá olo selemo yomboma
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 We-yombomane pali ono kape ningu
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 ⸤Aku nimbale Yesusini we moloringi yombomando nimbale:⸥ “⸤Akumu na lombili andolimando nikiru⸥-na-kolo nane ungu nikiruma pilku molemele yomboma, onondo ungu se pea niembo piliangila. Onone ononga opa-touma konopu mondoko, ono-kinia konopu kiri panjilimili yomboma seko kondoko sangi.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Onondo ‘Yombo kirima kene molko kinjangi!’ nilimili yombomando ‘Ono yombo peangama kene molko kondangi.’ niengi. Ono seko kinjilimili yomboma ‘Pulu Yemone lipa tapondopili.’ ningu onone ononga mawa sendangi.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 “Yombo sene nunga kumbikere ekendonga laruwa tomba kinia topele toko ‘Ekendonga kamu laruwa topili.’ nieni. ‘Nunga wale-pakoli sulu peangamo liembo.’ nimbá yombomo nunga wale-pakolimu kepe ‘pea we lipili.’ nieni.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Mélema si.” ningu mawa senge yomboma pali mélema we sieni. Nunga mélema we limba yombomondo “Kelko nanu si.” ni naa nieni.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 “‘Yombomane nu-kinia sangi.’ konopu leno mele, nuni anju yomboma aku siku sani.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Ulu-pulu-kiri selemele yomboma kepe onono anju yando kondo kololemele pilkuli ono yando kondo kololemele yomboma mindi kondo kolonge manda mólo. Ono kanoko kiri pilielemele yomboma pea kondo kolangi.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ulu-pulu-kiri selemele yomboma kepe onono anju yando kondo kolko seko kondolemele pilkuli ono yando kondo kolko seko kondolemele yomboma mindi seko kondonge manda mólo. Ono seko kinjilimili yomboma pea seko kondangi.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ulu-pulu-kiri selemele yomboma kepe onono anju yando pundu anjiku, ‘Walte kelepo sukundu limbu’ ningu pundu anjilimili pilkuli, ono yando pundu tolemele yomboma mindi pundu anjingí manda mólo. Ono pundu naa tolemele yomboma pea pundu anjangi.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “⸤Ulu-pulu-kiri selemele yomboma onono anju yando selemele mele ono ulu se olandopa sangila.⸥ Onone ononga opa-touma kepe kondo kolko, seko kondoko, pundu anjiku, sangi. ‘Onone pe walte kelko aku siku yando sangi.’ ni naa ningu, we sangi. Aku siku senge kinia Pulu Yemonga bolangoma molkole, yuni ono méle awisili kalomba lingí. Pulu Yemo yuni mana-yomboma-kinia aku sipa sepa molemóla. Yu seko kinjilimili yomboma kinia, yundu ‘Ange.’ naa ningu we molemele yomboma kinia kanuma sepa kondolemo.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Ononga Lapa Pulu Yemo seko kinjilimili yomboma kepe yu aku sipa kondo kolopa we sepa kondolemo mele ono seko kinjingí yomboma aku siku kondo kolko seko kondangi.” ⸤nirimu⸥.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Onone yomboma selemele uluma naa apurungí kinia ⸤Pulu Yemone⸥ ono ulu selemelema naa apurumbala. Onone anju yombomane selemele mele apuruku kanokole “Seko kinjikimili. Sekemele mele ⸤Pulu Yemone⸥ kanopa kiri piliepili.” naa ningí kinia ⸤Pulu Yemone⸥ onone selemele mele apurupa kanopale “Seko kinjikinu. Sekeno mele kanopo kiri pilkiru.” naa nimbála. Yombomane ono-kinia seko kinjingí uluma ‘Mania pupili.’ ningu siye kolonge kinia ⸤Pulu Yemone⸥ ononga ulu-pulu-kirima ‘Mania pupili.’ nimba siye kolombala.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Onone yomboma pe-pe kepe ‘Pundu naa tangi.’ ningu mélema we singí kinia yuni ono aku sipa we simbala. Mélema simbando koltalo naa simba; olandopa olandopa simba. Onone anju singí kanopale ono yando aku sipa simbala.” nirimu.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesusini onondo ungu-iku se topa sirimula. Akumu i-sipa:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ungu-mane pilku mololi yomboma ononga ungu-mane sili yombomo toko mania naa mundulimili. U ungu-mane pilku pungu pora silimili kinia pe mindi ononga ungu-mane sili yombomo pea selu-siku mele molemele.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Nuni genanga mongona norupulu se lemó kanoleno-na-kolo nunga mongona unju-kaliu awili se lemómo naa kanoleno akumu nambi semu-na selenoye?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Nunga mongona unju-kaliu awili lemómo naa kanokole genando “Ano, nunga mongona norupulu se lemómo wendo lindambo.” nambi seko nilinuye? Topele-mapele toli yombomo, nuni nunga mongona lemó unju-kaliu awilimu u wendo likuli pe kanoko kondoko genanga mongona lemó norupulumu manda wendo lindení.” ⸤nirimu.⸥
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ⸤Kanu-kinia Yesusini ungu se pea nimbale ungu-iku pokore topa nimbale:⸥
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Unju mongo se kanokole kanu mongo torumu unjumu imbi manda silimili. ‘Amu nambo.’ ningu, takeme manda olko toko naa nolemolá. Molo ‘Ipono se nambo.’ ningu, silipu manda mengo naa nolemolá. Amu lupala takeme lupala kanoko, ipono lupala silipu lupala kanolemele kanumu.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Aku sipa mele, yombo peanga sene yunga konopuna ulu peanga pelemoma selemo, aku-na-kolo yombo kiri sene yunga konopuna ulu kiri pelemoma selemo. Yombo se yunga konopuna pelemo unguma mindi kerena nilimú.” ⸤nirimu.⸥
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Nane niliu unguma pilku liku naa sekole onone nando “Ye-Awilimu” we nambi semu-na nilimiliye?” ⸤nimbale pe yuni ungu-iku se pea onondo topa nimbale:⸥
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 I nanga unguma pilku liku senge yomboma ono ye se molemo mele niembo:
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ye se yuni yunga ulkamo ‘Ingi nimba giliepili.’ nimba we ma kinia okiya kinia akupa eltopale, akuna mania kou-polona ola takorumu. Ulkamo aku sipa takopa kondorumu-kulu pe no topa ulkamo paa topa kalambili simba serimu kinia topa sikise naa sikisipa ingi nimba we gilierimu.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Aku-sipa na-kolo i nanga unguma pilku liku naa senge yomboma ono ye se molemo mele niembo: Ye se yunga ulka we ma pange selina ola walu takorumu. Pe no topa ulka kanumu waltikele topa kalambili sirimu.” nirimu.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.