Atos 17
PULU YEMONGA UNGU KONDEMO (UBU-ANDELALE) vs ARA
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Pollo Saillasitolo Pillipai taono munduku kelko pungu, kolea Ambipollis kinia Apollonia kinia kanu taonotolo ongo munduku kelko anju pungu, Tesallonaika taono puringili. Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulka se akuna gilierimu.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Kanu-kinia Pollo yu u alieli serimu mele sembando Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkana purumu. Kanuna yombo koro moloringi wale Sambate yopoko Pulu Yemonga bokuna ungu u toringi molorumuma ‘Ono piliangi.’ nimba paa mimi sipa nimba sipa,
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, arrazoou com eles acerca das Escrituras,
3 Pulu Yemone “Ono nokopa kondomba ye se lipu mundumbu.” nimba, nimba taltorumu ye nokoli Karasimu mindili nomba kolopale kelepa lomboropa ola molomba mele, bokuna aku sipa wendo ombá mele u toringi molorumu mele pilipale, ono nimba sirimu. Pe yuni nimbale: “I ye Yesusi semane topo sikiru aku yemo kinia Pulu Yemone “Ono nokopa kondomba ye se lipu mundumbu.” nimba, nimba taltorumu ye nokoli Karasimu kinia akumu ye selumundu nikiru.” nirimu.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressurgisse dentre os mortos; e este, dizia ele, é o Cristo, Jesus, que eu vos anuncio.
4 Juda yombo mare yuni nirimu ungumu pilkuli, ‘Yu paa sika nikimu.’ ningu Pollo Saillasitolo lombili puringi. Juda yomboma pea Pulu Yemonga ungu pilieringi yombo-lupa awisili lombili puringila. Ye awilimanga menupili awisili aku siku lombili puringila.
4 Alguns deles foram persuadidos e unidos a Paulo e Silas, bem como numerosa multidão de gregos piedosos e muitas distintas mulheres.
5 Aku-sipa na-kolo yombo awisili Juda ye awilima munduku kelko Pollo Saillasitolo lombili puringi-kulu kanokole Juda yema ono olo-kinia konopu kiri panjeringi. Konopu kiri panjikuli yomboma maku to-pu-pu seringi koleana mongo kondoringi ye mare moloringima liku maku toko, yomboma pali seko mumindili kondoko “Andoko ru niengi.” niringi kinia, lisiku pungu Jesononga ulkana ‘Olo molongele.’ ningu koroko, yomboma liku singíndu kororingi.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, ajuntando a turba, alvoroçaram a cidade e, assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para o meio do povo.
6 Pollo Saillasitolo naa moloringili-kulu koroko kelkole, Jesono kinia Karasinga ye mare kinia liku mengo kanu koleamonga tapu-yema moloringina mengo ru niliku pungu ninguli: “Koleamanga pali seko kinjeringili yetolo kiniá ya olionga taonona ongili.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos perante as autoridades, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Ongili kinia Jesonone “Olo pea molamili wale.” nimba yunga ulkana memba pumula. Onone “Olionga Romo koleamanga pali nokolemo Ye Paa Awili Kumbina Sisamonga ungu-manema kamu mania pupili, ye se, imbi Yesusi, kolali sepa ye nokoli kingimu molemo.” nilimili.” niringi.
7 os quais Jasom hospedou. Todos estes procedem contra os decretos de César, afirmando ser Jesus outro rei.
8 Aku niringi pilkuli yombo maku toringima kinia ⸤Tesallonaika taono⸥ tapu-yema kinia paa mini-wale munduku ‘Nambi semolonje?’ ningu, pilku sundoringi.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvirem estas palavras;
9 Kanu-kinia Jesono kinia ye liku mengo oringima kinia, ye kanuma “Pame-kote seko ono paa.” niringi.
9 contudo, soltaram Jasom e os mais, após terem recebido deles a fiança estipulada.
10 ‘Pollo kinia Saillasitolo kamu liku ka naa siengi.’ ningu ipu lierimu kinia Karasinga yombomane popenge seko olo “Kolea Beriando pale.” ningu liku mundoringi.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia; ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Olone Beria taono yomboma semanemo toko siringili kinia u Tesallonaika taono yombomane seko kinjeringi mele Beria yombomane aku naa seringi. Ungu niringili mele paa pilku peanga pilku, ‘Sika nikimbilinje, molo kolo tokombelenje, kanamili.’ ningu alieli Pulu Yemonga boku taltoringimanga mimi siku kanoko moloringi.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres que os de Tessalônica; pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 ⸤Kanoko pilkuli⸥ Juda yombo awisilini ‘Yesusi yu sika ⸤Pulu Yemone ‘ono nokopa kondomba ye se lipu mundumbu.’ nimba, nimba taltorumu ye nokoli Karasimu⸥.’ ningu kuru mondoringi. Yombo-lupa awisilini aku sikula ‘Sika.’ ningu kuru mondoringi. Yombo-lupamanga ambo imbi molorumu ambo awisili kinia kanu ambomanga ye awisili kinia aku seringi.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Juda yombo Tesallonaika taonona moloringimane Pollone Beria taonona moloringi yomboma Pulu Yemonga ungumu nimba sirimu pilkuli, Beria taonondo yando ongo Beria yombomanga konopuma toko bulu-balu sindiku ‘Pollone nirimu ungumu pilku liltingi yomboma kinia Pollo yu kinia we-yombomane ono mumindili kolangi.’ ningu kondi toringi.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá excitar e perturbar o povo.
14 Aku seringi kinia Karasinga yombomane Pollo liku nomu-kusa kelona maniando mengo pungu mundu-puringi, aku-na-kolo Saillas kinia Timotitolo Beria taonona we moloringili.
14 Então, os irmãos promoveram, sem detença, a partida de Paulo para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram ali.
15 Pollo mundu-puringi yema Atene taono mengo pungu mundukuli niringimuni, kelko yando onge seringi kinia Pollone ungu se onondo nimba mundupa nimbale: “Saillas kinia Timotitolo na moliona welea yando wangili niee.” nirimu kinia Beria yema yando oringi.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que, o mais depressa possível, fossem ter com ele.
16 Pollo Atene taono pumba Saillas kinia Timotitolo nokopa molopale nirimumuni, kanorumu kinia kolea akuna unju kinia kou kinia akumane pulu ye kolo toli none selima seko anjeringi kanopale yu paa konopu kiri panjerimu.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Aku siku seringi kanopale yuni ‘Ungu mare nimbú.’ konopu lepa, Juda yomboma maku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkana pumba, Juda yomboma kinia, Pulu Yemonga ungu pilieringi yombo-lupama kinia anju yando ungu mare niringi.
17 Por isso, dissertava na sinagoga entre os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, entre os que se encontravam ali.
18 Epikuriya yomboma kinia Sitoke yomboma kinia akumane ‘Yomboma molko konopu lemelemanga pulumu pilielemolo.’ ningu mane siringi, kanu yombo talapetolonga ye mare kinia ono Pollo kinia angelema niringi. Pollone Yesusinga semane peangamo topa sipale Yesusi óno-koleana lomboropa ola molorumu mele nimba sirimumunga pilkuli ononga ye marene ninguli: “I ye ungu awisili nikimumuni nambolka ungu mare nimbando nikimunje?” niringi. Marene ninguli: “Olio pulu ye naa pilipu imbi silimulu pulu yemando nikimunje?” niringi.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos contendiam com ele, havendo quem perguntasse: Que quer dizer esse tagarela? E outros: Parece pregador de estranhos deuses; pois pregava a Jesus e a ressurreição.
19 Kanu-kinia onone Pollo liku Ariopakas kanjollo yema maku toko moloringina mengo puringi. Akuna mengo puringi kinia onone yundu ninguli: “Nuni ungu konde se yomboma mane sinu akumu nambolka unguri ninuye? Olio piliamili ni.” niringi.
19 Então, tomando-o consigo, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos saber que nova doutrina é essa que ensinas?
20 “Nuni ungu nikinumu olio pilipu sundukumulu. I ungumu paa konde toko nikinumu. Olio ungu-pulumu piliamili ningu si.” niringi.
20 Posto que nos trazes aos ouvidos coisas estranhas, queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Atene yomboma kinia yombo ponenge ongo Atene moloringima kinia ono pali kongono se lupa naa seko enamanga pali ungu konde wendo orumuma mindi pilku anju yando angelema ningu moloringi. Pollo kanjolloma moloringina mengo puringi yemane i ungu wendo orumumu pilingindu mengo puringi.)
21 Pois todos os de Atenas e os estrangeiros residentes de outra coisa não cuidavam senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Ariopakas kanjolloma maku toko moloringi penana ongole Pollondo “I ungu nikinumunga pulumu piliamili ningu si.” niringi kinia yu ola gilipa nimbale:
22 Então, Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: Senhores atenienses! Em tudo vos vejo acentuadamente religiosos;
23 U ombó orundu kinia Atene yomboma ononga popo tolemele mélema andopo kanorundu. Mimi sipu kanorundu kinia ononga popo tolemele polo senga ungu mare toko mondoringi kanorundu mele i-sipa:
23 porque, passando e observando os objetos de vosso culto, encontrei também um altar no qual está inscrito: Ao Deus Desconhecido . Pois esse que adorais sem conhecer é precisamente aquele que eu vos anuncio.
24 “Ma kinia mélema pali serimu Pulu Yemo yu mulumu kinia mamo kinia mélema pali nokolemo Ye Nokoli Awilimu. Yombomane ‘Olio ku naa pepo, manda molamili.’ nimbu ulka takopo pelemolo mele yu aku sipa mólo. ‘Pulu Yemo olio-kinia molopili.’ ningu takondonge ulka akuna manjipa yu manda naa molomba.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Yu mélse manda mólo naa tolemo, yu yombo sene manda lipa naa tapondomba, mólo. Yuni yu yuyu konde mololi ulu-pulumu yomboma sipa, múlu limili múlumu sipa, mélema pali yomboma silimú. Akumunga yombomane yu nambi seko manda liku tapondongeye? Manda mólo.
25 Nem é servido por mãos humanas, como se de alguma coisa precisasse; pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais;
26 Pulu Yemone olionga anda-kolepa selu mindi serimu kanumuni olio mana-yomboma pali kalopa liltimu. Olio ‘koleamanga pali molangi.’ nimba aku serimu. Yu yuyu yombomanga walema nimba panjipa, yombo talape lupa lupa molonge mama nimba taltorumu.
26 de um só fez toda a raça humana para habitar sobre toda a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 ‘Mana-yomboma yu yakala kolongema yu kanoko lingí uluma sangi.’ nimba Pulu Yemone aku serimu. Yu koroko lingí uluma pali selko pungí kinia manda semu liemu ono yu manda lingí. Aku-na-kolo yu olio-kinia sulu sepa naa molemo. Olio yomboma kinia selu selu nimba nondopa molemo.
27 para buscarem a Deus se, porventura, tateando, o possam achar, bem que não está longe de cada um de nós;
28 Akumunga ononga ye konopumane pilku konane toringi yemanga ye sene torumu konanemonga sukundu nimba molemo mele i-sipa:
28 pois nele vivemos, e nos movemos, e existimos, como alguns dos vossos poetas têm dito: Porque dele também somos geração.
29 “Sika olio Pulu Yemonga kalopa liltimu yomboma molemolo kene ‘Yu kou-gollo kinia kou-sillipa kinia umbu-kou kinia yu aku sipa mele.’ konopu naa leamili. Pilipa kondoli pelemo yombo sene konopumane pilkuli mélse kini selemele mele Pulu Yemo yu aku sipa mólo.
29 Sendo, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 U yombomane Pulu Yemo yunga imbi naa pilku walu molko we-mélema popo toringi kinia Pulu Yemo yu ono aku siku ulu seko kinjeringima pundu topa ‘Mongo likimili kene mindili nangi.’ naa nirimu, kanopa siye kolopa molorumu. Aku-sipa na-kolo kiniá “Yomboma pali konopu topele toko, molemele mele munduku kelko, molko kondangi.” nikimu.
30 Ora, não levou Deus em conta os tempos da ignorância; agora, porém, notifica aos homens que todos, em toda parte, se arrependam;
31 Yuni mana-yomboma pali kote sendepa apurumba wale se nimba taltorumumu wendo ombá kene “Kiniá ono konopu topele taa.” nikimu. Yuni nimba taltorumu ye kanumuni kanu kotemo sumbi sipa sendemba. ‘Yombomane ‘I walemo sika wendo ombá.’ ningu piliangi.’ nimba yuni kanu yemo óno-koleana topa makisinderimu.” nimba Pollone nirimu.
31 porquanto estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio de um varão que destinou e acreditou diante de todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 “Yombo se kolkole lomboroko ola molonge.” nirimu kinia ono pilkuli, marene “Kolo tokomo.” ningu ungu-taka tondoringi. Aku-na-kolo marene ninguli: “I ungu sembá nikimu mele walte kelepo piliamili nipili.” niringi.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns escarneceram, e outros disseram: A respeito disso te ouviremos noutra ocasião.
33 Aku niringi kinia Pollo ono mundupa kelepa yu purumu.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Yombo pokore yuni nirimu unguma ‘Sika unguma.’ ningu kuru mondokole Pollo lombili puringi. Se Diyonisas, yu Ariopakas kanjollo se; se ambo se, ambomonga imbimu Damaris; yombo mare pea yu lombili puringi.
34 Houve, porém, alguns homens que se agregaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, outros mais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.