Lucas 6
Sc'op riox: ja' li' yaloj ti chac' jcuxlejaltic ta sbatel osli ti cajvaltic Jesucristoe (TZOZNT) vs NVT
1 Ta scꞌacꞌalil ta xcuxic li jꞌisraeletique li jayvoꞌ tsobol chanavic xchiꞌuc ti Jesuse, jaꞌo la iꞌechꞌic xchiꞌuc ta be ta trigoaltic. Iscꞌasic la jaychev trigo, isjuꞌ la scꞌuxic.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Iꞌileic la yuꞌun jayvoꞌ jfariseo.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jaꞌ la itacꞌav ti Jesuse:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Tey icꞌotic ta templo. Ti Davide jaꞌ iscꞌan sveꞌ ti pan ta ba mexae ti smotoninoj ti Rioxe. Acꞌu mi yaloj ti Rioxe ti jaꞌ noꞌox tsveꞌic li paleetique, pero isveꞌic xchiꞌuc xchiꞌiltac ti Davide. Pero muc bu ista o smul uc.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 ’Voꞌon ti coꞌol crixchanootique, voꞌon yajvalon li scꞌacꞌalil ta jcuxtique. Voꞌon chcal ti cꞌusi xuꞌ jpastique ―xꞌutatic la yuꞌun ti Jesuse.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Ta scꞌacꞌalil ta xcuxic li jꞌisraeletique, ti Jesuse iꞌoch la ta jun biqꞌuit templo, ichanubtasvan la. Tey la jun vinic smochꞌoj la sba sniꞌtac sbatsꞌicꞌob.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Tey la jayvoꞌ li muchꞌutic ta xchanubtasvanic yilel ta smantaltac Rioxe xchiꞌuc la jayvoꞌ jfariseoetic. Jaꞌ la tspaꞌiic ti Jesuse. Ta la sqꞌuelic mi oy chetꞌes chamel ta scꞌacꞌalil ta xcuxique yoꞌ la stabeic o smul ti yalojique.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ti Jesuse snaꞌoj la li cꞌusi tsnopique.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Ti Jesuse iscꞌopon la ti muchꞌutic ta xchanubtasvanic yilel ta smantaltac Rioxe xchiꞌuc ti jfariseoetique:
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Ti Jesuse isqꞌuelbe la sat ti muchꞌutic tey chotajtique.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Ti muchꞌutic ta xchanubtasvanic yilel ta smantaltac Rioxe xchiꞌuc ti jfariseoetique, icap o la sjolic. Isnopic la cꞌusi xuꞌ ta xchaꞌleic ti Jesuse.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Ti cꞌalal jaꞌo yech ispase, imuy la echꞌel ta vits ti Jesuse, ba la scꞌopon Riox. Sjunul la acꞌubal tey iscꞌopon Riox.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Ti cꞌalal isacube, istsob la scotol ti muchꞌutic ixchiꞌin scotol cꞌacꞌale. Jaꞌo la istꞌuj lajchavoꞌ ti ta xchiꞌin oe, ti ta stac echꞌel ta yalel aꞌyuc li cꞌusitic chale. Apoxtoletic isbiinic.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Li lajchavoꞌ itꞌujeique, jaꞌ sbiic liꞌi: Simón, Pedro la iꞌacꞌbat sbiin yuꞌun ti Jesuse. Xchiꞌuc Andrés, jaꞌ yitsꞌin li Pedroe. Xchiꞌuc Jacobo, xchiꞌuc Juan, xchiꞌuc Felipe, xchiꞌuc Bartolomé.
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Xchiꞌuc Mateo, xchiꞌuc Tomás, xchiꞌuc otro jun Jacobo screm Alfeo. Xchiꞌuc Simón ti sticꞌoj sba ta partido zelotee.
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Xchiꞌuc Judas, jaꞌ sbanquil yitsꞌin sba xchiꞌuc li Jacoboe. Xchiꞌuc Judas Iscariote, jaꞌ ti iyacꞌ entrucal ta tsꞌacal ti Jesuse.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Ti cꞌalal iyalic tal ta yoc vits xchiꞌuc Jesús li lajchavoꞌe xchiꞌuc ti muchꞌutic ixchiꞌinic ti cꞌalal iꞌay ta vitse, tey la lamal ep crixchanoetic cꞌot staic ta stentejtic. Oy la jlom liquemic tal ta estado Judea xchiꞌuc ta jteclum Jerusalén. Oy la jlom liquemic tal ta chib jteclum Tiro xchiꞌuc Sidón li ta stsꞌel tiꞌmare. Yuꞌun la ba yaꞌiic cꞌusi chal ti Jesuse. Iscꞌanic la etꞌesbel xchamelic noxtoc.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Ti muchꞌutic ochem pucuj ta yoꞌonique icꞌotic la noxtoc. Iloqꞌuesbat la scotolic ti pucujetic ochem ta yoꞌonique.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Ti crixchanoetique yoꞌonuc la spiquic ti Jesuse yuꞌun la iyilic ti ta slequilal syuꞌelal noꞌox iꞌechꞌ ti chamele.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Li lajchavoꞌe iqꞌuelbat la satic yuꞌun ti Jesuse.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 ’Voꞌoxuc ti abol abaic ta viꞌnal lavie, chavilic to ta tsꞌacal ti jun avoꞌonique yuꞌun chayacꞌbeic cꞌusitic chtun avuꞌunic ti Rioxe.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 ’Voꞌoxuc ti mu scꞌan sqꞌuel asatic li crixchanoetique, ti chasnutsique, ti chaspꞌajique, ti chopol cꞌusi chayalbeic o ti avichꞌojicon ta mucꞌ voꞌon ti coꞌol crixchanootique, chavilic to ta tsꞌacal ti jun avoꞌonique.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Junuc noꞌox avoꞌonic ti cꞌalal yech chcꞌote, yuꞌun lec ti cꞌusi chcꞌot ataic ta vinajele. Li muchꞌutic mu scꞌan sqꞌuel asatique jaꞌ onox yech ispasic ti smucꞌtatotic ti ta más voꞌnee. Abol sba ixchaꞌleic ti yajꞌalcꞌoptac Rioxe.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 ’Voꞌoxuc ti jcꞌulejoxuque, ti mu cꞌusi palta chavaꞌiique, chavil to avocolic ta tsꞌacal yuꞌun mu cꞌusi chayacꞌbeic ti Rioxe.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 ’Voꞌoxuc ti noj achꞌutic lavie, chavilic to viꞌnal ta tsꞌacal.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 ’Voꞌoxuc ti lec chayilic li crixchanoetique, mu cꞌusi bal o yuꞌun chavil to avocolic ta tsꞌacal. Yuꞌun jaꞌ yechoxuc chac cꞌu chaꞌal ti muchꞌutic ispꞌis sbaic ta yajꞌalcꞌoptac Riox ti ta más voꞌnee. Yech noꞌox ti lec iꞌileic yuꞌun ti crixchanoetique.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 ’Voꞌoxuc ti liꞌ chavaꞌiic li cꞌusitic chcal lavie, chacalbeic. Cꞌuxubino acrontaic. Ti muchꞌutic mu scꞌan sqꞌuel asatique, lec me xacꞌoponic, xacoltaic.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Mi chopol ti cꞌusitic chayalbeique, mu me cꞌusi chopol xavalbeic uc. Cꞌoponbeic Riox yoꞌ xlecub o yoꞌonique.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ti mi oy muchꞌu chasmajbe jot xocon asate, albo ti xuꞌ smaj xchaꞌjotole. Ti mi oy muchꞌu chaspojbe apimilcꞌuꞌe, acꞌbo. Acꞌbo noxtoc li jlom ta yute.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ti mi oy muchꞌu chascꞌanbe li cꞌusuc avuꞌune, acꞌbo. Ti mi oy muchꞌu tspoj li cꞌusi avuꞌune, mu me xacꞌanbe sutel.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Mi chacꞌan ti lec chayil li crixchanoetique, jaꞌ tscꞌan ti lec chavil uque.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ’Pero mi jaꞌ noꞌox acꞌanojic li muchꞌutic scꞌanojoxuque, mu xvinaj ti lec avoꞌonique. Coꞌoloxuc xchiꞌuc li muchꞌutic chopol sjole.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ti mi jaꞌ noꞌox chacꞌuxubinic li muchꞌutic chascꞌuxubinique, mu xvinaj ti lec avoꞌonique. Coꞌoloxuc xchiꞌuc li muchꞌutic chopol sjole.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Ti mi jaꞌ noꞌox chavacꞌbeic xchꞌamun ataqꞌuinic li muchꞌu avilojic ti snaꞌ sutese, mu xvinaj ti lec avoꞌonique. Coꞌoloxuc xchiꞌuc li muchꞌutic chopol sjole. Yuꞌun jaꞌ noꞌox chacꞌbe xchꞌamun staqꞌuinic li muchꞌutic yilojic ti snaꞌ sutesele.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Li voꞌoxuque tscꞌan chacꞌuxubinic li muchꞌutic chascrontainique. Tscꞌan lec chavilic scotol crixchanoetic. Ti mi oy cꞌusi chaxchꞌamunbee, acꞌbo, acꞌu mi mu sutes, yoꞌ xvinaj o ti xchꞌamaloxuc ti Rioxe, yoꞌ xata o ep amotonic ta vinajele. Ti Rioxe scꞌuxubinoj li muchꞌutic chopol sjol uque ti mu snaꞌ xalic colaval ti cꞌalal oy cꞌusi tstabeic Rioxe.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Jaꞌ más lec cꞌuxubinvananic chac cꞌu chaꞌal chcꞌuxubinvan ti Jtotic Riox ta vinajele.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 ’Mu me xanopbe smul achiꞌilic yoꞌ ti mu xayalbe o ti Rioxe ti oy amule. Mi oy bu ista smul avuꞌunic lachiꞌilique, aqꞌuic ta pertonal yoꞌ ti xayacꞌbeic o pertonal yuꞌun amulic ti Riox uque.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Acꞌbeic cꞌusi chtun yuꞌun lachiꞌilique yoꞌ ti xayacꞌbeic o cꞌusi chtun avuꞌunic ti Riox uque. Más to ep chaꞌacꞌbatic li voꞌoxuque. Jaꞌ chac cꞌu chaꞌal li muchꞌutic tsꞌacal chacꞌ li cꞌusi chaqꞌue, ti lec tsnojese, ti chtanij xa loqꞌuel ta stiꞌile, jaꞌ yech chavichꞌic ti cꞌusi chtun avuꞌunic li voꞌoxuque. Ti mi ep chavaqꞌuique, jaꞌ noꞌox yech ep chaꞌacꞌbatic uc. Ti mi jsetꞌ chavaqꞌuique, jaꞌ noꞌox yech jsetꞌ chayacꞌbeic ti Riox uque ―xꞌutatic la yuꞌun ti Jesuse.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Ti Jesuse iyal la jun loꞌil:
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Li jchanvune mu coꞌoluc snaꞌic xchiꞌuc yajmaestro yuꞌun jaꞌto ta xchan. Ti cꞌalal xchane, coꞌolic xa. Yechꞌo un tꞌujic ti muchꞌu chacꞌanic ti chaxchanubtasique.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ’Acꞌu mi mu cꞌusi más chopol tspas lachiꞌile, li voꞌote yochelot ta sqꞌuelel. Mu xavaꞌi aba ti más to chopol li cꞌusi chapase.
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 “Chopol ti xꞌelan chapase”, xavut lachiꞌile, pero ¿cꞌuxi chapꞌijubtasvan ti más to chopol cꞌusitic chapas li voꞌote? Li voꞌote chanop ti mu cꞌusi chopol chapase. Mi chacꞌan chapꞌijubtas lachiꞌile, jaꞌ tscꞌan ti voꞌot baꞌyi chavicta spasel li cꞌusitic chopole. Mi avil xa ti lecote, xuꞌ xa xapꞌijubtas lachiꞌile.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 ’Jaꞌ chac cꞌu chaꞌal li teꞌel loꞌboletique, ti bu onox leque, lec li sate. Ti bu onox chopole, chopol li sate. Mu scap sba li leque xchiꞌuc li chopole.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ti cꞌu xꞌelan sat li jtecꞌ teꞌe jaꞌ chvinaj o mi lec, mi chopol. Muc bu xavilic icꞌux ta jtecꞌ chꞌix, muc bu xavilic uva ta macom.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Jaꞌ noꞌox yech li muchꞌu lec yoꞌone lec chcꞌopoj, lec cꞌusi tsnop. Li muchꞌu chopol sjole chopol chcꞌopoj, chopol cꞌusi tsnop. Ti cꞌu xꞌelan ta snopique jaꞌ yech chlocꞌ ta yeic.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ’¿Cꞌu yuꞌun ti “Cajval, Cajval” xavuticone ti muc bu chapasic li cꞌusitic icale?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Ti muchꞌu chaꞌi li cꞌusitic chcale, mi ta xchꞌune, chacalbe avaꞌiic cꞌu xꞌelan.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Coꞌol xchiꞌuc jun vinic ti ismeltsan sna ta ba tone. Nat isjocꞌ yalel jaꞌto ti ista li tone. Jaꞌto tey isliquesbe li stanal yoque. Ital tsots voꞌ, inoj li ucꞌume, icajtsaj cꞌalal ba osil, icꞌot yoꞌ bu li nae. Li pana xocon nae inoj. Pero muc xlom yuꞌun ta ba ton smeltsanoj.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ti muchꞌu chaꞌi li cꞌusitic chcale, mi mu xchꞌune, coꞌol xchiꞌuc jun vinic ti ta ba balamil ismeltsan snae, chꞌabal stanal yoc. Ital tsots voꞌ, inoj li ucꞌume, icajtsaj cꞌalal ba osil, icꞌot yoꞌ bu li nae. Li pana xocon nae inoj. Ora ilom ―xꞌutatic la yuꞌun ti Jesuse.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.