Mateus 26

Central Tunebo NT (TUF_WBT) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Boni cuanyat bach ajc cheycar aracat bijaquey cuanata cuanjacro. Uchicrias Siran cohtín ubach aracat uw yauti bijacro. Siran aracat uw yauti bijác ey sihw̃an acu judíoinat bach yájcuano. Bach ey ajc istiy cut Pascua fiesta aw̃uro. Boni cuanyat bach ajc cheycar aracat bijaquey cuanata cuanjacro. Eyta cuanyat, Jesusat uw quino wac tihrír, ima chiwa quino acsar wajacro: —Pascua fiesta yajquíc bar cab cucaro. Baatán eyta itro. Eyta cuanyat asa Uw Síuquib caruc ojcor quejquín cahujín at icar wícayqueyra, wajacro.
1 Quando Jesus acabou de ensinar essas coisas, disse aos discípulos:
2 — ausente —
2 — Vocês sabem que daqui a dois dias vai ser comemorada a
3 Eyta tew̃yat icar cajc istiy sacerdote carin cat, judío werjayín cat sacerdote cara usi sécuajacro. Sera ajca Caifás usi sécuajacro.
3 Os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus se reuniram no palácio de Caifás, o Grande Sacerdote ,
4 Esar secuar Jesús yauwin acu ríojocro. Uwat istiti caquir yauwin acu ríojocro.
4 e fizeram um plano para prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 Eyta rio cuar éyinat wajacro: —Yauwata cuar fiesta cuitatra yaúwajatro. Fiesta cuitar yaúyeyra, uwat istír car, tec yináyqueyra, wajacro.
5 Eles diziam: — Não vamos fazer isso durante a festa, para não haver uma revolta no meio do povo.
6 Eyta ríoyat icar Jesús Betania cuitar Simón usi chájacro. Simón ajc istiy cut ojc ohnquey aw̃ujacro.
6 — ausente —
7 Erar chácayat mesa acor chihrjacro. Mesa acor chihryat wiw̃ istiy Jesús ocsor wijacro. Wiquír boteya rojocro. Alabastro ac boteya órojocro. Ey sar perfume chiro. Inan ehchí bi chiro. Perfume eyan acán to binro. Eya wiquír, Jesús cuis otar uhcajacro.
7 — ausente —
8 Eyta uhcayat Jesús chiwa túrjacro. Turir car wajacro: —¿Bitara reht eyta auqui?
8 Ao verem aquilo, os discípulos ficaram zangados e disseram: — Que desperdício!
9 Eyta auti cuar perfume ey rata bin yajacro. Ey acan to chiata bin yajacro. Eyta rar car raya oya bár bin quin, ray bár bin quin wícata bin yajacro, wajacro.
9 Esse perfume poderia ter sido vendido por uma fortuna, e o dinheiro, dado aos pobres.
10 Eyinat rahra rahra tew̃yat, Jesusat rahjacro. Eyta rahcuír wajacro: —Uy wiw̃át eyta yajcayat, ¿bitara reht yájcajar bin yajc síhw̃aqui? Uy wiw̃át as acu ay yajacro.
10 Mas Jesus, sabendo o que eles diziam, disse:
11 Ba owár cuayin uwra it bahná báreyra. Cuácayat asra ba owár etach ita báreyra. Asra ba owár inic itro.
11 Pois os pobres estarão sempre com vocês, mas eu não.
12 Uwat ruhcuín acu chein cuitar perfume chaquir eyta, uch wiw̃át as ruhcuín inár perfume chácaro.
12 O que ela fez foi perfumar o meu corpo para o meu sepultamento.
13 Aját ba quin uní wacaro. Cajcan teyan birar birar as chihtá ehcwáyqueyra. Birar ehcúctara, uch wiw̃át yajác ey cat ehcwáyqueyra. Uwat eyat as ac yajác tamo síhw̃ayta acu ehcwáyqueyra, wajacro.
13 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: em qualquer lugar do mundo onde o
14 Jesusat eyta waquír cuitar Judas sacerdótein quin bijacro. Judas Iscariote sacerdote carin quin bir wajacro:
14 Então um dos doze discípulos, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os chefes dos sacerdotes.
15 —Aját Jesús ba at icar wícayat tehmár, ¿as quin bita túnataca? wajacro. Eyta wacayat ray túnjacro. Yera raya treinta túnjacro. Sihyór bacáy canar yajquír cuit cácata eyta túnjacro.
15 Ele disse: — Quanto vocês me pagam para eu lhes entregar Jesus? E eles lhe pagaram trinta moedas de prata.
16 Eyta tuni yahncút Júdasat Jesús úrojocro. Sacerdote carin at icar bítara wícatatara ey úrojocro.
16 E daí em diante Judas ficou procurando uma oportunidade para entregar Jesus.
17 Etar fiesta récaram yajquín riy cuanyat pan buc rehti cohquíc riy cuanyat Jesús chiwat Jesús quin táyojocro: —¿Isat Pascua fiesta cut bahat cohn acu bisar wahnátaqui? ¿Pan buc rehti cat, obas cat bisar wahnátaqui? wajacro.
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento , os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Onde é que o senhor quer que a gente prepare o jantar da
18 Eyta wacayat Jesusat wajacro: —Pueblo icar béowi. Erar uw istiy ey quin waw̃i: “Is síw̃quibat uchta wac ayro: ‘Ahra as acu bar cab cujacro. As bah usi ajmár chiwa owár pan buc rehti bi yayinro.’ wacaro,” waw̃i.
18 Ele respondeu:
19 Jesusat ima chiwa quin icúr yajquín wajáctara éyinat eyta yajacro. Eyinat Pascua fiesta cut cohnín acu obas cat, pan cat wahnajacro.
19 Os discípulos fizeram como Jesus havia mandado e prepararam o jantar da Páscoa.
20 Bar tinyat mesa cuitar Jesús ima chiwa owár yájacro.
20 Quando anoiteceu, Jesus e os doze discípulos sentaram para comer.
21 Eyta yaya rabar eyin quin wajacro: —Aját ba quin wacaro. Ba as chiwa sícara bin úbisti bi urá tehmóyqueyra. Tehmór as quehsí waátaro, wajacro.
21 Durante o jantar Jesus disse:
22 Eyta wacayat eyin cuecujacro. Cuecúr istiyát istiyát táyojocro: —Unian ¿aját eyta yajcataítara? wajacro.
22 Eles ficaram muito tristes e, um por um, começaram a perguntar: — O senhor não está achando que sou eu; está?
23 Eyta táyoyat Jesusat wajacro: —As owár soy sar yajc eyan urá tehmór, as quehsí waátaro, -wajacro-.
23 Jesus respondeu:
24 Uwat asa Uw Síuquib yauwáyqueyra. Sir carit cuitar ehcujác eyta yauwáyqueyra. Eyta cuar biyat as quehsuquin at icar chácayat, eyin conú cuac yaráyqueyra. Ey uw eyan récajian yéhntiir waquít ey ácuan ay chácata binro, wajacro.
24 Pois o
25 Eyta wacayat Júdasat wajacro. Quehsí waata eyat wajacro: —¿Aját eyta yajcataítara? wajacro. Eyta wacayat wajacro: —Ee, bahan eyro, wajacro.
25 Então Judas, o traidor, perguntou: — Mestre, o senhor não está achando que sou eu; está? Jesus respondeu:
26 Eyin ira yaya rabar, Jesusat pan at cut yehw̃jacro. Yehw̃ír Sir ojcor conjacro. Eyta conár cuitar istiy quin, istiy quin, ima chiwa quin cotír wíjacro. Eyta wiquir wajacro: —Towi. Cohwi. Uchan as sibatró, wajacro.
26 Enquanto estavam comendo, Jesus pegou o pão e deu graças a Deus. Depois partiu o pão e o deu aos discípulos, dizendo:
27 Eyta waquír toca cat yehw̃jacro. Toc icar chistár ub rihatro. Yehw̃ír Sir ojcor conjacro. Conár ima chiwa istiy quin, istiy quin, tahw̃ujacro. Tahw̃úr wajacro: —Ba bahnaquin uch yahwi.
27 Em seguida, pegou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois passou o cálice aos discípulos, dizendo:
28 Uchan as abro. Sir imatan bitara yajquín tew̃ bahjacro. Sirat wajaquey caba rehquín acu as ab béyqueyra. As ab uw to bin ac béyqueyra. Eyinat Sir tayar yajác tunin ac béyqueyra, -wajacro-.
28 porque isto é o meu sangue, que é derramado em favor de muitos para o perdão dos pecados, o sangue que garante a
29 Aját ba quin wacaro. Chistár ub rihar uchta bi aját búcoyra yáhtiro. As ba owár as Tetá cara rehquey cuitar itic ocso tas yáhtiro, wajacro.
29 Eu afirmo a vocês que nunca mais beberei deste vinho até o dia em que beber com vocês um vinho novo no
30 Eyta waquír, Sirat rahcuín acu tajacro. Tar car acsara béjecro. Cajc Olivo terá cut cuwín béjecro.
30 Então eles cantaram canções de louvor e foram para o monte das Oliveiras.
31 Erar cur Jesusat eyin quin wajacro: —Ah chéycaran baat as tamo sihw̃ar cuechín chuchin chácayqueyra. Etar as chihtá waca báhayqueyra. Sir carit cuitar ey ojcor wacaro: “Obas cayíb aját yaúwinro. Etat óbasinra bar cui béyqueyra,” wacaro.
31 E Jesus disse aos discípulos:
32 Eyta cuar as sicor estají yehninro. Eyta yehnár ba cahmor Galilea cajc cut benro, wajacro.
32 Mas, depois que eu ressuscitar, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Eyta wacayat Pédroat wajacro: —Eyin bahnáquinat bah chihtá waca bahta óraro. Cuatán ajatrá waca báreyra, wajacro.
33 Então Pedro disse a Jesus: — Eu nunca abandonarei o senhor, mesmo que todos o abandonem.
34 Eyta wacayat Jesusat ey quin wajacro: —Pédrou, aját bah quin wacaro. Ah chéycara bahat wacáyqueyra, “Asra Jesús chíwai batro,” wacáyqueyra. Cohcarám cohwín cahmor, ícara bay eyta wacáyqueyra, as ojcor, wajacro. Jesusat Pedro quin eyta wajacro.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Eyta wacayat Pédroat wajacro: —As bah jor yauwata tacat, aját “As Jesús chíwai batro,” waca báreyra, wajacro. Etat cahujinat cat im eyta wajacro.
35 Pedro respondeu: — Eu nunca vou dizer que não o conheço, mesmo que eu tenha de morrer com o senhor! E todos os outros discípulos disseram a mesma coisa.
36 Etat Jesús ima chiwa owár cajc ajca Getsemaní cut béjecro. Getsemaní cut cur, Jesusat ima chiwa quin wajacro: —Usár as acor ítuwi. As úrior benro. Sir ojcor conay benro, wajacro.
36 Jesus foi com os discípulos para um lugar chamado Getsêmani e lhes disse:
37 Eyta waquír car im ey owár Pedro cat, Zebedeo sasá cat acsara béjecro. Beyar cuecway yehnjacro.
37 Então Jesus foi, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu. Aí ele começou a sentir uma grande tristeza e aflição
38 Etar eyin quin wajacro: —Cueat as yarata racaro. Ba usár quir ítuwi. Camti ítuwi, wajacro.
38 e disse a eles:
39 Eyta waquír acsar biráy bár cuitar bijacro. Bir car ica icar cac batabo bahujacro. Eyta bahúr Sir ojcor uchta conjacro: —Tetú, uwat as yauti ac conro. As yauti yarsa waátatara, as yau ayti síuwi. Aját eyta conic cuar as chihtai yajti jaw̃i. Behmá chihtá cutar yajw̃i, wajacro.
39 Ele foi um pouco mais adiante, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e orou:
40 Eyta conár ima chiwa cuisa bay eyin quin wijacro. Wiquír ítitan, cam sácajacro. Eyta istír Pedro quin wajacro: —¿Bitara reht ba camqui? ¿Camti íniqui ítajarica?
40 Depois voltou e encontrou os três discípulos dormindo. Então disse a Pedro:
41 Camti ítuwi. Camti ita rabar Sir ojcor conwi. Sisramat ba quin ay bár yajc ayti acu conwi. Aját wacaro. Baat ur icar ur ay yajquín sihw̃a cuar, ba sibará chihchí batro, wajacro.
41 Vigiem e orem para que não sejam tentados. É fácil querer resistir à tentação; o difícil mesmo é conseguir.
42 Eyta waquír car bucoy Sir ojcor conay bijacro. Uchta conjacro: —Tetú, as ruhw̃útian yarsa sera waájartara behmá chihtá yajw̃i, wajacro.
42 Pela segunda vez Jesus foi e orou, dizendo:
43 Eyta conár car bucoy wiquír ítitan, chiwa cam bécaro. Cámyarat ub ánjacro.
43 Ele voltou de novo e encontrou os discípulos dormindo. Eles estavam com sono e não conseguiam ficar com os olhos abertos.
44 Eyta istír, icar bawoy conay bijacro. Chiwa imara cham bahr car, Sir ojcor conay bijacro. Icara bawoy bicayat récaraman conjác eyta bawoy cat eyta conjacro.
44 Jesus tornou a sair de perto deles e orou pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Eyta conár car bawoy ima chiwa quin wijacro. Wiquír eyin quin wajacro: —Cámintara ahra camwi. Tan jaw̃i. Asa Uw Síuquib acu bar cab cujacro. As ur ay bár bin at icar wiquic cab cujacro, -wajacro-.
45 Então voltou até onde os discípulos estavam e perguntou:
46 Cui yinwi. Bar jaw̃i. As quehsí waajaquey bar racaro, wajacro.
46 Levantem-se, e vamos embora. Vejam! Aí vem chegando o homem que está me traindo!
47 Jesusat echí tew̃yat icar, Judas wijacro. Judas eya Jesús ima chiwa doce sicar binro. Judas owár ricán to béjecro. Espadan ator cárucuan ator béjecro. Sacerdote carin chihtá cuitar, werjayín chihtá cuitar béjecro.
47 Jesus ainda estava falando, quando chegou Judas, um dos doze discípulos. Vinha com ele uma grande multidão armada com espadas e porretes, que tinha sido mandada pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes judeus.
48 Júdasat eyin quin biyan Jesústara ehcún wajáquinro. Ey ehcún acu icúr yajquíntara récaji wajáquinro: “Aját bi ac suhwíctara, eyan eyro. Ey caquir row̃i,” wajáquinro.
48 O traidor tinha combinado com eles um sinal. Ele tinha dito: “Prendam o homem que eu beijar, pois é ele.”
49 Eyta wajác etar behquir Jesús cac cahmar bijacro. Cur wajacro: —Caru, as racaro, wajacro. Eyta waquír Jesús ac suhwjacro.
49 Judas foi até perto de Jesus e disse: — Mestre, que a paz esteja com o senhor! E o beijou.
50 Suhwyat Jesusat ey quin wajacro: —Iw̃oquinu, ¿icúr racar racyi? wajacro. Eyta wacayat, éyinat Jesús ahár cájacro.
50 Jesus respondeu: Então eles chegaram, prenderam Jesus e o amarraram.
51 Eyta cácayat icar Jesús chiwa úbistiyat atcar cut espada újacro. Uquir ey cuitar sacerdote cacúm tajacro. Ey cucáj cuic téjecro.
51 Mas um dos que estavam ali com Jesus tirou a espada, atacou um empregado do Grande Sacerdote e cortou uma orelha dele.
52 Cucáj cuic técayat, Jesusat chiwa ey quin wajacro: —Bah espada sicor yahníc chaw̃i. Bíyinan espada cuit técuactara, éyinan espada cuit sácataro.
52 Aí Jesus disse:
53 ¿Bahatra ey istítica? ¿Aját Tet quin conyat, eyat as bar síwata ey istítica? ¿As siwin ac ima cuacúr cacmín cuisa setenta mil bin áyata ey istítica?
53 Você não sabe que, se eu pedisse ajuda ao meu Pai, ele me mandaria agora mesmo doze exércitos de anjos?
54 Eyta cuar eyat as síuquir waquít, Sir carit cuitar yajquín wajác ey uní caba yájcajatro, wajacro.
54 Mas, nesse caso, como poderia se cumprir aquilo que as
55 Etar Jesusat uw ricá ey quin wajacro: —Baat besin caquir eyta, caruc jaw̃, espada jaw̃ as cacay rojocro. ¿Bitara reht eyta royi? Aját riy istiy, riy istiy Sir usi ba ubot siw̃in acu chihrjacro. Eyta cuar, baat as cátiro.
55 Depois Jesus disse para aquela gente:
56 Eyta cuar Sir carit cuitar ehcúquinat cuihsú bahjác ey bahnác queni íuti acu eyta caba yajcátaro, wajacro. Etar ima chiwa bahnáquinan cui béjecro. Jesús im istir bahjacro.
56 Mas tudo isso está acontecendo para se cumprir o que os Então todos os discípulos abandonaram Jesus e fugiram.
57 Jesús chiwa bey yiror, cájaquinat Jesús ahár béjecro. Sacerdote cara Caifás quin yehw̃ béjecro. Caifás usar bachan chihtán siw̃quin cat, judío werjayín cat bar sécuajacro.
57 Os homens que prenderam Jesus o levaram até a casa do Grande Sacerdote Caifás, onde estavam reunidos alguns mestres da Lei e alguns líderes judeus.
58 Jesús bécayat Pedro quescút inara bijacro. Bir sacerdote cara usi ubach tan sar awat cuitar raújacro. Esar rauwir policia owár ítchacro. Bitara yajcátatara wahitín acu ítchacro.
58 Pedro seguiu Jesus de longe até o pátio da casa do Grande Sacerdote. Entrou e sentou-se com os guardas para ver como aquilo ia terminar.
59 Etar sacerdote cárinat, bahnác sécuajaquinat Jesús cahm icar sucuar tew̃ata bin uroy áyjacro. Eyta tew̃quin chihtá cuitar Jesús yauwin sihw̃ar uroy áyjacro.
59 Os chefes dos sacerdotes e todo o Conselho Superior estavam procurando alguma acusação falsa contra Jesus a fim de o condenar à morte.
60 Eyta úroyat, ricá to binat sucuar tew̃jacro. Eyta tew̃ít cat bi ques icar yaúwajatro. Eyta tew̃ bécajareht, uw cuisa bucáy bin yinír wajacro:
60 Mas não puderam encontrar nada contra ele, embora muitos se levantassem para dizer mentiras a respeito dele. Afinal dois homens se apresentaram
61 —Isat ráhcuitan, ser uchat uchta wajacro: “Aját Sir ubach bahnác bar ruhw̃ú tenro,” -wajacro-. “Quihwír bay cuanyat sicor bahnác óronro,” wajacro. Isat eyta waquíc rahjacro, wajacro, cuisa bucáy binat Jesús ojcor.
61 e disseram: — Este homem afirmou: “Eu posso destruir o Templo de Deus e construí-lo de novo em três dias.”
62 Eyta wacayat sacerdote cara yehnár car Jesús quin wajacro: —Eyinat eyta tew̃yat ¿bah ajc chínica? ¿Bah cahm icar téw̃queyan unica? ¿Eyinat bi ojcor tew̃qui? wajacro.
62 Aí o Grande Sacerdote se levantou e perguntou a Jesus: — Você não vai se defender desta acusação?
63 Eyta táyojoc cuar, Jesusat icrí wátiro. Ajc chin chájacro. Eyta cuácayat sacerdote carat ey quin wajacro: —Aját Sir ub cahmor bah quin tew̃ ayro. Is quin ehcuwi. Bahan Crístotara, bah Sir waquíjtara ey bártara, is quin ey ehcuwi, wajacro.
63 Mas Jesus ficou calado. Então o Grande Sacerdote tornou a perguntar: — Em nome do Deus vivo, eu exijo que você diga para nós: você é o
64 Etar Jesusat wajacro: —Ee, asan eyro. Etar aját ba quin wacaro. Asa Uw Síuquiban cuacúr urán to bin ecor itic istáyqueyra. Asan cuacúr abá cuitar bin bowarám tan icar raquíc istáyqueyra, wajacro.
64 Jesus respondeu:
65 Etat wacayat sacerdote caran abáy túrjacro. “Jesusat téw̃ajar bin tew̃ic,” séhw̃ajacro. Eyta sehw̃ar turir car sacerdóteat ima ow̃quey oya rachacro. Turir wajacro: —Uyat Sir ojcor téw̃ajar bin tew̃jacro. Ahsín tew̃jacro. Is cucajá ácatan eyta tew̃jacro. Isat caba rahjacro. Ey cahm icar tew̃quin ahra istiy táyotiro.
65 Aí o Grande Sacerdote rasgou as suas próprias roupas e disse: — Ele
66 Baat ítitan, ¿bitáraca? wajacro. Eyta wacayat, éyinat wajacro: —Sir tayar yajacro. Etarwan yauwátaro, wajacro.
66 Então, o que resolvem? Eles responderam: — Ele é culpado e deve morrer!
67 Etar éyinat Jesús buror sischacro. Ey ac cutar cana rihar tijcajacro. Tijcár cat cahujinat ey ac cat tajacro. Oya cumar cut ac ey, ub ey cay questár cat tajacro.
67 Em seguida cuspiram no rosto de Jesus e deram bofetadas nele. E os que batiam nele
68 Tajcá rabar wajacro: —Bahat waquitan, bahan Crístoro. Baan Crístotara, bah biyat tajquíctara, is quin ehcuwi, wajacro.
68 diziam: — Ei, Messias, adivinhe para nós quem foi que bateu em você!
69 Eyinat Jesús buror sisyat icar aw̃at Pédroan ubach tan sar awat cuit ítchacro. Erar ityat cacúm cahbara Pedro ocsor wiquír wajacro: —Bah Jesús Galilea bin chíwaro, wajacro.
69 Pedro estava sentado lá fora no pátio, quando uma das empregadas chegou perto dele e disse: — Você também estava com Jesus da Galileia.
70 Etat Pédroat Jesús ima chiwa wati cuar wajacro: —Asan ey chíwai batro. Bahat bi ojcor tew̃íctara, istítiro, wajacro, Pédroat bahnaquin cucajá acat.
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: — Eu não sei do que é que você está falando.
71 Eyta waquír, awat querat cu tas bijacro. Erar cucayat, cacúm wiw̃ istiyát Pedro itchacro. Istír cahujín quin wajacro: —Ser uya Jesusin Nazaret bin owár chájacro, wajacro.
71 Depois foi para a entrada do pátio. Outra empregada o viu e disse às pessoas que estavam ali: — Ele estava com Jesus de Nazaré.
72 Eyta wacayat Pédroat bucoy wajacro: —Aját Sir ub cahmor wacaro. Asan ey chíwai batro, wajacro.
72 Pedro negou outra vez, respondendo: — Juro que não conheço esse homem!
73 It bica rehquít cahujín Pedro ojcsor behjecro. Bequír wajacro: —Bár cat bahan ey chíwaro. Bah ajc tew̃quey ráhcuitan, eyin ajc tew̃ír eyta bahat cat eyta tew̃ro, wajacro.
73 Pouco depois, os que estavam ali chegaram perto de Pedro e disseram: — O seu modo de falar mostra que, de fato, você também é um deles.
74 Eyta wacayat, Pédroat wajacro: —Asan ey chíwai batro. Aját uní wátitara, Sirat as bar cuécwayqueyra, wajacro. Eyta wacayat acat cohcarám cohwjacro.
74 Então Pedro disse: — Juro que não conheço esse homem! Que Deus me castigue se não estou dizendo a verdade! Naquele instante o galo cantou,
75 Cohwyat, Pédroat Jesusat wajác tamo séhw̃ajacro. Récaji Jesusat wajacro: “Cohcarám cohwín cahm icar bahat as ojcor ‘asra ey chíwai batro,’ wacáyqueyra. Icara bay eyta wacáyqueyra.” Jesusat wajác tamo sehw̃ar, watar waajacro. Watar waar abáy ojocro.
75 e Pedro lembrou que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você dirá três vezes que não me conhece.” Então Pedro saiu dali e chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.