Lucas 9

Central Tunebo NT (TUF_WBT) vs BKJ

Sair da comparação
1 Etar Jesusat ima chiwa doce eyin ima quin chíjacro. Chiwa Jesús quin bequir, Jesusat eyin quin urá wíjacro. Camur wíjacro. Cuicá te siayta acu, restá cat chihrayta acu, cuercúr tan chácayta acu urá wíjacro. Camur wíjacro.
1 Então, ele chamando os seus doze discípulos, lhes deu poder e autoridade sobre todos os demônios, e para curarem doenças.
2 Eyta wiquir Sir cara rehquey chihtá ehcún áyjacro. Yarquin tan jaquin áyjacro.
2 E ele enviou-os para pregar o reino de Deus, e para curar os doentes.
3 Chiwa beyin cahmor Jesusat wajacro: —Baat ehcwáy bécayat, ata béowi. Tec cat, iroc cat, ira cat beti jaw̃i. Raya cat, camís istiy cat beti jaw̃i, -wajacro-.
3 E ele disse-lhes: Nada leveis convosco para vossa jornada, nem bordões, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem tenhais duas túnicas.
4 Ba pueblo istiy beyar caran, bi usi cúctara im esar ítuwi, -wajacro-. Acsar bequic ocso tas im esar ítuwi, -wajacro-.
4 E em qualquer casa em que entrardes, nela permanecei, e dali partireis.
5 Eyta cuara bi pueblo cutar uwat ba ajcá bár jácayat, ey pueblo cutar uchta yajw̃i. Ba acsar bécayat, ba quescar ojcor cajc bur béquiquey, umít béquiquey yiw yiw ter bahwi. Uw éyinat ba Sir chihtá ehcuquin ruhw̃ujác ques Sirat cuécwata ey istayta acu eyta yajw̃i, wajacro, Jesusat ima chiwa quin.
5 E onde quer que não vos receberem, saindo daquela cidade, sacudi a poeira de vossos pés, como testemunho contra eles.
6 Etat chiwa bahnaquin béjecro. Pueblo istiy, pueblo istiy ehcwót bejecro. Chihtá ay bi ehcwót béjecro. Bisar bisar bequic cut yarquin cat tan jacot béjecro.
6 E, eles partindo, foram pelas aldeias, pregando o evangelho, e curando em todos os lugares.
7 Jesusat yajaquey rey cara ajca Heródesat rahjacro. Uwat chiht istiy, chiht istiy tew̃ay yinjacro. Etar Heródesat eyta rahcuír, “¿Jesusat bi chihtá cuitar yájctara?” sehw̃ay yehnjacro. Uw cahujinat Jesús ojcor wajacro: —Uya Juan uw rih sar siw̃quibro. Juan chinjác cuar, sicor estají yehnjacro, wajacro.
7 Ora, o tetrarca Herodes ouviu tudo que estava sendo feito por ele, e ficou perplexo, porque alguns diziam que João ressuscitara dentre os mortos,
8 Cahujinat Jesús ojcor wajacro: —Uyan úchicri Elías Sir chihtá ehcúquibro, wajacro. Istiyát wajacro: —Sir chihtá ehcuquib cahmor bin eyro, wajacro.
8 e alguns que Elias tinha aparecido, e outros que um profeta dos antigos havia ressuscitado.
9 Eyta cuar Heródesat wajacro: —Ajmár chihtá cuitar Juan yaujacro. Juan cuisa cuijacro. Eyta cuácayat ¿Jesusan bitara binca? Eyat yajquíc chihtá bucoy bucoy rahcro, wajacro. Etar im ub cuitar ita racar rehjecro.
9 E disse Herodes: A João decapitei; mas quem é este do qual eu ouço dizer tais coisas? E ele desejava vê-lo.
10 Jesusat chiwa áyjaquin sicor béjecro. Sicor bequir, bahnác yajáqueyan Jesús quin ehcujacro. Ehcwayat Jesusat eyin ajquír béjecro. Betsaida pueblo intac cuwayta imara béjecro.
10 E quando os apóstolos retornaram, contaram-lhe tudo o que eles haviam feito. E, tomando-os, retirou-se à parte, para um lugar deserto pertencente a uma cidade chamada Betsaida.
11 Bécayat ricá bahnáquinat itchacro. Bequic itchacro. Istír, questoc béjecro. Erar cucayat, Jesusat uwa owár ténajacro. Tenar Sir cara rehquey chihtá ehcujacro. Yárqueyin cat tan jájacro.
11 E as pessoas, sabendo isto, seguiram-no; e ele as recebeu, e falava-lhes do reino de Deus, e curava os que necessitavam de cura.
12 Jesusat eyta ehcúr, yarquin cat tan jaquir, bar tin bicayat chiwat Jesús quin cur wajacro: —Isan ubach bár cuitatro. Usatra uw istiy ítitiro. Tini cat bar tin bicaro. Eyta bira uwa sicor aywi. Pueblo cut beyin aywi. Ubach cut beyin aywi. Ubach cat, ira cat wahitay aywi, wajacro.
12 E quando o dia começou a declinar, vindo os doze, disseram-lhe: Despede a multidão, para que indo às aldeias e nas regiões ao redor, se hospedem, e consigam mantimentos, porque aqui estamos em um lugar deserto.
13 Waquít Jesusat chiwa eyin quin wajacro: —Behmarat ira wiw̃i, wajacro. Waquít wajacro: —Icrí wícajatro. Is panan esí étanro. Rih ruwa bucátanro. Uw ricán to yayín acu icrí wícajatro, isat ira wahy bétitara.
13 Mas ele disse-lhes: Dai-lhes vós de comer. E eles disseram: Nós não temos senão cinco pães e dois peixes, exceto se nós formos comprar comida para todo este povo.
14 Ey ricán serin saw̃ujacan cinco mílcuano, wajacro. Etatan Jesusat eyin quin wajacro: —Uwa chihr aywi. Ic icar chihr aywi, -wajacro-. Cuisa cincuenta awan ajquír, cuisa cincuenta awan ajquír chihr aywi, wajacro.
14 Porque eles eram cerca de cinco mil homens. E ele disse aos seus discípulos: Fazei-os assentar em grupos de cinquenta.
15 Etat éyinat uwan ic icar chihr áyjacro. Etat bahnaquin bar chihrjacro.
15 E assim eles fizeram, fazendo-os assentar a todos.
16 Etar Jesusat pan esí bi cat, rih ruwa bucáy bi cat at cut yehw̃jacro. Yehw̃ír cuacúr wahitchacro. Cuacúr ita rabar Sir quin “Bah ur ayro,” wajacro. Eyta waquír pan cotchacro. Cotír chiwa at icar wíjacro. Uw owár tahw̃ún acu wíjacro. Wícayat, éyinat tahw̃ujacro.
16 Então, ele tomou os cinco pães e os dois peixes, e olhando para o céu, ele abençoou-os, e partiu-os, e deu-os aos seus discípulos para os colocarem diante da multidão.
17 Tahw̃úr, bahnáquinat yájacro. Uw bahnáquinat yarsa yájacro. Yaya tihryat, pan cajcar cat, rih ruwa cajcar cat sicor sécuajacro. Sécuajaquey chocha doce cuin tas ehnchacro.
17 E todos comeram e se fartaram; e foram tomados doze cestos dos pedaços que sobraram.
18 Riy istiy Jesusat Sir ojcor conjacro. Im istír conjacro. Chiwa ecsar cuar conjacro. Conár, chiwa quin táyojocro: —Uwat waquít, ¿asan rehrcá? táyojocro, Jesusat. Etat éyinat wajacro:
18 E aconteceu que, enquanto ele orava a sós, estavam com ele os discípulos, e ele lhes perguntou, dizendo: Quem dizem as pessoas que eu sou?
19 —Cahujinat waquít, bahan Juan uw rih sar siw̃quib yarjáqueyro. Cahujinat waquít, bahan úchicri Elías bijaquin sicor wijacro. Cahujinat waquít, bahan úchicrias Sir chihtá ehcuquib istiy yarjaquey óraro.
19 E, respondendo eles, disseram: João, o Batista; mas alguns dizem: Elias, e outros dizem que um dos antigos profetas está ressuscitado novamente.
20 Etat Jesusat wajacro: —Baat waquitra, ¿asan rehrcá? wajacro, ima chiwa quino. Eyta táyoyat Pédroat wajacro: —Bahan Crístoro. Sirat bah áyjacro, wajacro.
20 E disse-lhes: Mas vós, quem dizeis que eu sou? E, respondendo Pedro, disse: O Cristo de Deus.
21 Etar chiwa bahnaquin quin wajacro: —Istiy quínoi as ojcor ehcuti jaw̃i, wajacro.
21 E advertindo-os com rigor, ordenou-lhes que não contassem a nenhum homem estas coisas,
22 Acsar uchta wajacro: —Asan Uw Síuquib uwat bitara útara ruhw̃áyqueyra. Judío werjayinatán, sacerdote cárinatan, bachan chihtán síw̃quinatan as ria yajti jácayqueyra. Etar as yauwáyqueyra. As yauyat bay cuanyat sicor estají yehninro, wajacro.
22 dizendo: O Filho do Homem tem que sofrer muitas coisas, e ser rejeitado pelos anciãos, e pelos principais sacerdotes e pelos escribas, e ser morto, e ser ressuscitado ao terceiro dia.
23 Etat Jesusat bahnaquin quin wajacro: —Bíyinan as chiwa yin cúntara, imár chíhtara síhw̃ati jácataro. Imár chihtá cut yajti cuar as chihtá yajcátaro. Cuanmí cut, cuanmí cut eyta yajcátaro. Uwat as chihtá ques eyin yauwata óraro. Bíyinan as ques icar eyta yauwata tacat as wácati ajcá ji becayat, eyin as chiwa chácataro, -wajacro, Jesusat-.
23 E dizia a todos eles: Se algum homem quiser vir após mim, negue-se a si mesmo, e diariamente tome a sua cruz, e siga-me.
24 Cahujinat imár yauwic cahmar roocayat, as chihtá cácajar óraro. Bíyinatan eyta cati cuácayatan, eyin sácataro. As ajc rahcti reht sácataro. Cuatán as chihtá ques, uwat cahujín yauwata óraro. Bíyinan as chihtá ques yaúyatan, aját eyin síwayqueyra. Síuyat, eyin Sir jor cuacúr ítayqueyra, -wajacro-.
24 Porque aquele que quiser salvar a sua vida, perdê-la-á; mas quem perder a sua vida por minha causa, este salva-la-á.
25 Uw cahujinat ray cat, oya cat, cajc cat cuít sécuata óraro. Eyta secua cuar, ¿im eyta cab oc icar béjeca? ¿Bahnác chíw̃ajaca? Eyta béyeyra imár ajc cat chiw̃áyqueyra.
25 Pois que vantagem tem ao homem em ganhar o mundo inteiro, se ele se perde ou se destrói a si mesmo?
26 Bíyinan uw cahmor áywini rehquít, “asa Jesús chíwai batro,” wacayat, aját rahra cat ey ojcor “as chíwai batro,” waquinro. Asan Uw Síuquib cuacúr bin caran cuít yehnár sicor wiquinro. Asan Sir Tet jor cara yehnár uch cut wiquinro. Sir cuacúr cacúm carin owár wiquinro. Eyta wicayat, “eyin as chíwai batro,” waquinro.
26 Porquanto, qualquer que se envergonhar de mim e das minhas palavras, dele se envergonhará o Filho do homem, quando ele vier em sua própria glória, e na de seu Pai e dos santos anjos.
27 Aját ba quin wacaro. Sir iman cara chácataro. Usár uwat cahujinat Sir eyta chaquic ey istátaro. Anto yarti cuat eyta istátaro, wajacro, Jesusat chiwa quino.
27 Mas em verdade eu vos digo: Há alguns, dos que estão aqui, que não provarão a morte até que vejam o reino de Deus.
28 Eyta waquír, abi cuányatara, Jesusin cubar icar béjecro. Pedro cat, Santiago cat, Juan cat béjecro. Etan béjecro, Sir ojcor conín acu. Erar Sir ojcor cona rabar eyin ub acat Jesús arjacro.
28 E aconteceu que, quase oito dias depois destes dizeres, ele tomou consigo a Pedro, a João e a Tiago, e subiu ao monte a orar.
29 Aryat oya cuasáy beo beo waajacro.
29 E enquanto ele orava, foi alterada a aparência da sua face, e a sua veste estava branca e resplandecente.
30 Eyta cuácayat uw cuisa bucáy bin cat eyin acat waajacro. Uchicri cohtín Moisés cat, Elías cat waajacro. Wan beo beo waajacro. Waar Jesús owár rahra rahra tew̃jacro.
30 E eis que estavam falando com ele dois homens, que eram Moisés e Elias,
31 Jesús chiníc chihtá tew̃jacro. Jerusalén cuitar chinata chihtá tew̃jacro. Sir chihtá caba yajquín chinata tew̃jacro. Jesús úchicri cohtín owár eyta tew̃jacro.
31 os quais apareceram em glória, e falavam da sua morte, a qual havia de cumprir-se em Jerusalém.
32 Eyta tew̃yat icar aw̃at, Pédroin cámyarat cuájacro. Etar sicor ajc wijacro. Ajc wiquír ítitan, Jesusan rahs churotír wan beo béoro. Jesusat cahujín cuisa bucáy bin owár tew̃ro.
32 Mas Pedro e os que estavam com ele estavam carregados de sono; e, quando eles acordaram, viram a sua glória, e aqueles dois homens que estavam com ele.
33 Etat cuisa bucáy binan sicor beya yinyat, Pédroat Jesús quin wajacro: —Síw̃quibu, isan usaran yarisro. Isat chohcha bay tuw̃ín acu ajc waawi, -wajacro-. Istiy bah acu, istiy Moisés acu, istiy Elías acu túw̃inro, wajacro. Pédroat eyta waquíc ay séhw̃ati tew̃jacro.
33 E aconteceu que, quando aqueles se apartaram dele, Pedro disse a Jesus: Mestre, é bom estarmos aqui; façamos aqui três tabernáculos, um para ti, um para Moisés, e um para Elias; não sabendo o que dizia.
34 Eyta wacayat icar, bowaramát eyin ehyó cay tunjacro. Bowaramát tunyat ay wini rehjecro.
34 Enquanto ele ainda falava, veio uma nuvem que os cobriu; e eles se atemorizaram ao entrarem na nuvem.
35 Eyta cuácayat, bowarám tan sar cuar Sirat wajacro: —Uchan as waquijró. Aját ey cájacro. Cara yehnín waquír chájacro. Ey ajc rahcwi. Ey chihtá caw̃i, wajacro, Sirat.
35 E saiu da nuvem uma voz que dizia: Este é o meu Filho amado; a ele ouvi.
36 Etat Pédroinat wahitchacro. Ititan, imarin owár cahujinra batro. Jesús im ístitro.
36 E quando a voz passou, Jesus foi achado só. E eles guardaram silêncio, e naqueles dias não contaram a nenhum homem daquelas coisas que tinham visto.
37 Cuanmí cuit Jesusin, sicor isu wihár béjecro. Bécayat ácatar ricá to binat tihráy rojocro.
37 E aconteceu que, no dia seguinte, descendo eles do monte, veio ao encontro dele uma grande multidão.
38 Eyta tihra rabar uw tac icar bin ser istiyát wajacro: —Síw̃quibu, aját bah ojcor conro. As waquíj wahítuwi. Eyan as wacjá istán binro.
38 E, eis que um homem da multidão gritou, dizendo: Mestre, eu te suplico que olhes para meu filho, porque ele é meu único filho.
39 Eya cuicát ica icar técaro. Técayat abáy cohwro. Ticji bicaro. Cac sar orjir cat waacaro. Orjir waacayat, abáy ti ti tíuro. Cuicát ey bucoy bucoy cuácaro. Et bah cun batro.
39 Eis que um espírito o toma, e ele de repente grita; e ele toma-o até ele espumar novamente, e com dificuldade o abandona, ferindo-o.
40 As waquíj roquír aját ba chiwa quin conjacro. Cuicá uquin conjacro. Eyta cuar éyinat bitách uc áyajatro, wajacro.
40 E eu pedi aos teus discípulos que o expulsassem, e eles não puderam.
41 Eyta wacayat Jesusat wajacro: —Ah cutar uwat Sir tamo síhw̃atiro. Chihtá uní bi tehmoro. As ba owár úchicri ítchacro. ¿As chihtá cuitar yajcata bin baat bitat sinin yajca? Baat sinti cuácayat, ¿aját caban bita síw̃ataca? -wajacro-. Bah wacjá as quin row̃i, wajacro.
41 E, respondendo Jesus, disse: Ó geração incrédula e perversa! Até quando eu estarei contigo e vos suportarei? Traze-me aqui o teu filho.
42 Eyta wacayat, sah ey Jesús quin rojocro. Rocayat cuicát sah ey ehnchacro. Eyta cuar, Jesusat cuicá quin taniric wajacro: —Cuicú, sah ey urá sar bin yehnár biwi, wajacro. Jesusat eyta waquír, sah ey bar tan jájacro. Tan jaquir, sicor tet at icar wíjacro.
42 E, quando ele se aproximava, o demônio o derrubou e o agitou. E Jesus repreendeu o espírito imundo, e curou o menino, e o entregou novamente ao seu pai.
43 Etar bahnáquinat Sir tamo ay síhw̃ajacro. “Sirat bahnác yajcátaro. Bii yájcajari batro. Bahnác yajcátaro,” síhw̃ajacro. Jesús anuncia otra vez su muerte (Mt 17.22-23; Mr 9.30-32) Uwat Jesusat yajaquey chihtá tamo séhw̃ayat, Jesusat chiwa quino wajacro:
43 E todos se maravilhavam da grandeza do poder de Deus. Mas enquanto todos maravilhavam-se de todas as coisas que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 —Uch rahcwi. Uch chihtá cat síhw̃awi. Asan Uw Síuquib cahujín at icar wícayqueyra, wajacro, chiwa quin.
44 Deixai estas palavras em vossos ouvidos; porque o Filho do homem será entregue nas mãos dos homens.
45 Eyta wacayat, ima chiwat bi ojcor tew̃íctara ayra ráhctiro. Eyinat chihtá ay rahcti acu ay ehcuti ruhjacro. Etar cat éyinat ey ojcor tayon yajquít cat ay wíniro.
45 Mas eles não entenderam esta palavra, e foi-lhes encoberto, para que não o percebessem. E eles temiam interrogá-lo a esse respeito.
46 Itchareht, Jesús ima chiwa rahra rahra tecuay yinjacro. Imár owár biyan caran cuitara ey ques técuajacro.
46 Então, suscitou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Cuatán, Jesusat eyin urá itchacro. Bitara síhw̃actar itchacro. Eyta istír Jesusat sah istiy cájacro. Caquir im ecsar chájacro.
47 E Jesus, percebendo o pensamento de seus corações, tomou uma criança, colocou-a ao seu lado,
48 Sah erar chaquir eyin quin wajacro: —Bíyinat as chiwa chajac rehquít, sah uch ajcá ji bécayat, éyinat as cat ajcá ji bécaro, -wajacro, Jesusat-. Eyta cat bíyinat as ajcá ji becayat, éyinat as áyjaquey cat ajcá ji bécaro. Ba biyin cahujín obir yajquín acu eyin acu cacúm chácayat, caran cuitro.
48 e disse-lhes: Qualquer que receber esta criança em meu nome, recebe a mim; e qualquer que receber a mim, recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós todos for o menor, esse será o maior.
49 Etat Juanat Jesús quin wajacro: —Síw̃quibu, isat cahujín itchacro, -wajacro, Jesús quin-. Isat ítitan, cahujín eyat cuicá uc si ayro. Isat rahcuít uc si ayin acu “Cuicú, aját Jesús ajc cut bah uc técaro,” wajacro. Eyta wajac etar isat ey técuajacro. “Eytara yajti jaw̃i,” wánora, isat. Eya is owár bin bár etar eyta técuajacro, wajacro.
49 E, respondendo João, disse: Mestre, nós vimos alguém expulsando demônios em teu nome e proibimo-lo, porque ele não segue conosco.
50 Eyta wacayat, Jesusat Juan quin wajacro: —Eyta técuajar bin técuajacro. Biyan ba quehsuti cuácayatan, eyan ba owár binro. Etar ser ey cuicá as ajc cut úcayat técuajar binro, wajacro, Jesusat, Juan quin.
50 E Jesus lhe disse: Não o proibais; porque quem não é contra nós, é por nós.
51 Itchareht, yájcajareht, Jesús Jerusalén ben yehnjacro. Sir quin cuacúr ben ac bar cab cucaro. Etar Jerusalén cuwín ben yehnjacro.
51 E aconteceu que, tendo chegado o tempo para a sua ascensão ele fixou sua face para ir a Jerusalém,
52 Etar chiwan cahmor áyjacro. Samaria pueblo cuwayta cahmor áyjacro. Ubach chiín ac ira secuan ac cahmor áyjacro. Ayat béjecro.
52 e enviou mensageiros à sua frente, e eles foram e entraram em uma aldeia dos samaritanos, para lhe fazer os preparativos.
53 Beyar, Samaria pueblo cucayat, erar uwat icrí wítiro. Ubach cat, ira cat wítiro. Jesusin Jerusalén bic etar wítiro.
53 E eles não o receberam, porque o seu rosto estava voltado para Jerusalém.
54 Samáriainat ira witi etar Jesusin becayat, Santiágoat cat, Juanat cat Jesús quin wajacro: —Caru, ¿Isat Sirat cuacúr bin oca áyayta acu chiátayica? ¿Ocat eyin sácayta acu chiátayica? wajacro.
54 E quando os seus discípulos, Tiago e João, viram isso, eles disseram: Senhor, queres que ordenemos que desça fogo do céu para os consumir, assim como fez Elias?
55 Eyta wacayat, Jesusat chiwa técuajacro. Tecuar uchta wajacro: —Eytarun yajti jaw̃i. Eytarun chiti jaw̃i, wajacro.
55 Mas, ele voltando-se, repreendeu-os, e disse: Não sabeis de que tipo de espírito sois vós.
56 Etat pueblo istiy cuwayta acsar béjecro.
56 Porque o Filho do homem não veio para destruir a vida dos homens, mas para salvá-los. E eles foram para outra aldeia.
57 Etar ibt aw̃at beya rabar ser istiyát Jesús quin wajacro: —Bah birar bíctara as cat bah jor erar benro. Bah jor sinay benro, wajacro.
57 E aconteceu que, indo eles pelo caminho, um certo homem lhe disse: Senhor, eu desejo te seguir para onde quer que tu fores.
58 Etat Jesusat wajacro: —As ajc rahcwi. Sinacub cat ucar chiro. Ruwasir cat chicha chiro. Cuatán asan Uw Síuquibra camín acu ubach batro, wajacro.
58 E Jesus lhe disse: As raposas têm tocas, e as aves do céu têm ninhos, mas o Filho do homem não tem onde reclinar a sua cabeça.
59 Etar acsar bécayat, Jesusat istiy quin wajacro: —As jor sinay biwi. As chiwa chaw̃i, wajacro. Etat uw eyat wajacro: —Caru, récaram as tetá chiníc ocso tas usár ítinro. As tet yáryatan chein ey ruhcuinro. Etar bah owár sinay benro, wajacro.
59 E ele disse a outro: Segue-me. Mas ele disse: Senhor, permite-me ir primeiro enterrar o meu pai.
60 Etat Jesusat wajacro: —Cahujinat as chíhtara cátiro. Cati éyinan chéinan wanro. Eyinat chein ruhcuátaro. Cuatán bahatra as chihtá caquir uw quin ehcuwi. Bahatra Sir cara rehquey chihtá ehcuwi, wajacro, Jesusat.
60 Jesus lhe disse: Deixa que os mortos enterrem os seus mortos; mas vai tu e prega o reino de Deus.
61 Etat istiyát Jesús quin wajacro: —Caru, as bah jor benro. Bah jor sinay benro. Eyta cuar rehcan as cayin quino ibtu benro. As usi cayin tihráy benro, wajacro.
61 E outro também disse: Senhor, eu desejo te seguir, mas deixa-me primeiro despedir-me dos que estão em minha casa.
62 Etat Jesusat wajacro: —Biyinat as chihtá cácayatan éyinat bahnác cham báhtaro. Eyinat sicor war waájatro. Sicor war waáyeyra, Sir cara rehquey cuitar beya báreyra, wajacro, Jesusat.
62 E Jesus lhe disse: Nenhum homem, tendo posto a mão no arado, e olhando para trás, é apto para o reino de Deus.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.