Gênesis 37
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs NTLH
1 Yakop igharaat ina to nepooŋ izi taan to Kanaan to muuŋ tama Isak ineep inim loom pani.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Nene kamos to Yakop toman ndinatu.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Yakop lolo pa Yosep ilib pa ndinatu to naol ne. Pasa, ye inim olman, ghoro azuwa Rael ipoopa. Tovenen Yakop igharaat Yosep le nonogiiŋa mala eez to bodeeŋa popoia kat.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Yosep nditogha tighita tamandi lolo pa Yosep ilib padi, le ireu lolodi, ve tisavia saveeŋ poia eta pani maau.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 — ausente —
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 — ausente —
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Yosep nditogha tilooŋ saveeŋ tonene, ve tisaav pani tighaze: “Wai! Yom upakur ghom pasa! Yom ughaze unum tiina payei ve uŋgin ghei?” Tovenen saveeŋ to ye isavia pa vibiiŋ toni, igham di atedi yabyab kat pani. Mbnp 43:26-28, 44:14, 50:18
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Muri ghoro, ye ivib muul. Ve ipaesia vibiiŋ toni tonenen paam pa nditogha ighaze: “Ou, alooŋ vibiiŋ tiou ite. You navib tovene: Anunug nayondyood, ve ndag, kaiyo, ve pitum saaŋgul ve eez tinim tiput aghedi payou.”
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Yosep tama ve nditogha tilooŋ vibiiŋ toni tonene, ve tama iyaana ighaze: “Wai! Sa vibiiŋ tovene? Yom ughaze yeru tinam, toman nditogham, ve tazim kainaŋen pale nisob ninim niput aghemai payom?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Tovenen Yosep nditogha atedi yabyab pani kat ve tighur koi pani. Eemoghon tama Yakop mata kisin Yosep saveeŋ toni, ve ighamgham ŋgar pa pughu.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Tinepneep le sawa eez, Yosep nditogha tila ndug Sekem dige, leso matadi pa ŋgai to tamandi tonowe.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Tovenen olman Israel isaav pa Yosep ighaze: “Ulooŋ. Nditogham tiŋginŋgin ŋgai toit to ndug Sekem dige we. You naghaze nambaaŋ ghom ula uŋgig di.”
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Tovenen tama Israel isaav pani muul ighaze: “Ula ughita nditogham ve ŋgai toit. Nepooŋ todi vena? Tineep pooi, ma maau? Ghoro, umuul unum upaes payou.” Sawa tonenen, olman Israel toman ndinatu tinepneep izi taan raapa to Ebron.
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Ye ilaghlaagh ila le ŋgeu eez ivot toni ve ighasoni ighaze: “Ukaal sei?”
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Yosep ipamuul aliŋa ighaze: “You nakaal nditoghag toman ŋgai tiei. Ighaze yom ughita di tineep pa dige eta, ghoro usaav payou.”
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Ŋgeu tonowen isaav pani ighaze: “Wais, unum rikia, tone ughita di. Maau ve tipul ndug tonene, ve tisakia di tila wa. Eemoghon nalooŋ tighaze tila pa ndug Dotan.”
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 Ilaghlaagh mala sone, ve nditogha matadi ila le tighita. Tovenen tiwasavon di pa tirabi imaat.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 Tighaze: “Aghita! Ŋgeu to ighita vibiiŋ naol, tauto inim we!
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Tala tarabi imaat, ve tapiyaava izila saambu to ya taiŋ eta. Ighaze tighason ghiit pani, ghoro taghaze: ‘Yei nikankaan pani. Ŋgai sagsag eta avaat ighani wa.’ Ghoro taneep ve taghita: Vibiiŋ toni pale anoŋa ivot vena?”
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Eemoghon Ruben ilooŋ saveeŋ todi, ve ighaze ipaghau Yosep padi. Tovenen isaav padi ighaze: “Maau. Tarabi imaat malep.
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 Taumim agham siŋ pani, nene poia maau. Nes, nene ndug balim. Tapiyaava izila ya taiŋ saambu tonene. Tarabi imaat malep.” Ruben isavia saveeŋ tonene, pasa ighaze ipaghau Yosep pa nditogha. Leso muri, ighuri imuul ila to tamandi.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Yosep ila peria todi, ghoro timundig, tisavagi, ve tiduduum nonogiiŋa toni to moŋeŋaaŋ to bodeeŋa popoia izi.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Ghoro tighami tila, ve tipiyaava izila ya taiŋ saambu to Ruben isavia. Saambu tonowen, lolo ŋginiŋa. Ya ipot ila maau.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Ruben ipul di, ve ila ilaghlaagh mala ris, ve yes pida mboledi izi tighaze tighan adi aniiŋ. Mala maau, ve matadi ila le tighita Ismaela pida tinim. Ndiran tonowen tinim pa taan suruvu to Gileat, ve tighaze tizila Isip pa tiraukol. Kamel todi tighuuz mbeb naol to vuzidi popoia ve atiadi tintina.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Yuda ighita ndiran tonenen, ve isaav pa nditogha ve nditazi ighaze: “Aghita. Ighaze iit tarab taziid tonene imaat ve taŋgooza, pale iuul ghiit vena?
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Tagholia ila to yes Ismaela tonowen. Irau tauud tagham siŋ pani maau. Pasa, ye taziid, ve iit siŋ ee moghon.” Yes tilooŋ saveeŋ toni tonene, ve tisob tiyok pani.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Tovenen yes ndiran to Midian to tilaagh pa raukoliiŋ, tila tivot todi, ghoro Yosep nditogha tiyoui iza pa saambu tonowen, ve tigholia ila to yes Midiana pa yaam silva irau tamoot ee. Ghoro yes Midiana tighami, ve yesŋa tizila pa Isip. Mbaŋ 7:9
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 — ausente —
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 — ausente —
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Ghoro timundig ve tirab mekmek natu eez ve tipaal apo, ve tizeev nonogiiŋa to Yosep ilooŋ ila ve tipeli pa mekmek siŋi.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Le isob, ghoro timundig ve timuul tila to tamandi, ve tisaav pani tighaze: “Tamamai, yei nindeeŋ nonogiiŋa tonene. Ughilaala. To natum Yosep, ma to ŋgeu ite paam?”
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Tamandi ighilaal nonogiiŋa tonowen, ve isaav ighaze: “Wai, nene natug ghora nonogiiŋa toni. Onoon kat, ŋgai sagsag eta avaat ireep motini ve ighani wa.”
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Yakop lolo ipataŋan kat pa natu Yosep. Tovenen ireep nonogiiŋa toni, ve imoŋ ve itaŋtaŋ pani irau sawa mala.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Ndinatu ve ndinatu liva tisob tila toni, ve titoova pa tirab ate. Eemoghon ye ilooŋ di maau. Itaŋtaŋ, ve isavsaav ighaze: “You pale nataŋtaŋ pa natug tovene le namaat ve nataghoni nazila ndug to mateeŋa paam.” Tovenen Yakop lolo imaagh pa natu maau. Inoknok taŋiiz pani.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Yes Midiana tila tivot Isip, ghoro anadi tigholia Yosep ila inim mbesooŋa sorok to ŋgeu eez, iza Potipar. Potipar, ye uraata eez to kinik to Isip, ve ye daba to yes ndaaba to tiŋgin kinik ruum toni.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.