Gênesis 24
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs NTLH
1 Yoova ighur poia toni izaza to Abaram toman mbeb toni tisob, ve ila ila le Abaram inim olman waat.
1 Abraão já estava bem velho, e o Senhor Deus o havia abençoado em tudo.
2 — ausente —
2 Um dia ele chamou o seu empregado mais antigo, que tomava conta de tudo o que ele tinha, e disse: — Ponha a mão por baixo da minha coxa e faça um juramento.
3 — ausente —
3 Jure pelo Senhor , o Deus do céu e da terra, que você não deixará que o meu filho Isaque case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
4 Yom irau umuul ula pa ndug tiou ve siŋ tiou, ve ughita liva eta, ve ughami inim. Leso ivai natug.”
4 Vá até a minha terra e escolha no meio dos meus parentes uma esposa para Isaque.
5 Mbesooŋa toni ighasoni: “Ighaze liva tonowen tini imum pa ipul ndug toni ve inim sualen, nene pale nagham vena? Pale namuul nanim nagham natum, ve naghuri ila ineep izi ndug tiom pughu tonowen?”
5 O empregado perguntou: — E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo? Devo levar o seu filho de volta para a terra de onde o senhor veio?
6 Abaram ipamuul aliŋa ighaze: “Maau kat! Yom irau ughur natug imuul ila ndug tiou pughu maau.
6 Abraão respondeu: — Não! Não faça o meu filho voltar para lá, de jeito nenhum!
7 Pasa, Maaron Yoova to iŋgin sambam, ye igham ghou napul siŋ to tamaŋ ve ndug tiou pughu, ve imbua saveeŋ ariaŋa toman ghou ighaze ye pale igham taan tonene payou ve papaghu tiou to muri pale tivot. Ye tau pale imbaaŋ aŋela toni imuuŋ payom. Tovenen yom pale irau ugham liva eta pa natug tonowe.
7 O Senhor , o Deus do céu, me tirou da casa do meu pai e da terra dos meus parentes e jurou que daria esta terra aos meus descendentes. Ele vai enviar o seu Anjo para guiá-lo, e assim você conseguirá arranjar uma mulher para o meu filho.
8 Ighaze liva tonowen tini imum pa yamru anim sualen, nene saveeŋ mbuaaŋ tiom tonene irau ikis ghom maau. Eemoghon matam iŋgal: Ugham natug imuul ila ndug tiou pughu malep.”
8 Se a moça não quiser vir, você ficará livre deste juramento. Porém não leve o meu filho de volta para lá, de jeito nenhum.
9 Abaram isavsaav le isob, ghoro mbesooŋa tonenen ighur nima ila Abaram ŋgoi, ve imbua saveeŋ ariaŋa pani ighaze ye pale itaghon tiina toni aliŋa.
9 Então o empregado pôs a mão por baixo da coxa de Abraão e jurou que faria o que ele havia ordenado.
10 Ghoro mbesooŋa tonenen igham mbaliiŋ naol naol to tiina toni Abaram, ve ighur di tizala kamel saaŋgul poghodi, ve ipamundigin laghooŋ ve ila pa Naor ndug toni to ineep izi Mesopotamia.
10 Em seguida o empregado pegou dez camelos de Abraão e uma porção de presentes e foi até a cidade onde Naor havia morado, na Mesopotâmia.
11 Ilaghlaagh ila le rabrab eez, ila ivot, ve ighita ya taiŋ eez ineep igharau ndug tonowen. Tovenen igham kamel toni tila tigharau ya dige, ve atedi izi. Rabrab to naol ne, ndiliva to ndug tonowen tila titibtib ya tonowe.
11 Quando o empregado chegou, fez os camelos se ajoelharem perto do poço, fora da cidade. Era de tardinha, a hora em que as mulheres vinham buscar água.
12 Mbesooŋa tonenen isuŋ ila lolo ighaze: “O Yoova, Maaron to tiina tiou Abaram, aazne naghaze upatooŋ poia tiom pa tiina tiou, ve ugham uraat tiou anoŋa ivot.
12 Aí ele orou assim: — Ó
13 Aazne, you nayondyood igharau ya taiŋ tonene, ve nene sawa to ndiliva papaghu to paanu tinim pa tibuuŋ ya.
13 Eu estou aqui perto do poço aonde as moças da cidade vêm para tirar água.
14 Tovenen you pale nasaav pa liva eta tovene: ‘Uit uur tiom izi, ve ugham ag ya rita inim naghun.’ Ve ighaze ye ipamuul aliŋag ighaze: ‘Poia. Ughun lak. Ve you pale natib pa kamel tiom paam.’ Ighaze ye ipamuul aliŋag tovene, nene liva tonenen to yom taum usia pa mbesooŋa tiom Isak. Leso nawatag naghaze lolom ineep tuŋia ila to tiina tiou Abaram ve ughaze uuli itaghon saveeŋ mbuaaŋ tiom.”
14 Vou dizer a uma delas: “Por favor, abaixe o seu pote para que eu beba um pouco de água.” Se ela disser assim: “Beba, e eu vou dar água também para os seus camelos”, que seja essa a moça que escolheste para o teu servo Isaque. Se isso acontecer, ficarei sabendo que foste bondoso para o meu patrão.
15 Ye isuŋsuŋ sone, ve ighita liva eez imbaad uur ila avara, ve ilaagh ila peria. Liva tonowen iza Rebeka. Tama Betuel, ye Abaram tazi Naor ve Milka natudi liva.
15 Ele nem havia acabado a oração, quando Rebeca veio, carregando o seu pote no ombro. Ela era filha de Betuel, que era filho de Milca e de Naor, o irmão de Abraão.
16 Rebeka, ye liva paghu, tamoot eta ila toni sone. Ve ye liva paghuna kat. Ye izila ya taiŋ tonowen ve itib ya ila uur toni le isob, ve imuul iza inim.
16 Rebeca era uma linda moça, ainda virgem; nenhum homem havia tocado nela. Ela desceu até o poço, encheu o seu pote e subiu.
17 Ghoro mbesooŋa tonenen ilaan iŋarua ila, ve isaav pani ighaze: “Ai, irau naghun ya rita ila uur tiom?”
17 Então o empregado de Abraão foi correndo se encontrar com ela e disse: — Por favor, deixe que eu beba um pouco da água do seu pote.
18 Rebeka ipamuul aliŋa ighaze: “Tiina tiou, poia. Ughun lak!” Ve rikia moghon iit uur toni izi, ipakeepa, ve mbesooŋa tonenen ighun.
18 — O senhor pode beber — respondeu ela. E rapidamente abaixou o pote e o segurou enquanto ele bebia.
19 Ighun le isob, ghoro Rebeka isaav pani muul ighaze: “You pale natib ya pa kamel tiom paam, leso tighun le irau di.”
19 Depois de lhe dar de beber, a moça disse: — Vou tirar água também para os seus camelos e lhes darei de beber o quanto quiserem.
20 Tovenen rikia moghon iliŋ ya izila oon to ŋgai tighunghun ila, ve imuul izila pa tibuuŋ ya. Ighamgham tovene, le kamel tisob tighun ya.
20 Rapidamente ela despejou a água no bebedouro e correu várias vezes ao poço a fim de tirar água para todos os camelos.
21 Mbesooŋa le saveeŋ maau. Neneeŋa moghon, ve mata ilala pani ighaze ighita: Pale Yoova igham laghooŋ toni anoŋa ivot, ma maau?
21 Enquanto isso o homem, sem dizer nada, ficou observando a moça para saber se o Senhor Deus havia ou não abençoado a sua viagem.
22 Kamel tighun ya le isob, ghoro iwaan ŋoor milmilia eez, ve mbi milmilia ru to tigharaat di pa gol, ve igham di pa Rebeka.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem pegou uma argola de ouro, que pesava seis gramas, e colocou no nariz dela. E também lhe deu duas pulseiras de ouro, que pesavam mais de cem gramas.
23 Ve ighasoni ighaze: “Usaav ghazooŋa payou. Tamam sei? Vena, irau yei nilat ruum tiam, ve nineep toman gham pa mboŋ?”
23 Em seguida perguntou: — Por favor, diga quem é o seu pai. Será que na casa dele há lugar para os meus homens e eu passarmos a noite?
24 Rebeka ipamuul aliŋa ighaze: “You tamaŋ Betuel. Nditimbug to Naor yesuru Milka.
24 Ela respondeu: — Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.
25 Ruum tiei soso tiina. Irau aneep toman ghei. Ve aniiŋ katindi to kamel paam inepneep.”
25 Na nossa casa há lugar para dormir e também bastante palha e capim para os camelos.
26 Mbesooŋa tonenen ilooŋ saveeŋ tonene, ve iput aghe, ighur nagho izila taan, ve ipait Yoova ighaze:
26 Então o homem se ajoelhou e adorou a Deus, o Senhor .
27 “You napait Yoova, Maaron to tiina tiou Abaram, pa poia toni. Pasa, ye lolo ineep tuŋia toman tiina tiou, ve iuluuli itaghon saveeŋ mbuaaŋ toni. Tauto igham pooz payou le nanim navot ruum to siŋ toni kat.”
27 Ele disse: — Bendito seja o
28 Ghoro Rebeka ilaan imuul ila ruum to tina, ve ipaes padi pa mbeb naol tonenen.
28 A moça foi correndo para a casa da sua mãe e contou o que havia acontecido. Rebeca tinha um irmão chamado Labão, o qual viu a argola no nariz da irmã e as pulseiras nos seus braços e a ouviu contar o que o homem tinha dito para ela. Labão saiu correndo e foi buscar o empregado de Abraão, que havia ficado de pé, ao lado dos camelos, ali perto do poço.
31 Laban isaav pani ighaze: “Poia to Yoova ineep toman ghom. Pughu vena to uyondyood sorok izi sualen? Unum tala pa ruum. Inamim to ghenooŋ ve kamel inadi paam, nagharaat di wa.”
31 Labão disse: — Venha comigo, homem abençoado por Deus, o
32 Tovenen mbesooŋa tonenen igham kamel toni ve yesŋa tila pa ruum to Laban. Tila tivot, ghoro Laban iyou mburuguuŋ tizi pa kamel, ve igharaat inadi, ve igham adi kikiliiŋ ve aniiŋ. Ve igham ya ila pa mbesooŋa to Abaram toman uraata pida to yesŋa tinim. Leso timen aghedi pani.
32 Então o homem entrou na casa. Labão tirou a carga dos camelos e lhes deu palha e capim. Depois trouxe água para que o empregado de Abraão e os seus companheiros lavassem os pés.
33 Ghoro tigharaat aniiŋ ve tighuri izi mbesooŋa to Abaram nagho. Leso ighan. Eemoghon ye isaav padi ighaze: “Poia. Aniiŋ ineep o. You naghaze nasavia saveeŋ tiou payam muuŋ.”
33 Quando trouxeram a comida, o homem disse: — Eu não vou comer enquanto não disser o que tenho para dizer. — Fale — disse Labão.
34 Mbesooŋa tonenen ipamundigin saveeŋ toni ighaze: “You mbesooŋa to Abaram.
34 Então ele disse o seguinte: — Eu sou empregado de Abraão.
35 Yoova ighur poia tiina iza to tiina tiou. Tovenen ye iza tiina, ve mbaliiŋ tau kat. Ye le makau, sipsip, mekmek, esele, ve kamel katindi kat. Ve ye le yaam gol ve silva katindi, ve mbesooŋa nditamoot ve ndiliva katindi paam.
35 O Senhor Deus abençoou muito o meu patrão, e ele ficou rico. O Senhor lhe deu rebanhos de ovelhas e cabras, gado, prata, ouro, escravos e escravas, camelos e jumentos.
36 Tiina tiou azuwa Sara inim liva waat, ghoro ipoop Abaram le natu tamoot eez. Muri, natu tonowen pale iyoon pa mbeb tisob to tama.
36 Sara, a sua mulher, mesmo depois de velha, deu um filho ao meu patrão, e o filho herdará tudo o que o pai tem.
37 Tiina tiou isaav payou ve nambua saveeŋ ariaŋa tomani tovene: Yes Kanaana to yeiŋa ninepneep toman di we, irau nagham ndinatudi liva eta pa natu Isak maau.
37 O meu patrão me fez jurar que eu faria o que ele ordenasse e me disse: “Não deixe que o meu filho case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
38 Ye ighaze nala pa tau siŋ toni, ve nakaal liva eta pa natu.
38 Vá até o lugar onde mora a família do meu pai e no meio dos meus parentes escolha uma mulher para ele.”
39 Sawa to naghaze napamundigin laghooŋ tiou, naghason tiina tiou: ‘Ighaze nandeeŋ liva eta, ve tini imum pa inim toman ghou, nene pale nagham vena?’
39 Então eu lhe perguntei: “E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo?”
40 Ye ipamuul aliŋag ighaze: ‘Nepooŋ tiou toman laghooŋ tiou, you matag iŋgalŋgal Yoova ve nataghon ataam toni irau sawa isob. Ye tau pale imbaaŋ aŋela toni ilat toman ghom, ve iuul ghom. Leso uraat tiom anoŋa ivot. Tovenen yom pale irau ugham liva eta to siŋ to nditamaŋ pa natug Isak.
40 Ele me respondeu: “Eu tenho obedecido fielmente a Deus, o Senhor . Ele enviará o seu Anjo para estar com você, e tudo dará certo. No meio da minha gente, na família do meu pai, você escolherá uma mulher para o meu filho.
41 Eemoghon ighaze ula uvot to siŋ tiou, ve tiyok payom maau, nene saveeŋ mbuaaŋ tonene irau ikis ghom maau.’”
41 Se você falar com os meus parentes, e eles não quiserem dar a moça, então você ficará livre do juramento que me fez.”
42 “Yo. Aazne rabrab, you nanim navot izi ya taiŋ to ndug tiam tonene, ve nasuŋ naghaze: O Yoova, yom Maaron to tiina tiou Abaram. Aazne, naghason ghom naghaze ugham laghooŋ tiou tonene anoŋa ivot.
42 — E foi assim que hoje cheguei ao poço e disse a Deus o seguinte: “Ó Senhor , ó Deus de Abraão, o meu patrão, eu peço que aquilo que vou fazer dê certo.
43 — ausente —
43 Eu estou aqui ao lado do poço. Quando uma moça vier tirar água, eu vou pedir que me dê de beber da água do seu pote.
44 — ausente —
44 Se ela concordar e também se oferecer para tirar água para os meus camelos, que seja essa a que escolheste para ser mulher do filho do meu patrão.”
45 “Nasuŋsuŋ sone, ve naghita Rebeka imbaad uur ila avara ve inim peria. Ye izila itib ya le isob, ve imuul iza inim, ghoro nasaav pani naghaze: ‘Ai, irau ugham ya rita inim naghun?’
45 Eu nem havia acabado de fazer essa oração em silêncio, quando Rebeca veio com um pote no ombro, desceu até o poço e tirou água. Aí eu disse: “Dê-me um pouco de água, por favor.”
46 “Rikia moghon ve ye ighur uur toni izi, ve isaav payou ighaze: ‘Poia. Ughun lak. Ve you pale natib ya pa kamel tiom paam.’ Tovenen you naghun le isob, ve ye itib pa kamel tiou paam, ve tisob tighun le irau di.
46 Ela abaixou depressa o seu pote e disse: “Pode beber, e vou dar de beber também aos seus camelos.” Então eu bebi, e ela deu água também aos camelos.
47 “Ghoro naghasoni naghaze: ‘Tamam sei?’
47 Em seguida perguntei: “Quem é o seu pai?” Ela respondeu: “Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.” Então coloquei uma argola no nariz dela e duas pulseiras nos seus braços.
48 Ghoro naput agheg, ve naghur naghog izila pa taan, ve napakur Yoova, ye Maaron to tiina tiou Abaram, ve napaiti pa poia toni. Pasa, ye igham pooz payou, le nanim navot to tiina tiou natu Betuel natu liva. Leso naghami ila pa natu Isak.
48 Eu me ajoelhei e adorei a Deus. E louvei o Senhor , o Deus de Abraão, o meu patrão, que me guiou diretamente aos seus parentes a fim de que eu levasse a filha do irmão do meu patrão para o seu filho.
49 Tovenen aazne, ighaze lolomim ineep tuŋia ila to tiina tiou Abaram, ve aghaze agham poiani itaghon ataam to toŋvetaz, ghoro asaav ghazooŋa payou ve nalooŋa. Ighaze maau, pale nakaal ataam ite paam.”
49 Agora, digam se vocês vão ser bondosos e sinceros com o meu patrão; se não, digam também, para que eu resolva o que fazer.
50 Laban yesuru Betuel tipamuul aliŋa tighaze: “Mbeb tonene ivot ila to Yoova tau. Tauto yeru irau nisavia saveeŋ eta maau.
50 Labão e Betuel responderam: — Tudo isso vem de Deus, o
51 Rebeka inepneep. Ughami ve ala. Leso inim tiina tiom natu azuwa itaghon Yoova aliŋa.”
51 Aqui está Rebeca; leve-a com você. Que ela seja a mulher do filho do seu patrão, como o Senhor Deus já disse.
52 Mbesooŋa to Abaram ilooŋ saveeŋ todi, ve iput aghe, ighur nagho izila taan, ve ipait Yoova.
52 Quando o empregado de Abraão ouviu essas palavras, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e adorou a Deus, o Senhor .
53 Ghoro iwaan mbaliiŋ milmilia pida to tigharaat di pa gol ve silva, toman uli popoia pida, ve igham di pa Rebeka. Ve Rebeka livu Laban yesuru tina paam, mbesooŋa tonenen igham ledi mbeb popoia pida to atiadi tintina.
53 Em seguida pegou vários objetos de prata e de ouro e vestidos e os deu a Rebeca. E também deu presentes caros ao irmão e à mãe dela.
54 Ghoro toman ndita pida to yesŋa tinim ne, tighan ve tighun le isob, ve tigheen. Mboŋmaagh ghoro, mbesooŋa to Abaram imundig ve isaav pa Laban ighaze: “Yo, you naghaze namuul nala to tiina tiou. Vena, yam ayok?”
54 Então ele e os seus companheiros comeram e beberam, e passaram a noite ali. No outro dia de manhã, quando se levantaram, o empregado disse: — Deixem que eu volte para a casa do meu patrão.
55 Eemoghon Rebeka livu Laban yesuru tina tipamuul aliŋa tighaze: “Ee-e, ula rikia malep. Liva paghu ineep toman ghei ris irau mboŋ saaŋgul ma venen, ghoro ala.”
55 Mas o irmão e a mãe de Rebeca disseram: — É melhor que ela fique com a gente alguns dias, talvez uns dez, e depois poderá ir.
56 Eemoghon mbesooŋa to Abaram ipamuul aliŋadi ighaze: “Aŋguruut ghou malep. Ayok payou, ve namuul nala to tiina tiou. Pasa Yoova igham pooz payou ve laghooŋ tiou anoŋa ivot wa.”
56 Mas o empregado respondeu: — Não me façam ficar aqui. O
57 Tovenen yesuru tisaav pani tighaze: “Ighaze venen, tapoi Rebeka tau inim, ve taghasoni, lolo vena?”
57 Então eles disseram: — Vamos chamar Rebeca para ver o que ela diz.
58 Tovenen tipoi Rebeka inim, ve tighasoni tighaze: “Laak, lolom vena? Yamru ŋgeu tonene amundig to aazne ve ala, ma?”
58 Eles chamaram a moça e lhe perguntaram: — Você quer ir com este homem? — Quero — respondeu ela.
59 Ghoro tighur Rebeka toman liva mbesooŋa to iŋgini ne, ve yesŋa mbesooŋa to Abaram ve ndita to yesŋa tinim, tipamundigin laghooŋ todi.
59 Aí deixaram que Rebeca e a mulher que havia sido sua babá fossem com o empregado de Abraão e os seus companheiros.
60 Ve tighur poia to Maaron iza to Rebeka tighaze:
60 E abençoaram Rebeca, dizendo: “Que você, nossa irmã, seja mãe de milhões! Que os seus descendentes conquistem as cidades dos seus inimigos!”
61 Ghoro Rebeka yesŋa ndiliva mbesooŋa toni pida tiza kamel, ve timundig tila. Nene ataam to mbesooŋa to Abaram igham Rebeka ve tila.
61 Então Rebeca e as suas empregadas se prepararam, montaram os camelos e seguiram o empregado de Abraão. E assim eles foram embora.
62 Sawa tonenen, Isak ipul taan suruvu to ya taiŋ Beer Lai Roi ineep pani, ve imuul ila pa taan suruvu to Negev.
62 Isaque tinha vindo ao deserto onde ficava o “Poço Daquele que Vive e Me Vê”, pois morava no sul de Canaã.
63 Rabrab eez, ye ila ilaghlaagh izi ndug balim, ve ighamgham ŋgar. Mata iza le ighita kamel tilaagh tinim.
63 Ele havia saído à tardinha para dar um passeio pelo campo, quando viu que vinham vindo camelos.
64 Rebeka paam, mata ila le ighita Isak. Tovenen rikia moghon izi pa kamel toni,
64 Rebeca também olhou e, quando viu Isaque, desceu do camelo
65 ve ighason mbesooŋa to Abaram ighaze: “Sa ŋgeu to ilaghlaagh inim we?”
65 e perguntou ao empregado: — Quem é aquele homem que vem andando pelo campo na nossa direção? — É o meu patrão — respondeu ele. Aí ela pegou o véu e cobriu o rosto.
66 Isak ila ivot todi, ve mbesooŋa tonenen ipaesia mbeb tisob to tivot pani izi Mesopotamia.
66 O empregado contou a Isaque tudo o que havia feito.
67 Ghoro Isak igham Rebeka inim azuwa, ve tineep ila mbeez to tina Sara. Isak lolo pa Rebeka kat. Tauto irab Isak ate, ve lolo ipataŋan pa mateeŋ to tina Sara muul maau.
67 Então Isaque levou Rebeca para a barraca onde Sara, a sua mãe, havia morado, e ela se tornou a sua mulher. Isaque amou Rebeca e assim foi consolado depois da morte da sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.