Gênesis 41
Buki Tabu Beyabeyana (TTEO) vs NTLH
1 Saugana bolime labui simwawasi kabo kin kenona ikenoi yakato waila Naile papalina mena itotolo.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 Yo bulumakau seben waila mena sisaema kali koleya namwanamwali yo sinisinibuli kawasi koina sikekakekan.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Mulili mena bulumakau seben uloili waila mena sisaeyoima, kali koleya naenaeli yo pwagepwagegeli sitotolo bulumakau salili mena waila papalina mena.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Yo kabo bulumakau kali koleya naenaeli yo pwagepwagegeli sitolo bulumakau kali koleya namwanamwali sikanli. Kabo kin ikeno-tolo.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 Ikenoyoi yo kenona labuina ikenoi yoi, pegapega yaina kaigeda na kinna meuloina seben, tubula ali kin namwanamwa.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Mulili mena tabe pegapega seben sikinyoi giligilili yo bolibolime isapili siweweka.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Pegapega kinli giligilili sitolo yo pegapega seben kinkin namwanamwali sisinolili. Yo kin ikeno-tolo yo ikatai yakato kenona mwa ikenokenoi.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Malala mena me ana katewakaka mwa iwalo tokukula yo tosonoga meuloili Itipita kalona mena siyoganlima koina. Kin kenona iwalo-masalagili kolili na iyamo nige yabo sowasowana kenone kali bui ilivasili koina.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Yo komwa tokayale iwalolau kin koina, “Kabona yagu lopwano nuwagu mena isae.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Tauna kona kowa kumunamunai mwa yau yo kan tologabu kupeimai deli mena bwaine tokaleya kali tobaguna ana nume mena.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Yomai labuine kenomai kakenoili boniyai kaigeda koina, na kenone labui kali bui uloi uloi.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Kilakai yabo Ibeliu tomona mekamakava iya tokaleya kali tobaguna ana topaisowa, kenomai kawalo-masalagili koina mwa ibuili kaiwemai, kaigeda kaigeda kenona besiele.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Yo tabe simayale kolimai besiele ana walo. Yau yagu paisowa yakalaiyoi na tomone yabone mwa siyagadosowa.”
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Kabo kin kaina iyawasa yo Yosepa siyoganama deli mena. Yosepa mwayamwayau kana koleya ikatububunan, kana kwama namwanamwana ikwamai kabo ilau kin manna mena itolo.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Kabo kin iwalolau Yosepa koina iwaloba, “Kenogu yabo yakenoi na nige yabo bwaite koina sowasowana ibui. Na yabenalan yakato tem keno yabo kubenalan sowasowam kubui.”
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Yosepa iwalolau kin koina iwaloba, “Nige sowasowagu yapaisowai. Na Yaubada kani kenom maisana iyeyawa besiele am nuwatu.”
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Kabo kin iwalolau Yosepa koina iwaloba, “Kenogu mena yau yatotolo waila Naile papalina mena.
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 Bulumakau seben sinisinibuli yo kali koleya namwanamwali sigayosaema yo kawasi koina sikekakekan.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Muli mena bulumakau seben yoi sigayosaema nige kali sinibu kali koleya naenaeli yo pwagepwagegeli. Nige sauga yabo koleyane bwaite naenaenane yagigitai yanuwa Itipita meuloina koina.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Bulumakau pwagepwagegeli yo kali gite naenaeline bulumakauwa sinisinibuli sigagayosae bagunawa sikanli.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Iyamo bwagana sikanliko kali koleya besiele nige sikakanli, kali gite naenaeline simiyayai besiele kali gite bagubagunana koina. Kabo yakeno-tolo.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 Kenogune kolili pegapega kinli seben tabe yagitailiyoi kinliyao namwanamwali sikinkin yai kaigeda koina.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Mulili mena pegapega kinli seben sikinyoi giligilili yo bolibolime isapili yo siweweka.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Pegapega kinli giligilili sitolo yo pegapega kinli seben namwanamwali sisinolili.”
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Kabo Yosepa iwalo kin koina, “Kenone labui kali bui kaigeda. Yaubada iwalo-masalanako koliwo tawae kani ipaisowai.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Bulumakau seben sinisinibuli yo kali koleya namwanamwali siya bolime seben yo pegapega seben kinli namwanamwali bwaimwa tabe siya bolime seben. Kabo meuloili kali bui kaigeda.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Yo bulumakau seben pwagepwagegeli kali koleya naenaeli muli mena siyawatagili bwaimwa siya bolime seben yo besiele seben pegapega giligilili, bolibolime isapili yo siweweka, bwaimwa siya bolime seben guliyam.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 Bwaite besiele yawaloko koliwo, Yaubada iyamayaleyako koliwo tawae kani ipaisowai.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Bolime seben koina kani masuli lalakina yanuwa Itipita meuloina koina.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Kabo bolime seben kalona mena guliyam, yo masuli lalakina nuwali imwatainan yanuwa Itipita meuloina koina.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Yo masuline lalakina kani nige sinunuwatu-kalatan yanuwane koina, kaiwena guliyamne mulina mena kani kabo guliyam naenaesosina.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Yo kenomne labui yaina nuwatune Yaubada ikabi-yakaiwe yo kani ipaisowai.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 Kabo sauga bwaite koina ilonamwa-yagiwo toloina sonosonogana ugite-sipwai na kupei iyamala gavana na Itipita iloinayan.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Yo nuwatu bwaite uginauli, kabo yanuwa kana togite-kalatan kupeili na Itipita kali siyakasali lomwau valigigi bwaite besiele. Lomwau kaigeda sipei-suwalan lakawa mena na lomwau esopali kolili sikekan bolime seben masuli kolili.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Kabo kan meuloina sikele-gogo-nagili saugana bolimene namwanamwali kolili, yo kuloina witi meuloina kana kaba lopei koina sipei yo siyakasisi-yan.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Yo kan meuloina sipei guliyam kana losanasana bolime seben Itipita kalona mena kaiwena na koina tomo Itipita tabu siguguliyam.”
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Kabo nuwatu bwaite kin me ana topaisowa meuloili sikawa-namwanamwa-yan.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Yo kin iwalo ana topaisowa meuloili kolili iba, “Sowasowana tomo yabo bwaite besiele taloyai, iya Yaubada yaluyaluwana imiyamiya koina?”
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Kabo kin iwalo Yosepa koina iba, “Ginauli meuloili Yaubada iyakenayagiwoko, nige yabo ana katai yo ana sonoga besiele kowa.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Kowa kani yagu nume kuloinayan, yo besiele yagu tomo meuloili kani am loina simuliya. Iyamo yagu kaba miya yakayakasisina koina yalalaki-gabaegiwo.”
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Yo kin iwalo Yosepa koina iba, “Ugitai, yanuwa Itipita kana loina meuloina yaeyawa yapei nimam mena.”
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Kabo kin nimana kana pasa gibuna mena ilolo ipei Yosepa nimana mena. Yo kana kwama wasawasana koina iyakwama tabe kana galogalo gole galogalona mena iyagaloi.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Mwa ana waga niuniuli labuina koina itauli yo manna mena siyoga siba, “Kwayakasisi-yan kaiwena iya kin ipei yanuwa Itipita meuloina kana toloina.”
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Kabo kin iwalo Yosepa koina, “Yau kin, na nige sowasowana tomo yabo Itipita meuloina koina ginauli yabo iginauli kanasiga am loina kupei.”
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Kabo kin Yosepa esana ipei Sapinadi-Paniya yo Asena iwolena wainena, iya Potipela, yanuwa Oni topwaoli natuna. Yo Yosepa iloina Itipita meuloina koina.
45 — ausente —
46 Yosepa ana bolime teti (30) saugana koina itolo Pelo, Itipita kana kin, manna mena yo ipaisowa. Yo Yosepa iyawatagili kin manna mena yo ilau itakikili Itipita meuloina koina.
46 — ausente —
47 Saugana masuli bolime sebenne kolili yanuwa imasuli lalakina.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Kabo masuline kana bolime seben kolili Yosepa kan meuloina itanogogon yanuwa Itipita koina yo ipei taon kolili. Taonne kaigeda kaigeda koina kanne ipeipeine silaomaya tanone salili mena kolili.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Kabo Yosepa witi ipeipei gogon gwauli sisaeko besiele kalita dekawana, mwa nige ililiyei yoi, kaiwena kana liye ilikwai.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Muli mena kabo guliyam kana bolime iyawatagili, melumeluwo tatao labui Yosepa natunao Asena ikabili.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Yo Yosepa ana tobagubaguna tau esana Manase, kaiwena iwaloba, “Yaubada iyapaisowayau mwa yagu polowe meuloili yo tamagu ana bodao meuloili nuwagu imwatainagili.”
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Yo natuna labuina tau esana Ipeleim kaiwena iwaloba, “Yaubada iyapaisowayau mwa yamasuli yagu kamkamna yanuwanane koina.”
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Saugana masuli bolime seben Itipita kalona mena simwawasi,
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 mwa bolime seben guliyam kana sauga iyatubu, besiele Yosepa ana walo, kabo guliyam yanuwa meuloili ikalaili, na yanuwa Itipita kalona mena kan imiyamiya.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Kabo saugana yanuwa Itipita kalona meuloina iguliyam, tomo sitasi yabayaba kin koina kan kaiwena, yo kin iwalolau Itipita tomo kolili iba, “Kwalau Yosepa koina, tawae tem iwalowen sowasowana kwapaisowai.”
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Saugana guliyam yanuwa yaulina meuloina ikeleoli, kabo Yosepa nume kan meuloili isokeli yo igimwala Itipita tomo kolili, kaiwena guliyam inae molosi Itipita kalona mena.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Yo tomo yanuwa meuloina koina silaoma Itipita kan sigimwala Yosepa koina, kaiwena guliyam kabo inae molosi yanuwa meuloili kolili.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.