Mateus 13
Buki Tabu Waluwaluna (TTE) vs VC
1 Kaliyatenane koina Yeisu iyawatagilima nume mena yo ilobi imiyasio dekawa mena.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Boda lalakisosina silogogo koina kabo igayolobi waga yabo koina imwalisae yo imiyasio na bodane dekawa mena sitotolo ana edeedede sibenabenali.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ginauli meuloina iwalowen walo kobwaibwaili mena. Kaba gite bwaite besiele iba, “Tomo yabo ilau tano mena patu iyasululi sabi kuma.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Saugana patune iyasululi, tupwaliyao sitalu-suwala kamwasa mena kabo man sieva-talu yo sikanli.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Tupwaliyao sitalu-suwala mala-vekuveku mena bwaine koina bwatano namwanamwana nige ilalalaki. Mwayamwayau sikin na iyamo bwatanone nige ibabalubalu.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Na saugana dabwelo itunsae, kinne igabu yo siweweka, kaiwena lamli nige silolobi namwanamwa.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Patu tupwaliyao sitalu-suwala kawasi naenaeli luwali mena. Na kawasi naenaeli mwayamwayau sikin-saema yo sipanli simomosi-yamateli.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Patu tupwaliyao sitalu-dudulai bwatano namwanamwana koina kabo siuwe yo sidibubu tupwali kanli wan andeledi (100), tupwali sikisti (60), tupwali teti (30).
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Tem metenamiu, ilonamwayagimiu walone bwaite kwabenali-kalatan.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ana tobenaliyao silaoma Yeisu koina yo sineli siba, “Tawae kaiwena walo kobwaibwaili mena kuedeedede boda kolili?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yeisu kainali iyamaisa iba, “Yaubada ana kaba loina kana nuwatu wadawadamna yalivasiyako kolimiu kabo nuwamiu sidudulai na siya tomo bwagabwaga, siya nige ali meli, nigele.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Yaiya me ana katai, Yaubada kani ietulan kabo Yaubada kana katai ilalakisosi koina. Yaiya Yaubada nige ikakatai, na tawae ana katai kikiuna, Yaubada kani ikelegabaen.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Bwaite kaiwena walo kobwaibwaili mena yaedeedede kolili, ‘Simanman-kulakulamo na nige sigigitai, sibenabenalimo na nige sikakatai.’
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Na kolili palopita Aiseya ana lelelele iyamala yawasosi iba, ‘Kwabenalimo na nige wakakatai, Kwamanman-kulakulamo na nige wagigitai.
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Kaiwena tomo bwaitete kateli sikololo, tenali sikola yo manli sigibu, manli siyagibuli yo tenali sisibuga-kausili. Tem nige sigiginauli besiele nuwana sigigitai manli mena, nuwana sibebenalan tenali mena yo nuwana sikakatai kateli mena kabo sinuwabui yo yakabi-namwanamwaili.’ Na nige sigiginauli besiele.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Na komiu Yaubada iwalo-muloloimiu kaiwena manimiu silala yo tenamiu sitamwalapan.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Yawalo yawasosi kolimiu, Yaubada ana palopitao yo todudulai bagubagunali sibaibaiwa nuwanuwasosili Mesaiya sigitai yo ana walo sibenalan, na nige sowasowali. Na komiu Mesaiya wagitai yo ana walo kwabenalan.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Kwabenali, na kabo patu toyasulu kana walo kobwaibwaili kana dudulai wakatai.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Saugana tem tomo yabo Yaubada ana kaba loina wasana ibenalan, na kana dudulai nige ikakatai kani Seitani ilaoma yo tawae siya sikumai katena mena ikwayai. Na bwaite patune siya toyasulu iyasululi na sitalu-suwala kamwasa mena.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Patune bwaite toyasulu iyasululi na sitalu-suwala mala-vekuveku mena na bwaite tomo siya wasa namwanamwana sibenalan yo mwayamwayau me ali yaliyaya sipeili kateli mena.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Ginauli kaigeda wasa namwanamwana nige sinuwanuwatu dudulai kateli mena, lamli nige ilolobi namwanamwana kabo ali meli nige imamamalawe. Saugana tem polowe silobai o tem siyakamkamnali wasa namwanamwana kaiwena, mwayamwayau yaluyaluwali sibui yo sisikote.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Patune bwaite toyasulu iyasululi na sitalu-suwala kawasi naenaeli luwali mena, bwaite tomo siya wasa namwanamwana sibenalan, na sinuwanuwatu yanuwa yaulina kana yaliyaya kaiwena yo sinuwa-wasawasa, kabo ginauli bwaite wasa namwanamwana sipan-yamate, nige kanna ipapagan.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Patune bwaite toyasulu iyasululi na sitalu-dudulai bwatano namwanamwana koina, bwaitete tomo siya wasa namwanamwana sibenalan yo sikatai kana dudulai. Iuwe kanna tupwali wan andeledi, tupwali sikisti, tupwali teti.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yeisu walo kobwaibwaili yaboyoi tabe iwalowen iba, “Yaubada ana kaba loina besiele bwaite. Tomo yabo witi patuna namwanamwana iyasulu ana tano mena.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Boniyai mena tomo meuloili sikenokeno kabo tomone kana tokalomagigili ilaoma, kawasi naenaena patuna iyasululi witi luwana mena yo ilau.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Saugana witi ikin yo kanna iyatubu kabo kawasi naenaena ikinsae tabe mekanakava sikin-toyawa.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Tomone ana topaisowao silaoma koina siba, ‘Taubala, kai kabatoko witi patuna namwanamwanamo kuyasulu am tano mena? Na kawasi naenaena tabe mekanakava sikin-toyawa sisae. Gubesi, toweya koina kawasine naenaenane ilaomaya?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Iwalo kolili, ‘Tokalomagigili yabo iginauli bwaimwa.’ Topaisowa sineli siba, ‘Tabu nuwanuwam kalau kakawasi-gabaen?’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Iba, ‘Imiyawaya, kaiwena tem kawasi naenaena wakawasi-gabaen kani witi tupwana mekanakava kwasulu-kaigedaili.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Yoli labuine sikin toyawa naga kanasiga kelikeli kana sauga mena. Kani yawalo tokelikeli kolili besiele, ‘Kawasi naenaena kwasulu-bagunayan yo kwabwagilili kabo tagabuli na witi wakalailima yo kwapeili yagu lakawa lalakina koina.’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yeisu walo kobwaibwaili yaboyoi iwalowen, iba, “Yaubada ana kaba loina besiele mayau esana ketabu patuna, tomo yabo ikalai yo ikumai ana bakubaku mena.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Na iya patune meuloina ali tokikiusosi, na saugana ikin yo ilalaki, ginauli meuloina bwaite sikin bakubaku mena ilalaki-gabaegili. Iyamala mayau yabo lalakina kabo man siya evaevali silaoma ali noi siginauli lagalagana kolili.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yeisu walo kobwaibwaili yaboyoi iwalowen iba, “Yaubada ana kaba loina besiele yisti, sine yabo yisti kikitoitoina ikalai yo ipei pwalawa kana lalaki baiki yaiyona kalona mena kabo yisti ipaisowai kanasiga pwalawa meuloina iyebweli namwanamwaili yo meuloina isese ilalaki.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Sauga meuloina Yeisu iedeedede tomo kolili walo kobwaibwaili mena. Nige sauga yabo ana edeedede koina walo kobwaibwaili yabo idedeva.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Kabo palopita ana palopisai Yeisu kaiwena iyamala yawasosi iba, “Gamwagu yasoke yo yawalo kobwaibwaili ginauli wadawadamli yaedeedede-yagili simiya-wadam saugana bwaite yanuwa yaulina iyatubu kanasiga sauga bwaite.”
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Kabo Yeisu boda ilogabaegili yo ilusae nume mena ana tobenaliyao silaoma koina yo siba, “Kawasi naenaeli sikin tano mena kana kobwaibwaili kulivasi kolimai.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Kainali iyamaisa iba, “Tomo bwaite witi patuna namwanamwana iyasulu iya Tomo Natuna.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Tano bwaine yanuwa yaulina, yo witi patuna namwanamwana bwaimwa Yaubada ana kaba loina tomoliyao. Kawasi naenaena Seitani ana tomoyao.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Yo tokalomagigili siya kawasi naenaena patuli toyasulu, bwaimwa Seitani. Kelikeli kana sauga bwaimwa sauga ana kaba mwawasi koina, yo tokelikeli bwaimwa aneloseyao.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Kawasi naenaena sikawasi-gabaegili yo sigabuli mayau koina, na kani besiele tabe sauga ana kaba mwawasi koina.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Tabe besiele kani Tomo Natuna ana aneloseyao iyawasali, kabo tolopwanoli yo siya mumuga naenaena siginaginauli, meuloili sikawasi-gabaegili ana kaba loina koina.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Kani sigabae-luseyagili mayau kalapulupululuna lalakina koina kabo bwaine koina sivalam yo mwakali siyekalasi na sikikokiko.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Kabo todudulai kali koleya sibuili besiele dabwelo ana sae mayalena Tamali ana kaba loina koina. Tem metenamiu, yagu walone kwanuwatu-kalatan.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 “Yaubada ana kaba loina besiele gogo wasawasa lalakina iwadam tano yabo koina yo iboita-gabaen. Tomo yabo ilobai kabo ipuluiyoi tanonane koina. Iyaliyaya yawasosi gogone wasawasane kaiwena, kabo ilau ana gogo meuloina igimwala-yagili, manena ikalai yo tanowa iyamaisa.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 “Yaubada ana kaba loina besiele tabe bwaite. Gogo wasawasana kana togimwala yabo sise tumana pigapigabuna iloyaloyai.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Kabo yabo namwanamwasosina ilobai yo ilau ana gogo meuloina igimwala-yagili manene ikalai na sise tumana namwanamwasosinawa iyamaisa.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Yaubada ana kaba loina besiele tabe yagida igalayan kalita mena. Kabo iye kali koleya uloina uloina sikona.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Saugana ikalapowon togomana yagida siniuli-seyan magu mena. Simiyasio yo iye siyakasali, siya namwanamwali sipeili gaeba mena siya naenaeli sigabaegili.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Kani besiele sauga ana kaba mwawasi koina. Aneloseyao silaoma tonaenaeli yo tonamwanamwali siyakasali, siya naenaeli sipei-suwalagili,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 sigabae-luseyagili mayau kalapulupululuna lalakina koina, kabo bwaine koina sivalam yo mwakali siyekalasi na sikikokiko.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yeisu ineli iba, “Nuwamiu sidudulai ginauli bwaite kaiweli?” Siya siba, “O, besiele.”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Kabo iwalo kolili iba, “Tem loina kana toyakayakatai yabo yagu yakayakatai Yaubada ana kaba loina kaiwena ipei katena mena iya besiele nume tanuwagana yabo ilau ana biliutusi mena yo ana gogo wasawasali waluwaluli yo beyabeyali ikele-yawatagilagilima na ileleili.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yeisu walo kobwaibwaili bwaite iwalowen imwawasi, kabo yanuwane ilogabaen.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Ilau iboma ana yanuwa mena iyakayakatai nume tapwalolo mena kabo tomo kateli sipitali yo siba, “Ana kataine toweya ikalaiya? Gubesi mwa sowasowana ginauli kaba nuwapwanopwano ipaisowaili?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Na iya tokabikabi natuna, wa? Iya tomo bwagabwagamo kaiwena sinana esana Meli, kanakavao Yemesa, Yosepa, Saimoni yo Yudasa.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Dunao meuloili siyaele mekalakavao, besiele wa? Kabo ana katai yo ana sonoga toweya ikalailiya?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Koinaele simunamunai koina yo sikalomagigilan. Yeisu iwalo kolili iba, “Tomo meuloili palopita siyakasisiyan, na iyamo totounao yo ana yanuwa tomoliyao nige siyayakasisiyan.”
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Nige ginauli kaba nuwapwanopwano sibabaibaiwa igiginaulili yanuwane koina kaiwena nige simemeliyan.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.