Mateus 13
SOE A TOꞌTOꞌ (TPZ) vs NAA
1 Manih pa potan avoeꞌ pamëh ne Ieesuꞌ to këh tavus en maꞌ pa iuun neꞌ to teꞌ non, pareꞌ nö ko ihoꞌ en sinten a tonon ko vavaasis en pa napan.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ka napan o pöh peo to tönun maꞌ pa havineah. Ivëh, keꞌ peah en po paröꞌ, pareꞌ ihoꞌ non nën. Ka napan teꞌ ne sinten tonon.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ke Ieesuꞌ vahoꞌ a ma tah peo pa soe peꞌ manih pa soe vapipinoꞌ, marën a vavaasis a napan. Eꞌ to soe ke rapoë pan, “A teꞌ poꞌpoꞌ kon to nö pa rak peꞌ, pareꞌ poꞌpoꞌ a kon peꞌ.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Eꞌ to poꞌpoꞌ nö non a kon, ka ma meh voaꞌ kon vuꞌ ee manih po vaꞌpet taan, ko növan nö maꞌ, pare ëën vahik ee pee.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ka ma upöm voaꞌ vuꞌ ee manih pa moeh vösvös, pare pisiꞌ vëvëhöꞌ ee maꞌ, suk ataeah, o oeh to hikta teꞌ ru non, ivëh, nee to pisiꞌ ohoꞌ suk maꞌ.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ivëhkëk, a potan to peah maꞌ, pareꞌ pa varak hah en pee, suk ee to hikta teꞌ aan vakis ne.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ka ma upöm voaꞌ kon vuꞌ ee manih po komön o noꞌ uris toꞌtoꞌ, ko uris toꞌtoꞌ pu maꞌ, ko kopös en pee, kee hikta pu vavih maꞌ.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ivëhkëk, a ma upöm voaꞌ kon to vuꞌ manih po oeh vih, pare pu vavih ee maꞌ. Pare voaꞌ vavih ee, ka ma upöm vu kon voaꞌ ee po 30 voaꞌ, ka ma meh vu kon voaꞌ ee po 60 voaꞌ, ka ma meh vun voaꞌ ee po 100 voaꞌ.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 A teꞌ to teꞌ me non a tenaneah se pënton a soe peöꞌ.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ka ma vamomhë nö ee maꞌ manih pe Ieesuꞌ, pare hi poë pan, “Eën vavaasis tamoaan suk nom sih a napan ataeah a ma soe pën manih pa soe vapipinoꞌ?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Ke Ieesuꞌ piun a hi pa ma vamomhë peꞌ, pareꞌ soe ke rapoë pan, “E Sosoenën to vaonöt voh ken peöm pa nat a pusun in a soe vakoaan va pa Matop Vih va pa Vöön va Kin. Ivëhkëk, o upöm teꞌ to hikta onöt ne a nat vavih pa pusun in a soe vakoaan pamëh.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 — ausente —
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 — ausente —
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ivëh, kee ep ee pataeah no a teꞌ vanënën soe vëh e Aisaëaꞌ to sosoe suk voh non to tavus man en, eꞌ to soe voh pan,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Suk ataeah, a ma kokoman pee to nun,
15 Porque o coração deste povo
16 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ me e non pa ma vamomhë peꞌ, pareꞌ soe pan, “Vaeö rakah peöm o teꞌ varih to ep in a ma tah nöꞌ to nonok noꞌ pa matëëneöm, paröm nat vamaaka a soe nöm to tënan pa tenëneöm.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Eöꞌ to soe vaman rakah keoꞌ peöm. O teꞌ vanënën soe o peo rakah, me ra nap totoopin, ee to iu ep voh ne a ma tah nöm to ep in kuru. Ivëhkëk, ee to hikta ep voh. Pare iu tënan rakah ne a soe pamëh. Ivëhkëk, ee to hikta tënan voh a soe pamëh.”
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ me e non pa ma vamomhë peꞌ, pareꞌ soe pan, “Varuꞌ vakomanih söm pënton vavih pa pusun in a soe vapipinoꞌ va pa teꞌ vëh to poꞌpoꞌ a kon manih pa rak peꞌ.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 A ma voaꞌ kon varih to vuꞌ manih po vaꞌpet taan to teꞌ va ne manih po teꞌ varih to tënan ee pa soe va pa Matop Vih pe Sosoenën, ivëhkëk, ee to hikta maaka vavih ne pa pusun in a soe pamëh. Ke susun po oraꞌ hat nö maꞌ, pareꞌ kon ke en pa soe vih vëh ne Sosoenën to poꞌpoꞌ manih pa koman a teꞌ pamëh.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ka ma teꞌ voaꞌ kon varih to vuꞌ manih pa moeh vösvös, ee to teꞌ va ne manih pa teꞌ to pënton en pa soe, pareꞌ kon vëvëhöꞌ rakah en peꞌ, pareꞌ vaeö e non peꞌ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Ivëhkëk, o vaman to hikta aan vakis manih pa komaneah. Ko poen no a napan to kehkeh vöknah ne a soe pe Sosoenën, ee to heꞌ ee peꞌ pa punis, ko hinën ee peꞌ, ko vaman peꞌ kuꞌ vëhöꞌ en.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ka ma voaꞌ kon varih to vuꞌ manih po komön o noꞌ uris toꞌtoꞌ teꞌ vah vapoꞌ ne nih? Ee to teꞌ va ne manih po teꞌ to pënton ee pa soe, ivëhkëk, o kokoman pee to puh suk rakah non a ma tah peo va po oeh vëh. Pare koman vaviꞌ me e ne pa ununun vapeo a moniꞌ. Eꞌ a ma kokoman poë varih to kopös rakah ee pa soe pe Sosoenën. Ka soe pamëh hikta vovoaꞌ non.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Ka ma teꞌ voaꞌ kon varih to vuꞌ manih po oeh vih, to teꞌ va e ne manih po teꞌ to pënton ee pa soe, pare nat vavih ee pa pusuneah. Ka soe pe Sosoenën vuꞌ manih po kokoman pa teꞌ, pareꞌ voaꞌ pet en manih po toꞌtoꞌ peꞌ. Ka ma paeh to voaꞌ ee po 100 voaꞌ, ka ma meh to voaꞌ ee po 60 voaꞌ, ka ma meh to voaꞌ ee po 30 voaꞌ.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va e non manih pa teꞌ to poꞌpoꞌ a ma voaꞌ kon manih pa koman a rak peꞌ.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Ivëhkëk, pa popoen no a napan to koroh vahik ee, ka teꞌ vëh to hat ov e non poan nö maꞌ, pareꞌ varapök pet en po meon hat manih pa koman a kiu kon, pareꞌ hah en.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Po vasuksuk no a kon to pisiꞌ ee maꞌ. Pare pu ee ko kehkeh voaꞌ poꞌ ne, ka nap kiu taum ee po meon hat to pisiꞌ en maꞌ manih pa kon.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Ka nap kiu nö ee manuh pe tövaneah pa rak, pare soe ke poë pan, ‘Topoan, emöm to koman nem pan eën to poꞌpoꞌ vaviꞌ voh a kon manih pa rak pën, ivëhkëk, o meon hat tavus taneꞌ poꞌ maꞌ nih?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Ke tövaneah pa rak soe ke rapoë pan, ‘O teꞌ varih to vakihat me a ne neoꞌ ivarih to varapök po meon hat manih pa rak peöꞌ. Ka nap kiu hi ee pe tövaneah pa rak pan. ‘Eën iu e nom pa ö se möm pö o meon hat vëh pa koman kon pën ëh?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Ivëhkëk, e tövaneah pa rak to soe ke rapoë pan, ‘Ahik, eöm to meꞌ pöpö nem o meon hat, paröm pö vaꞌpeh me em pa kon.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Eöm se koe a pö o meon, keꞌ pu vaꞌpeh me en pa kon, keꞌ onöt po poen na se moes a kon. Manih po poen va pa moes a kon, eöꞌ se soe ka nap kiu peöꞌ pan, vamomoaan nee se pö o meon hat, pare nohnoh a ma noh, kee sih vamatop ne pa ës. Ka pah moes poꞌ a kon, para vahoꞌ raoe manih pa iuun vavahoꞌ taëën peöꞌ.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ me e non pa ma vamomhë peꞌ, pareꞌ soe ke rapoë pan, “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va e non manih po voaꞌ naon nee to pokaꞌ ne o mastat no a teꞌ to nep pa koman a rak peꞌ.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 O voaꞌ mastat to hikta teꞌ va non manih pa ma upöm voaꞌ naon. Ahik, eꞌ o siꞌ voaꞌ tah to parin soneꞌ varo, ivëhkëk, eꞌ se keh pu maꞌ, eꞌ to apuh oah en pa ma upöm nöꞌ nepnep, eꞌ se tavus rakah en o nöꞌ apuh, ko növan nö maꞌ, pare nok ee pa ma heꞌ pee manih pa ma peananeah.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va e non manih po is no a köövo to ru manih pa tis praoaꞌ, pareꞌ rih ko is hovën o praoaꞌ. Ko vasuksuk no praoaꞌ to peah en maꞌ.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 E Ieesuꞌ to vavatvus vaviꞌ non a ma soe peꞌ manih pa napan pa ma soe vapipinoꞌ, eꞌ to hikta soe vamaaka rakah ke ra napan ta pah soe, ahik, eꞌ to vavatvus vaviꞌ non a ma soe peꞌ manih pa ma soe vapipinoꞌ.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Eꞌ a tah pamëh neꞌ to nonok non marën a vapuh a soe no a teꞌ vanënën soe to soe suk voh pan,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 E Ieesuꞌ to këh en pa napan, pareꞌ ho en koman iuun, ka ma vamomhë peꞌ nö me ee peꞌ, pare hi poë pan, “Soe ka möm ah pa pusun in a soe vapipinoꞌ va po meon hat vëh to pokoꞌ manih pa rak.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 E Ieesuꞌ to piun a hi pee, pareꞌ soe ke rapoë pan, “A teꞌ vëh to poꞌpoꞌ a voaꞌ vih manih pa koman a rak, eꞌ eöꞌ, e Koaꞌ Teꞌ pa Napan Kurus.
37 E Jesus respondeu:
38 Ka rak, eꞌ o oeh, ka voaꞌ vihvih, eꞌ a napan to teꞌ ne manih pa Matop Vih pe Sosoenën. Ko meon hat, eꞌ a napan to teꞌ ne manih pa papan pe susun po oraꞌ hat.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Ka teꞌ vëh to vakihat me non e tövaneah pa kiu kon to poꞌpoꞌ o meon hat, eꞌ e susun po oraꞌ hat. Ko poen oes a voaꞌ poë varih, eꞌ o poen no oeh vëh se hik. Ko teꞌ kikiu, ee o ankeroꞌ pe Sosoenën.”
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 “Ko meon nee se pö, pare ës po suraꞌ, eꞌ to vataare non a ö ne Sosoenën se nok amot va, po poen no oeh vëh se hik.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Eöꞌ e Koaꞌ Teꞌ pa Napan Kurus se vanö maꞌ o ankeroꞌ peöꞌ, kee nö, pare veo tavus o teꞌ varih to taꞌtaꞌ ne a napan, kee mimiröꞌ ne a ma vaman pee, me o teꞌ varih to nonok vatëh ne a ma taateꞌ hat. Kee tavus këh a Matop Vih va pa Vöön va Kin.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 O ankeroꞌ se vi e na pee manuh po suraꞌ ësës tamoaan. Manih po suraꞌ pamëh no a napan se okook kov e ne, ko vakuskus rivon me ne po kamis o apuh rakah.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ka nap totoopin se ëman va ee manih pa potan koman a Matop Vih pe Tamëëre. A teꞌ to teꞌ me non a tenaneah se a pënton a soe peöꞌ.”
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va e non manih pa pokis moniꞌ no a teꞌ to koaan manih pa koman a rak. Ka meh teꞌ nönö vah non manih pa koman a rak, pareꞌ taum en pa pokis moniꞌ pamëh. Pareꞌ koaan pet en. Eꞌ to pah vaeö suntan rakah en, pareꞌ nö ko vavoen vahik en pa ma moeh tah neꞌ to vaneah non, pareꞌ kon a moniꞌ ko voen en pa rak pamëh.”
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pet en pan, “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va i non manih pa teꞌ öt ö to iu voen non ta ma kuri mamatan vavih.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Eꞌ to taum en maꞌ po kuri o pöh voen vapeah rakah, pareꞌ nö ko vavoen vahik rakah en pa ma moeh tah peꞌ. Pareꞌ hah poꞌ ko voen en po kuri pamëh.”
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 E Ieesuꞌ to vavaato avoeꞌ e non, pareꞌ soe pan, “A Matop Vih va pa Vöön va Kin to teꞌ va ennon manih pa kë nee to vöknah tahiꞌ, pare vaon a ma vu iian.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 A kë to puh ka nap tatanaꞌ iian rëh takin ee pa kë sinten tahiꞌ, pare ihoꞌ, ko pitöꞌ ee o iian, a ma teꞌ o vihvih nee to vahoꞌ po kove, ka ma teꞌ o hat nee to vi ee na pee.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Eꞌ to ep va i non nën po poen no oeh vëh se hik. O ankeroꞌ pe Sosoenën se nö maꞌ, pare pitöꞌ taneꞌ maꞌ a nap vatösoe manih pa nap tëtënan soe.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 O ankeroꞌ pe Sosoenën se vi kunah en pa nap vatösoe manih po suraꞌ ësës tamoaan. Manih po suraꞌ pamëh no a nap vatösoe se okook kov e ne, ko vakuskus rivon me e ne po kamis o apuh rakah.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ke Ieesuꞌ hi en pa ma vamomhë peꞌ pan, “Eöm nat vavih kës e nem pa pusun in a soe vaꞌih?” Kee soe maꞌ pan, “A, emöm to nat kurus e nem pa ma soe poë varih.”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ke Ieesuꞌ soe ke rapoë pan, “O teꞌ vavaasis varih to nat voh ne o Vavaasis pe Mosës ee to nat vahik voh ee pa pusun in a soe va pa Matop Vih va pa Vöön va Kin. Eꞌ to teꞌ akuk va kov e non manih pe tövaneah pa iuun to ho koman iuun, pareꞌ teꞌ tavus maꞌ a ma tah voon me a ma teꞌ tah vamoaan, pareꞌ heꞌ en po upöm teꞌ. Ivëh, ke eöm a ma vamomhë peöꞌ se nö, paröm vatvus ke ra napan a soe va po ururuan vih pe Sosoenën me a Soe Vih va pa Matop Vih va pa Vöön va Kin.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 E Ieesuꞌ to hutët vahik ke ra napan a ma soe vapipinoꞌ poë varih, pareꞌ këh en pa ö vëh neꞌ to teꞌ non.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Eꞌ to hah en pa vöön vëh neꞌ to apuh voh, pareꞌ vavatvus non a soe pe Sosoenën manih pa napan koman a iuun hinhin soneꞌ pee. Ka napan tënan a ma soe peꞌ, pare pah töhkak vahat rakah ee, pare vaiihi koman e ne pan, “A teꞌ vëh kon taneꞌ maꞌ o nat me o kikis vëh nih, marën a nok a ma tah vatoksean?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Eꞌ e koaꞌ poꞌ pa teꞌ ekeok toh, ke sinaneah e Mariaꞌ, ka ma kea peꞌ ivarih, e Jëmis, ke Jeosëp, ke Saëmon, ke Jiutas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ka kën vameneah teꞌ vaꞌpeh me e ne pea manih, ka teꞌ vëh se poꞌ kon taneꞌ maꞌ o nat me o kikis vëh nih?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Keꞌ ivëh, a tah no a napan va pa vöön peꞌ to heꞌ tonun suk poë. Ivëhkëk, e Ieesuꞌ to soe ke rapoë pan, “A teꞌ vanënën soe no a ma muhin kurus to ta e ne peꞌ. Ivëhkëk, manih pa vöön koman peꞌ, me manih pa kën poaneah, me manih pa tapaiuun koman peꞌ, ee to hikta ta ne poë, pare heꞌ tonun e ne peꞌ.”
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ivëh, neꞌ to hikta nok suk voh ta ma tah vatoksean apuh nën. Suk ataeah, a napan to hikta vaman ne poë.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.