Atos 17
Hua̱ xasa̱sti talacca̱xlan quinTla̱tican Jesucristo (TOSNT) vs NTLH
1 Acxni̱ chú̱ taxtuko̱chá̱ c-Filipos, Pablo, chu̱ Silas ti̱taxtuko̱lh c-Anfípolis, chu̱ Apolonia, chu̱ cha̱nko̱lh c-Tesalónica. Antá̱ yama̱ ca̱chiquí̱n xyá̱ aktum xpu̱kalhtahuakacan judíos anta̱ni̱ xlacán mixatujuna̱n sábado xlakataquilhpu̱tako̱y Dios.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Cumu Pablo na̱ chuná̱ xli̱smani̱ni̱t, acxni̱ lákcha̱lh sábado na̱ antá̱ alh. Hua̱mpi̱ xlá̱ tzúculh li̱ta̱kalhchihui̱nanko̱y Jesús la̱ntla̱ lakma̱xtunán; na̱ luhua maktutu̱ xli̱mixatujuná̱n acxni̱ sábado xlá̱ luhua li̱huana̱ xma̱lacatansanimakó̱ hua̱ntu̱ tatzoktahuilani̱t c-Li̱kalhtahuaka̱ xpa̱lacata,
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 chu̱ xuaniko̱y pi̱ luhua fuerza̱ xli̱pá̱ti̱t xuani̱t Cristo hua̱nti̱ xkalhkalhi̱ma̱kó̱ namín ma̱akapu̱taxti̱ko̱y c-xlacati̱n Dios, chu̱ acxni̱ namakni̱cán c-cruz, a̱li̱sta̱lh nalakastakuanán ca̱li̱ni̱n. Chuná̱ huaniko̱lh:
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Makapitzí̱n hua̱nti̱ kaxmatniko̱lh xtachihuí̱n li̱pa̱huanko̱lh Quimpu̱chinacan Jesús, chu̱ macxtum ta̱lako̱lh chú̱ Pablo, chu̱ na̱ chuná̱ hua̱nti̱ ni̱ judíos hua̱nti̱ na̱ antá̱ xminko̱ni̱t lakataquilhpu̱tako̱y Dios, xa̱hua̱ lhu̱hua̱ xpuscatcan hua̱nti̱ luhua lactali̱pa̱hu chixcuhuí̱n xala yama̱ ca̱chiquí̱n.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Hua̱mpi̱ huata xanapuxcun judíos hua̱nti̱ ni̱ xma̱tla̱ni̱ko̱y hua̱ntu̱ xli̱chihui̱nama̱ Pablo, xlacán akasi̱tzi̱ko̱lh acxni̱ ucxilhko̱lh yama̱ lhu̱hua̱ hua̱nti̱ macxtum ta̱lako̱ni̱t, hua̱ntu̱ tlahuako̱lh quilhsa̱cuako̱lh makapitzi̱n chixcuhuí̱n hua̱nti̱ caj xala ca̱tijí̱n xuilako̱lh. Cha̱nchu̱ pu̱tum qui̱lako̱lh c-xchic Jasón, qui̱putzako̱lh Pablo, chu̱ Silas laqui̱mpi̱ naxuataxtuko̱y, chu̱ chuná̱ namacama̱sta̱ko̱y c-xlacati̱ncan ma̱paksi̱naní̱n.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Tanu̱ko̱lh c-chiqui, hua̱mpi̱ cumu ni̱ ta̱ksko̱lh antá̱ Pablo, huata Jasón xuataxtuko̱lh, chu̱ makapitzi̱n hua̱nti̱ na̱ xli̱pa̱huanko̱y Jesús, le̱nko̱lh c-xlacati̱ncan ma̱paksi̱naní̱n, chu̱ pixtlanca̱ antá̱ tzucuko̱lh ma̱lacapu̱ko̱y, chuná̱ xuanko̱y:
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Hua̱mpi̱ hua̱ yuma̱ Jasón ma̱xqui̱ko̱ni̱t quilhtamacú̱ nachinko̱y c-xchic, chu̱ xa̱huachí̱ li̱tum xli̱pacs hua̱nti̱ maktanu̱ko̱y, nia̱lh ma̱tla̱ni̱ko̱y la̱ntla̱ huí̱ xli̱ma̱paksi̱n tlanca quima̱paksi̱nacan romano, sa̱mpi̱ xlacán huanko̱y pi̱ mat huilapá̱ cha̱tum tanuj rey hua̱nti̱ ma̱paksi̱ko̱y, huanicán Jesús.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Acxni̱ chuná̱ kaxmatko̱lh yuma̱ tachihuí̱n hua̱ntu̱ xlacán xquilhuama̱kó̱, xli̱pacs li̱lhu̱hua̱ xlhpipak laclako̱lh, chu̱ na̱ chuná̱ ma̱paksi̱naní̱n, sa̱mpi̱ xlacán ni̱ xma̱tla̱ni̱ko̱y pala natahuilay a̱tanuj rey.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Hua̱mpi̱ acxni̱ chuná̱ ma̱kalhapali̱ko̱ca̱ Jasón, chu̱ a̱makapitzi̱n nata̱laní̱n, xokoko̱lh cha̱tunu xmu̱lhtajcán, chu̱ makaxtakko̱ca̱.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 A̱li̱sta̱lh, hua̱nti̱ xli̱pa̱huanko̱y Jesús c-Tesalónica ma̱lacapali̱ko̱lh Pablo, chu̱ Silas, huaniko̱lh pi̱ huatiyá̱ yama̱ tzi̱sní̱ cascacaanko̱lh c-xaca̱chiqui̱n Berea. Acxni̱ cha̱nko̱lh c-Berea, antá na̱ tuncán anko̱lh c-xpu̱kalhtahuakacan judíos laqui̱mpi̱ antá̱ tla̱n naakchihui̱nanko̱y.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Yuma̱ judíos hua̱nti̱ antá̱ xuilakó̱ c-Berea, xlacán tlak tla̱n xcatzi̱ko̱y ni̱ xahua̱ hua̱nti̱ xuilakó̱ c-Tesalónica, sa̱mpi̱ xlacán luhua li̱pa̱xuhu xlakati̱ko̱y xkaxmatniko̱y hua̱ntu̱ xli̱ta̱kalhchihui̱nama̱kó̱ Pablo, chu̱ acxni̱ xkaxmatniko̱y, tuncán xtzucuko̱y li̱kalhtahuakako̱y hua̱ntu̱ tatzoktahuilani̱t xtachihui̱n Dios c-Li̱kalhtahuaka, xucxilhputunko̱y lapi̱ xli̱ca̱na̱ chuná̱ huan hua̱ntu̱ xli̱kalhchihui̱naniko̱cán.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Pus ni̱ li̱maka̱s quilhtamacú̱ lhu̱hua̱ hua̱nti̱ li̱pa̱huanko̱lh Jesús; chu̱ hasta makapitzí̱n lactali̱pa̱hu lacchaján, chu̱ chixcuhuí̱n xala yama̱ ca̱chiquí̱n hua̱nti̱ ni̱ judíos na̱ li̱pa̱huanko̱lh Jesús.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Hua̱mpi̱ acxni̱ catzi̱ko̱lh judios xala c-Tesalónica pi̱ antá̱ xani̱t Pablo li̱akchihui̱nán xtachihuí̱n Dios c-Berea, lacapala̱ antá̱ anko̱lh, chu̱ tzucuko̱lh ma̱lakaspitya̱huako̱y tachixcuhuí̱tat sa̱mpi̱ caj csi̱tzi̱ko̱y.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Hua̱mpi̱ huata hua̱nti̱ xli̱pa̱huanko̱y Jesús c-Berea huaniko̱lh Pablo pi̱ tuncán catáca̱xli, chu̱ caalh pakán c-ta̱kaya̱huaná, hua̱mpi̱ huata Silas, chu̱ Timoteo ni̱ tza̱lako̱lh, chu̱ antá̱ xlacán titamakaxtakko̱lh c-Berea.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Cha̱nchu̱ nata̱laní̱n hua̱nti̱ anko̱lh lakaxtakko̱y Pablo ta̱cha̱nko̱lh c-aktum ca̱chiquí̱n hua̱ntu̱ huanicán Atenas. Acxni̱ xlacán aya nataspitko̱y c-Berea, Pablo chuná̱ huaniko̱lh:
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Acxni̱ Pablo xkalhkalhi̱ma̱kó̱ Timoteo, chu̱ Silas c-Atenas, li̱pe̱cua̱ xlá̱ luhua lakli̱puhuanko̱lh hua̱nti̱ antá̱ xalaní̱n sa̱mpi̱ lacaxtum xucxilhko̱y c-xli̱ca̱tlanca ca̱chiquí̱n la̱ntla̱ xca̱cni̱naniko̱y hua̱ntu̱ caj xatatlahuamakxtu xdioscán.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Hua̱mpi̱ cumu na̱ xyá̱ antá̱ aktum xpu̱kalhtahuakacan judíos, antá̱ xlá̱ xan xakatli̱ko̱y, chu̱ na̱ chuná̱ griegos hua̱nti̱ na̱ antá̱ xanko̱y lakataquilhpu̱tako̱y Dios, chu̱ na̱ luhua cha̱li̱ cha̱lí̱ xta̱kalhchihui̱nanko̱y hua̱nti̱ caj chunatá̱ xlatahuilako̱y chu̱ xma̱noklhuko̱y c-plaza.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Maktum xli̱ta̱kalhchihui̱nama̱kó̱ la̱ntla̱ Jesús lakastakuánalh ca̱li̱ní̱n, hua̱mpi̱ makapitzi̱n acastaca̱n chixcuhuí̱n hua̱nti̱ xli̱kalhtahuakako̱y xtalacapa̱stacni hua̱nti̱ xuaniko̱cán epicúreos, xa̱hua̱ makapitzí̱n hua̱nti̱ xuaniko̱cán estoicos, acxni̱ xlacán kaxmatniko̱lh hua̱ntu̱ xli̱chihui̱nama̱, caj tzucuko̱lh ta̱la̱huaniko̱y; makapitzí̱n caj xli̱kalhkama̱nama̱kó̱, chu̱ chuná̱ xuaniko̱y:
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Xalán chu̱ huaniko̱lh Pablo pi̱ cata̱anko̱lh lacatum anta̱ni̱ huanicán Areópago, sa̱mpi̱ antá̱ xli̱smani̱ko̱ni̱t xtamacxtumi̱ko̱y hua̱nti̱ xli̱kalhchihui̱nanko̱y hua̱ntu̱ natlahuako̱y. Acxni̱ antá̱ cha̱nko̱lh chuná̱ kalhasquinko̱lh:
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Sa̱mpi̱ lhu̱hua̱ hua̱ntu̱ quin ni̱ clakapasa̱hu hua̱ntu̱ huix xquinca̱li̱ta̱kalhchihui̱námpa̱t, hua̱mpi̱ quin na̱ luhua ccatzi̱putuna̱hu la̱ntla̱ tamá̱ luhua qui̱taxtuy.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Hua̱ chuná̱ li̱huaniko̱lh sa̱mpi̱ xli̱pacs hua̱nti̱ antá̱ xalaní̱n, xa̱hua̱ hua̱nti̱ xminko̱ni̱t paxia̱lhnanko̱y yama̱ ca̱chiquí̱n huanicán Atenas, caj luhua xma̱n huá̱ xlakati̱ko̱y xli̱chihui̱nanko̱y pala tí̱ tlak xali̱huaca̱ talacapa̱stacni̱ hua̱ntu̱ xlacán ni̱ xcatzi̱ko̱y.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Pus antiyá̱ yama̱ c-Areópago Pablo tá̱yalh c-xlacati̱ncan yama̱ acastaca̱n chixcuhui̱n, chu̱ chuná̱ huanikolh:
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Luhua lacalhu̱hua̱ tlahuaniko̱ni̱tántit lactzu̱ xpu̱ta̱ycán anta̱ni̱ lakataquilhpu̱tayá̱tit, chu̱ acxni̱ quit xacucxilhtla̱huanko̱y ccha̱lh lacatum anta̱ni̱ tlahuani̱tántit aktum xpu̱tay sa̱ntu̱, hua̱mpi̱ antá̱ ni̱tú̱ tanu̱ma̱, huata antá̱ caj chuná̱ talhca̱ni̱t, huan: ‘Unú̱ lakataquilhpu̱tacán yama̱ Dios hua̱nti̱ hua̱ lapi̱ lámaj cahuá̱, ni̱ lakapascán.’ Pus hua̱ tama̱ Dios hua̱nti̱ huixín ca̱cni̱naniyá̱tit ma̱squi ni̱ lakapasá̱tit, pus huá̱ chú̱ xtachihuí̱n quit cli̱chihui̱nama̱, chu̱ cmini̱tán ca̱li̱akchihui̱naniyá̱n.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Xli̱ca̱na̱ pi̱ hua̱ yuma̱ Dios hua̱nti̱ tlanca xlacatzúcut, sa̱mpi̱ huá̱ tlahuako̱ni̱t ca̱tuxá̱huat, chu̱ xli̱pacs la̱ntla̱ tu̱ ananiy, huá̱ xpu̱chinacán akapú̱n, chu̱ ca̱tiyatna; xa̱huachí̱ xlá̱ ni̱ antá̱ luhua huí̱ c-aktum siculán hua̱ntu̱ macani̱tlahuako̱ni̱t chixcuhuí̱n.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Na̱ ni̱ pala xlá̱ maclacasquima̱ pala tí̱ cali̱lakaputzako̱lh hua̱ntu̱ xlá̱ ni̱tú̱ kalhi̱y pala hua̱ntu̱ nahuay, usu hua̱ntu̱ nali̱kotnán, sa̱mpi̱ xli̱ca̱na̱ pi̱ huá̱ quinca̱ma̱xqui̱yá̱n pacs tu̱ quin maclacasquima̱hu, quinca̱ma̱xqui̱yá̱n quilatama̱tcán, chu̱ lhu̱hua̱ hua̱ntu̱ quinca̱ma̱xqui̱yá̱n tu̱ li̱stakuanana̱hu cha̱li̱ cha̱lí̱.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 “Hua̱ yuma̱ Dios hua̱nti̱ ma̱lacatzúqui̱lh xapu̱lh chixcú̱ hua̱nti̱ xuanicán Adán, chu̱ chuná̱ xlá̱ tzúculh lhu̱huán, chu̱ talakapuntumi̱ko̱lh c-xli̱ca̱tlanca ca̱tuxá̱huat; hua̱mpi̱ pacs huá̱ xlaclhca̱huili̱ni̱t xatú̱ ya̱ tíyat nalatama̱ko̱y la̱ntla̱ pu̱lacatunu̱ xli̱pacs tachixcuhuí̱tat.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Dios huá̱ li̱ma̱lacatzuqui̱ko̱lh tachixcuhuí̱tat laqui̱mpi̱ pacs naputzako̱y, chu̱ ma̱squi lakachuní̱n la̱ lakatzí̱n lama̱kó̱, fuerza̱ tla̱n nacatzi̱ko̱y ti̱ luhua xpu̱chinacán, sa̱mpi̱ xli̱ca̱na̱ pi̱ Dios ni̱ mákat quinca̱lhka̱makani̱tán, huata luhua lacatzú̱ quinca̱ta̱lamá̱n cha̱tunu̱ quin.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Sa̱mpi̱ caj xpa̱lacata xli̱tlihuaka li̱anana̱hu, chu̱ ankalhí̱n xastacná̱ kalhi̱ma̱hu latáma̱t, chu̱ tla̱n tatzuhuaji̱ya̱hu. Unú̱ c-milaksti̱pa̱ncán xca̱ta̱lamá̱n cha̱tum poeta hua̱nti̱ xacstu̱ cátzi̱lh hua̱ntu̱ xtapuhua̱n Dios, chu̱ chuná̱ huá̱: ‘Quili̱pacscán xcaman Dios.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Xli̱ca̱na̱ hua̱ntu̱ huá̱ yama̱ poeta, sa̱mpi̱ quin xcaman Dios, pus lapi̱ chuná̱ chú̱ qui̱taxtuy, ¿tú̱huan quin li̱lakataquilhpu̱taya̱hu hua̱ntu̱ caj tatlahuamakxtu, hua̱ntu̱ caj xtapuhua̱n cha̱tum lhpitná li̱macani̱tlahuani̱t oro, plata, usu chíhuix, chu̱ li̱maca̱na̱hu pi̱ huá̱ Dios?
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 La̱ntla̱ alh quilhtamacú̱, hua̱ Dios, caj pa̱xuhua̱ná̱le̱lh xli̱pacs xtala̱kalhi̱ncan tachixcuhuí̱tat hua̱ntu̱ titlahuako̱lh sa̱mpi̱ caj ni̱ xcatzi̱ko̱y hua̱ntu̱ xtlahuama̱kó̱, hua̱mpi̱ huá̱ chú̱ ma̱catzi̱ni̱ma̱kó̱ xli̱pacs chixcuhuí̱n caxani̱hua̱ xalaní̱n, pi̱ calakpali̱ko̱lh xali̱xcajnit xtalacapa̱stacnicán, chu̱ calakapasko̱lh xatí̱ luhua xDioscán.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Sa̱mpi̱ fuerza̱ nalakchá̱n quilhtamacú̱ acxni̱ Dios li̱lhca̱ni̱t, la̱ntla̱ xli̱pacs tachixcuhuí̱tat, aksti̱tum nata̱tlahuako̱y ta̱kastacya̱huán c-xlacati̱n cha̱tum hua̱nti̱ xlá̱ ma̱n lacsacni̱t, chu̱ laqui̱mpi̱ xli̱pacs nacatzi̱ko̱y pi̱ xli̱ca̱na̱ huá̱ li̱ma̱lakastakuáni̱lh ca̱li̱ní̱n.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Acxni̱ Pablo huá̱ pi̱ Dios ma̱lakastakuáni̱lh ca̱li̱ní̱n cha̱tum chixcú, makapitzí̱n caj tzucuko̱lh li̱kalhakama̱nanko̱y, chu̱ makapitzí̱n chuná̱ huaniko̱lh:
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Pablo nia̱lh tú̱ huaniko̱lh huata caj tapa̱nu̱niko̱lh, chu̱ alhá.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Hua̱mpi̱ huí̱ ti̱ ca̱najlako̱lh hua̱ntu̱ xli̱chihui̱nama̱, chu̱ sta̱laniko̱lh laqui̱mpi̱ li̱huana̱ nali̱ta̱kalhchihui̱nanko̱y. Chu̱ hasta na̱ ca̱nájlalh cha̱tum hua̱nti̱ xmakma̱paksi̱nán ca̱chiquí̱n xuanicán Dionisio, chu̱ na̱ ca̱nájlalh cha̱tum pusca̱t xuanicán Dámaris, chu̱ lhu̱hua a̱makapitzí̱n.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.