Marcos 6
Coyutla Totonac NT (TOC_TBL) vs VC
1 Acali̠stá̠n Jesús tatampu̠xtupá y ca̠tá̠alh xdiscípulos nac xca̠chiquí̠n antaní xlá cstacni̠t.
1 Depois, ele partiu dali e foi para a sua pátria, seguido de seus discípulos.
2 Maktum quilhtamacú acxni̠ hua̠k judíos xtajaxa, Jesús tánu̠lh nac xpu̠siculancán y tzúculh ca̠ma̠siyuniy cristianos xtapéksi̠t Dios. Hua̠nti̠ xtakaxmata caj cacs xtali̠lacahuán xtachuhuí̠n porque ni̠ xtaakata̠ksa nícu xtiyani̠t talacapa̠stacni. Makapitzi chiné tzúculh tala̠huaniy: —¿Nícu cahuá catzí̠nilh pu̠tum a̠má lanca talacapa̠stacni hua̠ntu̠ catzi̠y eé chixcú? ¿Tícu má̠xqui̠lh li̠skalala y lácu kálhi̠lh li̠tlihueke nali̠tlahuay laclanca tascújut hua̠ntu̠ ca̠tlahuay?
2 Quando chegou o dia de sábado, começou a ensinar na sinagoga. Muitos o ouviam e, tomados de admiração, diziam: Donde lhe vem isso? Que sabedoria é essa que lhe foi dada, e como se operam por suas mãos tão grandes milagres?
3 Pus huá eé carpintero xkahuasa María, y xli̠talakapasni Santiago chu José xa̠hua Judas chu Simón, y xli̠talakapasni lactzumaján na̠ cca̠lakapasá̠hu y antá na̠ uú tahuilá̠nalh. Antá nac xca̠chiquí̠n chuná xtalacpuhuaniy por eso lhu̠hua ti̠ ni̠ taca̠najlánilh hua̠ntu̠ xlá xli̠chuhui̠nama.
3 Não é ele o carpinteiro, o filho de Maria, o irmão de Tiago, de José, de Judas e de Simão? Não vivem aqui entre nós também suas irmãs? E ficaram perplexos a seu respeito.
4 Jesús ca̠huánilh: —Pu̠tum cristianos tali̠pa̠huán cha̠tum chixcú xlacata naca̠akchuhui̠naniy para xala a̠lacatunu ca̠chiquí̠n, pero antá xalac xca̠chiquí̠n hua̠nti̠ xta̠chiqui y xli̠talakapasni ni̠ tali̠pa̠huán hua̠ntu̠ li̠chuhui̠nán.
4 Mas Jesus disse-lhes: Um profeta só é desprezado na sua pátria, entre os seus parentes e na sua própria casa.
5 Jesús ni̠lay ca̠li̠ma̠lacahuá̠ni̠lh lanca tascújut porque xnata̠chiquí̠n ni̠ xtaca̠najlaniy, caj xma̠n cha̠stiy ca̠acuíli̠lh xmacán y ca̠ma̠pacsánilh xtajatatcán.
5 Não pôde fazer ali milagre algum. Curou apenas alguns poucos enfermos, impondo-lhes as mãos.
6 Jesús luu snu̠n lakapútzalh y li̠púhua porque xlacán ni̠ xtaca̠najlaniputún. Huata alh a̠lacatunu lactzu̠ ca̠chiquí̠n xlacata antá naliakchuhui̠nán xtachuhuí̠n Dios.
6 Admirava-se ele da desconfiança deles. E ensinando, percorria as aldeias circunvizinhas.
7 Maktum quilhtamacú ca̠ma̠ké̠stokli kalhacu̠tiy xdiscípulos, ca̠huánilh xlacata nataán li̠cha̠tiyú̠n natama̠akpuntumi̠y xtachuhuí̠n Dios, ca̠ma̠xqui̠lh li̠tlihueke xlacata tla̠n natamacxtuy xespíritu akskahuiní.
7 Então chamou os Doze e começou a enviá-los, dois a dois; e deu-lhes poder sobre os espíritos imundos.
8 Y ca̠li̠ma̠péksi̠lh xlacata ni̠tu̠ natalé̠n xalac xtijicán hua̠ntu̠ naca̠li̠macuaniy cumu la̠ múrralh, osuchí caxtilá̠nchahu, osu tumi̠n hua̠ntu̠ natali̠hua̠yán.
8 Ordenou-lhes que não levassem coisa alguma para o caminho, senão somente um bordão; nem pão, nem mochila, nem dinheiro no cinto;
9 Ca̠huánilh xlacata tla̠n natalé̠n xtatu̠nu̠ncán pero xma̠n hua̠ntu̠ xtatatu̠nu̠ni̠t, xa̠hua clhaka̠tcán caj hua̠ntu̠ xtalhaka̠ni̠t, y kantumá xli̠xtokcán.
9 como calçado, unicamente sandálias, e que se não revestissem de duas túnicas.
10 Chiné ca̠huánilh: —Acxni̠ huixinín natanu̠ya̠pítit nac aktum ca̠chiquí̠n, caputzátit aktum chiqui, antá natahuilayá̠tit hasta acxni̠ napimparayá̠tit a̠lacatunu ca̠chiquí̠n.
10 E disse-lhes: Em qualquer casa em que entrardes, ficai nela, até vos retirardes dali.
11 Para nac aktum ca̠chiquí̠n ni̠tlá̠n naca̠tlahuacaná̠tit y ni̠ natakaxmatputun hua̠ntu̠ huixinín li̠chuhui̠nampá̠tit, la̠li̠huán cataxtútit y cxlacati̠ncán caca̠tantu̠tincxcántit pokxni hua̠ntu̠ antá ca̠lactahuacán la̠qui̠ xlacán natacatzi̠y pi̠ huixinín ni̠ lakati̠yá̠tit hua̠ntu̠ xlacán xkasatcán.
11 Se em algum lugar não vos receberem nem vos escutarem, saí dali e sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra ele.
12 Ama̠ko̠lh discípulos tatáca̠xli y táalh nac lactzu̠ ca̠chiqui̠ní̠n, tzúculh tama̠kalhchuhui̠ni̠y cristianos xlacata natalakpali̠y li̠xcájnit xtalacapa̠stacnicán hua̠ntu̠ xtakalhi̠y.
12 Eles partiram e pregaram a penitência.
13 Lhu̠hua ta̠tatlaní̠n tama̠pácsalh caj aceite xtali̠tlahuay, na̠ tatamácxtulh xespíritu akskahuiní.
13 Expeliam numerosos demônios, ungiam com óleo a muitos enfermos e os curavam.
14 Acxni̠ rey Herodes cátzi̠lh la̠ta xli̠chuhui̠nancán xtascújut Jesús porque cani̠huá xtalakapuntumi̠ma xtachuhuí̠n, chiné huá: —Huá tamá chixcú, Juan Bautista, lacastacuánalh nac ca̠li̠ní̠n, por eso tla̠n li̠tlahuay laclanca tascújut y kalhi̠y li̠tlihueke.
14 O rei Herodes ouviu falar de Jesus, cujo nome se tornara célebre. Dizia-se: João Batista ressurgiu dos mortos e por isso o poder de fazer milagres opera nele.
15 Makapitzí̠n cristianos chiné xtahuán: —Tamá chixcú ma̠x huá profeta Elías, osu tzanká tícuya̠ profeta hua̠nti̠ xtaliakchuhui̠nán Dios maká̠n quilhtamacú.
15 Uns afirmavam: É Elias! Diziam outros: É um profeta como qualquer outro.
16 Pero acxni̠ káxmatli eé rey Herodes, chiné xlá xuan: —Tamá chixcú luu lacatancs pi̠ huá Juan Bautista hua̠nti̠ aquit cma̠pixca̠cti̠ní̠nalh xakxa̠ka y la̠nchú xlá aya lacastacuanani̠t ca̠li̠ní̠n.
16 Ouvindo isto, Herodes repetia: É João, a quem mandei decapitar. Ele ressuscitou!
17 Porque chiné ti̠taxtuni̠t acxni̠ ma̠makni̠ní̠nalh rey Herodes. Maktum quilhtamacú Juan Bautista huánilh rey Herodes. —Ni̠tlá̠n la̠ntamá lápa̠t, ni̠ mili̠ta̠tahuílat xpusca̠t minta̠lá. Pus huá xlacata rey Herodes li̠ma̠tamacnu̠ní̠nalh cpu̠la̠chi̠n y li̠ma̠peksí̠nalh cali̠chi̠huilí̠calh cadena, porque ni̠tlá̠n tla̠hualh acxni̠ li̠huánilh xlacata xtá̠hui xpusca̠t xta̠Felipe.
17 Pois o próprio Herodes mandara prender João e acorrentá-lo no cárcere, por causa de Herodíades, mulher de seu irmão Filipe, com a qual ele se tinha casado.
18 — ausente —
18 João tinha dito a Herodes: Não te é permitido ter a mulher de teu irmão.
19 Y na̠chuná a̠má pusca̠t xuanicán Herodías ni̠ xucxilhputún Juan porque xca̠li̠huanini̠t la̠ta xtá̠hui xya̠stá, ankalhi̠ná xlacputzama lácu natlahuay tla̠n namakni̠y, pero ni̠lay xmaclay lácu natlahuay.
19 Por isso Herodíades o odiava e queria matá-lo, não o conseguindo, porém.
20 Xa̠huachí Herodes xcatzi̠y pi̠ Juan Bautista luu tla̠n cristiano xuani̠t y xcatzi̠y pi̠ Dios xmacamini̠t, acatunu hasta xlakati̠y xkaxmatniy xtachuhuí̠n ma̠squi ni̠ hua̠k xakata̠ksa. Por eso xli̠pe̠cuaniy tzinú, ni̠ xma̠xqui̠y quilhtamacú Herodías para túcu natlahuaniy.
20 Pois Herodes respeitava João, sabendo que era um homem justo e santo; protegia-o e, quando o ouvia, sentia-se embaraçado. Mas, mesmo assim, de boa mente o ouvia.
21 Pero maktum quilhtamacú Herodías máclalh lácu natlahuay namakni̠y Juan porque rey Herodes ca̠tlahuánilh aktum pa̠xcua pu̠tum hua̠nti̠ xanapuxcún ma̠peksi̠naní̠n y xcomandantes xa̠hua hua̠nti̠ luu lactali̠pa̠hu lacchixcuhuí̠n antá xalac Galilea.
21 Chegou, porém, um dia favorável em que Herodes, por ocasião do seu natalício, deu um banquete aos grandes de sua corte, aos seus oficiais e aos principais da Galiléia.
22 Y a̠má xtzuma̠t Herodías caj li̠puntzú tánu̠lh antaní xpa̠xcuajnamá̠calh, xlá tzúculh tantli̠y y pu̠tum ti̠ antá xtahuilá̠nalh talakáti̠lh la̠ tántli̠lh. Rey Herodes chiné huánilh a̠má tzuma̠t: —Huix caquisquini hua̠ntu̠ a̠tzinú lakati̠ya y aquit nacma̠xqui̠yá̠n.
22 A filha de Herodíades apresentou-se e pôs-se a dançar, com grande satisfação de Herodes e dos seus convivas. Disse o rei à moça: Pede-me o que quiseres, e eu to darei.
23 Ma̠squi luu lhu̠hua tíyat xquisquini hua̠ntu̠ aquit cma̠peksi̠y xacma̠xquí̠n, huánilh. Xli̠hua̠k hua̠nti̠ antá xtahuilá̠nalh takáxmatli acxni̠ chuná huá pi̠ nama̠xqui̠y la̠tachá túcu nasquiniy.
23 E jurou-lhe: Tudo o que me pedires te darei, ainda que seja a metade do meu reino.
24 Amá tzuma̠t pálaj táxtulh y kalhásquilh xtzí: —¿Túcu cahuá xacsquínilh quintú̠tla̠t, pus huan pi̠ la̠ta túcu nacsquiniy xlá naquima̠xqui̠y? Xtzí chiné huánilh: —Casquini xakxa̠ka Juan Bautista.
24 Ela saiu e perguntou à sua mãe: Que hei de pedir? E a mãe respondeu: A cabeça de João Batista.
25 La̠li̠huán tánu̠lh a̠má tzuma̠t antaní xuí rey y chiné huánilh: —Clacasquín la̠nchuj tuncán quimpu̠ma̠xqui pektum pula̠tu xakxa̠ka Juan Bautista.
25 Tornando logo a entrar apressadamente à presença do rei, exprimiu-lhe seu desejo: Quero que sem demora me dês a cabeça de João Batista.
26 Herodes cacs lacáhua y li̠púhua tzinú, pero ni̠lay lácu nahuán para ni̠ catimá̠xqui̠lh hua̠ntu̠ xmaksquima porque aya xli̠ta̠yanini̠t, xa̠huachí pu̠tum xtaputza xtakaxmatni̠t.
26 O rei entristeceu-se; todavia, por causa da sua promessa e dos convivas, não quis recusar.
27 Xlá ma̠lakácha̠lh cha̠tum tropa xlacata tuncán nali̠miniy xakxa̠ka Juan. Amá tropa alh nac pu̠la̠chi̠n, pixcá̠cti̠lh xakxa̠ka Juan, pu̠lí̠milh pula̠tu cumu la̠ xli̠ma̠peksi̠cani̠t y alh ma̠xqui̠y rey Herodes.
27 Sem tardar, enviou um carrasco com a ordem de trazer a cabeça de João. Ele foi, decapitou João no cárcere,
28 Xlá macamá̠xqui̠lh a̠má tzuma̠t, y a̠má tzuma̠t macamá̠xqui̠lh xtzí.
28 trouxe a sua cabeça num prato e a deu à moça, e esta a entregou à sua mãe.
29 Acxni̠ xlacán tacátzi̠lh hua̠nti̠ luu xtasta̠lanipu̠lay Juan y xtakaxmatniy xtachuhuí̠n xlacán táalh tatiyay xtiyatli̠hua la̠qui̠ natama̠cnu̠y.
29 Ouvindo isto, os seus discípulos foram tomar o seu corpo e o depositaram num sepulcro.
30 Acali̠stá̠n ni̠ li̠maka̠s, xapóstoles Jesús taqui̠táspitli y tzúculh tali̠ta̠kalhchuhui̠nán la̠ta túcu xlacán xtatlahuani̠t y la̠ta xtama̠kalhchuhui̠ni̠ni̠t cristianos.
30 Os apóstolos voltaram para junto de Jesus e contaram-lhe tudo o que haviam feito e ensinado.
31 Acali̠stá̠n Jesús ca̠huánilh: —Catátit caáhu jaxá̠hu antanícu tlak ca̠tze̠k la̠qui̠ ni̠ti̠ naquinca̠akaxculiyá̠n. Porque niajlay akatziyanca xtahua̠yán pus lhu̠hua xtamín taucxilha Jesús.
31 Ele disse-lhes: Vinde à parte, para algum lugar deserto, e descansai um pouco. Porque eram muitos os que iam e vinham e nem tinham tempo para comer.
32 Jesús ca̠ta̠táju̠lh xdiscípulos nac aktum barco y táalh antanícu ni̠ti̠ lama cristianos.
32 Partiram na barca para um lugar solitário, à parte.
33 Pero lhu̠hua cristianos taúcxilhli acxni̠ táca̠xli barco y talakápasli tícu antá xtataju̠má̠nalh, y cani̠hua̠ xalaní̠n tuncán tacátzi̠lh nícu xcha̠ma y pu̠lh huá tácha̠lh nia̠ xtachá̠n Jesús.
33 Mas viram-nos partir. Por isso, muitos deles perceberam para onde iam, e de todas as cidades acorreram a pé para o lugar aonde se dirigiam, e chegaram primeiro que eles.
34 Acxni̠ tacutli Jesús nac barco úcxilhli pi̠ lhu̠hua cristianos xtahuilá̠nalh cumu la̠ xaaktzanká̠n borregos hua̠nti̠ ni̠ti̠ ca̠cuentajlay; Jesús ca̠lakalhámalh y lhu̠hua hua̠ntu̠ tzúculh ca̠li̠ma̠kalhchuhui̠ni̠y.
34 Ao desembarcar, Jesus viu uma grande multidão e compadeceu-se dela, porque era como ovelhas que não têm pastor. E começou a ensinar-lhes muitas coisas.
35 Acxni̠ tzúculh ca̠smalankán xtama̠kalhtahuaké̠n talákmilh antaní xlá xuí y chiné tahuánilh: —Aya amajá tzi̠suán y nac u̠má pu̠latama̠n ca̠tziyanca, ni̠ti̠ huilakó̠calh.
35 A hora já estava bem avançada quando se achegaram a ele os seus discípulos e disseram: Este lugar é deserto, e já é tarde.
36 Caca̠huani tama̠ko̠lh cristianos catáalh nac lactzu̠ ca̠chiquí̠n osu nac xchiccán hua̠nti̠ tapu̠lahuilá̠nalh lacatzú y antá catatamá̠hualh caxtilá̠nchahu hua̠ntu̠ natahuay porque ni̠tu̠ tali̠mín tu̠ natahuay.
36 Despede-os, para irem aos sítios e aldeias vizinhas a comprar algum alimento.
37 Pero Jesús ca̠kálhti̠lh: —Mejor huixinín caca̠ma̠huí̠tit. Xlacán chiné takalhtí̠nalh: —Pero ¿nícu chú nactiyayá̠hu lhu̠hua tumi̠n la̠qui̠ nacli̠tama̠huayá̠hu caxtilá̠nchahu la̠qui̠ nacca̠ma̠hui̠yá̠hu?
37 Mas ele respondeu-lhes: Dai-lhes vós mesmos de comer. Replicaram-lhe: Iremos comprar duzentos denários de pão para dar-lhes de comer?
38 Jesús ca̠kalhásquilh: —¿Nícu macli̠t caxtilá̠nchahu kalhi̠yá̠tit huixinín? Caqui̠ucxílhtit. Acxni taqui̠ucxilhko̠lh tahuánilh: —Huí macquitzis caxtilá̠nchahu xa̠hua tantiy squi̠ti.
38 Ele perguntou-lhes: Quantos pães tendes? Ide ver. Depois de se terem informado, disseram: Cinco, e dois peixes.
39 Jesús ca̠huánilh cristianos pu̠tunu pu̠tunu catatáhui nac ca̠seketni.
39 Ordenou-lhes que mandassem todos sentar-se, em grupos, na relva verde.
40 Pus tatáhui pu̠tunu para akatunu ciento, makapitzí̠n ita̠tni ciento cristianos.
40 E assentaram-se em grupos de cem e de cinqüenta.
41 Jesús ca̠chípalh a̠má macquitzis caxtilá̠nchahu xa̠hua tantiy squi̠ti, láca̠lh ta̠lhmá̠n nac akapú̠n, pa̠xcatcatzí̠nilh Dios a̠má tahuá. Acali̠stá̠n lakchékelh a̠má caxtilá̠nchahu y ca̠má̠xqui̠lh xdiscípulos la̠qui̠ natama̠akpitziniy pu̠tum ti̠ antá xtahuilá̠nalh, na̠chuna li̠túm ca̠ma̠akpítzilh a̠má tantiy squi̠ti.
41 Então tomou os cinco pães e os dois peixes e, erguendo os olhos ao céu, abençoou-os, partiu-os e os deu a seus discípulos, para que lhos distribuíssem, e repartiu entre todos os dois peixes.
42 Pu̠tum la̠n tahuá̠yalh y tákasli.
42 Todos comeram e ficaram fartos.
43 Acali̠stá̠n xdiscípulos tama̠macxtumi̠pá pa̠cu̠tiy canasta caxtilá̠nchahu chu xatalakcheke squi̠ti hua̠ntu̠ ni̠ tahuako̠lh a̠má cristianos.
43 Recolheram do que sobrou doze cestos cheios de pedaços, e os restos dos peixes.
44 Caj xma̠n lacchixcuhuí̠n ma̠x cumu akquitzis mi̠lh tahuá̠yalh, tunuj cuenta lacchaján xa̠hua lactzu̠ camán.
44 Foram cinco mil os homens que haviam comido daqueles pães.
45 Acali̠stá̠n Jesús ca̠huánilh xdiscípulos catatáju̠lh nac barco la̠quí̠ nataán a̠li̠quilhtu̠tu chúchut nac aktum ca̠chiquí̠n huanicán Betsaida; y Jesús acali̠stá̠n xámaj ca̠lakchá̠n porque xca̠huanima cristianos xlacata na̠ cataalhá nac xchiccán.
45 Imediatamente ele obrigou os seus discípulos a subirem para a barca, para que chegassem antes dele à outra margem, em frente de Betsaida, enquanto ele mesmo despedia o povo.
46 Acxni̠ taanko̠lh pu̠tum cristianos, Jesús talaca̠cxtutáhui nac aktum ke̠stí̠n la̠qui̠ nakalhtahuakaniy Dios.
46 E despedido que foi o povo, retirou-se ao monte para orar.
47 Acxni̠ chú la̠n tzí̠sualh a̠má barco xana̠chitá nac xke̠íta̠t pupunú y Jesús sacstu xtamakxtekni̠t nac xquilhtú̠n.
47 À noite, achava-se a barca no meio do lago e ele, a sós, em terra.
48 Xlá úcxilhli pi̠ xtata̠klhu̠hui̠má̠nalh porque niajlay xtama̠tla̠huani̠y barco porque u̠n ni̠ antá xpekama antaní xlacán xtaamá̠nalh. Y luu aya cxkakati̠lhay acxni̠ Jesús ca̠laktalacatzúhui̠lh nac xbarcojcán xlá xkalhtla̠huama chúchut, aya xámaj ca̠ti̠akapu̠lay.
48 Vendo-os se fatigarem em remar, sendo-lhes o vento contrário, foi ter com eles pela quarta vigília da noite, andando por cima do mar, e fez como se fosse passar ao lado deles.
49 Acxni̠ taúcxilhli xdiscípulos xlacán xtalacpuhuamá̠nalh pi̠ ma̠x caj ni̠n xtaucxilhmá̠nalh, tzúculh taquilhán.
49 À vista de Jesus, caminhando sobre o mar, pensaram que fosse um fantasma e gritaram;
50 Pero Jesús ca̠xakátli̠lh chiné ca̠huánilh: —¡Cakalhí̠tit huixinín li̠camama, ni̠ cape̠cuántit; porque aquit hua̠nti̠ cca̠lakama̠chá̠n Jesús!
50 pois todos o viram e se assustaram. Mas ele logo lhes falou: Tranqüilizai-vos, sou eu; não vos assusteis!
51 Acali̠stá̠n ca̠laktáju̠lh nac barco y tuncán tachókolh u̠n; xdiscípulos Jesús cacs xtalacahuani̠t ni̠ xtacatzi̠y túcu natalacpuhuán
51 E subiu para a barca, junto deles, e o vento cessou. Todos se achavam tomados de um extremo pavor,
52 porque ni̠ xtaakata̠ksni̠t a̠má lanca tascújut ni̠ma xca̠ma̠siyunini̠t, y ma̠squi aya xtaucxilhparani̠t xtascújut acxni̠ ca̠má̠hui̠lh caxtilá̠nchahu, xnacujcán ni̠lay xtaakata̠ksa lácu luu natali̠pa̠huán.
52 pois ainda não tinham compreendido o caso dos pães; os seus corações estavam insensíveis.
53 Y acxni̠ tapa̠tacutko̠lh a̠má pupunú xalac Galilea tácha̠lh nac aktum ca̠chiquí̠n huanicán Genesaret, y antá tachi̠huíli̠lh xbarcojcán.
53 Navegaram para o outro lado e chegaram à região de Genesaré, onde aportaram.
54 Y acxni̠ tatácutli, lhu̠hua cristianos talakápasli Jesús y tuncán talákmilh.
54 Assim que saíram da barca, o povo o reconheceu.
55 Pu̠tum ta̠tatlaní̠n ti̠ antá xtalamá̠nalh ca̠li̠minca antaní xchuhui̠nama Jesús la̠qui̠ naca̠ma̠pacsay;
55 Percorrendo toda aquela região, começaram a levar, em leitos, os que padeciam de algum mal, para o lugar onde ouviam dizer que ele se encontrava.
56 y na̠chuná ctiji, osu nac ca̠tuhuá̠n, osu nac ca̠chiquí̠n antaní xlacán xtalacpuhuán pi̠ antá nati̠taxtuy Jesús. Makapitzí̠n cristianos xtasquiniy li̠tlá̠n xlacata caca̠má̠xqui̠lh quilhtamacú cataxamánilh clháka̠t, y lhúhua ta̠tatlaní̠n hua̠k ca̠ma̠pácsalh.
56 Onde quer que ele entrasse, fosse nas aldeias ou nos povoados, ou nas cidades, punham os enfermos nas ruas e pediam-lhe que os deixassem tocar ao menos na orla de suas vestes. E todos os que tocavam em Jesus ficavam sãos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.