Mateus 13
Timbe NT (TIM_TBL) vs VC
1 Akto sop ain Yesuŋe emet are hepunmâ sopanmâ arim bâtgum ginŋân talep.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ain tato luâk âmbâle dondâŋe yâkgâlân togom gam ândeaŋi. Hain agi aregât waŋga siân âgâep. Akto luâk âmbâle togoyi are bâtgum dâtŋân kinbiâ makyeŋgiep.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Waŋga kâlegen kinmâ den ginŋe dondâ makyeŋgiep are hutŋân den ginŋe siâ ikiŋaet pat hin dâm makyeŋgiep, “Luâk siâŋe seŋgo alekŋe mem âi pâiŋângen ariep.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Hain akmâ arim mem biken biken pando giep. Dâ seŋgo alekŋe bikŋe âmâ dâwân ge yiep. Are lâutŋe dowâk togo nem meteyi.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Dâ bikŋe âmâ hân kât kâlegen hân dondâ bo ain ge yiep aregât dowâk pâtkombo kâmŋe dowâk gambo
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 dewutâ kârikŋe pando kândârâŋe tâlâwâk aregât dipkom moep.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Dâ bikŋe âmâ hele kândârâŋe kâlegen ain ge yiep arekŋe sopŋân pâtkom kâmŋe gambo hewukŋe âkâ hainâk gam kârikŋe akmâ sot tigimbo bunŋe bo agep.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Akto seŋgo alekŋe bikŋe âmâ hân kelurâ amboŋande mem bandikoep ain ge yiep are bikŋande pâtkom agatmâ bunŋe âlepŋe agep. Dâ bikŋande amâ pâtkom agatmâ bunŋe âlepŋe dondâ agep.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Gârâmâ ye den ire nâŋgâm biwiyeŋân katmâ heŋgemgom manbiâ bunŋe yeŋgâlân miawakbiap.” dâep.
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Hain dâmbo luâk âmbâle dondâ arimbiâ luâklupŋande Yesu hindâm aikoyi, “Amâ wangât den ginŋeâk makyeŋgiât?” dâmbiâ hin makyeŋgiep,
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 “Ye Anutuŋe damunyeŋe akmap aregât keiŋe yoŋâk malep are miapŋân makyeŋgiman. Dâ luâk âmbâle bikŋe Anutuŋe bo damunyeŋe akmap are Anutugât den patgât keiŋe miawâk bo makyeŋgiman.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Aregât luâk âmbâle bikŋande siâ me siâ are damun akmâ mem manmai are siâ me siâ siâkâ yeŋgire sambe miawagaŋbiap. Dâ bikŋande âmâ siâ me siâ bâlensiâ are mem manmai are mendere yân manbai.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Aregât den ginŋeâk makyeŋgiman. Amâ yâkŋe âmâ ekmâ âmâ bo ekmâ nâŋgâwai. Akto nâŋgâwerâm hâumgowai arekŋe keiŋe bo nâŋgâwai.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Aregât den siâ Yesaiaŋe ulikŋân kulemgoep bikŋe bunŋe aktâp. Amâ hin, Anutuŋe hin dâep, “Luâk âmbâle yu mandâi amâ ondopyeŋande nâŋgâwai. Dâ hanyeŋande âmâ bo nâŋgâm kotgâwai. Akto dewunyeŋande ekbai. Dâ ekmâ âmâ bo heŋgemgowai.
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Luâk kâmot irekŋe hanyeŋe kârikŋe akto ondopyeŋe bokbokŋe akto dewunyeŋe âmâ bogep. Amâ dewunyeŋande siâ me siâ ekmâ ondopyeŋande nâŋgâm heŋgemgom âmâ han biwiyeŋe purikatmâ heŋgemgombiâ nâŋe mem heŋgemgomyekbomgât wan me wan bo ekmâ nâŋgâm heŋgemgowai.” Anutuŋe hain dâep. Yesaiaŋe den yu kulemgoep are bunŋe aktâp.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Den bunŋe makyeŋgiwe. Ulikŋân Anutugât propete akto luâk âmbâle bikŋe Anutugât dewunŋân agak meme âlepŋeâk akmâ mali arekŋe wan me wan uŋak yeŋe ekmâ mandâi hainâk ekberâm ukenŋe humo nâŋgâm mali. Dâ amâ bo egi. Akto den pat âlepŋe makyeŋgire nâŋgâi ire gai nâŋgâwerâm ukenŋe humo nâŋgâm mali. Dâ amâ bo nâŋgâyi. Aregât ye âmâ wan me wan ekmai aregât nâŋgâm heroŋe humo akmai. Akto den pat âlepŋe makyeŋgire nâŋgâmai aregât heroŋe humo nâŋgâm manmai.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 — ausente —
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Akto nâŋe luâk siâŋe seŋgo palepgât den ginŋe maktân aregât keiŋe amâ hin.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Seŋgo palep amâ Anutuŋe damunyeŋe akbiapgât den dopŋe makyeŋgiman. Akto dâwân mesokto ge yiep are amâ den maktere bo nâŋgâmbiâ ainâk Bâleŋe Amboŋande dowâk togom den âlepŋe biwiyeŋân gewop dâm den pat are kondo bo akmap. Hain are.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Dâ seŋgo bikŋe hân kât kâlegen ge yiepgât maktân are amâ luâkŋe hin akmai. Den pat âlepŋe maktere âlepŋe nâŋgâm manmai. Akto ire amâ âlepŋe dâm heroŋe akmâ getek mem manmai.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Dâ den biwiyeŋân bo gem heŋgemgoep aregât getek manmâ umatŋe siâŋe me nâŋgât dengât Anutugât gasa togombiân hamep akmâ den are hepunbai.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Dâ koaŋe hele hewukŋe kândârâŋân yiep ain palep hân aregât dopŋe amâ luâk âmbâle hin akmai. Luâk âmbâle den makyeŋgire are nâŋgâm kinmâ hin dâmai, “Den ire lokowaen.” dâmai âmâ benŋe sikumgât me puligât me hâkgât ukenŋe aregât nâŋgâm han lâuwâ akbiâ sikumŋe kambiamyeŋe oloŋdo den âlepŋe hepunmâ sikum aregâlâk nâŋgâmai. Hain nâŋgâm agak meme âlepŋe bo akmâ bunŋe bo akmai.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Dâ hân âlepŋân palep hân aregât dop amâ luâkŋe hin akmai. Yâk âmâ den pat âlepŋe nâŋgâm kotgâm heŋgemgom mem manmâ agak meme âlepŋe bunŋe akmai. Dâ bikŋande âmâ hain akmâ agak meme âlepŋe dondâ akmai. Den dopŋe maktân aregât keiŋe amâ hain.” dâep.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Akto Yesuŋe den dopŋe siâ hin makyeŋgiep, “Himbimân manmap yâkŋe damunyeŋe akbiap aregât den dopŋe hin. Luâk siâŋe seŋgo alekŋe mem âiângen arim kâmelep.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Hain kâmeto bo akto emetŋân âgâmbo emet dâgâep. Emet dâgâmbo ainâk hârok asiŋ yembiâ âmâ gasaŋe togom seŋgo kâit aregât alekŋe mem togom seŋgo hutŋân kâmelep.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Hain akmâ arimbo hilâm siân amâ seŋgo kâmŋe gambo bunŋe miawakto seŋgo kâit bunŋe bo are âkâ pâtkoep.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Pâtkombo luâk aregât hoŋ bawalupŋe arekŋe humoyeŋe hin magaŋi, “Apo, seŋgo alekŋe kâmelen aregât gain gain seŋgo kâit dondâ hutŋân pâtkoâp?” dâyi.
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Hain dâmbiâ kalam amboŋe arekŋe hin makyeŋgiep, “Maktâi amâ nâŋgât gasa siâŋe togom seŋgo kâit kalep.” dâep. Hain dâmbo âi luâklupŋande hin magaŋi, “Akto gain gain nâŋgât? Nenŋe ari seŋgo kâit are hindâne me?” dâyi.
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Hain dâmbiâ hin makyeŋgiep, “Hain bo. Hepunŋet. Ageine mesokmâ koaŋe âlepŋe hindâ yekbâi.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Gârâmâ hepunbiâ hain yendo titnan bunŋe miawakto âlepŋe ainâk ire seŋgo, ire bo dâm nâŋgâm kepilâwai. Aregât hâre hâre luâklupne hin makyeŋgiwian, Arim hele wan bunŋe bo are hindâm dâgâm mendugum kâlâwânâk panbiâ oâk. Dâ seŋgo bunŋe olop are orem nâŋgât sot emetŋân menduguwei. Hain dâwian.” dâm makyeŋgiep.”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yesuŋe den dopŋe siâ hin dâm makyeŋgiep, “Himbimân manmap yâkŋe damunyeŋe akbiap aregât den dopŋe hin. Lâwin koaŋe siâ kotŋe wesem are âi luâk siâŋe koaŋe are mem arim ikiŋe kalamŋân kâmelep.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Koaŋe amâ bâlensiâ dondâ. Dâ pâtkom âmâ humo akmâ lâwin siânba are hârok ewangiyekmap. Hain akmâ lâwin humo akto lâutŋe togom bât bâtŋân panmai.” dâep.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Hain makyeŋgim benŋe den dopŋe siâ hin dâm makyeŋgiep, “Anutuŋe damunyeŋe akberâm aktâp amâ kâtembe dop hinare. Âmbâle siâŋe kâtembe bâlensiâ mem hamân golaŋgoep. Akto kâtembe bâlensiâ arekŋe ham hârok mâŋgimbo ukenŋe agep.” dâep.
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Yesuŋe hain dâm den dopŋânâk luâk âmbâle togoyi are makyeŋgiep. Dâ den miapŋân amâ bo makyeŋgiep.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Akto den dopŋe siâ makyeŋgiep amâ ulikŋân propete siâŋe kulemgoep are bunŋe miawagep hin kulemgoep, “Nâŋe den ginŋeâk hârok makyeŋgiwian. Akto wan me wan Anutuŋe ulikŋânbak heambukto yem âgâep den are makmâ miawakyeŋgire nâŋgâwai.” Hain kulemgoep den are bunŋe akto Yesuŋe den ginŋeâk makyeŋgim malep.
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Akto Yesuŋe luâk âmbâle kâmot humo are hepun yekmâ emelan âgâep. Akto hoŋ bawalupŋande âgâm magaŋmâ hin dâyi, “Seŋgo kâitŋe kalam kâlegen pâtkoepgât maktât are nenâkâ keiŋe maknengimenâ nâŋgâne.” dâyi.
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Hain dâmbiâ Yesuŋe den ginŋe aregât keiŋe hin makyeŋgiep, “Luâk seŋgo alekŋe kâmelep amâ luâk akmâ geân nâ.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Dâ kalam amâ kepia hârok. Dâ seŋgo koaŋe âlepŋe amâ luâk âmbâle Anutuŋe damunyeŋe akberâm aktâp are. Dâ hele bâleŋe amâ Bâleŋe Amboŋaet luâk âmbâle.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Dâ gasaŋe togom kalam kâlegen hele bâleŋe koaŋe kâmelepgât maktân amâ Hiaŋgi Amboŋe yâk. Dâ kalamân sot bunŋe memegât maktân amâ hâmbâi sop humoân miawakbiap aregât maktân. Dâ are âmâ aŋeloŋe mendugum kâlâwân ombaigât maktân amâ hâmbâi dop hainâk hân himbim bo akbiandat sop ain miawakbiap.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Dâ hele bâleŋe hindâm kâlâwân ombaigât maktân amâ dop hainâk hâmbâi miawakbiap.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Amâ luâk akmâ geân nâŋe aŋelolupne huŋgun yeŋgire wan me wanŋe luâk biwiyeŋe mem bâlimap are akto luâk agak meme bâleŋe akmai are oloŋyekmâ kâlâwân panyekbiâ gewai.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Gem indem hâk hilâlâm humo nâŋgâm elewetyeŋe igim kinmâ manbai.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Akto sop ain luâk âmbâle agak meme âlepŋeâk akmâ manmai are âmâ Eweyeŋaet dewunŋân dewutâ dewunŋe hinare akmâ pagalem kinbai. Gârâmâ ye den ire biwiyeŋân katmâ nâŋgâm manbei.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Akto Anutuŋe damunyeŋe akberâm aktâp are âmâ luâk siâŋe tâwât dewunŋe kalam kâlegen heambukto yiep hainare. Akto luâk siâŋe tâwât dewunŋe are ekmâ benŋe yâkâ hainâk lâuwâŋe heambugep. Hain akmâ aregât mâruŋe dondâ akmâ wan me wan mem arimbo luâk bikŋande puligoyekbiâ puli are mem arim tâwât dewunŋe egep are memberâm kalam are puligoep.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Anutuŋe damunyeŋe akberâm aktâp are âmâ sikum luâk siâŋe kune âlep âlepgât undâgâtmap hainare.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Luâk arekŋe kune siâ âlep âlepŋe dondâ ekmâ âmâ ikiŋandeân siâ siâ mem arim yeŋgimbo puli waŋbiâ puli arekŋe kune delem are puligoep.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Akto siâ gai hainâk Anutuŋe damunyeŋe akberâm aktâp amâ hin. Âi luâk bikŋande ŋalu ŋalu panbiâ haru kâlegen gembo iŋan bâleŋe âlepŋe hârok oloŋyegi.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Oloŋyekbiâ pikbiâ ginŋângen oloŋbiâ giep. Hain akmâ iŋan âlepŋe âmâ kepilâmbiâ kondo siân giep. Dâ iŋan bâleŋe amâ pali.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Hainâgâk hâmbâi himbim hân ire bo akbiap sop ain âkâ hainâk akbai. Aŋeloŋe gem luâk bâleŋe luâk âlepŋe yeŋgât hutyeŋe tete manmai are mem kepilâ yekbai.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Hain akmâ kâlâp humo om yemap ain panyekbai. Akto sop ain âmâ hâk hilâlâm nâŋgâm elewetyeŋe igim indem kamboŋmâ yembai.” dâep.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Akto Yesuŋe aiyeŋgum hin dâep, “Den keiŋe hârok makyeŋgiân are âlepŋe nâŋgâi me bo?” dâmbo, “Âlepŋe nâŋgâen.” dâyi.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Akto hin makyeŋgiep, “Mosegât den tâmbâŋe makmâ hulaŋmai areyeŋgâlân gâtŋe siâ himbimân manmap yâkŋe damunyeŋe akbiapgât keiŋe makyeŋgire nâŋgâmap âmâ hin akmap. Itoânba sikum tâwât irakŋe akto wan tâmbâŋe lândem katmap.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesuŋe den ginŋe are hârok makmâ metem hân are hepulep.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Hepunmâ ikiŋe kepiaŋân arim den emetŋe âgâm den pat âlepŋe makyeŋgiep. Hain akto luâk âmbâle arekŋe otneyeŋe arimbo sân sân mem hin dâyi, “Luâk ire amâ niŋande hekalaŋdo nâŋgâ nâŋgâŋe miawagaŋmap akto kulem keiŋe keiŋe mendo miawakmap?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Imâ nengâlân gâtŋe, eweŋe Yosepe emet ketugu ketugu âi meminep akto memeŋe amâ ingâtŋe Maria are akto emilupŋe amâ Yakobo siâ akto Yosepe akto Simoŋ siâ akto Yudasi
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 akto garilupŋe amâ in mandâi aregât yâk siâ me siâ hârok are yâgâtenba mem miap palep?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 dâm nâŋgâmbiâ bâliep. Hain akbiâ Yesuŋe hin makyeŋgiep, “Anutugât Propete siâŋe hân siân siân arim makyeŋgimbo denŋe nâŋgâm heŋgemgomai. Dâ ikiŋe kepiaŋân âgâm makyeŋgimbo âmâ hâkâŋ akmâ hamiaŋmai.” dâep.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Hain dâm kepia ambolupŋande biwiyeŋe yâkgâlân bo katmâ âmâ hâkâŋ agi aregât yâk yeŋgâlân gâtŋe konok konok mem heŋgem yeŋguep.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.