Gênesis 41
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs ARIB
1 Theghathegha umboiwo vama thɨko na e ghereiye amba Pero i ghenelolo ghenelolo regha. E gheneloloko tɨne va i ndeghathɨ e Walaghɨta Nael ghadidiye.
1 Passados dois anos inteiros, Faraó sonhou que estava em pé junto ao rio Nilo;
2 E mbaŋako iyako burumwaka umbopirɨ, ghanjitabo vondɨvondɨ na riwanji vunevune, thɨ raka voroma e walaghɨtako tɨne kaero thiya ghana nana gheko.
2 e eis que subiam do rio sete vacas, formosas à vista e gordas de carne, e pastavam no carriçal.
3 E ghereinji mbowo burumwaka umbopirɨva thɨ raka voro e walaghɨtako tɨne, ghanji tabo i nja na mbe ŋgaŋgainji eŋge. Thɨ raka mena na thɨ ndeghathɨ burumwakama vavanama evasiwanji e walaghɨtako ghadidiye.
3 Após elas subiam do rio outras sete vacas, feias à vista e magras de carne; e paravam junto às outras vacas à beira do Nilo.
4 Kaero burumwakama iya ŋgaŋgainjima eŋge thɨ ghanɨŋgiya burumwakama ghanjitaboma vondɨvondɨ. Amba Pero i thuweiru.
4 E as vacas feias à vista e magras de carne devoravam as sete formosas à vista e gordas. Então Faraó acordou.
5 Injana mbowo i ghenava na tembe i ghenelolova. E tɨne i thuwe iyake: Wit siŋwepirɨ, ghanjiyamoyamo i thovuye moli na wokɨninji mbe regha eŋge.
5 Depois dormiu e tornou a sonhar; e eis que brotavam dum mesmo pé sete espigas cheias e boas.
6 Iyako e ghereiye wit siŋwepirɨ mbe thɨ thɨnɨ raŋgiyava — wakɨniye mbe nasiye na ndewendewe i mena e boimako i ŋambwa ndamwandamwaeko.
6 Após elas brotavam sete espigas miúdas e queimadas do vento oriental;
7 Witɨko wakɨniyeko nanasiye thɨ mbanɨvoŋguŋgiya witɨma ghanjitaboma i thovuye na siŋwe laghɨlaghɨye. Amba Pero i thuweiruva na e mbaŋako iyako i ghareghare me ghenelolo.
7 e as espigas miúdas devoravam as sete espigas grandes e cheias. Então Faraó acordou, e eis que era um sonho.
8 Ighɨviya Pero ghayamoyamo maa i warari mun. Kaero i variye utu weŋgiya thavala manɨyeto na rathimbathimba Ijipt e tɨne na thɨ raka menawe. Pero i utugiya le gheneloloma weŋgi, ko iyemaeŋge maa tembe reghava valɨkaiwae i vaghɨlewe.
8 Pela manhã o seu espírito estava perturbado; pelo que mandou chamar todos os adivinhadores do Egito, e todos os seus sábios. Faraó contou-lhes os seus sonhos, mas não havia quem lhos interpretasse. Estavam no cárcere da casa de seu senhor, dizendo vossos semblantes tão tristes hoje?
9 Amba kiŋɨko ghawaenɨma gharavivatha i dage weya Pero iŋa, “Noroke ya renuwaŋakikiya lo tharɨ regha.
9 Então disse o copeiro-mor a Faraó: Das minhas faltas me lembro hoje:
10 Va mbaŋa regha gharen i gaithɨ wanaime weiŋgu raŋambuŋambuma, iwaeŋge u bigi ruwoime e thiyo ghan ragatɨgatɨma lenji randeviva ele ŋgolo.
10 Faraó estava muito indignado contra os seus servos, e entregou-me à prisão na casa do capitão da guarda, a mim e ao padeiro chefe.
11 Gougou regha mbe thamaghewoko vara wo ghenelolo, na lama gheneloloko vambe tomethi ghanjirumwaru.
11 Então tivemos um sonho na mesma noite, eu e ele, e cada sonho com sua própria interpretação.
12 Amala regha tabwagha va ina gheko. Iye Hibru loloniye, ghanɨragatɨgatɨna lenji randeviva va le rakakaiwo. Va wo utugiyawa lama gheneloloko na i vaghɨla ghanjirumwaruko weime.
12 Estava ali conosco um moço hebreu, servo do capitão da guarda, e contamos-lhe os sonhos, e ele interpretou os nossos sonhos, a cada um interpretou conforme o seu sonho.
13 Bigibigiko wolaghɨye va i mboromboro ŋgoreiya va le varumwaruko weime. Ghino u vaŋgu njoghaŋgo e wo kaiwoko na wouko uŋa na thɨ kiten numwe na thɨ wovakwate riwae e umbwa.”
13 E conforme a sua interpretação, assim mesmo aconteceu: eu fui restituído ao meu cargo, e ele foi enforcado.
14 Pero i variya utu Josep kaiwae na mbema ghenji na nɨmanji eŋge vethɨ vaŋguraŋgiya e thiyoko tɨne. Ve kwe ghabathɨ na i njimbo kwama thovuye, kaero i wa ve ndeghathɨ Pero e marae.
14 Então Faraó mandou chamar a José, e o fizeram sair apressadamente da masmorra. Ele se barbeou, mudou de roupa e apresentou-se a Faraó.
15 Pero i dagewe iŋa, “Mendava ya ghenelola ghenelolo regha, na maa lolo regha i vaghɨle. Ko iyemaeŋge mendava ya loŋwevaidi ghen valɨkaiwan u vaghɨleŋgi ghenelolo ghanjirumwaru, iya kaiwae ma variye utu kaiwan.”
15 Disse Faraó a José: Eu tive um sonho e não há quem o interprete. Mas de ti ouvi dizer que, ouvindo contar um sonho, podes interpretá-lo.
16 Josep i gonjoghawe iŋa, “Ghino maa valɨkaiwaŋgu ya vakatha, ko iyemaeŋge Loi ne i giya vaghɨle thovuye e ghen.”
16 Respondeu José a Faraó: Isso não está em mim, mas Deus é que dará uma resposta de paz a Faraó.
17 Amba Pero i dagewe iŋa, “Elo gheneloloko tɨne va ya ndeghathɨ e walaghɨta Nael ghadidiye,
17 Então disse Faraó a José: Em meu sonho eu estava em pé à beira do rio Nilo,
18 na e mbaŋako iyako burumwaka umbopirɨ, ghanjitabo vondɨvondɨ na riwanji vunevune, thɨ rakavoroma e walaghɨtako tɨne na thiya ghana nana gheko.
18 e subiam do rio sete vacas gordas e formosas à vista, e pastavam entre os juncos.
19 E ghereinji mbowo burumwaka umbopirɨva thɨ raka voroma e walaghɨtako tɨne, ghanjitabo i nja na mbe ŋgaŋgainji eŋge. Maa tembe mbaŋa reghava ya thuweŋgiya burumwaka ghanjiyamoyamo raitharɨ moli ŋgoreiyako Ijipt laghɨyeko e tɨne.
19 Após elas subiam outras sete vacas, fracas, muito feias à vista e magras de carne, tão feias quais nunca vi em toda terra do Egito.
20 Burumwakama ŋgaŋgainjima eŋge thɨ ghanɨŋgiya burumwakama umbopirɨma iya ghanjitaboma vondɨvondɨ iya methɨ rakavorokaima.
20 As vacas magras e feias devoravam as primeiras sete vacas gordas.
21 Ko iyemaeŋge othembe thɨ ghanɨŋgiya vavanako ghanjitaboko mbe ŋgoreiye vara iyako. E ghereiye amba ya thuweiru.”
21 Mas depois de as terem consumido, não se podia reconhecer que as houvessem consumido; a sua aparência era tão feia como no princípio. Então acordei.
22 “Kaero ya gheneva. Na injana mbowo ya ghenelolova. E gheneloloko iyako ya thuwe wit siŋwepirɨ ghanjiyamoyamo i thovuye moli na wakɨninji mbe regha eŋge.
22 Depois vi, em meu sonho, que de um mesmo pé subiam sete espigas cheias e boas.
23 Iyako e ghereiye wit siŋwepirɨ mbowo thɨ thɨnɨ raŋgiyava — wakɨniye me nasiye na ndewendewe i mena e boimako i ŋambwa ndamwandamwaeko.
23 Após elas brotavam sete espigas secas, miúdas e queimadas do vento oriental.
24 Witɨko wokɨninjiko nasiye thɨ mbanɨvoŋguŋgiya witɨma ghanjitaboma i thovuye na siŋwe laghɨlaghɨye. Ma utugiya weŋgiya thavala manɨyetoŋgi, ko iyemaeŋge maa tembe reghava valɨkaiwae i vamanjamanjalaŋa e ghino.”
24 As sete espigas miúdas devoravam as sete espigas boas. Contei-o aos magos, mas não houve quem o interpretasse.
25 Amba Josep i dage weya Pero iŋa, “Pero, len ghenelolona theghewona ghanjirumwaru mbe regha eŋge. Loi me vatomwe ghen budakai ne i vakatha.
25 Então disse José a Faraó: O sonho de Faraó é um só. O que Deus há de fazer, notificou-o a Faraó.
26 Iya burumwakana umbopirɨna ghanjitabo vondɨvondɨ, iyana theghathegha umbopirɨ. Na iya witɨna siŋwe laghɨlaghɨyena na thɨ thovuyena tembe theghathegha umbopirɨva; na ghanjirumwaru mbe regha eŋge.
26 As sete vacas boas são sete anos, e as sete espigas boas também são sete anos; o sonho é um só.
27 Iya burumwakana umbopirɨna na ŋgaŋgainjina eŋge na thɨ rakavoro muyaina na witɨna siŋwepirɨ wakɨninji mbe nasiye na uneune mbe nanasiye — iya ndewendewe i mena e boimako i ŋambu ndamwandamwaena — iyana theghathegha umbopirɨ ne vunuvu ghambaŋa.”
27 As sete vacas magras e feias que subiam após as primeiras, são sete anos, como as sete espigas miúdas e queimadas do vento oriental: são sete anos de fome.
28 “Ŋgora kaero ma utuma e ghen. Loi kaero me vatomwe e ghen budakaiya ne i vakatha.
28 Esta é a palavra que eu disse a Faraó: o que Deus há de fazer mostro-o a Faraó.
29 Theghathegha umbopirɨ e tɨne madi ne ghambaŋa Ijipt laghɨyeke e tɨne.
29 Vêm sete anos de grande fartura em toda terra do Egito.
30 Ko iyemaeŋge ne e ghereiye theghathegha umbopirɨ vunuvu ghambaŋa. Madi ghatheghathegha nevole gharerenuwaŋa i ghawe gharɨgharɨ e nuwanji, kaiwae vunuvuko mbema ne i vakowana vara vanautumako laghɨye.
30 Depois deles levantar-se-ão sete anos de fome, e toda aquela fartura será esquecida na terra do Egito, e a fome consumirá a terra.
31 Madima ghambaŋa nevole thɨ renuwaŋa vaghalawe moli, kaiwae vunuvuko iya e ghereiyeko mbema ne i tharɨ moli vara.
31 Não será conhecida a abundância na terra, por causa daquela fome que seguirá; porquanto será gravíssima.
32 Ghenelolona theghewo rɨghe kaiwae Loi nuwaiya hu ghareghare iyake ne i yomara, na ne i vakatha, maiya vara kenɨ.”
32 Ora, se o sonho foi duplicado a Faraó, é porque esta coisa é determinada por Deus, e ele brevemente a fará.
33 “Iya kaiwae e mbaŋake iyake, Kiŋ Pero, u tuthiya amala regha nuwae i goi na i thimba, na u vaŋgurawe i mbaroŋa Ijipt laghɨyeke.
33 Portanto, proveja-se agora Faraó de um homem entendido e sábio, e o ponha sobre a terra do Egito.
34 Na tembe u tuthiŋgiva giyagiya vavanava na thɨ mbana wit weŋgiya gharɨgharɨ Ijipt laghɨyeke e tɨne mbaŋa madiko ghatheghathegha umbopirɨ e tɨnenji. Wone thɨ wabwi na wabwilima witɨko na thɨ mbana wabura weŋgiya gharɨgharɨko na thɨ mban ghaghathɨ.
34 Faça isto Faraó: nomeie administradores sobre a terra, que tomem a quinta parte dos produtos da terra do Egito nos sete anos de fartura;
35 Ne u giya giyagiyako ghanjimbaro na thɨ mbanɨ vatha ghanɨŋgako madiko e ghatheghathegha tɨnenji iya i menamenako. Ghen e idan thɨ vathe wit e ghanjiŋgoloŋgolo e ghembaghemba regha na regha tɨne na mbe maranjiwe vara.
35 e ajuntem eles todo o mantimento destes bons anos que vêm, e amontoem trigo debaixo da mão de Faraó, para mantimento nas cidades e o guardem;
36 Ghanɨŋgako iyako mbala i tabona thaŋwethaŋwe unmariye vanautumake kaiwae. Iyako ne ra vakaiwoŋa vunuvuko ghatheghathegha umbopirɨ e tɨne iya ne i ŋge Ijipt laghɨyeke. E kamwathɨke iyake amba ne ma bada i gaboŋgiya gharɨgharɨ.”
36 assim será o mantimento para provimento da terra, para os sete anos de fome, que haverá na terra do Egito; para que a terra não pereça de fome.
37 Renuwaŋako iyako ghathuwathuwa i thovuye weya Pero na le rakakaiwoko wolaghɨye.
37 Esse parecer foi bom aos olhos de Faraó, e aos olhos de todos os seus servos.
38 Kaero Pero i vaitoŋgi iŋa, “Thare valɨkaiwae ne ra vaidiya lolo regha ŋgoreiya amalake iyake, iya Loi uneke inawe?”
38 Perguntou, pois, Faraó a seus servos: Poderíamos achar um homem como este, em quem haja o espírito de Deus?
39 Amba Pero i dage weya Josep iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋge na u ghareghare iyake, maa tembe lolo reghava nuwae i goi na i thimba ŋgoreiya ghen.
39 Depois disse Faraó a José: Porquanto Deus te fez saber tudo isto, ninguém há tão entendido e sábio como tu.
40 Ne ya vaŋguraweŋge na u mbaroŋa lo vanautumake, na lo gharɨgharɨke wolaghɨye ne thɨ ghambugha len mbarona. Len mbarona le vurɨgheghe i mena mbe ghino eŋge e raberabeŋgu.”
40 Tu estarás sobre a minha casa, e por tua voz se governará todo o meu povo; somente no trono eu serei maior que tu.
41 Kaero Pero i dage weya Josep iŋa, “E mbaŋake iyake ya vaŋguraweŋge na u tabo gawana Ijipt laghɨyeke e tɨne.”
41 Disse mais Faraó a José: Vê, eu te hei posto sobre toda a terra do Egito.
42 Pero i woraŋgiya nɨmae kikiye ghae ghamba mbaroko ghanono inawe, na i worawe Josep e nɨmae kikiye. I vanjimbo e kwama thovuye moli na i wokitho numwe ghae gol.
42 E Faraó tirou da mão o seu anel-sinete e pô-lo na mão de José, vestiu-o de traje de linho fino, e lhe pôs ao pescoço um colar de ouro.
43 I yambigiya weya Josep le sariyot theghewoniye i thawe na kiŋɨko gharagatɨgatɨ thɨ raka viva e ghamwae na thɨ vakatha ghayavwatata na thɨŋa, “Hu kururuwe! Hu kururuwe!” Pero kaero i tuthiya Josep na iye i tabo gawana Ijipt laghɨyeko tɨne.
43 Ademais, fê-lo subir ao seu segundo carro, e clamavam diante dele: Ajoelhai-vos. Assim Faraó o constituiu sobre toda a terra do Egito.
44 Amba Pero i dagewe iŋa, “Ghino Pero, Ijipt lenji kiŋ, ko iyemaeŋge maa lolo regha Ijipt e tɨne ne i vakatha bigi regha ma u vatomwewe.”
44 Ainda disse Faraó a José: Eu sou Faraó; sem ti, pois, ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito.
45 Pero i rena Ijipt idaniye, Sepanat Peniya, weya Josep na i vaŋgugiya Asenat weya amalaghɨniye na levo. Elako iyako Potipa yawarumbuye, iye ghemba On lenji ravowovowo. Josep i vaghɨliya Ijipt laghɨyeko.
45 Faraó chamou a José Zafnate-Paneã, e deu-lhe por mulher Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. Depois saiu José por toda a terra do Egito.
46 Josep ghatheghathegha vama i wo ghweto mbaŋaniye i ru i kaiwo weya Pero, Ijipt lenji kiŋ. Kaiwo e tɨne i roiteta Pero na i vaghɨliya Ijipt laghɨyeko.
46 Ora, José era da idade de trinta anos, quando se apresentou a Faraó, rei do Egito. E saiu José da presença de Faraó e passou por toda a terra do Egito.
47 Madi ghatheghathegha umbopirɨ e tɨne thelauko ghanɨŋganiye i rau laghɨye moli.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu com abundância;
48 Wolaghɨyeko iyako Josep i mbanɨ vathavatha na i vathe e ghembaghembako. E ghemba regha na regha tɨne i vathe ghanɨŋga e valɨvaŋgako iyako.
48 e José ajuntou todo o mantimento dos sete anos, que houve na terra do Egito, e o guardou nas cidades; o mantimento do campo que estava ao redor de cada cidade, guardou-o dentro da mesma.
49 Witɨko va i laghɨye na i ghanagha moli maa valɨkaiwae Josep tembe i rɨghɨva ŋgoreiya kerakera e njighɨko ghadidiye.
49 Assim José ajuntou muitíssimo trigo, como a areia do mar, até que cessou de contar; porque não se podia mais contá-lo.
50 Va e mbaŋako iyako na amba muyai vunuvuko ghatheghathegha thɨ mena, Josep le ŋgaŋga vama theghewo, thɨ ghambɨ weya Asenat, Potipa yawarumbuye iye On lenji ravowovowo.
50 Antes que viesse o ano da fome, nasceram a José dois filhos, que lhe deu Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om.
51 Josep i rena nariye virɨviva idae Manase. Iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋgo ya renuwaŋa vaghalawe wo vuyowoma wolaghɨye na bwebwe le bodaboda.”
51 E chamou José ao primogênito Manassés; porque disse: Deus me fez esquecer de todo o meu trabalho, e de toda a casa de meu pai.
52 Nariye theghewoniye i rena idae Ipɨreim, na iŋa, “Kaiwae Loi i vakathaŋgo ya ghambɨ e valɨvaŋga ya vaidiya vuyowowe.”
52 Ao segundo chamou Efraim; porque disse: Deus me fez crescer na terra da minha aflição.
53 Madima ghatheghathegha umbopirɨma kaero iko vara iyake,
53 Acabaram-se, então, os sete anos de fartura que houve na terra do Egito;
54 na vunuvuma ghatheghathegha umbopirɨ i worawe rɨghe, ŋgoreiya Josep va le utuutuma. Vunuvuko iyako vambe ve wova vanautuma vavana, ko iyemaeŋge Ijipt laghɨyeko e tɨne ghanɨŋga vambe inawe.
54 e começaram a vir os sete anos de fome, como José tinha dito; e havia fome em todas as terras; porém, em toda a terra do Egito havia pão.
55 Mbaŋa Ijipt gharɨgharɨniye thɨ ghamɨnoa vunuvuko ghamɨna, vethɨ goyawaru weya Pero ghanɨŋga kaiwae. I variyeŋgi na thɨ raka weya Josep na vethɨ vakatha budakaiya ne i utuŋa weŋgi.
55 Depois toda a terra do Egito teve fome, e o povo clamou a Faraó por pão; e Faraó disse a todos os egípcios: Ide a José; o que ele vos disser, fazei.
56 Mbaŋa vunuvuko kaero i laghɨye moli na i wo vanautumako laghɨye, Josep kaero i vughɨŋgiya ghanɨŋgama ghaŋgoloŋgolo na i vakuneŋa wit weŋgiya Ijipt gharɨgharɨniye, kaiwae vunuvuko vama i vurɨgheghe moli Ijipt laghɨyeko e tɨne.
56 De modo que, havendo fome sobre toda a terra, abriu José todos os depósitos, e vendia aos egípcios; porque a fome prevaleceu na terra do Egito.
57 Gharɨgharɨ vambe thɨ rakaraka menava e yambaneke laghɨye na thɨ vamodo wit weya Josep, kaiwae vunuvuko vambe i vurɨgheghe e valɨvaŋgake wolaghɨye.
57 Também de todas as terras vinham ao Egito, para comprarem de José; porquanto a fome prevaleceu em todas as terras.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.