Lucas 6

Ticuna NT (TCA_TBL) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Rü wüxi ga ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu rü Ngechuchu rü norü ngúexü̃gümaã trigunecüwa nachopetü. Rü norü ngúexü̃gü rü inaxĩãcüma yoxocüne trigu nicãũtanü. Rü naxmẽ́xmaã nanadaxi ga trigu rü nayangṍẽtanü.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Rü ñuxre ga Parichéugü rü yema ngúexü̃güna nacagü, rü ñanagürügü: —¿Tü̱xcüü̃ ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu penabuxu i trigu? Erü ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu rü nachu̱xu na texé puracüxü̃ —ñanagürügü.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Rü Ngechuchu nanangãxü̃, rü ñanagürü: —¿Taguma ẽ́xna poperawa nüxü̃ pedau ga ṯacü na naxüxü̃ ga nuxcümaü̃cü ga ãẽ̱xgacü ga Dabí ga yexguma nataiyagu ga nüma rü natanüxü̃gü?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 —Rü Tupanapatagu naxücu rü nüxü̃ nadau ga yema pãũ ga üünexü̃ ga yexma nuxü̃. Rü yema pãũ rü nachu̱xu ga ngexerǘxemare na nangṍxü̃, rü paigücèxicatama nixĩ. Natürü Dabí nanayaxu ga yema pãũ rü nanangõ̱x, rü natanüxü̃maã rü ta nangau —ñanagürü.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Rü ñanagürü ta ga Ngechuchu: —Tupana Nane ya duü̃xü̃xü̃ ixĩcü rü namaã inacuèx i ngü̃xchigaarü ngunexü̃ —ñanagürü.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Rü to ga ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu rü Ngechuchu rü ngutaquẽ́xepataü̃gu naxücu. Rü inanaxügü ga na nangu̱xẽẽtaexü̃. Rü yéma nayexma ga wüxi ga yatü ga norü tügünewa yumécü.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Rü yema ngúexẽẽruü̃gü ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃ rü Parichéugü, rü Ngechuchuxü̃ nangugügü ngoxita ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu guma yumécüxü̃ namexẽẽ, yerü naxcèx nadaugü ga ñuxãcü norü ãẽ̱xgacügüxü̃tawa na ínaxuaxü̃güãxü̃.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Natürü nüma ga Ngechuchu rü nüxü̃ nacuèx ga yema naãẽwa nagu naxĩnüẽxü̃ ga yema yatügü. Rü yemacèx guma yumécüxü̃ ñanagürü: —¡Írüda rü nuxã ngãxü̃tanügu yachi! —ñanagürü. Rü guma yumécü rü inachi rü norü ngãxü̃tanügu nayachi.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Rü yexguma ga Ngechuchu rü nüxna naca ga yema Parichéugü rü yema mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃, rü ñanagürü nüxü̃: —¿ṯacü nixĩ i ngema mexü̃ ixüxü̃ i ngü̃xchigaarü ngunexü̃gu? ¿Rü ngema mexü̃ rü ẽ́xna chixexü̃? ¿Rü namexü̃ i na namaxẽẽxü̃ rü ẽ́xna yamáxü̃? —ñanagürü.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Rü yexguma Ngechuchu nüxü̃ nidaugüãchi ga yema duü̃xü̃gü ga yéma yexmagüxü̃. Rü guma yumécüxü̃ ñanagürü: —¡Iyanawẽ́xãchixẽẽ ya cuxmẽ́x! —ñanagürü. Rü guma yatü rü nügü inayarüwẽ́xãchimẽ́xẽxẽẽ, rü narümemẽ́x.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Natürü yema Parichéugü rü ngúexẽẽruü̃gü ga Moĩchéarü mugüwa ngu̱xẽẽtaegüxü̃, rü poraãcü nanuẽ. Rü nügü nixucu̱xẽgü na ñuxãcü tá Ngechuchuxü̃ na yamèxgüxü̃.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Rü yexguma ga Ngechuchu rü dauxchitawa, wüxi ga mèxpǘnewa naxũ na yéma yayumüxẽxü̃cèx. Rü guxü̃ ga yema chütaxü̃gu rü yéma nayumüxẽ.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Rü yexguma yangóonegu, rü Ngechuchu norü ngúexü̃gücèx naca. Rü natanüwa nayadexechi ga 12. Rü yema nixĩ ga yatügü ga Ngechuchu nüxü̃ unetagüxü̃ na tóxnamana nangegüãxü̃cèx ga norü ore.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Rü yema yatügü ga nadexü̃ rü Chimáũ ga Pedrugu nanaxüéga nixĩ ga wüxi. Rü to nixĩ ga Aü̃dré ga Chimáũ naẽneẽ, rü Chaü̃tiágu rü Cuáü̃, rü Piripi, rü Baturumé,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 rü Mateu, rü Tumachi, rü Chaü̃tiágu ga Arupéu nane rü Chimáũ ga iporaãẽcüücü,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 rü Yuda ga Chaü̃tiágueneẽ, rü Yuda Icariúte ga yixcama Ngechuchuxü̃ íxuaxü̃xü̃ naẽchita.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Rü Ngechuchu rü yema yatügü ga nadexü̃maã ínarüxĩgü nawa ga guma mèxpǘne. Rü wüxi ga nachica ga ínametachinüãnexü̃wa nayachaxãchitanü. Rü yéma nayexmagü ga muxü̃ma ga duü̃xü̃gü ga guxü̃ ga Yudéaanewa ne ĩxü̃, rü Yerucharéü̃wa ne ĩxü̃, rü taxtü ga taxü̃ãnacüwa ga Chidã́ũwa rü Tiruwa ne ĩxü̃. Rü yéma naxĩ yerü Ngechuchuxü̃ naxĩnüẽchaü̃, rü nanaxwèxegü ga Ngechuchu na nameẽxẽẽxü̃ ga norü ḏaawegüwa.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Rü yema duü̃xü̃gü ga chixexü̃ ga naãẽ nawa yexmagüxü̃ rü ta naxcèx nitaanegü.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Rü guxü̃ma ga duü̃xü̃gü rü Ngechuchuxü̃ ningõgügüchaü̃, yerü norü poramaã nanameẽxẽẽ.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Rü yexguma Ngechuchu rü norü ngúexü̃güxü̃ nadawenü, rü ñanagürü nüxü̃: —¡Petaãẽgü i pema ya ingearü ngẽmaxü̃ã̱xgüxe! Rü Tupana ãẽ̱xgacü íixĩxü̃wa rü pema rü tá ta pexãchica.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 —¡Rü petaãẽgü i pema i ñu̱xma taiyaexe! ¡Rü tá meãma pingãxcharaü̃gü! ¡Rü petaãẽgü i pema i ñu̱xma auxexe! Rü yixcama rü tá pecugüe.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 —¡Rü petaãẽgü i pema i ngẽxguma duü̃xü̃gü pexchi aiegu, rü pexü̃ ínawoü̱̃xgu, rü ṯacü pemaã yaxugüegu, rü chaugagu chixri pechiga yadexagügu!
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 —Rü ngẽxguma ngẽma pexü̃ üpetügu, rü ¡petaãẽgüama rü tama pexoegaãẽgü! Erü daxũguxü̃ i naãnewa rü tá penayauxgü i wüxi i perü ãmare i mexẽchixü̃. Rü dücax, ñaã duü̃xü̃gü i ñu̱xma pexchi aiexü̃ãrü o̱xigü rü yexgumarüü̃ ta nixĩ ga naxchi na naxaiexü̃ ga nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 —Natürü wüxi i ngechaü̃ tá nixĩ i pexcèx i pema ya muãrü ngẽmaxü̃ã̱xgüxe erü núma ñoma i naãnewa rü marü petaãẽgü.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 —Rü wüxi i ngechaü̃ tá nixĩ i pexcèx i pema ya marü ingaxcharaü̃güxe erü tá petaiyae. Rü wüxi i ngechaü̃ tá nixĩ i pexcèx i pema i ñu̱xma marü cugüexe, erü yixcama rü perü ngechaü̃maã tá pexauxe.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 —Rü wüxi i ngechaü̃ tá nixĩ i pexcèx i ngẽxguma guxü̃ma i duü̃xü̃gü pexü̃ icuèxüü̃gügu. Erü ngẽma duü̃xü̃gü i ñu̱xma pexü̃ icuèxüü̃güxü̃ãrü o̱xigü rü yexgumarüü̃ nüxü̃ nicuèxüü̃gü ga nuxcümaü̃güxü̃ ga orearü uruü̃güneta.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 —Natürü pema i ñu̱xma na choxü̃ pexĩnüẽxü̃ rü pemaã nüxü̃ chixu rü: —¡Nüxü̃ pengechaü̃ i ngema pemaã rüxuwanügüxü̃! ¡Rü meã nüxü̃ perüngü̃xẽẽ̱x i ngẽma pexchi aiexü̃!
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 —¡Rü meã nachiga pidexagü rü naxcèx ípeca i Tupanaãrü ngü̃xẽẽ naxcèx i ngẽma pemaã guxchigagüxü̃! ¡Rü naxcèx peyumüxẽgü i ngẽma chixri pechigamaã idexagüxü̃!
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 —Rü ngẽxguma texé cumaã nuxgu rü cuxü̃ tapechiwegu rü name nixĩ i tama cuxütanü ega woo curü tochiwewa rü ta cuxü̃ tapechiwegu. Rü ngẽxguma texé cuxü̃ napuarü gáuxü̃chiruã̱xgu, rü name nixĩ i tüxü̃ cungechaü̃ãma ega woo curü daxũ rü ta cuxna tanapuxgu.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 —¡Rü tüxna naxã ya texé ya curü ngẽmaxü̃cèx íc̱axe! Rü ngẽxguma texé curü ngẽmaxü̃ cuxna napuxgu, rü tama name i naxcèx cungema.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 —Rü ngẽma mexü̃ i pema penaxwèxexü̃ na togü pemaã naxüxü̃, rü name nixĩ i pema rü ta ngẽmaãcü mexü̃ namaã pexü.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 —Rü ngẽxguma pema rü ngẽma duü̃xü̃gü i pexü̃ ngechaü̃xü̃xü̃xĩcatama pengechaü̃gu, rü ¿ṯacüwa namexü̃ i ngẽma? Erü ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ rü ngẽmaãcü nanaxügü.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 —Rü ngẽxguma ngẽma duü̃xü̃gü i cuxü̃ rüngü̃xẽẽxü̃xü̃xĩcatama curüngü̃xẽẽgu, rü ¿ṯacüwa namexü̃ i ngẽma? Erü ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ rü ngẽmaãcü nanaxügü.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 —Rü ngẽxguma ngẽma duü̃xü̃gü i ixããrü dĩẽruã́xü̃naxĩcatama cunaxãxgu i curü dĩẽru, rü ¿ṯacüwa namexü̃ i ngẽma? Erü ngẽma duü̃xü̃gü i tama yaxõgüxü̃ rü ngẽmaãcü nanaxügü, erü nüxü̃ nacuèxgü rü tá nüxü̃́ nanataeguxẽẽ i ngẽma dĩẽru.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 —Natürü pema rü name nixĩ i nüxü̃ pengechaü̃ i ngema pemaã rüxuwanügüxü̃, rü nüxü̃ perüngü̃xẽẽ. Rü ngẽxguma ṯacücèx pexna nacaxgu, rü name nixĩ i tama pexoegaãẽãcüma nüxna penaxã ega woo nagu perüxĩnüẽgu na ngürüãchi tãũtáma pexü̃́ nataeguxẽẽãxü̃. Erü ngẽxguma ngẽmaãcü penaxü̱xgu, rü Tupana rü ngẽmaãrü yexera tá poraãcü pexü̃́ nanataeguxẽẽ, rü naxãcügü tá pixĩgü ya yima Tupana ya Poraxüchicü ya nüxü̃ rüngü̃xẽẽcü ta i ngẽma taguma moxẽ nüxna ãgüxü̃ rü ngẽma chixecümagüxü̃.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 —Rü pema rü name nixĩ i pengechaü̃w̱axegü, ngẽma Penatü ya Tupana na ngechaü̃w̱axexü̃rüü̃.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 —¡Rü taxũ i togüxü̃ pixuxü̃! Rü ngẽxguma ya Tupana rü tãxũtáma pexü̃ nixu na pechixexü̃. ¡Rü taxũ i poxcu namaã pexueguxü̃ i togü! Rü ngẽxguma ya Tupana rü tãxũtáma poxcu pemaã naxuegu. ¡Rü nüxü̃́ nüxü̃ perüngü̃mae i norü chixexü̃ i togü! Rü ngẽxguma ya Tupana rü tá pexü̃́ nüxü̃ narüngü̃ma i perü chixexü̃.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 —¡Rü togümaã pengau i perü ngemaxü̃gü! Rü ngexguma ya Tupana rü tá pexna nanaxã. Rü ñoma wüxi i choca i meãma napaxü̃rüü̃ rü meama ípoõcuxü̃rüü̃ tá Tupana pexna nanaxã. Erü ngema nguruxü̃ i namaã cumücüna cuxãxü̃ i curü ngemaxü̃ rü ngematama nguruxü̃maã tá Tupana cuxna nanaxã —ñanagürü.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Rü Ngechuchu rü ñaã cuèxruü̃ norü ngúexü̃gümaã nixu, rü ñanagürü: —¿Ñuxãcü i wüxi i ngexetüxü̃ rü to i ngexetüxü̃xü̃ namaxü̃ nacuèxẽẽxü̃? Erü ngẽma taxre i ngexetüxü̃ rü wüxi i ãxmaxü̃gu tá nügümaã nayayicu.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 —Rü taxuü̃ma i ngúexü̃ rü norü ngúexẽẽruü̃xü̃ narüyexera. Natürü ngexguma meã nangu̱xgu rü tá naxrüxü̃ nixĩ ya norü ngúexẽẽruü̃.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 —¿Rü tü̱xcüü̃ nachiga quidexa i cumücü naxcèx i ngẽma íraxü̃ i chixexü̃ i naxüxü̃ natürü tama cugütama cungugü naxcèx i ngẽma chixexü̃ i taxü̃ i cuxüxü̃?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 —Rü ngẽxguma tama nüxna cucuèxãchigu i ngẽma chixexü̃ i taxü̃ i cumatama cuxüxü̃, rü ¿ñuxũcürüwa i nagu curüxĩnüxü̃ na cunamexẽẽxü̃ i ngẽma cumücüarü chixexü̃ i íraxü̃? Pa Duü̃xü̃ i Meã Maxnetaxü̃x, name nixĩ i cuxira nüxü̃ curüxo i ngẽma chixexü̃ i taxü̃ i cumatama cuxüxü̃, rü ngẽxguma tá cume na nüxü̃ curüngü̃xẽẽxü̃cèx i cumücü na nüxü̃ naxoxü̃cèx i ngẽma chixexü̃ i íraxü̃ i naxüxü̃.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 —Nataxuma i nanetü i mexü̃ i chixearü oóxü̃. Rü nataxuma i nanetü i chixexü̃ i meãrü oóxü̃.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 —Rü wüxichigü i nanetü rü norü owa nixĩ i nüxü̃ icuáxü̃. Rü wüxi i torawa rü taxucürüwama wüxi i ori̱x i imúxü̃ tayaxu. Rü wüxi i chuxchuxü̃wa rü taxucürüwa uba tayaxu.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 —Rü wüxi ya mecü ya yatü rü mexü̃ i orexü̃ nixu, erü naãẽwa rü aixcüma mexü̃gu narüxĩnü. Natürü wüxi i yatü i chixecümaxü̃ rü chixexü̃ i orexü̃ nixu, erü chixexü̃gu narüxĩnü. Rü ngẽma naãẽwa ngexmaxü̃ i chixexü̃ nixĩ i nüxü̃ yaxuxü̃.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 —¿Tü̱xcüü̃ i pema rü: “Pa Torü Corix” ñaperügü choxü̃, natürü tama penaxü i ngẽma pemaã nüxü̃ chixuxü̃?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 —Rü ñu̱xma tá pemaã nüxü̃ chixu na ñuxãcü tiĩxü̃ ya yíxema chowe rüxũxẽ rü choxü̃ ĩnüxẽ rü naxǘxe i ngẽma tümamaã nüxü̃ chixuxü̃.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 —Rü tüma rü wüxi ga yatü ga üpatacü rü yamèxmaü̃cü ga norü caxta ñu̱xmata nutawa nangucürüü̃ tixĩ. Rü yexguma namèxgu ga taxtü rü yabaixü̃gu ga napata, rü woo ga na naporaü̃chiüxü̃, rü tama niwèxtaü̃, yerü meãma inapugüarü caxtaã̱x ga guma ĩ.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 —Natürü yíxema nüxü̃ ĩnümarexe i chorü ore natürü tama naxǘxe i ngẽma tümamaã nüxü̃ chixuxü̃, rü wüxi ga yatü ga naxnücüétügumare üpatacürüü̃ tixĩ. Rü yexguma namèxgu ga taxtü, rü nibaixü̃ ga napata, rü naporaü̃chiü. Rü niwèxtaü̃ ga napata, rü yexma nayarüxo ga guma ĩ.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.