Lucas 24
Ticuna NT (TCA_TBL) vs AAI
1 Rü pèxmamaxü̃chi ga yüxüarü ngunexü̃gu, rü yema ngecügü rü wenaxãrü naxmaü̃wa íiyadaugü. Rü yéma inangegü ga yema pumara ga yamexẽẽgüxü̃. Rü naĩgü ga ngecügü rü ta ngĩxü̃ íiyaxümücügü.
1 Sunday maraumanika baibin raiy hibogaigiwas hi’inu’in hibow hin rah yan hitit.
2 Rü yexguma yéma nangugügu, rü nüxü̃ iiyangaugü ga marü na ínaxügachixü̃ ga guma nuta ga naxmaü̃ãrü ngũxtaü̃xü̃.
2 Naatu hin rah yan hitit ana veya kabay gagamin Jesu ana hub awan hiya’afut inu’in hifururuw tit hub awan asir inu’in hi’itin.
3 Rü yexma nagu ichocu, natürü taxuü̃ma idaugü ga naxü̃ne ga Cori ga Ngechuchu.
3 Basit wanawanan hirun hin, baise Regah Jesu biyan men hitita’urimih.
4 Rü yema ngecügü rü poraãcü iḇaixãchiãẽgü, rü tama nüxü̃ icuèxgüéga ga ṯacü na naxügüxü̃. Rü ngürüãchi nüxü̃ idaugü ga taxre ga yatügü ga ngĩxü̃tagu chigüxü̃ ga poraãcü iy̱aurachirutanücüüxü̃.
4 Nati’imaim hai kasiy ra’at hibat hibinubunibun naniyan meyemeye orot rou’ab hai bonamanamarin auman sisibihimaim himatar hibat.
5 Rü yema ngecügü rü iyarümaxãchierugü, yerü poraãcü imuü̃ẽ. Rü yemacèx ga yema yatügü rü ñanagürügü ngĩxü̃: —¿Tü̱xcüü̃ nuxã yuetamaü̃gu naxcèx peyadau ya yima maxü̃cü?
5 Baibin hai bir ra’at nahimaim yumatah au babe me yan hire, baise orot rou’ab hi’uwih hio, “Kwa aisim orot yawasin isan sabuw murubin hai efanamaim kwanunuwih?
6 —Nataxuma i nuã ya Ngechuchu, erü marü wena namaxü̃. ¡Rü nüxna pecuèxãchie ga yema ore ga pemaã nüxü̃ yaxuxü̃ ga yexguma Gariréaanewa nayexmagu!
6 Iti’imaim boro men kwana’itin, i morobone misir maiye! Galilee imaim bairi kwama’am ana veya tur abisa eo i kwanotanot.
7 —Yerü pemaã nüxü̃ nixu ga ñuxãcü pecaduã̱xgüxü̃ tá na yayauxgüxü̃, rü curuchawa na yapotagüãxü̃, rü ñuxãcü tomaẽ̱xpü̱x i ngunexü̃gu tá wena na namaxü̃xü̃ —ñanagürügü ga yema yatügü.
7 ‘Orot Natun i boro hinab sabuw kakafih umahimaim hinayai, hina’onaf, naatu veya tounu ufunamaim morobone nayawas maiye.’”
8 Rü yexguma ga yema ngecügü rü nüxna icuèxãchie ga yema Ngechuchuarü ore.
8 Imaibo baibin ana tur eo nuhih taseb hinot.
9 Rü nüxna iwoegu ga yema naxmaü̃. Rü yema 11 ga Ngechuchuarü ngúexü̃gümaã nüxü̃ iyarüxugüe ga guxü̃ma ga yema nüxü̃ nadaugüxü̃. Rü guxü̃ma ga togü ga yaxõgüxü̃ ga yéma yexmagüxü̃maã rü ta nüxü̃ iyarüxugüe.
9 Naatu rahane himatabir maiye hina bar hitit. Sawar abisa’awat hi’i’itah ana bai’ufununayah nah 11 naatu bai’ufununayah afa nati baremaim hima’am auman hai tur hi’owen.
10 Rü María ga Magadácü̱̃ã̱x, rü Cuána, rü María ga Chaü̃tiágu naẽ, rü naĩgü ga ngecügü iyixĩ ga wüxigu yéma Ngechuchuarü ngúexü̃güxü̃tawa nangegücü ga yema ore.
10 Baibin iyabowat sawar hi’itah hina Jesu ana tur abarayah hai tur hio’owen wabih i Mary Magdalin, Joanna naatu Mary, James hinah naatu baibin afa auman.
11 Natürü yema ngúexü̃gücèx rü ĩnücamare nixĩ ga yema ore, rü tama ngĩxü̃́ nayaxõgüchaü̃.
11 Baise Jesu ana tur abarayah baibin hio men hitumatum, anayabin hai tur hinonowar naniyan i tamim tao kwanekwan na’atube.
12 Natürü ga Pedru rü inañaãchi, rü ínayadau ga naxmaü̃wa. Rü yexguma nagu yadaucuchigu ga naxmaü̃, rü nüxü̃ nadau ga düxruü̃gü ga wüxicüwagu na nanuxü̃. Rü poraãcü naḇaixãchiãẽ namaã ga yema ngupetüxü̃, rü ḇaixãchiãẽãcüma napatacèx nataegu.
12 Baise Peter misir nunuw in rah yan tit, hub wanawanan kwaf nuwariy faifuwawat hi’inu’in itah, basit abisa mamatar isan erebainotanot auman matabir in.
13 Rü yema ngunexü̃gutama rü taxre ga yema Ngechuchuarü ngúexü̃gü rü wüxi ga ĩãne ga Emaṹwa naxĩ. Rü norü yaxü̃ ga guma ĩãne rü 11 ga kilómetru nixĩ nüxna ga Yerucharéü̃.
13 Nati veya ta’imon Jesu ana bai’ufununayah orot rou’ab Jerusalemane hin bar merar ta wabin Emmaus imaim hitit. Jerusalem in Emmaus titit ana fofonin i 11 kilometres na’atube.
14 Rü yexguma namagu naxĩyane, rü nachigagu nidexatanü ga guxü̃ma ga yema ngupetüxü̃.
14 Baise iti orot rou’ab efamaim sawar abisa’awat himamatar isah hairi hio hidudur hinan ana veya,
15 Rü yexguma yemachigagu iyadexatanüyane, rü nümatama ga Ngechuchu rü ngürüãchi naxcèx yéma nixũ, rü natanügu nixũchigü.
15 Jesu ufuhine natit botanih bairi hita’imon hiremor hin.
16 Natürü yema ngúexü̃gü rü woo Ngechuchuxü̃ nadaugü, rü tama nüxü̃ nacuèxgüéga na Ngechuchu yiĩxü̃, yerü Tupana rü nanatoõẽgü na tama Ngechuchuxü̃ nacuèxgüxü̃cèx.
16 Naatu bairi hinan i hi’itin baise men kafa’imo hi’inan.
17 Rü yexguma ga Ngechuchu, rü yema taxre ga ngúexü̃güna naca, rü ñanagürü: —¿Ṯacüchiga nixĩ i pidexatanüxü̃ na nuxã namagu na pexĩxü̃? ¿Rü ṯacücèx nixĩ i pengechaü̃ẽxü̃? —ñanagürü.
17 Jesu ibatiyih, “Kwa abisa isan tura airi kwaidudur auman kwanan?” Naatu orot rou’ab hinutanub yah rererey yen hibat.
18 Rü wüxi ga yema ngúexü̃ ga Creopágu ãe̱gaxü̃ nanangãxü̃, rü ñanagürü: —Guxü̃ma i duü̃xü̃gü nixĩ i nüxü̃ cuáxü̃ ga yema yexwaca ngupetüxü̃ ga Yerucharéü̃wa. Rü cuma na yexma cunaxũãnechiréxü̃ rü maneca cuxicatama nixĩ i tama nüxü̃ cucuáxü̃ ga yema ngupetüxü̃ —ñanagürü.
18 Orot ta wabin Cleopas ibatiy eo, “Jerusalem wanawanan o akisimo nanawan orot, imih sawar abisa fai fur wanawanan mamatar o men iso’obamih?”
19 Rü yexguma ga nüma ga Ngechuchu rü ñanagürü: —¿Ṯacü nangupetü ga Yerucharéü̃wa? —ñanagürü. Rü nanangãxü̃gü ga yema ngúexü̃gü, rü ñanagürügü: —Poraãcü chixexü̃ nüxü̃ naxüpetü ga Ngechuchu ga Nacharétucü̱̃ã̱x. Nüma ga Ngechuchu rü Tupanaãrü orearü uruü̃ ga mecü nixĩ. Rü Tupanapẽ́xewa rü duü̃xü̃güpẽ́xewa namecüma rü nanaxü ga taxü̃ ga cuèxruü̃gü ga Tupanaãrü poramaã naxüxü̃, rü meã duü̃xü̃güxü̃ nangúexẽẽ.
19 Jesu ibatiyih, “Sawar abistan?”
20 —Natürü ga paigüarü ãẽ̱xgacügü rü tórü ãẽ̱xgacügü rü nayayauxgü. Rü Dumacü̱̃ã̱x ga ãẽ̱xgacügüna nanamugü na curuchawa yapotagüãcüma nayuxẽẽgüãxü̃cèx. Rü yemaãcü nayamèxgü.
20 Baise aki ai firis ukwarih naatu bonawiyenayah orot ukwarih hibai Roman gawan hitin, morobomih eo ibasit naatu hibai hin hi’onaf morob.
21 —Toma nüxü̃ tacuèxgu rü nüma tá nixĩ i tomaã naporaxü̃ na ínanguxuchixü̃cèx i tachiü̃ãne nüxna i Dumacü̱̃ã̱xãrü ãẽ̱xgacü. Rü ñu̱xma rü marü tomaẽ̱xpü̱x i ngunexü̃ nawena nixĩ ga na yamèxgüãxü̃.
21 Aki anotanot iti orot boro Israel sabuw baiyawasih arouw nuhifot ama’am, baise iti orot hirab momorob i veya boun tounu sawar.
22 —Natürü tama ngẽxĩcatama nixĩ, yerü ñuxre ga ngexü̃gü ga totanüxü̃ rü toxü̃ ínayaḇaixgügü. Yerü yema ngexü̃gü rü pèxmamaxü̃chi ínayadaugü ga naxmaü̃wa, rü tama nüxü̃ inayangaugü ga naxü̃ne ga guma Ngechuchu. Rü yemacèx ga yema ngexü̃gü rü toxcèx nawoegu, rü tomaã nüxü̃ nayarüxugüe ga nüxü̃ na nadaugüxü̃ ga Tupanaãrü orearü ngeruü̃gü ga daxũcü̱̃ã̱x. Rü yema daxũcü̱̃ã̱xgü rü namaã nüxü̃ nixugügü ga Ngechuchu rü na namaxü̃xü̃ —ñanagürügü.
22 Naatu baibin afa aki ai kou’ayomaim boun maraumanika hin rah yan hititit biyan hiboyouw
23 — ausente —
23 naatu himatabir hina hio, ‘Aki tounamatar ai’itih, naatu tounamatar ai tur hi’owen Jesu i morobone misir maiye.’ Iti na’at hio aki aoror sa’iri ai kasiy ra’at.
24 Rü yexguma yema ngexü̃güarü orexü̃ taxĩnüẽgu, rü ñuxre ga tomücügü rü naxmaü̃wa ínayadaugü. Rü yema ngexü̃gü nüxü̃ ixugüxü̃rüü̃ nüxü̃ inayangaugü ga naxmaü̃. Natürü tama Ngechuchuxü̃ nadaugü —ñanagürügü.
24 Basit ai kou’ayomaim sabuw afa hin rah yan hit abisa baibin hio hinowar na’atube hi’itah, baise Jesu men hi’itinimih.”
25 Rü yexguma ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxü̃: —¿Tü̱xcüü̃ tama peãẽta ipexü i pemax? ¿Rü ñuxgura tá ta ipeyaxõgüxü̃ i nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃güarü ore?
25 Imaibo Jesu iuwih eo, “Kwa i kwabikoko’aw, aisim dinab oro’orot abisa hio hikikirum men fudir rerekab kwabitumatumamih!
26 ¿Rü tama ẽ́xna nüxü̃ pecuèx ga yema ngúxü̃ tá na yangexü̃ ga Cristu naxü̃pa na daxũguxü̃ i naãnewa naxũxü̃, na nge̱ma ãẽ̱xgacü yiĩxü̃cèx? —ñanagürü.
26 Keriso iti sawar etei isah ni’akir biyan nababan saise ana aiwob maramaim narun nabi’aiwob isan men kwaso’ob?”
27 Rü yexguma inanaxügü ga namaã na nango̱xẽẽãxü̃ ga guxü̃ma ga Tupanaãrü ore ga nachiga ümatüxü̃. Rü yema Tupanaãrü ore ga Moĩché ümatüxü̃maã inanaxügü. Rü ñu̱xũchi namaã nüxü̃ nixu ga guxü̃ma ga yema Tupanaãrü ore ga nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü ümatügüxü̃.
27 Imaibo Jesu taiyuwin isan aneika Moses ana Buk kikirum imaim busuruf idudur rena God ana dinab oro’orot hai Buk hikikirum imaim tit.
28 Rü yexguma yema ĩãne ga Emaṹwa nangugügu, rü Ngechuchu rü nümaxü̃ toxnamana nügü naxũxẽẽneta.
28 Naatu bar merar hinuh hinanamaim hititit auman, Jesu bar merar ta namihibe iwa’an hi’itin.
29 Natürü ga yema ngúexü̃gü rü nüxü̃ nacèèxü̃gü na yexma naxã́ũxü̃cèx, rü ñanagürügü: —¡Nuxma toxü̃tagu nape, erü marü nayáuane, rü paxa tá nachüta! —ñanagürügü. Rü yexguma ga Ngechuchu rü nawe yexma narüxã̱ũ̱x.
29 Baise hi’otan hio, “Veya sawar naatu mar efof imih tarun bairit ta’in.” Iti na’at hio itin, basit bairi inumih hirun.
30 Rü yexguma chibücèx wüxiwa mechawa natogügu, rü Ngechuchu nanayaxu ga pãũ. Rü Tupanana moxẽ naxcèx naxã. Rü ñu̱xũchi inanabücu, rü wüxichigüna nanaxã.
30 Bay aa isan Jesu bairi himare, eof rafiy bai God ana merar yi sawar imasib itih.
31 Rü yexgumatama naãẽxü̃ nicuèxãchitanü. Rü nüxü̃ nacuèxgü na guma yiĩxü̃ ga Ngechuchu. Natürü yexgumatama ngürüãchi inayarütaxu ga nümax.
31 Imaibo hairi matah to iwa’an hi’inan, baise marta’imon na’am sa’iwa’an.
32 Rü yema taxre ga ngúexü̃gü rü nügümaã ñanagürügü: —¿Tama ẽ́xna ga itaãẽgüxü̃ ga tórü maxü̃newa ga yexguma namawa tamaã yadeaxgu rü tamaã nango̱xẽẽãgu ga Tupanaãrü ore i ümatüxü̃? —ñanagürügü.
32 Hairi himisir hio, “Efamaim tanan Buk Atamaninamaim bidudur dogorot ahayabe yiy naniyan itatam?”
33 Rü yexgumatama ga yema taxre ga ngúexü̃gü rü inaxĩãchi ga Yerucharéü̃cèx na nawoeguxü̃. Rü yexma nüxü̃ nayangau ga na ínangutaquẽ́xegüxü̃ ga yema 11 ga Ngechuchuarü ngúexü̃gü rü togü ga natanüxü̃gü.
33 Basit himisir himatabir maiye hin Jerusalem hitit, nati’imaim bai’ufununayah nah 11 naatu afa auman hiru’ay hima’am hi’itih,
34 Rü yema duü̃xü̃gü ga íngutaquẽ́xegüxü̃ rü ñanagürügü nüxü̃: —Aixcüma nixĩ i marü wena namaxü̃xü̃ ya Cori ya Ngechuchu. Rü Chimáũ ga Pedru rü marü nüxü̃ nadau —ñanagürügü.
34 hai tur hi’owen hio, “Tur anababatun Regah i morobone misir maiye Simon isan irerereb.
35 Rü yexguma ga yema taxre ga ngúexü̃gü rü ta nüxü̃ nixugügü ga yema nüxü̃ ngupetüxü̃ ga namawa, rü ñuxãcü nüxü̃ na yacuèxãchitanüxü̃ ga guma na yiĩxü̃ ga Ngechuchu ga yexguma pãũ inabücu̱xgu.
35 Orot rou’ab efamaim abisa mamatar naatu mi’itube rafiy imasib bitih ana veya’amaim matah to iwa’an hi’i’inan etei hidudur turahinah hinowar.
36 Rü yexguma yemaãcü íyadexagüyane, rü ngürüãchi norü ngãxü̃tanügu nachi ga Ngechuchu. Rü nüxü̃ narümoxẽ, rü ñanagürü: —Nuxmaẽ Pa Chorü Duü̃xü̃güx —ñanagürü.
36 Orot rou’ab iti na’atube hima hio hinonowar auman naniyan meyemeye Regah nah yan foun matar bat iuwih eo, “Tufuw isa nama.”
37 Natürü nümagü rü naḇaixãchiãẽgü, rü poraãcü namuü̃ẽ, yerü nagu naxĩnüẽgu rü wüxi ga naxchi̱xixü̃mare nadaugü.
37 Etei hi’oror, hai bir ra’at, hinotanot i yoyom mowan itinin hirouw.
38 Natürü ga Ngechuchu rü ñanagürü nüxü̃: —¿Tü̱xcüü̃ peḇaixãchiãẽgü rü tama peyaxõgü na choma chiĩxü̃?
38 Baise Jesu iuwih eo, “Aisim kwabirubir naatu aisim a not boro’ika tekakasiy?
39 —¡Dücèx, nüxü̃ pedèu̱x ya cho̱xmẽ́xgü rü chaucutügü! Rü chomatama chixĩ. ¡Rü choxü̃ pingõgü rü meã choxü̃ perüdaunü! Erü wüxi i naxchi̱xi rü tama choxü̃ pedauxü̃rüü̃ naxãmachi rü naxãxchinèxã —ñanagürü.
39 Au umau kwa’itah, naatu biyau kwabutubun finimu au rakit naniyan kwatatam, saise kwanaso’ob iti i anababatun ayu, anayabin yoyom i aurih finimih en.”
40 Rü yema ñaxguwena, rü nüxü̃ nanawẽ́x ga naxmẽ́x rü nacutü.
40 Iti ra’at eo sawar basit an uman i’obaiyih hi’itan.
41 Natürü ga yema duü̃xü̃gü rü yexguma rü ta tama nüxü̃́ nayaxõgü, yerü naḇaixãchiãẽgü rü nataãẽgü. Rü yemacèx ga Ngechuchu rü nüxna naca rü ñanagürü nüxü̃: —¿Pexü̃́ nangẽxmaxü̃ i õna i nuã? —ñanagürü.
41 Baise men kafa’imo hitumatumamih, hai kawasa ra’at hikasiy auman, basit Jesu ibatiyih, “Kwa bay urey ta kwayai inu’in?”
42 Rü yexguma nüxna nanaxãgü ga wüxi ga choxni ga iguxü̃chipẽ́xe rü wüxiweü̃ ga berure.
42 Siy baibitab finimin reban hibai hitin
43 Rü nüma ga Ngechuchu rü nanayaxu. Rü yema duü̃xü̃güpẽ́xewa nanangõ̱x.
43 naatu nahimaim bat eaan hi’itin.
44 Rü ñu̱xũchi ñanagürü nüxü̃: —Rü yema choxü̃ ngupetüxü̃ rü yema nixĩ ga pemaã nüxü̃ chixuxü̃ ga yexguma tauta chayu̱xgu rü petanüwa chayexmagu. Yerü yexguma rü pemaã nüxü̃ chixu rü ñacharügü: “Rü tá ningu i guxü̃ma i Tupanaãrü ore i chauchiga ümatüxü̃ i Wiyaegüarü poperawa, rü Moĩché ümatüxü̃ i mugüwa, rü ore i nuxcümaü̃güxü̃ ga Tupanaãrü orearü uruü̃gü ümatüxü̃wa”, ñacharügüchirẽ́x pexü̃.
44 Imaibo hai tur eowen eo, “Ayu i sawar iti isah bairit tama’ama ana veya a tur aowen. Sawar abisa ayu isau mataramih Moses ana Bukamaim, dinab hai Bukamaim na’atube Psalms imaim hio hikikirum hina hiturobe.”
45 Rü yemaãcü namaã nanango̱xẽẽ ga Tupanaãrü ore ga ümatüxü̃.
45 Imaibo hai not botawiy Buk Atamaninamaim abisa isan hio hikikirum naniyan hibai.
46 Rü ñanagürü nüxü̃: —Tupanaãrü ore i ümatüxü̃wa rü nüxü̃ nixu rü choma i Cristu rü tá chayu, rü tomaẽ̱xpü̱x i ngunexü̃gu rü tá wena chamaxü̃.
46 Naatu iuwih eo, “Abisa hio hikikirum anayabin i iti, Keriso i ni’akir biyan nababan namorob, naatu veya tounu ufunamaim boro nayawas maiye namisir.
47 —Rü yematama ore i ümatüxü̃wa nüxü̃ nixu rü tá chauégagu tá nixĩ i nüxü̃ yaxugüxü̃ i ore i mexü̃. Rü Yerucharéü̃wa tá inaxügü i ngẽma ñu̱xmatáta guxü̃ i naãnewa nangu na ngẽmaãcü duü̃xü̃gü nüxü̃ rüxoexü̃cèx i nacüma i chixexü̃ na Tupana nüxü̃́ nüxü̃ ngechaü̃xü̃cèx i norü pecadugü.
47 Saise i wabinamaim ya baikitabir naatu notawiyen ana tur Jerusalemamaim an hinayai hinabinan hinatit hinan tafaram tutufin etei hinanowar.
48 —Rü ñu̱xma rü pematama nixĩ i chorü orearü uruü̃gü, rü tá duü̃xü̃gümaã nüxü̃ pixu ga yema chauxü̃tawa nüxü̃ pedaugüxü̃ rü nüxü̃ pexĩnüẽxü̃.
48 Imih kwa abisa matamaim kwa’i’itin i kwanakubuna sabuw etei hai tur kwana’owen hinanowar.
49 —Rü dücax, choma rü pexcèx tá núma chanamu i Naãẽ i Üünexü̃ ga pexcèx nüxü̃ naxunetaxü̃ ya Chaunatü. Natürü chanaxwèxe i númatátama daa ĩãne ya Yerucharéü̃wa pengẽxmagü, ñu̱xmatáta penayauxgü i ngẽma Tupanaãẽ i Üünexü̃ i daxũwa ne ũxü̃ i tá pexü̃ poraexẽẽxü̃ —ñanagürü.
49 Jerusalemamaim kwanama ayu Tamai abisa baitimih eo’omatani marane aniyafar nare a fair kwanab.”
50 Rü yexguma ga Ngechuchu rü Yerucharéü̃ãrü toxnamana norü ngúexü̃güxü̃ nagagü, ñu̱xmata Betániããrü ngaicamana nangugü. Rü yéma norü ngúexü̃güétü nawémẽ́x, rü Tupanana naxcèx naca na nüxü̃ nangü̃xẽẽxü̃cèx.
50 Imaibo nawiyih bairi Jerusalem hihamiy hitit hin Bethany hitit, nati’imaim uman bora’ah isah yoyoban igegewasinih.
51 Rü yexguma yema ngúexü̃gücèx nayumüxẽguwena rü nüxna nixũgachi. Rü Tupana daxũguxü̃ ga naãnewa nanaga.
51 Bigegewasinih auman ihamiyih earura’ah yen in mar wanawanan run.
52 Rü nümagü ga norü ngúexü̃gü rü Ngechuchuxü̃ nicuèxüü̃gü. Rü ñu̱xũchi taãẽãcüma Yerucharéü̃cèx nawoegu.
52 Hibora’ara’ah yasisir yah awan karatan auman himatabir maiye hin Jerusalem hitit.
53 Rü guxü̃guma tupauca ga taxü̃newa naxĩĩxü̃, rü yéma Tupanaxü̃ nicuèxüü̃gü. Rü ngẽmaãcü yiĩ.
53 Nati’imaim mar etei hin Tafaror Baremaim God ana merar hiyiy naatu hibobora’ara’ah.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.