Lucas 1
Dio Wadarique (TAV) vs ARA
1 — ausente —
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 — ausente —
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Ocõo bairo cabaiyupa, cariapera: Herode, Judea macana ʉpaʉ cʉ cãni yʉteapʉre jĩcaʉ sacerdote Sacaría cawamecʉcʉ cãñupʉ. Abías maja cawamecʉti poa macacʉ cãñupʉ. Cʉ nʉmo Elisabé cawamecʉjupo. Co quena tirʉmʉpʉ macacʉ Aarón cawamecʉcʉ sacerdote ãnacʉ pãrameopʉ cãñupo.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Naa pʉgarãpʉna cañuurã cãñuparã Dio cʉ catʉjʉro. Dio Moisépʉre cʉ carotiriquere bairo caroaro cátinucuñuparã. To bairi noa maca, “Caroorã ãma,” na caĩ majiquẽjuparã.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Naa capunaa mana cãñuparã. Elisabé ʉta cãni majiquẽco cãñupo. Seeto cabʉcʉrã cãñuparã, mere.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Jĩca rʉmʉ Sacaría cʉ ya poa macana mena Dio wiipʉre sacerdote maja na cátinucuricarore bairo capaayupʉ yua.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 To cãnacã yʉtea jĩcaʉre cʉ cabejenucuñuparã Dio wii pupea cãni majuuri arʉapʉre caroa cajʉti ñuurije cajoe buje mʉgopaʉre. Ti paʉna Sacaríare cʉ cabejeyuparã, ti arʉapʉ cajʉti ñuurije cʉ joe jʉti ñuu mʉgoato ĩrã.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 To bairi caroa cajʉti ñuurijere Sacaría cʉ cajoe buje mʉgotoye camaja capãarã ti arʉa wijaropʉna Diore cajeni nʉcʉbʉgo ãñuparã.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 To cõona yua, topʉre Sacaría cʉ cajoe buje mʉgo ani paʉna cabuia ejanʉcañupʉ jĩcaʉ ángel Dio tʉ macacʉ, cʉ cajoe buje mʉgo ani cajawa cariape nʉgoa tʉ macare.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Topʉ cʉ cabau ejanʉcaro tʉjʉʉ Sacaría maca cʉ catʉjʉ uwi acʉacoajupʉ.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 To bairo cʉ cabairo cʉ tʉjʉʉ ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Dio tʉ macacʉ maca:
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 — ausente —
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 — ausente —
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 —To bairi mʉ macʉ Israel macanare Dio ye quetire na buiori capãarã na Ʉpaʉ Diore na api nʉcʉbʉgoo joroque na átigʉmi moquena.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Cristo mari Ʉpaʉ jʉgoye buio majio jʉgoyeyeri majocʉ anigʉmi. Elías cawamecʉcʉ Dio ye quetire cabuioricʉ tirʉmʉpʉ macacʉ Dio Espíritu Santo cʉ catutuarije mena cabuionucuñupi. Cʉ ãnacʉ cʉ cabuio ocabʉtiricarore bairona buio ocabʉtigʉmi mʉ macʉ quena. Capacʉa na punaa mena ame ĩ punijiniricaro mano caroaro na anio joroque na átigʉmi. Dio yere cabai botioricarã quena Diore caroaro apipajeegarãma, mʉ macʉ cʉ cabuiorijere apiri. To bairi mʉ yarã Israel macana na Ʉpaʉ Cristo cʉ caejapere caroaro api nʉcʉbʉgo yuurã baigarãma, mʉ macʉ cʉ cabuiorijere apirã, cʉ caĩñupʉ ángel Sacaríare.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 To bairo cʉ caĩrijere apii Sacaría maca cʉ cajeniñañupʉ Dio tʉ macacʉre yua:
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 To bairo cʉ caĩro ocõo bairo cʉ caĩñupʉ ángel Sacaríare:
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 To bairi yʉre api nʉcʉbʉgoquẽcʉ cawada majiquẽcʉ mʉ anigʉ. Mʉ macʉ cʉ cabuiari paʉpʉ moquena mʉ wada majigʉ. Yʉre mʉ caapi nʉcʉbʉgoquẽtie to nibao joroquena nipetiro mʉ yʉ cabuiori wame cõona baigaro, cʉ caĩñupʉ Sacaríare.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 To bairo cʉ cabairi paʉ aperã Sacaría cʉ cãno wijaro cayuurã caĩ tʉgooñañuparã. “¿Nope ĩi to cõo yoaro ti arʉapʉ cʉ tuacõacʉti?” caĩ tʉgooñañuparã.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Cabero cʉ wamori mena na cáti buioyupʉ, wada majiquetibacʉ. Cʉ cawada majiquẽtore tʉjʉrã, “Ricati wame cʉ iñooricʉmi Dio,” caĩ tʉgooñañuparã camaja.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Cabero Sacaría Dio wiipʉ cʉ ye paarica rʉmʉri capetiro catunucoajupʉ cʉ ya wiipʉre moquena.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Cʉ ya wiipʉre cʉ catunu ejaro bero cʉ nʉmo Elisabé ʉta cãñupo yua. Jĩca wamo cãnacãʉ muipʉa aperã tʉripʉ aáteñaricaro mano cãnicõañupo co ya wiipʉ.
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Ocõo bairo caĩ tʉgooñañupo Elisabé: “Yucʉra yʉ átinemomi Dio. ‘Capunaa máco ãmo,’ yʉre ame ĩ wadaquetigarãma yua.”
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 — ausente —
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 — ausente —
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 To bairi Gabriel María tʉpʉ buia nʉca eja, ocõo bairo co caĩñupʉ:
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 To bairo cʉ caĩrijere apio caapi acʉacoajupo María. “¿Nope ĩi to bairije cʉ ĩti?” caĩ tʉgooñañupo.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 To bairo co caĩ uwi tʉgooñaro majii:
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Yucʉacã ʉta mʉ anigo. Cawimaʉ mʉ cʉgogo. To bairi mʉ Macʉ cʉ cabuiaropʉ JESU cʉ mʉ wameyego.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Pairo cãcʉ anigʉmi cʉ̃a. “Dio jõ bui macacʉ Macʉ ãmi,” cʉ ĩgarãma camaja. Dio cʉ̃re Caʉpaʉ jõogʉmi Israel macana Ʉpaʉ cʉ ñicʉ ãnacʉ, Ʉpaʉ David tirʉmʉpʉ macacʉre bairona.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 To bairi Israel macanare rotinucugʉmi to cãnacã rʉmʉ. Cʉ carotirije petiquetigaro, co caĩñupʉ Dio tʉ macacʉ.
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 To bairo cʉ caĩro apio María maca cʉ cajeniñañupo:
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 To bairo co caĩro:
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 —Mʉ yao Elisabé quena ʉta ãmo yucʉra cabʉcʉo anibaopʉcona. Seis muipʉa ʉta ãmo capunaa máco na caĩbataco.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 To bairi Diora jĩca wame unoacã cʉ cáti majiqueti wame maa, co caĩñupʉ ángel Gabriel Maríare.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 To bairo cʉ caĩrije apio:
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Ángel cʉ cáaáto bero cáaácoajupo María uwaro caʉ̃ta yucʉ cʉti yepapʉ, Judea cawamecʉti yepa.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Topʉ ejao Sacaría ya wiipʉ cáaájupo. Cʉ ya wiipʉ jãa, cʉ nʉmo Elisabere cañuu rotiyupo.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Cõre co cañuu rotirona Elisabé cawimaʉ cõpʉre cãcʉacã seeto cayuguiyupʉ. Dio Espíritu Santo co yeripʉ cãni ejayupʉ.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 To bairi Espíritu Santo cʉ cãni ejaroi wariñuurique mena baujaro ocõo bairo caĩñupo Elisabé Maríare:
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Cawatoa macaco yʉ anibao joroquena yʉ Ʉpaʉ cãnipaʉ paco yʉ mʉ tʉjʉo eja. Yʉre mʉ catʉjʉo ejaro seeto yʉ wariñuu.
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Yʉ mʉ cañuu rotiri paʉna cawimaʉ yʉpʉre cajañaʉacã wariñuʉ yuguimi, co caĩñupo Maríare.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Dio mʉ cʉ caĩricarore bairona cariapena mʉre baigaro. Mʉre cʉ cabuioriquere mʉ caapipajeeroi wariñuuriquere mʉ joogʉmi Dio, co caĩñupo Elisabé.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 — ausente —
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 — ausente —
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Cawatoa cãco, cʉ paabojari majoco jeto yʉ anibao joroquena yʉ tʉgooña maimi Dio. Yʉ bero macana, “Caroaro co cájupi Dio cõre,” ĩgarãma yʉre.
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Dio nipetiro cáti majii aniri caroaro yʉ átibojami. Cañuu majuʉ, caroorije mácʉ ãmi Dio, caĩñupo María.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Noa cʉ̃re canʉcʉbʉgorã nipetirore na mai tʉjʉmi Dio. Tirʉmʉpʉ macanare to bairona na camai tʉjʉyupi. Cabero macana quenare to bairona na mai tʉjʉgʉmi Dio cʉ̃re canʉcʉbʉgorãre.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Cʉ catutuarije mena capee caroare áami Dio. “Aperã netoro camajirã jã ã,” na yeripʉre caĩ tʉgooñarãre na recõami.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Caʉparã quenare na recõami. Cabopacarã macare caroti majirã na anio joroque na áami Dio.
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Cacʉgoquẽnare na joogʉmi cañuurijere. Caapeye pairã macare caroare jooquetigʉmi. Cabopacarã na anio joroque na átigʉmi Dio, caapeye unie paibatanare.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 — ausente —
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 To bairi itiarã muipʉa cãñupo María Elisabé tʉpʉ. Itiarã muipʉa ani, catunucoajupo co ya wiipʉ moquena.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Cabero Elisabé macʉ cʉ cabuiari rʉmʉ caejayupe yua. To bairi ti rʉmʉ cãno cabuiayupʉ co macʉ.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Co macʉ cʉ cabuiarijere queti apirã co yarã, co ya maca macana co cawariñuunemoñuparã.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Ocho rʉmʉri cʉ cabuiaricaro bero, cawimaʉ cʉ̃re circuncisión na cáti wameyeri rʉmʉ cãno Sacaría, cʉ pacʉ wamere bairo Sacaría cʉ cawameyegabajuparã na yarã.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Cʉ pacʉ wamere cʉ na cawameyegaro:
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 To bairo co caĩro:
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 To bairi cʉ pacʉre ocõo bairo caĩ jeniñañuparã na wamori mena áti iñoori cawada majiquẽcʉ cʉ cãnoi:
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 To bairo cʉ na cáti jeniñaro Sacaría cʉ wamori mena ucarica pũuro jeni, ti pũuropʉ, “Juan wamecʉtigʉmi,” caĩ ucayupʉ. To bairo cʉ caĩ ucaro catʉjʉ acʉa peticoajuparã.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Nemoo cʉ caĩ ucari paʉna cawada majiquetibatacʉ cawada maji jʉgoyupʉ moquena Sacaría yua. Wadaʉ, Diore caĩ wariñuuñupʉ.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 To bairije cʉ cabairo na tʉ macana caapi acʉa peticoajuparã. Judea macana, caʉ̃ta yucʉ cʉti yepa macana nipetirã caame queti buionucuñuparã tie cabairijere.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Tie cabairijere ame queti buio, seeto catʉgooñañuparã nipetirã. Cʉ̃ cawimaʉ mena caroaro cãñupʉ Dio. To bairi, “¿Dope bairo cabaipaʉ cʉ ãcʉati cabʉcʉ ãcʉpʉ?” caame ĩñuparã to macana.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Cʉ pacʉ Sacaría cʉ yeripʉre Dio Espíritu Santo cʉ cãni eja netoroi ocõo bairo caĩ buioyupʉ cʉ macʉ cʉ cabaipere:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 Mari Ʉpaʉ Dio Israel macana Ʉpaʉ ãmi. Cʉna caroaro cátinemoñupi marire cʉ yarãre. Marire átinemocõami mere.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Dio marire joomi catutuaʉ majuu, marire canetoo catiopaʉre. David ãnacʉ, Dio cʉ caboorijere cátacʉ pãramerã watoapʉ cãnipaʉre marire joogʉmi Dio.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Tirʉmʉpʉ cʉ yarã cʉ ye quetire cabuioricarã ãnana jʉgori cʉ caĩ buioricarore bairona átigʉmi.
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Mari wapanare, marire catʉjʉteerãre marire matabojagʉmi.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Mari ñicʉ jãapʉre, “Mʉñʉja mai tʉjʉgʉ,” cʉ caĩricarore bairona majiritiquẽemi Dio.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Mari cãniparo jʉgoye macacʉ Abrahãre, “Mʉ pãramerãpʉre caroaro na yʉ átibojagʉ,” cʉ caĩriquere majiritiquẽemi Dio.
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 Noa mari catʉjʉ tutirãre mari matabojagʉmi Dio. Aperãre uwiquẽnana yʉre na áti nʉcʉbʉgoato ĩi na matagʉmi.
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 To bairo cʉ cáto caroaro cʉ̃re mari áti nʉcʉbʉgocõa aninucugarã mari cacatiri rʉmʉri cõo. Cʉ catʉjoorijere mari átigarã. Cariape cãna mari anicõagarã, caĩñupʉ Sacaría.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 To bairo ĩ, ocõo bairo caĩñupʉ Sacaría moquena cʉ macʉacãre:
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 “Caroorije mʉja cátiere mʉja majiritiobojagʉmi Dio cʉ mʉja cajeniro,” na mʉ ĩ buionucugʉ. To bairo na mʉ cabuiorijere apirã Dio na cʉ careboriquere netogarãma. Cʉ mena caroaro catirique bʉgagarãma.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Dio marire bopaca tʉjʉri mari joogʉmi cʉ Macʉre. Jĩca rʉmʉ caroa rʉmʉ muipʉ caroaro cʉ caaji atí rʉmʉ cãnore bairona caroaro mari átibojagʉmi Dio yucʉacã. Caroaro cãni majiquẽnare caroaro na cãnipe macare na majiogʉmi Dio.
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 To bairo ácʉ jĩa bujuricaro cabujurore bairo caroaro na átibojagʉmi Dio canaitĩaropʉ cãnare bairo cãnibatanare. Cariarã quenare na átinemogʉmi mari Ʉpaʉ. Caroaro ani wariñuuriquere mari joogʉmi Dio, caĩñupʉ Sacaría yua.
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Cabero cʉ macʉ bʉti, seeto catʉgooña maji ocabʉti bʉtiyupʉ. Israel macanare Dio ye quetire cʉ cabuioparo jʉgoye mai camaja manopʉ cañe unie manopʉ cãnicõa aninucuñupʉ Juan yua.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.