Atos 13
Dio Wadarique (TAV) vs NTLH
1 Antioquíapʉre Jesure caapiʉjarã mena cãñuparã Dio ye quetire buiori maja, aperã Dio yere aperãre camajiorã. Bernabé, apeĩ Simón “Cañii” na caĩi, apeĩ Lucio (Sirene cawamecʉti maca macacʉ) cãñuparã. Apeĩ Menaé — Ʉpaʉ Herode mena cabʉtiricʉ cãñupʉ. Apeĩ Saulo cãñupʉ. To cãnacãʉna cãñuparã naa.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Naa ʉgaquẽnana Diore na cajeni nʉcʉbʉgori paʉna Dio Espíritu Santo na caĩ buioyupʉ:
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 To bairo na cʉ caĩro apirã ʉgaquẽnana Diore jeni nʉcʉbʉgo, na wamorire na rʉpoaripʉ ñu peo, Diore na jenibojari na cáaá rotiyuparã yua.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 To bairi Espíritu Santo cʉ cajooricarã Bernabé, Saulo Antioquíapʉ cãnana cáaácoajuparã Seleucia cawamecʉti macapʉ. Ti macapʉ cãnana cáaájuparã tunu cumua mena Chipre na caĩri poa yucʉ poapʉre.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Ti poapʉ ejarã Salamina cawamecʉti macapʉ caejayuparã yua. Ti macapʉ ãnaa Bernabé, Saulo Jesu ye quetire cabuioyuparã camajare judío maja na neñapo buerica wiiripʉ. Juan Marco quena Antioquíapʉ cãnacʉ cáaácoajupʉ na átinemo teñaʉ aácʉ.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Salamina na caĩri macapʉ cãnana nipetiro caroaro cáaáteña bija peticoajuparã. Ti poa ape nʉgoa tʉpʉre caejayuparã Pafo cawamecʉti macapʉ. Ti macapʉ ejarã cabʉga ejayuparã jĩcaʉ judío majocʉ cumure, Barjesú cawamecʉcʉre. Griego ye mena Erima cawamecʉjupʉ. “Yʉa Dio ye quetire buiori majocʉ yʉ ã,” caĩtonucuñupʉ ti maca macanare.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Cʉ̃ cumu ti poa macacʉ ʉpaʉ Sergio Pablo cawamecʉcʉ mena macacʉ cãñupʉ. Caroaro catʉgooña majii cãñupʉ Sergio Pablo. To bairi Sergio Pablo Dio ye quetire apigʉ capi roti jooyupʉ Pablo, Bernabé jãare.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 To bairo Sergio Pablore cʉ capi roti jooro cumu maca camatagabajupʉ, Sergio cʉ apiʉjaqueticõato ĩi.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 — ausente —
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 — ausente —
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Saulo ocõo bairo cʉ caĩnemoñupʉ cumure:
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Sergio Pablo to bairo to cabairijere tʉjʉʉ catʉjʉ acʉayupʉ. Tʉjʉ acʉari Pablo jãa Jesu ye quetire na cabuiorijere caapiʉjayupʉ yua.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Pablo cʉ mena macana mena Pafopʉ cãnana peña aá, caejayuparã Panfilia na caĩri yepapʉ, Perge cawamecʉti macapʉ. Pergepʉ na caejaro Juan Marco na cũ joo, catunucoajupʉ Jerusalẽpʉ tunu.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Cʉ bero ti maca cãnana cáaájuparã ape yepa Pisidia cawamecʉti yepapʉ, Antioquía na caĩri macapʉ. Ape rʉmʉ judío maja na yerijãrica rʉmʉ cãno sábado rʉmʉ cãno judío maja na neñapo buerica wiipʉ cajãa numuñuparã Pablo jãa.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 To bairi caapiyuparã to caneñaporã Moisé cʉ caucariquere, aperã Dio ye queti cabuiorã ãnana na caucariquere to macacʉ cʉ cabue iñooro. Cabero ti wii ʉparã na caĩ jooyuparã:
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 To bairo na caĩrijere apii Pablo maca wamʉnʉca, cʉ wamo ñu mʉgori na cajanaoñupʉ. Na janao, ocõo bairo na caĩ buioyupʉ:
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Dio, judío maja jã cáti nʉcʉbʉgoʉ jã ñicʉ jãapʉre cabejeyupi. Ape yepapʉ Ejiptopʉ na cãno capãarã majuu na cabʉoyupʉ Dio. Cabero ti yepapʉ cãnare cʉ catutuarije mena na cajʉgo buti aájupʉ.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Na jʉgo buti aá, cañee unie mani yepapʉ cuarenta cʉmari na cacoteyupʉ rooro cʉ na cabai botiorije to cãnibato quena.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 — ausente —
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 — ausente —
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 To bairi Samuel cʉ cãno yua cʉ̃re cʉ caĩ jeniñuparã: “Jĩcaʉ jã ʉpaʉ majuu cãnipaʉre jã boocʉpʉ.” To bairo na caĩro apii na ʉpaʉ majuu cãnipaʉre cʉ cajõoñupʉ Dio Saulo cawamecʉcʉre. Cʉ̃a, Quis macʉ, Benjamín ya poa macacʉ cuarenta cʉmari ʉpaʉ cãñupʉ.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 To bairo cʉ cãno bero Dio cʉ cabuuyupʉ Saulore yua. To bairi apeĩ David cawamecʉcʉre caʉpaʉ cʉ cajõoñupʉ tunu. Cʉ jõori ocõo bairo caĩñupi Dio: “Isaí macʉ David maca nipetiro yʉ caboorije átigʉmi. To bairi cʉ mena yʉ wariñuu,” caĩñupi Dio.
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 “Jĩcaʉ David pãramipʉ mani judío majare canetoo catiopaʉ anigʉmi,” caĩ buioyupi Dio jã ñicʉ jãare. Dio, “To bairo anigʉmi,” cʉ caĩricʉna ãmi Jesu cawamecʉcʉ.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Jesu camajare cʉ cabueparo jʉgoye Juan Israel majare, “Caroorije mʉja cátiere jʉtiritiri mʉja yeri wajoaya. Mʉja yeri wajoari bautisa rotiya,” caĩ buioyupʉ Juan.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Camajare na cʉ cabuio tʉjari paʉ jʉgoyeacã ocõo bairo na caĩñupʉ Juan: “Mʉjaa, ‘Israel maja jãre canetoo catiopaʉ ãcʉmi,’ ¿yʉ mʉja ĩ tʉgooñabati? Yʉ aniquẽe. Yʉ bero anigʉmi apeĩ camajare cacatiopaʉ majuu. Cãni majuʉ ãmi cʉ maca. Cʉ̃re capaabojaʉre bairo yʉ ã,” caĩ buioyupʉ Juan, caĩñupʉ Pablo neñapo buerica wii macanare.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 ’Yʉ yarã, mani Abraham pãramerã, aperã judío maja cãniquẽna, Diore canʉcʉbʉgorãre mʉjaare yʉ ĩ buiopa. Tirʉmʉpʉre Dio, “Camajare na yʉ netoo catiogʉ,” caĩñupi. Manipʉre ĩi caĩñupi atie quetire.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Jerusalén macana, aperã na ʉparã quena, “Jesu manire canetoo catiopaʉna ãcʉmi,” caĩ tʉjʉ majiquẽjuparã. To cãnacã sábado rʉmʉri na yerijãrica rʉmʉri cõo Dio ye queti cabuioñaricarã na caucariquere buebana quena caapi majiquẽjuparã. To bairi na ʉparã maca, “Jesucristore cʉ jĩa rocacõaña,” aperãre na caĩ rotiro cajʉgoyepʉ Dio ye quetire cabuioñaricarã na caĩrijere bairona cabaiyupa.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Ti maca macana Jesucristo cʉ cabai bui cʉtiere bʉgaquetibana quena, “Jesure cʉ na jĩacõato,” Pilatore caĩñuparã.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Cajʉgoyepʉ Dio ye quetire cabuiorã to cãnacã wame Jesucristore cʉ to cabaipere na caĩ ucaricarore bairona cájuparã cʉ jĩarã. Cʉ cabai yajiro bero cʉ mena macana cãnana yucʉ tẽorica pãipʉ papuaricʉ cãcʉre cʉ ne ruio, maja ope, ʉ̃ta ope werica opepʉ cʉ cañujo peó rocayuparã.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 To bairo na cátacʉ cʉ cãnibato quena Dio maca cʉ catunu catioyupi.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 To bairo cabaiparo jʉgoye Galilea cãnana Jesu mena Jerusalẽpʉ cáatánare capee rʉmʉri na cabuia ejanucuñupʉ tunu catiipʉ. Nana cʉ catunu catiro catʉjʉricarã tie cʉ ye quetire buiorã áama camajare.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 — ausente —
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 — ausente —
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 Ape pũuro quenare Dio cʉ Macʉre cabai yajiricʉpʉre cʉ̃re cʉ catunu catiopere, cʉ rupaʉ caboa rooye tuaquetipere cabuio jʉgoyeyeyupi Dio. Isaía cʉ caucarica pũuripʉ ocõo bairo caĩ buio jʉgoyeyerique ã: “Tirʉmʉpʉre Davire, ‘Mʉ yʉ átibojagʉ,’ cʉ yʉ caĩrica wame cõona nipetiro caroaro mʉ yʉ átibojagʉ.”
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Ape paʉ tunu David Salmo cʉ caucariquepʉ ocõo bairo ĩ ucarique ã: “Caroaʉ mʉ Macʉ cʉ cabai yajirije to cãnibato quena cʉ rupaʉ caboapere mʉ rotiquetigʉ.”
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 — ausente —
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 — ausente —
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 Mʉjaare yʉ cabuiorijere tʉgooñaña. Jesucristo jʉgori caroorije mani cátie majiriorique ã.
38 — ausente —
39 Noa nipetirã cʉ̃re caapiʉjarãre caroorije na cátiere majirio peocõami Dio. Moisé cʉ carotirique macare mani cátigarije to cãnibato quena majirioquetigʉmi Dio.
39 — ausente —
40 — ausente —
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 — ausente —
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Tiere buio yaparo cabutiyuparã Pablo, Bernabé yua. Na cabutiro:
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Neñapo buerica wii cãnana na cabuti aáto judío maja capãarã Pablo, Bernabé jãare na caʉjacoajuparã, na cabuiorijere api tʉjoori. Aperã judío maja aniquetibana quena judío majare bairona Diore canʉcʉbʉgorã capãarã na quena na caʉjacoajuparã. To bairo na cabairo Pablo jãa:
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Ape rʉmʉ sábado cãno catunu neñapoyuparã nipetirã ti maca macana, Dio ye quetire apigarã.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 To bairi aperã judío maja jĩcaarã camaja capãarã na caneñaporo tʉjʉrã seeto Pablo jãare na capejucʉti punijiniñuparã. To bairi Pablo cʉ cabuiorijere: “Jocʉna ĩ buiomi. Ñuuquẽe cʉ caĩrije,” caĩ epeyuparã.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 To bairo na caĩ epero Pablo jãa ĩ ocabʉtirique mena ocõo bairo na caĩñuparã:
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Ocõo bairona jã carotiyupi jã Ʉpaʉ Dio cʉ caucarica pũuripʉ:
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 To bairo na caĩrijere apirã ti wii cãna judío maja cãniquẽna seeto cawariñuuñuparã, “Mani Ʉpaʉ Dio ye queti ñuu majuucõa,” ĩri.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 To bairi Jesu ye quetire nipetiropʉ ti yepa macá macaripʉ cãnare cabuio bateyuparã Pablo jãa na cabuioricarã tunu.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Judío maja Pablo jãare capejucʉti punijinirã maca na regarã cájuparã. To bairi caniyeru pairã romirire judío maja na cátore bairona caroaro cátinucurã romirire na cawadajã mawijioyuparã. Caʉmʉa ti maca ʉparã quenare to bairona na caĩñuparã. To bairo ĩri Pablo, Bernabé jãare na capopiyeyeyuparã. Ti macapʉ na buu rerã rooro na cájuparã.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Ti maca Antioquíapʉre nare na cabuu rero butirã ti maca macaje jita na rʉpo jutii catujarijere capa bate cũñuparã. To bairi mʉjaa ati maca macana Jesu ye quetire api nʉcʉbʉgoquẽna mʉja bai buicʉti majuucõa na ĩrã cájuparã. To bairo áti yaparo buti, ape macapʉ Iconio cawamecʉti macapʉ cáaácoajuparã.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Aperã maca Antioquía macana Jesure caapiʉjarã maca Espíritu Santore cʉgo netori cãni wariñuucõañuparã yua.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.