Lucas 12
Tausug Kitab Injil (TAUSUG) vs ARA
1 Sakali ha sa'bu hi Īsa duun nagsasambung-laung iban sin manga Parisi, miyawn in manga tau di' maambat in taud. Nagdigpit tuud in manga tau ibuhan, amu in pag'iyanun agun di' kahulugan jawm. Sakali bīcharahan muna hi Īsa in manga mulid niya, laung niya, “Halli' kamu dayn ha pasulig sin manga Parisi, hāti niya amu in addat nila magpabaw'-baw' sadja.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kaingatan niyu, unu-unu in tiyatapuk tantu gumuwa' da iban unu-unu in līlibun tantu kaingatan da.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Hangkan, unu-unu in kiyabayta' niyu ha katigidluman gumuwa' da pa kasawahan iban unu-unu in kiyahagas-hagas niyu ha sipuk-sipuk hipamahalayak da pa mānusiya' katān.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Na, baytaan ta kamu manga bagay ku, ayaw kamu mabuga' ha manga makapatay sin baran niyu, sagawa' wayruun na dugaing kamulahan mahinang nila pagpuas yadtu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Baytaan ta kamu bang hisiyu in subay kabugaan niyu. Tuhan in subay kabugaan niyu, amu in tagakawasa lumaruk kaniyu pa narka' pag'ubus niya kamu bugtuan napas. Pagkahagad kamu kāku' sin subay Tuhan tuud in awla kabugaan niyu!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Pikila niyu ba in manga manuk-manuk. Bukun ka in lima manuk-manuk asibi' duwa unud sīn da hipagdagang? Biya' wayruun halga' nila. Sagawa' minsan in hambuuk manuk-manuk mahalga' da ha Tuhan.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na damikkiyan in kamu, minsan in taud sin buhuk ha ū niyu naiitung katān sin Tuhan. Hangkan, ayaw kamu mabuga' sabab labi pa kamu māyu' mahalga' kaniya dayn ha manga manuk-manuk minsan pila in taud nila!”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Iban ini in hibayta' ku kaniyu. Hisiyu-siyu in magsabunnal ha katauran tau sin agad siya kāku', amu in Anak Mānusiya', magsabunnal da isab aku ha alupan sin manga malāikat sin Tuhan sin in siya agad kāku'.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Sagawa' hisiyu-siyu in imiyan ha katauran tau sin in siya bukun agad kāku', amu in Anak Mānusiya', na umiyan da isab aku ha alupan sin manga malāikat sin Tuhan, sin in siya bukun agad kāku'.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Hisiyu-siyu in mamung mangī' kāku', amu in Anak Mānusiya', maampun da siya, sagawa' hisiyu-siyu in mamung mangī' ha Rū sin Tuhan, di' siya ampunun sin Tuhan.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Na, ha waktu susūngun bang kamu saggawun hukumun ha lawm manga langgal atawa ha alupan sin manga gubnul iban manga sultan, ayaw kamu magsusa bang biya' diin in kaagi niyu dumaawa atawa bang unu in hibichara niyu.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Sabab bang dumatung in waktu yan hinduan da kamu sin Rū sin Tuhan, bang unu in hibichara niyu.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Sakali awn hambuuk tau dayn ha manga kamatauran in namung kan Īsa, laung niya, “Tuwan, iyana in taymanghud ku pabahagii aku sin alta' kiyabīn sin ama' namu'.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 In sambung hi Īsa kaniya, “Utu', wayruun kapatutan ku sumara' atawa magbahagi' sin alta' niyu.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Sakali īyan hi Īsa in manga tau katān duun, laung niya, “Kamaya'-maya' da kamu iban halli' kamu dayn ha manga unu-unu napsu mangī' sabab in tantu kasannyangan iban kakuyagan di' mabī sin manga alta' niyu, minsan da biya' diin in daya niyu.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Pag'ubus niyasīhatan hi Īsa in manga tau. Diyalil niya kaagi in pagnasīhat niya. Laung niya, “Awn bakas hambuuk tau dayahan taga lupa' iban mabunga tuud in katān tiyanum ha lupa' niya.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Sakali namikil-mikil in tau ini. Laung niya ha baran niya, ‘Wayruun na lugal kapagtaw'an ku sin manga bunga sin tiyanum ku. Unu na baha' in hinangun ku?
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “ ‘Ah, biya' ha ini in hinangun,’ laung niya ha baran niya, ‘hipalubu ku in manga buriga ku ampa aku magpahinang dakula'. Duun ku hitaw' in manga bunga sin tiyanum iban sin manga alta' ku kaibanan.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ubus ampa ku iyanun in baran ku, laung ku, “Ikaw na ini in tau, hipu' sin alta' ginisan hikapagguna minsan pila tahun. Na, ayaw kaw magsusa. Gām mayan pagpakansub kaw kumaun iban minum iban paglami-lami kaw!” ’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “ ‘Sagawa'’ laung sin Tuhan kaniya, ‘Dupang kaw tuud! Sabab ha dūm da ini masalay na kaw iban sin nyawa mu. Mabutas na kaw iban sin alta' mu iban tau dugaing na in mag'alta' sin alta' hitaw' mu.’ ”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Mahuli dayn duun, laung hi Īsa, “Na, biya' ha yan in kumugdan ha manga tau amu in magpabūd iban magtaw' sadja sin manga alta' pa baran nila. Sagawa' miskin sila ha pangatud sin Tuhan” (sabab wayruun tagaran nila unu-unu ha surga'.)
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Pag'ubus laung hi Īsa ha manga mulid niya, “Na, hangkan ini in hindu' ku kaniyu. Ayaw kamu magsusa pasal sin kabuhianan niyu, bang unu in kaunun niyu, atawa magsusa sin pagtamung niyu.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Karna' in kabuhi' ta labi mahalga' dayn sin manga kakaun, iban in anggawta'-baran ta labi mahalga' dayn sin manga tamungun.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Kitaa niyu ba in manga manuk-manuk. Di' sila magtanum iban di' sila mag'ani. Wayruun bilik atawa buriga pagtaw'an nila sin manga kakaun nila. Malayngkan piyakakaun sila sin Tuhan! Na, ayaw pa isab kamu in di' buhiun sin Tuhan? Labi kamu māyu' mahalga' kaniya dayn sin manga manuk-manuk!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Mayta', humaba' ka in umul niyu bang kamu magsusa? Minsan hangka jām, di'!
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Na, bang in manga parakala' sibi'-sibi' biya' ha yan di' da matabang sin pagsusa niyu, na mayta' pa kamu magsusa sin manga kaibanan?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Kitaa niyu ba in manga kasumping-sumpingan yan amu in timubu' isa-isa nila. Di' sila maghinang iban di' sila maghablun sin tamungun nila. Sagawa' baytaan ta kamu, minsan in pakayan hi Sultan Sulayman, amu in bantug tuud dayahan di' da makaatu sin dayaw sin pakayan sin manga kasumpingan yan.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Tuhan da in magpatamung ha manga kaparangan, amu in buhi' adlaw ini, sagawa' kunsum-ku'nisa mapatay da hirungul pa kāyu. Na, bang piyatatamung sin Tuhan in manga kaparangan biya' ha yan, na amu pa isab kamu in di' patamungun sin Tuhan? Bukun pakarayaw mahugut in pangandul niyu pa Tuhan!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Na, hangkan ayaw niyu tuud pahalgaa ha lawm atay niyu in manga kakaun iban inumun kabuhianan niyu. Ayaw kamu magsusa sin pasal yan.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Sabab mabiya' kamu sin manga tau bukun bangsa Yahudi, amu in magsusa sadja sin manga kabuhianan nila. Unu-unu in kagunahan niyu, kiyaingatan da sin Tuhan, Ama' niyu.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Gām mayan subay Tuhan in papagbayaun niyu ha lawm atay niyu ampa niya hirihil kaniyu in manga kagunahan niyu yan.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “In kamu manga mulid ku, ayaw kamu mabuga' minsan kamu hangkatiyu' da, karna' in Tuhan, Ama' niyu, makuyag mangandul kaniyu sin pamarinta niya.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Dagangan niyu in manga alta' niyu ampa niyu pagsarakkahan ha manga miskin in bīhan niya. Pagpitaka' kamu sin di' magkangī'. In hāti niya pagmarayawan niyu in alta' niyu bat awn daya niyu didtu ha surga', amu in daya di' tuud malawa' iban karagdagan sabab wayruun sugarul makatakaw iban wayruun manga kuuk makamula sin manga alta' niyu duun.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Karna' hawnu-hawnu in kiyabutangan sin pangalta' niyu duun da isab in bimbang sin atay niyu.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Pagsakap kamu asal biya' sapantun sin manga daraakun nagtatagad sin pag'uwi' sin nakura' nila dayn ha pagtiyaunan. Pahugutun nila asal in panamung nila iban sūan nila asal in palitaan nila. Hāti bang siya dumatung iban magku'ku' na sin lawang magtūy nila siya kaukaban.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 “Pagsakap kamu asal biya' sapantun sin manga daraakun nagtatagad sin pag'uwi' sin nakura' nila dayn ha pagtiyaunan. Pahugutun nila asal in panamung nila iban sūan nila asal in palitaan nila. Hāti bang siya dumatung iban magku'ku' na sin lawang magtūy nila siya kaukaban.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Landu' tuud in kakuyagan sin manga daraakun bang sila karatungan sin nakura' nila bati' iban sakap! Na, baytaan ta kamu, in nakura' magtūy magpahugut sin kambut sin badju' niya bat siya makatanam manglabut ha manga daraakun niya. Palingkurun niya in manga daraakun niya ampa niya sila labutun.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Landu' in kakuyagan nila bang sila karatungan sin nakura' nila sakap ha unu-unu na waktu, tunga' dūm ka atawa subu-subu.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Na, ingat kamu. Bang kaingatan sin tau tagdapu bāy bang ku'nu waktu sumūd in sugarul pa lawm bāy niya, na di' niya pasāran masūd in bāy niya.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Na, hangkan in kamu subay isab majaga, sabab in aku, amu in Anak Mānusiya', magbalik mari pa dunya ha waktu di' niyu mapikil magbalik aku.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Laung hi Pitrus, “Panghu', kami sadja ka in kiyatakdilan sin bichara mu yan atawa agad in tau katān?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 In sambung hi Panghu' Īsa, “Hisiyu-siyu in daraakun kapangandulan iban taga akkal, siya in pīun sin nakura' niya magparuli sin lawm pamāy-bāy niya. Siya in magparuli magdihil sin kakaun sin manga kaibanan daraakun ha sakaba' waktu sin pagkaun.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Na, bang in daraakun ini datungan sin nakura' niya naghihinang siya sin hinang kiyapangandul kaniya, na kumuyag tuud siya!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Na, baytaan ta kamu, tantu tuud in daraakun ini amuna in pangandulan sin katān alta' sin nakura' niya.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Sagawa' bang in daraakun ini sawpama bukun marayaw, laung niya ha lawm atay ‘Ā, malugay pa magbalik in nakura' ku!’ Na, binasahun niya in manga kaibanan daraakun usug-babai iban magparūl sadja siya sin baran niya magkaun iban maghilu.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Sakali in nakura' sin daraakun ini nagtagha' na sadja nagbalik ha waktu wala' niya naniyat sin dumatung in nakura' niya, sabab di' niya kaingatan bang ku'nu in balik sin nakura' niya. Na, tantu lagutun siya tuud sin nakura' niya iban magsibu' na in uwian niya iban sin manga tau di' magparachaya ha Tuhan.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Bang kiyaiingatan sin hambuuk daraakun in kabayaan sin nakura' hipahinang kaniya, ampa di' siya magsakap maghinang, na tantu masakit tuud in paglubak kaniya.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Sagawa' bang in hambuuk daraakun di' makaingat bang unu in kabayaan sin nakura' hipahinang kaniya, ampa siya makarusa, na binsanaun da isab siya, sagawa' bukun biya' diin in paglubak kaniya. Karna' in tau kiyarihilan mataud, na mataud da isab in huwat-huwatun tagaran dayn kaniya. Damikkiyan, in tau kiyarihilan landu' mataud, na landu' mataud da isab in huwat-huwatun tagaran dayn kaniya.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “In maksud sin pagkari ku pa dunya dumā sin biya' sapantun kāyu. Na, in kabayaan ku dumukut na in kāyu.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Awn kabinsanaan dakula' dumatung kāku' iban landu' tuud isab masigpit in pikilan ku ha salugay di' mapuas in kabinsanaan yan!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Na in pangannal niyu in pagkari ku pa dunya nakarā kasannyangan ha manga mānusiya'? Na, wala'. In pagkari ku nakarihil palsaggaan.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Sabab tagnaan dayn ha bihaun in manga tau magsagga'-siyaggai na pasal ku. Bang awn limangka-tau magtalianak, in tūngka-tau sumagga' ha duwangka-tau, hāti in duwangka-tau sumagga' ha tūngka-tau.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 In manga ama' iban sin manga anak nila usug magsagga'-siyaggai. In manga ina' magsagga'-siyaggai iban sin manga anak nila babai. In manga magtali-ugangan babai magsagga'-siyaggai.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Laung pa isab hi Īsa ha manga tau mataud, “Bang niyu kakitaan in andum guwa' dayn ha sadlupan, laung niyu, umulan. Na, naagad in bichara niyu.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Iban bang niyu kananaman in hangin dayn ha sātan, laung niyu masu' na isab in hula'. Na, naagad in bichara niyu.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 In manga kamu yan magpabaw'-baw' sadja! Maingat niyu pamandugahan in ngī'-dayaw sin hula' dayn ha manga lupa sin kakitaan niyu ha lupa' iban ha langit. Sagawa' mayta' niyu di' kaingatan pamandugahan in manga pakaradjaan kīkita' niyu ha masa bihaun?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Na, silanga niyu in mangī' dayn ha marayaw bat supaya kamu makahinang sin mabuntul.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Bang sawpama awn tau manuntut kaniyu amu in dumā kaniyu maghukum pasal sin utang niyu, hinanga niyu tuud in mahinang niyu bat kamu makapagsulut ha di' pa kamu makaabut pa paghukuman. Sabab bang kamu di' makapagsulut, na marā na kamu pa manghuhukum. Ubus ampa kamu hitukbal pa pulis. Pag'ubus ampa kamu hiluun sin pulis pa jīl.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Na, ingat kamu, duun kamu tumuddas ha salugay di' niyu kabayaran in katān utang iban sin murta kaniyu. Minsan hambuuk unud sīn, di' dagdagan.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.