Lucas 6
Soso Kitaabuie: Tawureta, Yabura, Inyila (SUS) vs ARA
1 Malabu lɔxɔ nde, Isa nun a fɔxirabirɛe nu ɲɛrɛfe sankira ra xɛe tagi. Isa fɔxirabirɛe naxa mɛngi tɔnsɔɛ ndee ba, e e tuxutuxu e bɛlɛxɛ, e a xɔrie don.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Farisɛni ndee naxa wɔyɛn, «Munfe ra wo na malabu lɔxɔɛ sɛriyɛ matandife?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Isa naxa e yaabi, «Wo mu nu a xaran Dawuda naxan naba kaamɛ to a suxu, a tan nun naxee nu na a fɔxɔ ra?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 A so nɛ Ala xa banxi kui, a taami don naxan fixi Ala ma, a nde so a fɔxirabirɛe fan yi ra, hali a to mu nu daxa mixi yo xa na don, fo sɛrɛxɛdubɛe.»
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Isa man naxa a fala e bɛ, «Adama xa Di nan findixi marigi ra malabu lɔxɔɛ xun ma.»
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Malabu lɔxɔɛ gbɛtɛ ma, Isa man naxa so salide kui, a mixie kawandi. A naxa xɛmɛ nde li naa, naxan yire fan bɛlɛxɛ tuuxi a ma.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Farisɛnie nun sɛriyɛ karamɔxɔe nu e ya tixi Isa ra e xa a mato xa a mixi rayalanma malabu lɔxɔɛ ma, alako e xa nɔ a kalamude fe nde ma.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Kɔnɔ Isa to nu e xa maɲɔxunyi kolon, a naxa a fala xɛmɛ bɛ naxan bɛlɛxɛ tuuxi a ma, «Keli, i fa ti be ɲama tagi.» A naxa keli, a ti.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Isa naxa a masen e bɛ, «N xa wo maxɔrin. A daxa fe fanyi nan xa raba malabu lɔxɔɛ ma, ka fe ɲaaxi? Nii rakisife nan daxa ka nii sɔntɔfe?»
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 A to gɛ a ya raɲɛrɛde mixi birin kanke ma, a naxa a fala na xɛmɛ bɛ, «I bɛlɛxɛ itala.» A naxa a itala, a bɛlɛxɛ naxa yalan.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Kɔnɔ Farisɛnie tan naxa xɔnɔ ki fanyi. E naxa so wɔyɛnfe e bore bɛ, e xa lan fe ma, e nɔma naxan niyade Isa ra.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Na waxati ma, Isa naxa siga geya fari Ala maxandide, a kɔɛ birin nadangi a Ala maxandima.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Kuye to iba a naxa a fɔxirabirɛe xili. A naxa fu nun firin sugandi e ya ma, a e xili sa xɛɛrae. E tan nan ya:
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Simɔn, Isa naxan xili sa Piyɛri, Piyɛri xunya Andire, Yaki, Yaya, Filipu, Barotolome,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matiyu, Tomasi, Alifa xa di Yaki, Simɔn naxan xili nu falama Seloti,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yaki xa di Yudasi, nun Yudasi Isikariyoti naxan findi yanfante ra, a Isa sa mixi kobie bɛlɛxɛ.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Isa nun na mixi fu nun firinyie to goro, a naxa ti kɛnɛ nde ma. A fɔxirabirɛe gali nu na naa, a nun ɲama gbegbe naxee nu kelixi Yudaya nun Darisalamu, a nun baa dɛ ra, Tire nun Sidɔn nabilinyi.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 E birin nu faxi Isa xui ramɛde, a man xa e rayalan e xa furee ma. Ɲinnɛ nu naxee tɔɔrɔma, a nu e rayalanma.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ɲama birin nu katafe e xa din a ra, barima sɛnbɛ nu minife a i, a nu e birin nayalan.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Na tɛmui Isa naxa a ya ti a fɔxirabirɛe ra, a a masen e bɛ,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Sɛɛwɛ na wo bɛ, wo tan naxee kaamɛxi yakɔsi,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Sɛɛwɛ na wo bɛ, mixie na wo xɔn tɛmui naxɛ,
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Wo xa sɛɛwa na lɔxɔɛ, wo tugan ɲɛlɛxinyi ra,
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 «Kɔnɔ gbaloe na wo bɛ, wo tan bannae,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Gbaloe na wo bɛ, wo tan naxee wasaxi yakɔsi,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Gbaloe na wo bɛ, mixi birin na wo xili fanyi fala tɛmui naxɛ,
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 «N xa a fala wo bɛ, wo tan naxee na wo tuli matife n na,
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 wo Ala maxandi wo dankamae bɛ,
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Xa mixi i xɛrɛ garin,
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Naxan yo na i makula, i xa a ki.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Wo wama mixie xa naxan birin naba wo bɛ,
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 «Xa wo sa mixi gbansan nan xanuma, naxee wo fan xanuxi, wo baraayi mundun sɔtɔma na kui? Hali yunubitɔɛe, e mixie nan xanuma naxee e tan fan xanuxi.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Xa wo sa fe fanyi rabama mixie bɛ, naxee fe fanyi rabama wo fan bɛ, wo baraayi mundun sɔtɔma na kui? Na tan, hali yunubitɔɛ a rabama.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Xa wo sa doni tima mixi nan bɛ, wo laxi naxan na a wo xa doni fima, wo baraayi mundun sɔtɔma na kui? Hali yunubitɔɛe, e doni tima e boore bɛ, alako e man xa doni birin sɔtɔ.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Kɔnɔ wo tan xa wo yaxuie xanu. Wo xa fe fanyi nan naba. Wo xa doni ti, hali wo mu laxi a fife ra. Na kui, wo baraayi gboma nɛ, wo findi Ala Xili Xungbe Kanyi xa die ra, barima a tan fe fanyi rabama finsiriwalie nun mixi kobie bɛ.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Wo fan xa kinikini mixi ma, alɔ wo Baba Ala kinikinima mixi ma ki naxɛ.»
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 «Wo naxa wo yɛtɛ findi wo boore adama kɛwalie makiitima ra, alako kiiti naxa fa kana wo fan na Ala yi. Wo naxa mixi makiiti kiiti xɔrɔxɔɛ ra, alako wo fan naxa makiiti kiiti xɔrɔxɔɛ ra. Wo diɲɛ mixi ma, alako Ala xa diɲɛ wo fan ma.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Wo mixi ki, alako Ala fan xa wo ki. Wo kima ki naxɛ, a luma nɛ alɔ maale na maniya, a maniyase rafe a fanyi ra, maale madɛtɛn, a xɛyɛ xɛyɛ, nde man fa sa a xun han a fili a ma. Na kui, wo maniyase naxan nawalima booree bɛ, na nan nawalima wo fan bɛ.»
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Isa man naxa yi taali wɔyɛnyi fala e bɛ, «Dɔnxui nɔma xuli suxude dɔnxui bɛ yire? A di, e firin birin mu birama xɛ yili kui?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Taalibi mu dangima a karamɔxɔ ra, kɔnɔ taalibi naxan birin nu gɛ a matinkande, a luma nɛ alɔ a karamɔxɔ.»
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 «Munfe ra i wuri fuɲi toma i ngaxakerenyi ya ma, a fa li i mu xebenyi toxi naxan na i tan yɛtɛ ya ma?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 I nɔma a falade i ngaxakerenyi bɛ di, ‹A lu n xa na wuri fuɲi ba i yɛtɛ ya ma,› a fa li i tan mu xebenyi toxi naxan na i tan ya ma? I tan filankafui, xebenyi nan singe ba i ya ma! Na ba xanbi, i nɔma nɛ se igbɛde a fanyi ra, alako i xa wuri fuɲi ba i ngaxakerenyi fan ya ma.»
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 «Sansi fanyi mu na naxan bogi kobi raminima, sansi kobi fan mu na naxan bogi fanyi raminima.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Sansi birin kolonma a bogi nan ma. Xɔrɛ mu bama tunbe bili ra, kusu fan mu bama baagi bili kɔn na.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Fe fanyi to ragataxi mixi fanyi bɔɲɛ kui, a fe fanyi nan naminima. Fe kobi to ragataxi mixi kobi bɔɲɛ kui, a fe kobi nan naminima. Naxan na gbo mixi bɔɲɛ kui, na nan dɔnxɔɛ minima a dɛ i.»
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 «Munfe ra wo n xilima ‹N Marigi, n Marigi,› kɔnɔ wo mu n xui rabatuma?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Mixi yo fa n ma, a n ma masenyi ramɛ, a fa a rabatu, wo wo tuli mati n xa a masen wo bɛ na kanyi maniyaxi mixi naxan na.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 A maniyaxi banxiti nan na, naxan bɔxi ge han a sa fanye li, a fa a xa banxi bili ti na fanye fari. Lɔxɔ nde, xure naxa banbaran yɛ han a din banxi ma, kɔnɔ a mu nɔ sese niyade a ra, barima a nu tixi a fanyi ra.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Kɔnɔ mixi yo naxan n ma masenyi ramɛ, a fa li a mu a rabatu, na kanyi tan maniyaxi xɛmɛ nan na naxan banxi ti bɔxi fari ma, bili mu a bɛ. Xure to banbaran, a din banxi ma, a naxa a rabira keren na, banxi naxa kana a ɲaaxi ra.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.