Juízes 9
Soso Kitaabuie: Tawureta, Yabura, Inyila (SUS) vs ARC
1 Yerubaali xa di Abimeleki naxa siga Sikemi a nga xunyie yire. A naxa yi masenyi ti a nga xabilɛ bɛ,
1 E Abimeleque, filho de Jerubaal, foi-se a Siquém, aos irmãos de sua mãe, e falou-lhes e a toda a geração da casa do pai de sua mãe, dizendo:
2 «Katarabi Sikemi kuntigie birin ma, ‹Wo wama a xɔn ma Yerubaali xa di tongo solofere birin xa findi wo xa mangɛe ra, ka mixi keren gbansan xa findi wo xa mangɛ ra? Wo xa wo ratu a ma, won findixi wuli keren fasɛ keren nan na.›»
2 Falai, peço-vos, aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém: Qual é melhor para vós: que setenta homens, todos os filhos de Jerubaal, dominem sobre vós ou que um homem sobre vós domine? Lembrai-vos também de que sou osso vosso e carne vossa.
3 A nga xunyie naxa na masenyi birin tagi raba Sikemi kuntigie bɛ. Kuntigie naxa tin birafe Abimeleki fɔxɔ ra, barima e ngaxakerenyi nan nu a ra.
3 Então, os irmãos de sua mãe falaram acerca dele perante os ouvidos de todos os cidadãos de Siquém todas aquelas palavras; e o coração deles se inclinou para Abimeleque, porque disseram: É nosso irmão.
4 E naxa gbeti kilo solomasaxan fi a ma, kelife Bali Beriti xa salide kui. Abimeleki naxa kɔbiri so xɛmɛ rabɛɲinxie nun kalabantee yi ra, alako e xa bira a fɔxɔ ra.
4 E deram-lhe setenta peças de prata, da casa de Baal-Berite; e com elas alugou Abimeleque uns homens ociosos e levianos, que o seguiram.
5 A naxa siga a baba xɔnyi Ofara, a a xunyae birin faxa. Yerubaali xa di tongo solofere birin naxa faxa fanye keren fari, fo Yotami, Yerubaali xa di dɔnxɔɛ, naxan nu bara a nɔxun e ma.
5 E veio à casa de seu pai, a Ofra, e matou os seus irmãos, os filhos de Jerubaal, setenta homens, sobre uma pedra. Porém Jotão, filho menor de Jerubaal, ficou, porque se tinha escondido.
6 Sikemi kuntigie nun Beti Milo ɲama birin naxa e malan Sikemi, gɛmɛ belebele nun wuri tofanyi tixi dɛnnaxɛ. E naxa Abimeleki findi mangɛ ra mɛnni.
6 Então, se ajuntaram todos os cidadãos de Siquém e toda Bete-Milo; e foram e levantaram a Abimeleque como rei, junto ao carvalho alto que está perto de Siquém.
7 Yotami to na fe mɛ, a naxa siga a sa ti Garisimi geya fari, a fa a fala a xui itexi ra, «Sikemi kuntigie, xa wo wama nɛ Ala xa a tuli mati wo ra, wo xa wo tuli mati n tan na.
7 E, dizendo-o a Jotão, foi este, e pôs-se no cume do monte de Gerizim, e levantou a sua voz, e clamou, e disse-lhes: Ouvi-me a mim, cidadãos de Siquém, e Deus vos ouvirá a vós.
8 Lɔxɔɛ nde, wuri bilie naxa a natɛ e xa mangɛ keren sugandi. E naxa a fala oliwi bili bɛ, ‹Findi muxu xa mangɛ ra.›
8 Foram uma vez as árvores a ungir para si um rei e disseram à oliveira: Reina tu sobre nós.
9 Kɔnɔ oliwi bili naxa e yaabi, ‹N tan mu gbilenma n ture raminife fɔxɔ ra, ture naxan findima binya se ra Ala nun mixie bɛ, alako n xa nu sa n iyan wuri bilie xun.›»
9 Porém a oliveira lhes disse: Deixaria eu a minha gordura, que Deus e os homens em mim prezam, e iria a labutar sobre as árvores?
10 «Wuri bilie naxa a fala xɔrɛ bili bɛ, ‹I tan xa fa be, i xa findi muxu xa mangɛ ra.›
10 Então, disseram as árvores à figueira: Vem tu e reina sobre nós.
11 Kɔnɔ xɔrɛ bili naxa a fala e bɛ, ‹N tan mu gbilenma n bogi ɲɔxunmɛ fanyi raminife fɔxɔ ra, alako kansan n xa nu sa n iyan wuri bilie xun.›»
11 Porém a figueira lhes disse: Deixaria eu a minha doçura, o meu bom fruto e iria labutar sobre as árvores?
12 «Wuri bilie naxa a fala wɛni bili bɛ, ‹I tan xa fa be, i xa findi muxu xa mangɛ ra.›
12 Então, disseram as árvores à videira: Vem tu e reina sobre nós.
13 Kɔnɔ wɛni bili naxa e yaabi, ‹N tan mu gbilenma n ma wɛni raminife fɔxɔ ra naxan Ala nun mixie rasɛɛwama, alako kansan n xa nu sa n iyan wuri bilie xun.›»
13 Porém a videira lhes disse: Deixaria eu o meu mosto, que alegra a Deus e aos homens, e iria labutar sobre as árvores?
14 «Na kui wuri bilie naxa a fala tunbe kunsi bɛ, ‹I tan xa fa be, i xa findi muxu xa mangɛ ra.›
14 Então, todas as árvores disseram ao espinheiro: Vem tu e reina sobre nós.
15 Tunbe kunsi naxa wuri bilie yaabi, ‹Xa wo waxi ɲanige fanyi nan nabafe n bɛ alako n xa findi wo xa mangɛ ra, wo fa be, wo xa fa lu n niini bun ma. Xa na mu a ra, tɛ minima nɛ tunbe kunsi kui, a Liban wuri bili fanyi birin gan.›»
15 E disse o espinheiro às árvores: Se, na verdade, me ungis rei sobre vós, vinde e confiai-vos debaixo da minha sombra; mas, se não, saia fogo do espinheiro que consuma os cedros do Líbano.
16 Yotami man naxa a masen e bɛ, «Yakɔsi, wo tan Abimeleki findife mangɛ ra, wo a rabaxi tinxinyi nan ma? Wo fe fanyi nan nabaxi Yerubaali nun a xa denbaya ra na ki? Wo a xa fe fanyi sare ragbilenxi a ma na ki nɛ?
16 Agora, pois, se é que em verdade e sinceridade procedestes, fazendo rei a Abimeleque, e se bem fizestes para com Jerubaal e para com a sua casa e se com ele usastes conforme o merecimento das suas mãos
17 N baba gere soxi nɛ wo tan bɛ, a a nii fi gere ma, a wo ratanga Madiyankae bɛlɛxɛ i.
17 (porque meu pai pelejou por vós, e desprezou a sua vida, e vos livrou da mão dos midianitas;
18 Kɔnɔ wo tan, wo bara keli n baba xa denbaya xili ma to lɔxɔɛ, wo bara a xa di xɛmɛ mixi tongo solofere faxa fanye keren fari, wo fa Abimeleki findi mangɛ ra kuntigie xun ma Sikemi. Wo bara Gedeyon xa konyi ginɛ xa di findi wo xa mangɛ ra, barima wo ngaxakerenyi lanxi a tan nan ma.
18 porém vós hoje vos levantastes contra a casa de meu pai, e matastes a seus filhos, setenta homens, sobre uma pedra, e a Abimeleque, filho da sua serva, fizestes reinar sobre os cidadãos de Siquém, porque é vosso irmão);
19 Xa na birin kelixi ɲanige fanyi nun tinxinyi nan ma Yerubaali nun a xa denbaya mabiri, awa wo tan nun Abimeleki xa rafan wo boore ma.
19 se em verdade e sinceridade usastes com Jerubaal e com a sua casa hoje, alegrai-vos com Abimeleque, e também ele se alegre convosco.
20 Xa na mu a ra, tɛ xa mini Abimeleki, a xa Sikemi kuntigie nun Beti Milo mixie gan. Tɛ xa mini e fan ma, a xa Abimeleki gan!»
20 Mas, se não, saia fogo de Abimeleque e consuma os cidadãos de Siquém e Bete-Milo; e saia fogo dos cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, que consuma a Abimeleque.
21 Yotami naxa keli naa, a sa a nɔxun Beeri, dɛnnaxɛ makuya a taara Abimeleki ra.
21 Então, partiu Jotão, e fugiu, e foi-se a Beer; e ali habitou por medo de Abimeleque, seu irmão.
22 Abimeleki naxa Isirayila yamari ɲɛ saxan bun ma.
22 Havendo, pois, Abimeleque dominado três anos sobre Israel,
23 Na tɛmui, Ala naxa xaxili kobi raso Abimeleki nun Sikemi kuntigie tagi. Sikemi kuntigie fa Abimeleki yanfa.
23 enviou Deus um mau espírito entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém; e os cidadãos de Siquém se houveram aleivosamente contra Abimeleque;
24 Na kui e birin xa e xa fe ɲaaxi sare sɔtɔ. Abimeleki nu bara a ngaxakerenyie faxa, Yerubaali xa di tongo solofere. Sikemikae nu bara Abimeleki mali na faxɛ tife ra.
24 para que a violência feita aos setenta filhos de Jerubaal viesse, e o seu sangue caísse sobre Abimeleque, seu irmão, que os matara, e sobre os cidadãos de Siquém, que lhe corroboraram as mãos, para matar os seus irmãos.
25 Sikemi kuntigie naxa mixie ti yanfanteya ra Abimeleki xili ma geyae xun tagi, e nu mixie fɛtɛnkɛn naxee nu dangima kira ra e yire. Abimeleki naxa na fe mɛ.
25 E os cidadãos de Siquém puseram contra ele quem lhe armasse emboscadas sobre os cumes dos montes; e a todo aquele que passava pelo caminho junto a eles o assaltavam; e contou-se a Abimeleque.
26 Lɔxɔɛ nde Ebedi xa di Gaali nun a xunyae naxa fa Sikemi. Taa kuntigie naxa lanlanteya sa a ma.
26 Veio também Gaal, filho de Ebede, com seus irmãos, e passaram para dentro de Siquém; e os cidadãos de Siquém se fiaram nele.
27 E birin naxa siga wɛni bilie yire, e xa wɛni bogi ba. E naxa na bogie bundu, e fa xulunyi ti. E naxa so e xa ala batude kui, e naxa e dɛge, e e min, e fa Abimeleki danka.
27 E saíram ao campo, e vindimaram as suas vinhas, e pisaram as uvas, e fizeram canções de louvor; e foram à casa de seu Deus, e comeram, e beberam, e amaldiçoaram a Abimeleque.
28 Ebedi xa di Gaali naxa a fala e bɛ, «Won tan Sikemikae luxi Abimeleki xa nɔɛ bun ma munfe ra? Yerubaali xa di xa mu lanxi a ma? Abimeleki mu Sebulu xa findixi taa gomina ra? A lanma wo xa lu Hamori xa mixie tan xa yaamari bun ma, barima Hamori nan Sikemi benba ra. Won luxi Abimeleki xa mangɛya bun ma munfe ra?
28 E disse Gaal, filho de Ebede: Quem é Abimeleque, e quem é Siquém, para que o servíssemos? Não é, porventura, filho de Jerubaal? E não é Zebul o seu mordomo? servi, antes, aos homens de Hamor, pai de Siquém; pois por que razão nós o serviríamos a ele?
29 Xa Sikemikae fa bira n tan fɔxɔ ra nu, n Abimeleki kerima nɛ keren na.» Na masenyi dangi xanbi, Gaali naxa a fala Abimeleki bɛ, «I xa sɔɔrie ramini, won xa gere.»
29 Ah! Se este povo estivera na minha mão, eu expeliria a Abimeleque. E a Abimeleque se disse: Multiplica o teu exército e sai.
30 Sebulu, taa gomina to Ebedi xa di Gaali xa masenyi mɛ, a bɔɲɛ naxa te.
30 E, ouvindo Zebul, o maioral da cidade, as palavras de Gaal, filho de Ebede, se acendeu a sua ira.
31 A naxa xɛɛrae xɛɛ gundoɲɔxɔɲa ra Abimeleki xɔn, e xa a fala a bɛ, «Ebedi xa di Gaali nun a xunyae bara fa Sikemi, e na taa mixie bɔɲɛ ratefe i xili ma.
31 E enviou astutamente mensageiros a Abimeleque, dizendo: Eis que Gaal, filho de Ebede, e seus irmãos vieram a Siquém, e eis que eles fortificam esta cidade contra ti.
32 Keli, i xa fa to kɔɛ ra, i tan nun ɲama naxan birin biraxi i fɔxɔ ra, wo xa taa mɛlɛn.
32 Levanta-te, pois, de noite, tu e o povo que tiveres contigo, e põe emboscadas no campo.
33 Subaxɛ, i xa keli, i fa taa suxu. Gaali nun a xa mixie na ti wo ya ra, wo xa wo sɛnbɛ masen e bɛ.»
33 E levanta-te pela manhã, ao sair o sol, e dá de golpe sobre a cidade; e eis que, saindo ele e o povo que tiver com ele contra ti, faze-lhe como alcançar a tua mão.
34 Abimeleki nun a xa sɔɔri xundɛ naani naxa keli kɔɛ ra, e sa Sikemi mɛlɛn.
34 Levantou-se, pois, Abimeleque e todo o povo que com ele havia, de noite, e puseram emboscadas contra Siquém, em quatro bandos.
35 Ebedi xa di Gaali to keli gɛɛsɛgɛ, a sa ti taa sode dɛ ra, Abimeleki nun a xa sɔɔrie naxa mini kɛnɛ ma.
35 E Gaal, filho de Ebede, saiu e pôs-se à entrada da porta da cidade; e Abimeleque e todo o povo que com ele havia se levantaram das emboscadas.
36 Gaali to sɔɔrie to, a naxa a fala Sebulu bɛ, «Ɲama nde nan na gorofe geya fari yi ki.» Sebulu naxa a yaabi, «I geya niini nan findixi mixie ra na ki.»
36 E, vendo Gaal aquele povo, disse a Zebul: Eis que desce gente dos cumes dos montes. Zebul, ao contrário, lhe disse: As sombras dos montes vês por homens.
37 Gaali man naxa a fala, «Ɲama yati nan na gorofe taa kui yi ki. Ɲama gbɛtɛ fan na fafe sematoe xa wuri bili kira xɔn.»
37 Porém Gaal ainda tornou a falar e disse: Eis ali desce gente do meio da terra, e uma tropa vem do caminho do carvalho de Meonenim.
38 Sebulu naxa a yaabi, «I xa wɔyɛn xungbe na minden, i tan naxan nu a falama, ‹Sikemi luxi Abimeleki xa yaamari bun ma munfe ra?› I mu nu yi mixie konbi xɛ? Siga, i sa e gere.»
38 Então, lhe disse Zebul: Onde está agora a tua boca, com a qual dizias: Quem é Abimeleque, para que o servíssemos? Não é este, porventura, o povo que desprezaste? Sai, pois, peço-te, e peleja contra ele.
39 Gaali naxa ti Sikemi kuntigie ya ra, e naxa Abimeleki gere.
39 E saiu Gaal à vista dos cidadãos de Siquém e pelejou contra Abimeleque.
40 Mixi gbegbe naxa faxa taa sode dɛ ra. Abimeleki naxa Gaali keri
40 E Abimeleque o perseguiu, porquanto fugiu de diante dele; e muitos feridos caíram até à entrada da porta da cidade.
41 han Aruma. Sebulu naxa Gaali ngaxakerenyie keri Sikemi kui, hali keren, a mu lu naa.
41 E Abimeleque ficou em Arumá. E Zebul expeliu a Gaal e a seus irmãos, para que não pudessem habitar em Siquém.
42 Na kuye iba, ɲama naxa siga daaxa. Abimeleki to na fe kolon,
42 E sucedeu, no dia seguinte, que o povo saiu ao campo, e o disseram a Abimeleque.
43 a naxa sɔɔrie tongo, a e itaxun xundɛ saxan na. E naxa e nɔxun daaxa han ɲama birin naxa mini, e fa keli e xili ma, e e bɔnbɔ.
43 Então, tomou o povo, e o repartiu em três bandos, e pôs emboscadas no campo; e olhou, e eis que o povo saía da cidade, e levantou-se contra eles e os feriu.
44 Abimeleki xa xundɛ naxa sa ti taa sode dɛ ra. Boore xundɛ firinyi naxa sin na mixie ma, naxee nu na daaxa, e naxa e birin sɔntɔ.
44 Porque Abimeleque e as tropas que com ele havia deram neles de improviso e pararam à entrada da porta da cidade; e as outras tropas deram de improviso sobre todos quantos estavam no campo e os feriram.
45 Abimeleki naxa gere so na taa ma yanyi birin, han a naxa nɔ a ra, a mɛnnikae birin faxa. A man naxa na taa rabira, a fɔxɛ sa na ma.
45 E Abimeleque pelejou contra a cidade todo aquele dia e tomou a cidade; e matou o povo que nela havia, e assolou a cidade, e a semeou de sal.
46 Sikemikae naxee luxi, e to na fe mɛ, e naxa so Eli Beriti kuye xa salide kui.
46 O que, ouvindo todos os cidadãos da torre de Siquém, entraram na fortaleza, em casa do deus Berite.
47 E naxa sa a fala Abimeleki bɛ, a Sikemi taa kuntigie bara malan salide kui.
47 E contou-se a Abimeleque que todos os cidadãos da torre de Siquém se haviam congregado.
48 Na kui Abimeleki naxa te Salamon geya fari nun ɲama naxan nu biraxi a fɔxɔ ra. Abimeleki naxa beera suxu a bɛlɛxɛ. A naxa wuri salonyi nde sɛgɛ, a a sa a kɔn ma. Na xanbi, a naxa a fala ɲama bɛ naxan nu biraxi a fɔxɔ ra, «Wo bara a to n naxan nabaxi? Wo fan xa na mɔɔli raba mafuren mafuren.»
48 Subiu, pois, Abimeleque ao monte de Salmom, ele e todo o povo que com ele havia; e Abimeleque tomou na sua mão machados, e cortou um ramo das árvores, e o levantou, e pô-lo ao seu ombro, e disse ao povo que com ele havia: O que me vistes fazer, apressai-vos a fazê-lo assim como eu.
49 Ɲama birin naxa wuri salonyi keren keren sɛgɛ, e fa bira Abimeleki fɔxɔ ra. E naxa na wurie ti na salide sode dɛ ra, e fa tɛ so, e mixi birin gan. Sikemika wulu keren, ginɛe nun xɛmɛe, naxa sɔntɔ na ki.
49 Assim, pois, também todo o povo, cada um cortou o seu ramo, e seguiram a Abimeleque, e os puseram junto da fortaleza, e queimaram a fogo a fortaleza com eles; de maneira que todos os da torre de Siquém morreram, uns mil homens e mulheres.
50 Na dangi xanbi, Abimeleki naxa siga Tebeti, a xa mɛnnikae gere. A to yonkinde yailan mɛnni, a naxa nɔ Tebeti ra.
50 Então, Abimeleque foi-se a Tebes, e a sitiou, e a tomou.
51 Makantade itexi nde nu na taa tagi, xɛmɛe nun ginɛe naxa sa e nɔxun mɛnni, a nun taa kuntigie. E naxa na balan e xun ma, e tixi na fari.
51 Havia, porém, no meio da cidade uma torre forte; e todos os homens e mulheres e todos os cidadãos da cidade se acolheram a ela, e fecharam após si as portas, e subiram ao telhado da torre.
52 Abimeleki to mɛnni li, a naxa makɔrɛ a naadɛ ra alako a xa tɛ sa na ma.
52 E Abimeleque veio até à torre, e a combateu, e chegou-se até à porta da torre, para a queimar.
53 Na nan lan ginɛ nde naxa mɛngi din se gɛmɛ daaxi sin Abimeleki xunyi, a xunyi naxa bɔɔ.
53 Porém uma mulher lançou um pedaço de uma mó sobre a cabeça de Abimeleque e quebrou-lhe o crânio.
54 Abimeleki naxa a fala a xa fonike bɛ, naxan nu a xa geresose xaninma, a naxɛ, «I xa santidɛgɛma ba a tɛɛ i, i xa n naɲɔn, alako mixi naxa a fala ginɛ nan n faxaxi.» Na kui na fonike naxa a sɔxɔ santidɛgɛma ra, a a faxa.
54 Então, chamou logo ao moço que levava as suas armas e disse-lhe: Desembainha a tua espada e mata-me; para que se não diga de mim: Uma mulher o matou. E seu moço o atravessou, e ele morreu.
55 Isirayila xɛmɛe to a to Abimeleki bara faxa, e birin naxa gbilen e xɔnyi.
55 Vendo, pois, os homens de Israel que já Abimeleque era morto, foram-se, cada um para o seu lugar.
56 Na kui Ala Abimeleki xa wali kobi ragbilen nɛ a ma, a naxan naba a baba ra, a xunya tongo solofere faxafe ra.
56 Assim, Deus fez tornar sobre Abimeleque o mal que tinha feito a seu pai, matando os seus setenta irmãos.
57 Ala na tɔɔrɛ birin nagbilen nɛ Sikemikae ma e xa kobiɲa sare ra. Yerubaali xa di xɛmɛ Yotami xa dankɛ naxa e birin nayarabi.
57 Como também todo o mal dos homens de Siquém fez tornar sobre a cabeça deles; e a maldição de Jotão, filho de Jerubaal, veio sobre eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.