1 Samuel 14
Soso Kitaabuie: Tawureta, Yabura, Inyila (SUS) vs NVI
1 Lɔxɔɛ nde, Sɔlu xa di Yonatan naxa a fala a xa konyi bɛ, naxan nu a xa geresosee maxaninma, «Won xa be igiri, won xɛɛ Filisitakae yonkinde.» A mu sese fala a baba bɛ na xa fe ra.
1 Certo dia, Jônatas, filho de Saul, disse ao seu jovem escudeiro: "Vamos ao destacamento filisteu, do outro lado". Ele, porém, não contou isto a seu pai.
2 Sɔlu nu na Gibeya naaninyi Migiron wuri nde bun ma naxan xili «girenadi.» Xɛmɛ kɛmɛ senni nu na a yi ra.
2 Saul estava sentado debaixo de uma romãzeira na fronteira de Gibeá, em Migrom. Com ele estavam uns seiscentos soldados,
3 Alatala xa sɛrɛxɛdubɛ nde nu na a fɛ ma, naxan xili Ahiya, Axituba xa di xɛmɛ, Ikabodi xa nɛɛgaari. Alatala xa sɛrɛxɛdubɛ, Eli xa di xɛmɛ Finexasi nan xa di xɛmɛ nu na Ikabodi ra. Mixi yo mu nu a kolon a Yonatan bara siga Filisitakae yire.
3 entre os quais Aías, que levava o colete sacerdotal. Ele era filho de Aitube, irmão de Icabode, filho de Finéias e neto de Eli, o sacerdote do Senhor em Siló. Ninguém sabia que Jônatas havia saído.
4 Yonatan naxa dangi fanye firin tagi. Keren nu xili nɛ Bɔsɛsi, boore fan nu xili nɛ Sene.
4 Em cada lado do desfiladeiro que Jônatas pretendia atravessar para chegar ao destacamento filisteu, havia um penhasco íngreme; um se chamava Bozez; o outro, Sené.
5 Keren nu na kɔɔla ma Mikimasi ya tagi, boore nu na yirefanyi ma Geba ya tagi.
5 Havia um penhasco ao norte, na direção de Micmás, e outro ao sul, na direção de Geba.
6 Yonatan naxa a fala a xa konyi bɛ, naxan nu a xa geresose maxaninma, «Won xɛɛ yi sunnataree yire. Tɛmunde Alatala fe nde rabama won saabui ra, barima Alatala nɔma marakisi rabade mixi xurudi saabui ra, xa na mu mixi wuyaxi saabui ra.»
6 E Jônatas disse a seu escudeiro: "Vamos ao destacamento daqueles incircuncisos. Talvez o Senhor aja em nosso favor, pois nada pode impedir o Senhor de salvar, seja com muitos ou com poucos".
7 A xa konyi naxa a yaabi, «I waxɔnfe birin naba, hali i mu siikɛ, won birin na xaxili keren.»
7 Disse seu escudeiro: "Faze tudo o que tiveres em mente; eu irei contigo".
8 Yonatan naxa a fala a bɛ, «Won xɛɛ han na mixie xa won to.
8 Jônatas disse: "Venha, vamos atravessar na direção dos soldados e deixaremos que nos avistem.
9 Xa e a fala ‹Wo ti mɛnni, muxu fama ya›, won tima mɛnni nɛ, won mu tema e yire.
9 Se nos disserem: ‘Esperem aí até que cheguemos perto’, ficaremos onde estivermos e não avançaremos.
10 Kɔnɔ xa e a fala, ‹Wo fa be›, won tema nɛ, barima Alatala bara e sa won bɛlɛxɛ. Na nan findima won bɛ tɔnxuma ra.»
10 Mas, se disserem: ‘Subam até aqui’, subiremos, pois este será um sinal para nós de que o Senhor os entregou em nossas mãos".
11 E to mini Filisitakae ma, nee naxa a fala, «Isirayilakae nan yi ki. E na minife fɔnmɛ kui, e nu e nɔxunxi dɛnnaxɛ.»
11 Então os dois se deixaram ver pelo destacamento dos filisteus, que disseram: "Vejam, os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos".
12 Filisitaka naxee yonkinxi mɛnni, e naxa a fala Yonatan nun a xa konyi bɛ, «Wo fa be, muxu xa fe nde fala wo bɛ.» Yonatan naxa a fala a xa konyi bɛ, naxan nu a xa geresosee xaninma, «I xa te n fɔxɔ ra, barima Alatala bara yi mixie sa Isirayilakae bɛlɛxɛ.»
12 E gritaram para Jônatas e seu escudeiro: "Subam até aqui e lhes daremos uma lição". Diante disso, Jônatas disse a seu escudeiro: "Siga-me; o Senhor os entregou nas mãos de Israel".
13 Yonatan naxa te a wulumen na, a xa konyi na a xanbi ra. Yonatan nun a xa konyi naxa na Filisitakae faxa.
13 Jônatas escalou, usando as mãos e os pés, e o escudeiro foi logo atrás. Jônatas começou a derrubá-los, e seu escudeiro, logo atrás dele, os matava.
14 Na gere kui Yonatan nun a xa konyi naxa mixi mɔxɔɲɛn nun nde faxa na yire raxɛtɛnxi.
14 Naquele primeiro ataque, Jônatas e seu escudeiro mataram cerca de vinte homens numa pequena área de terra.
15 Filisitakae bɔɲɛ naxa mini yonkinde kui, gaaxui fa ɲama suxu na longori birin. Bɔxi yati naxa sɛrɛn. Alatala nu bara a ragaaxu a ɲaaxi ra.
15 Então caiu terror sobre todo o exército, tanto sobre os que estavam no acampamento e no campo, como sobre os que estavam nos destacamentos e até mesmo nas tropas de ataque. O chão tremeu e houve um pânico terrível.
16 Sɔlu xa yire makantɛe, naxee nu na Gibeya, Bunyamin bɔnsɔɛ xa bɔxi ma, nee naxa Filisitakae to e yensenfe gi kui.
16 As sentinelas de Saul em Gibeá de Benjamim viram o exército filisteu se dispersando, correndo em todas as direções.
17 Sɔlu naxa a fala sɔɔrie bɛ, «Wo kɔnti ti, won xa a kolon naxan minixi won ya ma.» E to kɔnti ti e naxa a to a Yonatan nun a xa konyi mu na ɲama ya ma.
17 Então Saul disse aos seus soldados: "Contem os soldados e vejam quem está faltando". Quando o fizeram, viram que Jônatas e seu escudeiro não estavam presentes.
18 Alatala xa saatɛ kankira to nu na Isirayilakae yonkinde kui, Sɔlu naxa a fala Ahiya bɛ, «Fa Alatala xa saatɛ kankira ra.»
18 Saul ordenou a Aías: "Traga a arca de Deus". Naquele tempo ela estava com os israelitas.
19 Sɔlu nu wɔyɛnma sɛrɛxɛdubɛ ra tɛmui naxɛ, gere sɔnxɔ xui fan nu gboma nan tui Filisitakae yonkinde. Na kui Sɔlu naxa a fala sɛrɛxɛdubɛ bɛ, «Hali i mu Ala maxandi kɔrɛ.»
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, o tumulto no acampamento filisteu ia crescendo cada vez mais. Então Saul disse ao sacerdote: "Não precisa trazer a arca".
20 Sɔlu naxa a xa sɔɔrie xili, e fa siga gere yire. Mɛnni e naxa a to Filisitakae nu na e boore sɔxɔfe santidɛgɛma ra ɲaxasi daaxi.
20 Então Saul e todos os soldados se reuniram e foram para a batalha. Encontraram os filisteus em total confusão, ferindo uns aos outros com suas espadas.
21 Isirayilaka ndee, naxee nu na Filisitakae xa nɔɛ bun ma, nee naxa fa Sɔlu nun Yonatan mabiri.
21 Alguns hebreus que antes estavam do lado dos filisteus e que com eles tinham ido ao acampamento filisteu, passaram para o lado dos israelitas que estavam com Saul e Jônatas.
22 Isirayilaka naxee nu bara e nɔxun Efirami geya longori ra, e birin naxa mini Filisitakae gerede e gi tɛmui.
22 Quando todos os israelitas que haviam se escondido nos montes de Efraim ouviram que os filisteus batiam em retirada, também entraram na batalha, perseguindo-os.
23 Na lɔxɔɛ, Alatala Isirayila rakisi nɛ. Gere naxa lantan yɛ han Beti Aweni.
23 Assim o Senhor concedeu vitória a Israel naquele dia, e a batalha se espalhou para além de Bete-Áven.
24 Isirayilakae nu na tɔɔrɛ nde kui na lɔxɔɛ, barima Sɔlu nu bara a kali ɲama bɛ, «Dankɛ na mixi bɛ, naxan a dɛgema beenun n xa n gbe ɲɔxɔ n yaxuie ma.» Na kui, mixi yo mu donse don na lɔxɔɛ.
24 Os homens de Israel estavam exaustos naquele dia, pois Saul havia lhes imposto um juramento, dizendo: "Maldito seja todo o que comer antes do anoitecer, antes que eu tenha me vingado de meus inimigos! " Por isso ninguém tinha comido nada.
25 Ɲama xa ɲɛrɛ kui, e naxa kumi li fɔtɔnyi nde kui,
25 O exército inteiro entrou num bosque, onde havia mel no chão.
26 kɔnɔ mixi yo mu a nɛmunnɛmun Sɔlu xa marakali xa fe ra.
26 Eles viram o mel escorrendo, contudo ninguém comeu pois temiam o juramento.
27 Yonatan to na yire li, a fa kumi to, a naxa a xa yisuxuwuri rasin kumi kui, a a makɔn. A ya naxa iyalan keren na. A mu nu a baba xa marakali mɛxi.
27 Jônatas, porém, não sabia do juramento que seu pai havia imposto ao exército de modo que estendeu a ponta da vara que tinha na mão e a molhou no favo de mel. Quando comeu seus olhos brilharam.
28 Mixi nde naxa a fala a bɛ, «I baba bara ɲama rakali a falafe ra, ‹Dankɛ na mixi bɛ naxan a dɛgema to.› Na nan a toxi ɲama na tɔɔrɛ kui yi ki.»
28 Então um dos soldados lhe disse: "Seu pai impôs ao exército um juramento severo, dizendo: ‘Maldito seja todo o que comer hoje! ’ Por isso os homens estão exaustos".
29 Yonatan naxa a yaabi, «N baba na ɲama tɔɔrɔfe nɛ na ki. Wo a mato n ya iyalanxi ki naxɛ, n to yi kumi kɔnxi.
29 Jônatas disse: "Meu pai trouxe desgraça para nós. Veja como meus olhos brilham desde que provei um pouco deste mel.
30 Xa won ma sɔɔri gali won yaxuie xa donse nde don to nu, nde ɲan bara sa Filisitakae xa xunnakanɛ fari nu.»
30 Como teria sido bem melhor se os homens tivessem comido hoje um pouco do que tomaram dos seus inimigos. A matança de filisteus não teria sido ainda maior? "
31 Na lɔxɔɛ e naxa Filisitakae bɔnbɔ, kelife Mikimasi ma, han Ayalon. Ɲama nu bara tagan ki fanyi ra.
31 Naquele dia, depois de derrotarem os filisteus, desde Micmás até Aijalom, os israelitas estavam completamente exaustos.
32 E naxa din e yaxuie xa see ra. E naxa yɛxɛɛe, sie, nun ningee kɔn naxaba keren na, e fa e don a nun e wuli ra.
32 Eles então se lançaram sobre os despojos e pegaram ovelhas, bois e bezerros, e mataram-nos ali mesmo e comeram a carne com o sangue.
33 Mixi ndee to a fala Sɔlu bɛ, a a xa sɔɔrie na yunubi sɔtɔfe Alatala ra sube donfe a wuli ra, Sɔlu naxa a fala ɲama xa fe ra, «Yanfante nan e ra. Wo fa gɛmɛ xungbe ra be.
33 E alguém disse a Saul: "Veja, os soldados estão pecando contra o Senhor, comendo carne com sangue". Ele disse: "Vocês foram infiéis. Rolem uma grande pedra até aqui.
34 Wo yensen ɲama tagi, wo a fala e bɛ, mixi birin xa fa a xa ninge ra, a xa yɛxɛɛ, xa na mu a ra a xa si. E xa a faxa be. Na kui, e nɔma a donde, e mu yunubi sɔtɔ Alatala ra sube donfe a wuli ra.» Kɔɛ ra, mixie birin naxa siga mɛnni e xa xuruse ra, e xa a kɔn naxaba naa.
34 Saiam entre os soldados e digam-lhes: ‘Cada um traga a mim seu boi ou sua ovelha, abatam-nos e comam a carne aqui. Não pequem contra o Senhor comendo carne com sangue’ ". Assim, cada um levou seu boi naquela noite e ali os abateram.
35 Sɔlu sɛrɛxɛbade singe ti nɛ Alatala bɛ mɛnni.
35 Então, Saul edificou um altar para o Senhor; foi a primeira vez que fez isso.
36 Na tɛmui Sɔlu naxa a fala, «Won xa bira na Filisitakae fɔxɔ ra to kɔɛ ra yati. Won xa e tuxunsan han subaxɛ, won naxa mixi keren lu na.» Sɔɔrie naxa a yaabi, «Won xa a raba alɔ i wama a xɔn ma ki naxɛ.» Sɛrɛxɛdubɛ naxa a fala, «Won xa Ala maxɔrin sinden.»
36 Saul disse ainda: "Desçamos atrás dos filisteus, à noite, e os saqueemos até o amanhecer, e não deixemos vivo nem um só deles". Eles responderam: "Faze o que achares melhor". O sacerdote, porém, disse: "Consultemos aqui a Deus".
37 Na kui Sɔlu naxa Ala maxɔrin, «A lanma n xa bira Filisitakae fɔxɔ ra? I tan e sama nɛ Isirayila bɛlɛxɛ?» Kɔnɔ na lɔxɔɛ, Ala mu a yaabi.
37 Então Saul perguntou a Deus: "Devo perseguir os filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel? " Mas naquele dia Deus não lhe respondeu.
38 Sɔlu naxa a xa sɔɔri gali xunyie xili, a a fala e bɛ, «Wo xa a mato yunubi naxan nabaxi to.
38 Disse então Saul: "Venham cá, todos vocês que são líderes do exército, e descubramos que pecado foi cometido hoje.
39 N bara n kali Isirayila Rakisima Alatala ra, hali n ma di Yonatan nan a rabaxi, n na a faxama nɛ.» Ɲama birin ya ma, mixi yo mu a yaabi.
39 Juro pelo nome do Senhor, o libertador de Israel, mesmo que seja meu filho Jônatas, ele morrerá". Mas ninguém disse uma só palavra.
40 A naxa a fala Isirayila ɲama bɛ, «Wo ti mɛnni, n tan nun n ma di Yonatan, muxu tima bebiri.» Ɲama naxa a yaabi, «I waxɔnyi raba.»
40 Então disse Saul a todos os israelitas: "Fiquem vocês de um lado; eu e meu filho Jônatas ficaremos do outro". E eles responderam: "Faze o que achares melhor".
41 Na tɛmui Sɔlu naxa Alatala maxandi, «Isirayila Marigi Ala, kiiti sa muxu tagi.» Alatala naxa a masen a kiiti fanxi ɲama nan bɛ, a mu fanxi Sɔlu nun Yonatan bɛ.
41 E Saul orou ao Senhor, ao Deus de Israel: "Dá-me a resposta certa". A sorte caiu em Jônatas e Saul, e os soldados saíram livres.
42 Sɔlu man naxa Alatala maxandi kiiti xa sa a tan nun Yonatan tagi. Na kui kiiti mu fanxi Yonatan bɛ.
42 Saul disse: "Tirem sortes entre mim e meu filho Jônatas". E Jônatas foi indicado.
43 Sɔlu naxa a xa di Yonatan maxɔrin, «I munse rabaxi?» Yonatan naxa a yaabi, «N kumi nde nan kɔn, n naxan tongo n ma yisuxuwuri ra. N tan nan yi ki, i xa n faxa.»
43 Então Saul disse a Jônatas: "Diga-me o que você fez". E Jônatas lhe contou: "Eu provei um pouco de mel com a ponta de minha vara. Estou pronto para morrer".
44 Sɔlu naxa a fala, «I nɔndi. Yonatan, i xa faxa. Xa n mu i faxa, Ala xa n ɲaxankata a ɲaaxi ra.»
44 Saul disse: "Que Deus me castigue com todo rigor, caso você não morra, Jônatas! "
45 Kɔnɔ sɔɔri gali naxa a fala Sɔlu bɛ, «A lanma Yonatan xa faxa, naxan geeni sɔtɔ Isirayila bɛ sɛnbɛ ra? Astɔfulahi. Muxu bara muxu kali Alatala ra, hali xunsɛxɛ keren a mu bama a xunyi ra, barima Yonatan walixi to Ala xa mali saabui nan na.» E Yonatan ratanga Sɔlu ma na ki nɛ.
45 Os soldados, porém, disseram a Saul: "Será que Jônatas, que trouxe esta grande libertação para Israel deve morrer? Nunca! Juramos pelo nome do Senhor, nem um só cabelo de sua cabeça cairá ao chão, pois ele fez isso hoje com o auxílio de Deus". Então os homens resgataram Jônatas, e ele não foi morto.
46 Sɔlu to gɛ Filisitakae keride waxati nde bun ma, a naxa gbilen a xɔnyi. Filisitaka naxee luxi, e fan naxa siga e xɔnyi.
46 E Saul parou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para sua própria terra.
47 Sɔlu to findi Isirayila mangɛ ra, a naxa gere ti a yaxuie birin bɛ: Mowabakae, Amonikae, Edonkae, Soba mangɛe, nun Filisitakae.
47 Quando Saul assumiu o reinado sobre Israel, lutou contra os seus inimigos em redor: moabitas, amonitas, edomitas, os reis de Zobá e os filisteus. Para qualquer lado que fosse, infligia-lhes castigo.
48 A naxa Amalɛkikae bɔnbɔ sɛnbɛ ra, a Isirayila ba mixie bɛlɛxɛ naxee nu e xa bɔxi tuxunsanma.
48 Lutou corajosamente e derrotou os amalequitas, libertando Israel das mãos daqueles que os saqueavam.
49 Sɔlu xa di xɛmɛe nu xili nɛ: Yonatan, Yisiwi, nun Malakisuwa. A xa di ginɛe nu xili nɛ: Merabi, nun a xanbiratoe Mikali.
49 Os filhos de Saul foram Jônatas, Isvi e Malquisua. O nome de sua filha mais velha era Merabe, e o da mais nova era Mical.
50 Sɔlu xa ginɛ nu xili nɛ Axinowama, Aximaasi xa di. A xa sɔɔri gali mangɛ nu findi Abeneri nan na, Sɔlu sɔxɔ Neri xa di.
50 Sua mulher chamava-se Ainoã e era filha de Aimaás. O nome do comandante do exército de Saul era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 Sɔlu baba Kinsi nun Abeneri baba Neri nan lanxi Abiyɛli xa die ma.
51 Quis, pai de Saul, e Ner, pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 Sɔlu nu Filisitaka gerema a xa simaya birin kui. Sɔlu nu gbangbalanyi sɛnbɛmae birin naso nɛ a xa sɔɔrie ya ma.
52 Houve guerra acirrada contra os filisteus durante todo o reinado de Saul. Por isso sempre que Saul conhecia um homem forte e corajoso, alistava-o no seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.