Gênesis 41
KUATE TUKU PASA (SSD) vs NTLH
1 Bret pasokanu gabat ta balenaig le yar armba kinaig le Farao nu kiŋatina sulumba nu Nail kule make mbiŋge tiŋ minna.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 Nu taŋge tiŋ minna le makau butuknu 7 kule sinam taŋge pronaig sulumba pibi nyumba minnaig le kaŋgerkina.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Kaŋgerka minna le makau nziroŋsu prowanu 7 kule sinam taŋge pronaig sulumba kuasmbi amboŋga prona ta tugumŋge kule make mbiŋge tiŋginaig.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Taŋamba makau nziroŋsu prowanu kame taŋge makau butuknu ta kile-ŋinke suglukinaig. Taŋanaig le Farao nu birtekŋga aboŋgina.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 Taŋamba nu maŋ kinyna sulumba maŋ lato kiŋatumba wit tugu ndindo ta mbolŋge alonu 7 kaŋgerkina. Nane alonu tikŋganu magekinaig.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Wit tugu ndui ta mbolŋge maŋ alonu 7 pronaig ta nane alo pirik-parak ndo ma paknu tuku bubrenuŋge fruŋniŋgina tuku.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Taŋamba wit alo pirik-parak taŋge wit alo tikŋganu ta ŋakmba kile-ŋinke suglukinaig. Taŋanaig le Farao nu aboŋga kiŋatina ta idusmba minna.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Mafena le nu kiŋa ta tuku wamdus sulumba minna. Taŋamba nu Isipnu kila taŋgo kagmaikanu mbal ta ŋakmba wike likina le nane promba maŋgurkinaig le nu ndek kiŋa kilna ta kubeu niŋgina ta ande nu kiŋa ta tugunu kukliwam tuku mine ndakina.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Taŋamba minnaig le grep kule kulatkanu gabat ta nu ndek Farao sana: Kile ye mbaren ta ne ndoŋ sanuŋgit.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 O buk ne tuku piro taŋgo ar sile bret pasokanu gabat ndoŋ ne sile tuku gubra tina sulumba ne sile muliŋ kilmba ka kame gabat tuku wandekŋge patikina le sile minkeŋ.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Taŋge minkeŋ sulumba furir ande mbolŋge sile kiŋatikeŋ. Kiŋatikeŋ ta tugunu yimyam.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Hibru taŋgo mbanzo ande nu kame gabat tuku piro taŋgo nu sile ŋak minna le sile kiŋatikeŋ ta nu kubeu tukeŋ le nuŋge kiŋa tugunu kukliniŋmba sasikina.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Sasikina ta kumumba mayok kina. Ne ye luka tina sulumba yiŋe piro mbolŋge pilna. Bret pasokanu gabat ta ne tumba ŋinfok kuerka ail mbolŋge taikina ŋgina.
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Taŋakina le Farao ndek taŋgo afu kukulniŋgina le nane pitik ndo kinaig ka muli wandek sinamŋge Yosef te-mayoknaig. Taŋanaig le Yosef ndek gigloka tawi mayenu tiŋmba Farao tugum prona.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Prona le Farao ndek nu sana: Ye kiŋa ande ten ta taŋgo ŋakmba nane kiŋa tugunu bitekŋgam kumuŋ kuga le taŋgo ande teŋenmba ye sayat: Ne kiŋa ismba ta ne tugunu bitekŋgam kumuŋ ŋgat le ye isit ŋgina.
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Taŋakina le Yosef ndek sakina: O taŋgo suŋgo, yeŋge kumuŋ kuga. Kuate nuŋge ndo ne tuku kiŋa tugu bitek mayewam kumuŋ ŋgina le
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Farao nu sana: Ye kiŋaten ta teŋenmba. Ye Nail kule make mbiŋge tiŋ minen le
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 makau butuknu 7 kule sinam taŋge promba kule make mbiŋge pibi nyumba minnaig le kaŋgerken.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Ŋgumneŋga maŋ makau 7 nziroŋsu prowanu kule sinam taŋge pronaig. Ye buk Isip ma te mbolŋge makau taŋaŋ ande kaŋger ndawen.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Makau nziroŋsu prowanu taŋge ndek makau butuknu ta ŋakmba kile-ŋinkinaig.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Nane kile-ŋinkinaig ta nane ndanyanu sukmba nane nziroŋsu prowanu taŋamba ndo minmba minnaig. Taŋamba kaŋgerken sulumba ye aboŋgen.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 Kile ye maŋ kinyen sulumba maŋ kiŋaten. Ye wit tugu ndindo mbolŋge alonu 7 kaŋgerken ta alonu sugokanu tikŋganu.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Tugu ndui ta mbolŋge maŋ alonu 7 pronaig ta alonu pirik-parak ndo ma paknu tuku bubrenuŋge fruŋniŋgina tuku.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Kile wit alo pirik-parak taŋge wit alo tikŋganu ta ŋakmba kilmba kile-ŋinke suglukinaig. Ye taŋamba kaŋgeren sulumba kiŋa ta kagmaikade mbal saniŋgen ta nane ŋgamukŋge ande kiŋa tugunu kuklimba sa ndayina ŋgina.
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Taŋaka sakina le Yosef ndek Farao sana: Kiŋa armba ta tugunu ndindo ndo. Kuate nu maŋau kam bafute ta ne tumnina.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Makau butuknu 7 ta yar 7 taŋaŋ. Wit alo tikŋganu 7 ta mata yar 7 taŋaŋ. Kiŋa ar ta tugunu ndui ta ndo.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Makau 7 nziroŋsu prowanu ŋgumneŋga pronaig le wit alonu pirik-parak ndo 7 bubre paknuŋge fruŋniŋge likina tuku ta teŋenmba. Yar 7 guba suŋgo tuku ait prowamŋgat.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 Ye buk ne sanit taŋamba ndo Kuate maŋau kam bafute ta ne tumnina.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Yar 7 ta sinamŋge Isip kilke te mbolŋge nyamagaŋŋge ndo kumuŋgamŋgat.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Yar 7 ta kugawaig le maŋ yar 7 guba suŋgo prowamŋgat. Isip kilke ŋakmba gubak minwaig sulumba nyamagaŋ ŋak ait ta iduse nda. Nane gilaiŋgamŋgaig. Guba ait suŋgoŋge kilke tugu te ŋayo siliwamŋgat.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Guba ait ta sonndo ait ŋayonu tukunu taŋgo pino nane maro suŋgo te-silikuwaig sulumba nyamagaŋ ŋak ait ta iduse nda.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Kuate nu o buk wam ta kam tuku wamdus kuyarkina. Nu siŋka maŋau ta kamŋgat. Ta tuku ne kiŋa ta tam arna. Mine minemba Kuate nu wam kame ta kile-mayokkamŋgat.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 Ta tuku ne taŋgo ande wamdus kuyar mayenu ŋak te-silika le nuŋge Isip ma tugu te ŋakmba kulatkuwa.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Gabat kame afu turmba madiniŋga le nane yar 7 nyamagaŋ suŋgomba ŋak ta sinamŋge nane Isip mbal tuku nyamagaŋ ŋakmba walmba patike likuwaig. Bailkamba taŋgo pino nyam tuku ndindo minam tuku.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Ne gabat kame ta saniŋga le nane yar magenu 7 ta tuku wit ta ŋakmba kile-maŋgurka patikuwaig sulumba kulat magekuwaig.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Guba tuku yar 7 ta Isip kilke mbolŋge prowa le Isip taŋgo pino nane nyamagaŋ maŋgurkuwaig ta nyumba nane gubanu kume nda ŋga Farao sana.
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Farao nu nuŋe gabat sugo ta ndoŋ pasa ta ismba maye ŋginaig sulumba
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 nu ndek nane saniŋgina: Taŋgo te nu Kuate tuku Guwa ŋak. Sine taŋgo teŋen inum animŋge te-silikube ŋgina.
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Taŋamba nu ndek Yosef sana: Kuate nu nuŋe miroŋ wam kame te tumnat. Ta tuku taŋgo ande wamdus kuyar mayenu ŋak ne minit taŋaŋ mine ndakate.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Kile ye ne tumba yiŋe kilke tugu te tuku gabat suŋgo palmbimŋgit. Yiŋe kuasmbi ŋakmba nane ne tuku miŋge kumnemŋge minamŋgaig. Yeŋge ndo ye gabat suŋgo minmba nyu ŋak mbolŋge minamŋgit.
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Kile ye ne tumba Isip kilke tugu te ŋakmba tuku gabat suŋgo madinet ŋgina.
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Taŋakina sulumba Farao nu nuŋe waitok yubi ta paska Yosef tuku waitok mbolŋge pilna. (Waitok yubi ta gabat suŋgo tuku waitok yubi ndo. Farao tuku kuyar ŋak). Taŋamba nu ndek tawi mayenu ande tumba Yosef siluk tuna sulumba kalolai mayenu ande golmbi wakeinaig tuku tumba nu tuku ŋinfok mbolŋge birŋeŋ tuna sulumba
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 nu ndek Farao dubiknu tuku karis mayenu ta tumba Yosef tuna le nu tambi likina. Kame mbal nane ŋgumbeyumba kumbaŋge sakinaig: Ndin kusrewap o, ndin kusrewap o ŋginaig. Maŋau ta mbolŋge Farao nu Yosef tumba Isip kilke ŋakmba tuku gabat suŋgo pilna.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Kile Farao nu ndek Yosef sana: Ye gabat suŋgo Farao ye ne sanet. Isipnu taŋgo kame nane naŋgine nzalimbi maŋau afu ke nda. Nane maŋau ande kam idusmba ne kusnanuwaig le ne woka ta nane maŋau ta kamŋgaig ŋgina.
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
47 Yar magenu 7 ta sinamŋge kilke nyamagaŋŋge ndo kumuŋgina le
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 nu nyamagaŋ ta kilmba tumbraŋ ŋakmba tuku nyamagaŋ wandek sinamŋge patike likina sulumba tumbraŋ mindek sinamŋge wit yeki yeki kile-wandek ke likina.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Yosef nu wit suŋgomba maŋgurkina ta burnu kumuŋ kuga piyalŋge fulbul minig taŋaŋ.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Guba tuku ait ta pro ndamba minna le Yosef piyo nuŋe Asenat nu kiŋo armba kile-patikina.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Taŋana le Yosef ndek sakina: Kuate nu ye sinzaŋyina le ye yiŋe piti ŋakmba yiŋe ndare tuma tuku maŋau ŋaigonu ta ŋakmba gilaiŋgen ŋgina. Ta tuku nu nuŋe kiŋo mulum ta nyunu Manase ŋgina.
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Taŋamba nu maŋ lato sakina: Ye kilke piti ten te mbolŋge Kuate nu kiŋo te ye sat ŋgina sulumba kiŋo arnu ta nyunu Efraim ŋgina.
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Kile yar 7 nyamagaŋ ŋak ta kuganaig le
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 yar 7 guba tuku ait Yosef tuku pasa kumumba tugu pilna le kilke ŋakmba guba suŋgo te-silikinaig. Isip kilke mbolŋge ndo nane nyamagaŋ ŋak minnaig.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Taŋamba minnaig ma ma Isip mbal nane mata guba suŋgo tinaig sulumba Farao tugum kumba sanaig: Sine nyamagaŋmbi turka ŋginaig le nu ndek nane saniŋgina: Tane Yosef tugum kape le ndaŋmba satiŋguwa ndeta taŋamba kap ŋgina.
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Guba ta kile suŋgo ŋayomba Isip ma tugu ŋakmba kumuŋgina le Yosef nu ndek nyamagaŋ wande ŋakmba talke likina le Isip mbal nane pro wit piyawe likinaig.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Kilke ŋakmba guba suŋgo tinaig tukunu kilke tugu ŋakmba nane mata wit piyawam tuku Isip kilke mbol Yosef tugum prowe likinaig.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.