Mateus 13
Magtubu dənə̂ Mãr̰ĩ (SOR) vs NAA
1 Wála gɨ ta lə da, Jesu dɨmə kɨrə hára iche me ha dama kuray gɨ ɓɨle bɨwə dara gɨləgɨ gɨ nare gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Nare nə gɨr̰e hára dayar tulɨwə, i ta di me an̰ji nagɨ dam nɨm bɨrwa dalawə. Nare nə gɨr̰e di ɗɨbdɨ day daa nimi bɨdəgɨ lə.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 An̰ji gɨlgɨ mani nan̰ i gɨ gwale gɨ diri. An̰ji waygɨ da: «Dwayna! Abe mɨn so ba a ha chìgdə swagə yiga lə.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Mana gɨ an̰ji ilə chìgdə lə da, swagə dɨrəgɨ nə yab wujabar bor mana gɨ bɨrmə lə me, dirbi gɨra tɨgɨgɨ chə́gdɨgɨ bam car.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 — ausente —
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 — ausente —
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Swagə dɨrəgɨ nə mɨn ɗang bi bor day mana gɨ chemde woni jimdi dwar̰agɨ lə. Cendi dɨm daa, me chemde woni jimdi di so yɨgɨ daa swamama ɨmgɨ jwara bam.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Me swagə dɨrəgɨ nə mɨn bor day sɨn̰a dɨ ladeyə. Cendi dɨm jor naa dɨrəgɨ, me swagə nə ta di dɨdəgɨ lə mɨn da, dɨrəgɨ ꞌyarbar nan̰e. Nə mɨn àl dɨrəgɨ nem aru, nə mɨn ɗang àl dɨrəgɨ nem gɨnɨn̰ kubi, nə mɨn ɗang bi àl dɨrəgɨ nem gɨnɨn̰ subu.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Gun gɨ sumdəw woni dwaya gwale ina lə da, kal a dwayna.»
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Mwom da, woni gɨrsə gwale gɨnə Jesu duwa di chidɨbə Jesu sɨwə ib ib me ùrbɨw ba da: «I dana me mə gɨlgɨ nare mani di i gɨ gwale gɨ diri mo?»
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 An̰ji cogɨ lə diiyə waygɨ ba da: «ꞌYeni da, Mãr̰ĩ àl gandang ladni; an̰ji gɨləng gwale sɨw gɨ budə lə dara lama duwa gɨ dwãr̰ĩ di ɗɨm, me gɨlgɨ nare nə ɗang bədə.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Dara gun gɨ mani duwa ina lə da, gɨ ha ꞌyàw lə diiyə nan̰ ɗang bi, me mani duwa ha bɨlbə dodə. Me gun gɨ duwa ina lə bədə da, nə hin̰e ɨsəwə ta di kaw, gɨ ha ꞌwoo i bam.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Nə gɨlgɨ mani gɨ gwale gɨ diri di da, i dara cendi un̰bɨ me yər bədə, domən̰dɨ me doy bədə, me ꞌwocn̰ gwale di gɨndɨw bədə me ca.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ta di me i gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa gɨ wayɨw aba cɨmə bɨw gɨ Esayi di me yala àlal gandagɨ kɨrab. Mãr̰ĩ way da:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Dara ꞌyeni nare nə caga ka di,
15 Porque o coração deste povo
16 Me Jesu waygɨ woni gɨrsə gwale duwa ba da: «Me ꞌyeni da, anə dam i gɨ sii ꞌywala, dara dɨrəng yərre me, sumdəng kaw, doyye me ca.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Dwayna, nə wayang i gwale sɨw: Woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə ɓɨg nan̰ me nare nə ɗang nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə nan̰, tanga ùr ba gɨ yər mani nə anə yərgɨ caga ka di, me ꞌyogɨ yərgɨ bədə, cendi ùr ba gɨ doy gwale gɨ anə doyɨw caga ka di me, doyɨw bədə me ca.»
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 «ꞌYeni da, dwayna gwale gɨ diri gɨnə aba chə̀ə swagə duwa di gɨndɨw.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Swagə dɨrəgɨ nə wujabar bor bɨrmə lə di, wun i ya gun gɨ doy berni dɨnə dwãr̰ĩ dɨ daa me ꞌwocn̰ gɨndɨdɨ bədə ta de. Sidan hára gɨra biy gwale gɨ ilə dusɨwə di bam.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Swagə nə mɨn nə bor day gɨndara lə da, i gun gɨ doy gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa me, yɨw gɨ sii ꞌywala kaláng maa,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 me kal gwale di bo sabɨraw dusɨwə bədə. An̰ji i gun gɨ yɨ sɨw woy bədə. Mana gɨ wamani ꞌywanaw dara gwale gɨnə Mãr̰ĩ da, an̰ji so kaláng gɨn̰ gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa di bam.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nə mɨn nə wujabar day bor mana gɨ chemde woni jimdi dwar̰agɨ lə da, i gun gɨ doy gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa di maa, ɨr̰ɨ an̰ji ɨrɨm mana gɨ wamani gɨ jiga jiga gɨ sɨn̰a dɨdə ka dɨwə, an̰ji kan̰jɨ ꞌywaa gɨ sɨn̰a dɨdə ka gɨ i mani nə pəgɨn̰ yag. I yande me ɨrmə pad gɨ an̰ji ɨrmɨw di da, yɨ gwale gɨnə Mãr̰ĩ gɨ dusɨwə di daa swamama ɨmɨw àla gandɨw giyə bam.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Me swagə nə bor day daga dalawə sɨn̰a dɨ ladeyə da, i nare nə doy gwale gɨnə Mãr̰ĩ duwa me ꞌwocn̰ gɨndɨw ladɨ. Cendi i ya swagə dɨdəgɨ nə mɨn nə bo dɨrəgɨ aru me, nə mɨn gɨnɨn̰ kubi me, nə mɨn gɨnɨn̰ subu me ta de.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Jesu waygɨ gwale gɨ diri gɨ ɗang bi ba da: «Dwãr̰ĩ dɨ daa da, wun i ya abe mɨn gɨ gɨsɨ swagə duwa nə lade mana gɨ daga duwa lə ta de.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Me gɨ changa dwar̰ɨ dɨ nare pad i nuni da, aba mar̰ande duwa ha gɨsəw barɨm lə swagə nə lade di dɨdəgɨ lə me, kal sɨw ya.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Mana gɨ swagə di gandɨ dɨdəgɨ da, gɨ yər barɨm kaw, gandɨ ilə me ca.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Mwom da, kòy nənə aba daga di hára gɨra ùrɨw ba da: “Aba ciri nin, ɓag da, tanga mə gɨsɨ i swagə nə lade mana gɨ daga dɨma lə di gaa bədə mo? Me ɨr̰ɨ, barɨm da, swaa duwa i gɨndɨw we mo?”
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 An̰ji waygɨ ba da: “I aba mar̰ande ni me àl mani nə ta di.” Ɨr̰ɨ, kòy di ùrɨw ba da: “Yande da, gaa mə ùr ba nə hananin piynə barɨm di bam mo?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Me an̰ji cogɨ lə diiyə ba da: “Bədə, piynə barɨm di caga ka bədə sɨn̰, dara anə piynəw caga ka da, anə ha piyə swagə di ɓamagɨ gɨ barɨm di mɨn.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Kalnagɨ gɨ jwarna le ca dayyə bɨraa wála gaba n̰ilə gɨ dɨdəgɨ lə bá. Dawa dɨ ta lə da, nə ha wayagɨ woni n̰ilə swagə di, gɨ ajɨna barɨm di bam pii, magdɨnaw daa ulnəw bam do me gɨ n̰ilnə swagə di bwanan gandagɨ ɓecheyə sɨn̰.”»
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Jesu di waygɨ nare gwale gɨ diri gɨ ɗang bi ba da: «Dwãr̰ĩ dɨ daa da, wun i ya habda gɨ mutardɨ dɨrəw nə gun ugɨ ha mõgɨ mana gɨ daga duwa lə ta de.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Dɨrəw di i ɓani hin̰e hin̰e ɗoy kwandaw habde dɨrəgɨ nə pad bam, me mana gɨ cendi gandɨ daa da, jorbɨ nan̰ ɗoy habde pad bam, me gɨdə habda gɨ geche gɨ dirbi nə daa kaw, ɗangr̰ɨ ciri day gangr̰awə damdɨ lə.»
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Jesu waygɨ gwale gɨ diri gɨ ɗang bi ba da: «Dwãr̰ĩ dɨ daa wun i ya musbu gɨ deme juw bow burə gɨ koro mwaj dɨwə dara àla gɨ mapa ta de. Mana gɨ tandi koyɨw ɓamɨw daa mɨn mwom da, burə di sodɨ daa pad duwa lə.»
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Mani nə pad ta di, Jesu gɨlgɨ nare i gɨ gwale gɨ diri. Inam i nare nə gɨr̰e da, dɨban gwale gɨ diri da, Jesu tɨn̰ bɨw waygɨ gwale bədə bɨr̰ɨn̰.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Ta di me i gwale gɨ tanga Mãr̰ĩ wayɨw aba cɨmə bɨw di me yala àlal kɨrab. An̰ji waya ba:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Targɨn̰ ɗang da, Jesu di so kal nare nə gɨr̰e di ɗɨm me ha gɨr ulay. Mwom da, woni gɨrsə gwale duwa hára tulɨwə ib me wayɨw ba da: «Biynin gwale gɨnə barɨm gɨ daga lə di gɨndɨw daa.»
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 An̰ji waygɨ ba da: «Aba gɨsə swagə nə lade di da, i ɨndi gɨ Gun gorndɨw.
37 E Jesus respondeu:
38 Daga di, i sɨn̰a gɨndɨdɨ pad. Swagə nə lade di, i nare nə kal Mãr̰ĩ lam dwãr̰ĩ duwa dɨdəgɨ lə. Barɨm di, i nare nənə Sidan dɨra.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Aba mar̰ande gaba gɨsə barɨm di, i Sidan. N̰ilə gɨ swagə di, i dɨr̰ɨn̰a ꞌyan̰a dɨra. Woni n̰ilə swagə di, i Paja nənə Mãr̰ĩ duwa nə daa.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Aja gɨ barɨm layaw uləw bam duwa lə ta di, dɨr̰ɨn̰a ꞌyan̰a dɨra lə kaw, ha àlala i yande me ca.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ɨndi gɨ Gun gorndɨw di, nə ha kɨjə paja ni nə daa hára lə, me cendi gɨra ha ꞌywara nare woni lama kwandagɨ bwagɨ àla gɨ àcn̰a lə me woni àla àcn̰a me bam mana gɨ ciri dɨnə Mãr̰ĩyə.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Paja ni nə daa ha hára gandagɨ kaláng bwagɨ mana gɨ dùwa dɨ budə dɨra gɨ bam ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di. Mana gɨ ta di i mana gaba nulə gura me yɨdɨbə sande lə me ca.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Wála gɨ ta lə da, nare nə i tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə da, cendi ha ꞌywagda le ya dawa de mana gɨ ciri dɨnə Abɨragɨ gɨ Mãr̰ĩyə. Gun gɨ sumdəw woni dwaya gwale ina lə da, kal a dwayna.»
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 «Dwãr̰ĩ dɨ daa da, wun i ya sungɨ dɨ mani woni sumi ba ilə dwar̰ɨ lə me mur nɨm mana gɨ daga dalawə ta de. Wála mɨn, gun mɨn ha gɨr mana gɨ daga dalawə di me ꞌyo sungɨ dɨ ta di. Ɨr̰ɨ, an̰ji codɨ mudɨ dodə bi me ɨndər yá, me sɨw ꞌyolɨw nan̰e. Mwom da, an̰ji kɨl mani duwa nə ꞌywaa bam pad me ha kɨlə gɨ daga gɨ ta di.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Dwayna bi, dwãr̰ĩ dɨ daa da, wun i ya abe mɨn gaba àla kenge kan̰jɨ diyè dɨ idɨ sumi ta de.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Wála mɨn, an̰ji ꞌyo dɨ mɨn dɨ kili dɨra wom nan̰, me an̰ji gɨra ha kɨlə mani duwa nə ꞌywaa bam pad me kɨl nɨm gɨ diyè dɨ idɨ sumi dɨ ta di.»
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 «Ɗang bi, dwãr̰ĩ dɨ daa da, wun i ya nare woni ùrə bo gɨ law day mana gɨ kurayyə dara laya gɨ gòche ta de. Law day di lay gòche nə dɨrəgɨ jiga jiga.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Mana gɨ law di ba dɨ lay gòche di ꞌwon dwar̰ɨ daa mwom da, woni ùrə di surdɨ ha nɨm daa wayniyə. Targɨn̰ ɗang da, cendi dam liw law day di daa me ilə an̰jira gòche di lə: Gòche nə ladɨbe da, cendi bogɨ i kɨrangé dayyə me, nə àcn̰e da, cendi bogɨ bam me ca.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Dɨr̰ɨn̰a ꞌyan̰a dɨra lə di kaw, ha wunə i yande dige dige me ca: Paja nənə Mãr̰ĩ duwa nə daa hára lə cagda nare nə àcn̰e gɨ nare nə tɨba Mãr̰ĩ dɨrəwə di le.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Mwom da, gɨ ha bwaa nare nə àcn̰e di mana gɨ dùwa dɨ budə dɨra gɨ bam ilə bədə bɨr̰ɨn̰yə di. Mana gɨ ta di, i mana gaba nulə gura me, yɨdɨbə sande lə me ca.»
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ɨr̰ɨ, Jesu ùr woni gɨrsə gwale duwa ba da: «Anə ꞌwocn̰ gwale gɨ nə wayang gandɨw pad ta di gɨndɨw mo?» Cendi cow lə diiyə: «Əw, nə ꞌwocn̰ɨninne.»
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ɨr̰ɨ an̰ji waygɨ ba: «I ta di me aba gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa gɨ we we kaw, mana gɨ an̰ji ꞌywana gɨlə gɨ mani nə ɨrɨm dara dwãr̰ĩ dɨ daa me yɨnəw gɨ ɨsaw sɨr da, an̰ji wun i ya geche gɨ ciri dwar̰ɨ lə ta de. Geche gɨ ta di, biy mani nə dɨrway me nə aliye me mana gɨ sungɨ duwa dwar̰ɨ lə.»
52 Então Jesus lhes disse:
53 Mana gɨ Jesu way gwale gɨ diri di ꞌyen̰ bam pad mwom da, an̰ji kal sɨw ɨndər yá.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ɨr̰ɨ, an̰ji cor ha mana gɨ Najaret, dɨ i ciri dɨ tanga an̰ji ɨsər lə ɓag, me an̰ji so ilə gɨləgɨ nare mani mana gɨ kulu day gaba amsa Mãr̰ĩyə. Me gɨlə duwa gɨ mani di ꞌyàgɨ́ nare di ɨrmə nan̰e, me cendi way da: «Ɓag da, i wi me ꞌyàw duwa dɨrɨn̰ naa nə ta di mo? I wi me ꞌyàw dwana dɨ idɨ àla gɨ mani nə dan̰a nə ya ta de di mo?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ɓag da, an̰ji i aba pɨlbə habde di gorndɨw gaa bədə mo? An̰ji iw di i Mari gaa bədə mo? Me chamraw i nə Jak me Josep me Simõ me Jud me gaa bədə mo?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Chamraw nə namde pad dayyə kaw, dam lə ganandɨ ka bədə ɓa? Me an̰ji ꞌywaa dwana dɨ ta di pad i we mo?»
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ta di me i mani nə ɨmgɨ nare nə Najaret kala gɨ dusɨrəgɨ Jesu dɨwə bam di. Ɨr̰ɨ, Jesu di waygɨ da: «Aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw da, nare nə we we kaw, ùrɨwe, me nare nə ciri duwa dɨdə me war̰aw duwa gang me da, gɨn̰ɨw i bam.»
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 I ta di me Jesu àl nɨm gɨ mani nə dan̰a ciri duwa dɨdə nan̰ bədə di, dara nare di gɨn̰ kala gɨ dusɨrəgɨ dɨwə bam.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.