Mateus 13
Hewhewii winéwí'wii Kooh Kifiiliimunkii ki'askii (SNF) vs VC
1 Ga besaa bëríi, Yéesu meyohha kaanfaa ya enoheeɗa, kaꞌta yuŋneera ga seereenaa giiyaa Gëlílée.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Mbooloo wiyaak wíillari bi faf ya nammba kiꞌaas ga gaal-looci ga ɗuuƴ giiyaa, ya yuŋnga ga. Ɓéeɓ mbooloomaa tuukka ga tewisaa.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ya woꞌꞌa naɓa enaama ciyewin ga liiwuk fodii liiwukii wii, an:
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Ga daa ya en na kisokɗa, laakka tesohtaa keen ga yahaanaa waasaa: selcaa hayussa, ñamussata say.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Laakka tesohtaa keen ga ɗekataa yewinin atoh, daa yewinndii kakay. Tesohtaa gaawwa kipaal ndaga lak kakayfaa yewinndii daama.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Wayee daa nohaa tamee, iñcaa paleeɗa neewwa, ca súɓpa ndaga níilcaagaca abéeríi.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Laakka tesoh tiliis taa keen ga ƴówée-lúp, ta paalla da. Lúpcaa yakka, onndata.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ee laakka tesohtaa keen ga ɗekataa laakin dooli. Ta ɓíríssa boŋ. Cii erohha iñaa leꞌin waas citéeméeꞌ ga tesohtaa sokseeɗa, cii cidaaŋkaah-yitniinoo, cii cidaaŋkaah-kaahay.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Lëehíꞌta Yéesu tíkka ga an:
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Tëelíbéecaa deeyussa ga Yéesu, ɓa meekissari an:
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yéesu taassaɓa an:
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 En kiꞌenaa, ɓaa laakin, hay kiɓaatɗu bi ya dóoyíꞌ sëk. Wayee ɓaa laakoo, kiꞌiñkaa ya ɓayɗa sah, hay kiteꞌu.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Iñii yii yërí tah mi woꞌi naɓa ga liiwuk: ɓa malakin ee ɓa hotoo, ɓa súkúrukin ee ɓa kelohoo, ɓa ínohoo.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Fodaama iñaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa woꞌeeɗa matta gaɓa. Ya woꞌee an:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 En kiꞌenaa, heetii wii súwin ga keeñ,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Wayee ɗú, ɗú ɓërí yewin múuꞌ: hasciigarúu hotin ee nofciigarúu kelohin!
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Mi woꞌꞌúuka ee kayoh; yewinin ɓisëldíiga-Kooh na ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ, ɓaa waaꞌseera lool kihot iñcii ɗú hotɗa ee hotussiica. Ɓa waareera kikeloh iñcii ɗú kelohɗa ee kelohussiica.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yéesu woꞌꞌa an:- Kon ɗú, súkúrukat iñii liiwukii sokohii waaꞌ kiwoꞌɗa:
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Ɓuwii kelohin loo Nguurii Kooh ee ínohsooɗa madu na seereenaa waasaa tesohtaa sokohuɗa: sépíꞌíꞌ-ga-nofaa hayaa nís Woꞌeenaa soku ga keeñɓaɗa.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ɓíinoo madu na ɗekataa yewinin atoh pesohpaa sokohuɗa: ɓa keloh Woꞌeenii Koohaa, ɓa dallawa kiteꞌ na keeñ wisóosíꞌ.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Wayee ɓa úsaayoo ga ndaga Woꞌeenaa Kooh yíppii níil ga keeñcaagaɓa. Fodaama, binaa ɓa en ga coonu wala ɓa sodalu ga kipesɓa ndaga Woꞌeenii Koohaa, ɓa gaaw kigúroh nawa.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ɓíinoo ɓan madu na ƴówée-lúpaa pesohpaa sokohuɗa: ɓa kelohin Woꞌeenii Kooh, wayee halaat ëldúna na kiwaaꞌ kihëpíꞌkaa aaw ga alal on Woꞌeenii Kooh bi wa mínoo kilím yen.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ɓuwii ɓíinoo tesɗa madu na ɗekataa kakayfaa laakin dooli pesohpaa sokohuɗa: ɓa keloh Woꞌeenii Koohaa, ɓa ínoh iñaa wa waaꞌ kiwoꞌɗa. Ɓa límíꞌ Kooh jeriñ, ɓa tum bi pesohpaa meƴdoh: pii towu titéeméeꞌ, pii towu tidaaŋkaah-yitniinoo, pii towu tidaaŋkaah-kaahay.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yéesu woꞌissaɓa liiwuk wiliis an:
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Laakka ɓaa waaꞌtii gari kihot hayya ga wek, lak ɓéeɓ ɓuwaa neehuunun, ya sokka pëegíi-jëm ga yoon-tohoonaa, yaa paaf kotci.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Daa tohootaa kolukee bi ta ɓíríssa, jëmfaa ɓan hannda kihotuk.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Daa súrgacaa hotee pëegíi-jëmfaa, ɓa kaꞌta ga haꞌ-yoonaa, ɓa woꞌꞌari an: «Kiyaakii, hanaa fu sokéeríi pesoh pijófíꞌ ga yoonfu? Kon tum na pëegíi-jëmfii en ga ɗuuƴgii?»
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Haꞌ-yoonaa taassaɓa an: «Ɓaa waaꞌtii garoo kihot yërí tum iñaama.» Súrgacaa meekisussari an: «Eneenaa ɗí karoo ɗí ɗoffane?»
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Haꞌ-yoonaa taassaɓa an: «Óꞌóo, mi niik ɗú en na kiɗof jëmfaanaa, ɗú kiɓaydoh tohootaa ga.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Íisatca bi kipíik leꞌ. Kipíik leꞌaa, mi hay kiwoꞌ píikohcaa an: ɗewat kiɗof jëmfum, ɗú pokfa ɗof, ɗú tëkíꞌfa. Lëehíraa ɗú ɗapiꞌtoo tohootum ga dapaagoo.»
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yéesu woꞌissaɓa liiwuk wiliis an:
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Kërí wëñ kijutuut ga tesohtii, wayee ka paalaa, kërí wëñ kiyaak ga tediktii línsi ga dëꞌɗa. Ka en kedik bi selcaa hayaa taal ga toytaa ka laakɗa.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yéesu woꞌissaɓa liiwuk wiliis an:
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Iñcaama ɓéeɓca Yéesu woꞌꞌaca mbooloomaa ga kiliiwuk. Ya woꞌéeríi na ɓuwaa ga iñaa enndii liiwuk.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 En ɗanaa, iñaa sëldíiga-Koohaa woꞌeeɗa mat. Ya woꞌee an:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Waa ennda ɗa, Yéesu tagohha na mbooloomaa, ya ɓoyukka kaan. Daama, tëelíbéecaagari hayussa gari, woꞌussari an:
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yéesu taassaɓa an:
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Yoonaa wërí en ëldúna. Pesohpaa pijófíꞌpaa ɓërí en ɓuwii boku ga Nguuraa Koohɗa. Pëegíi-jëmfaa fërí en ɓuwii taam na sépíꞌíꞌ-ga-nofiiɗa.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Ɓaa waaꞌtii kihot ga haꞌ-yoonaa ee sok pëegíi-jëmfaaɗa, yërí en Seytaani. Píikaa wërí en túkiꞌaa ëldúna, ee píikohcaa ɓërí en malaakacaa Kooh.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Fodaa daa jëmfaa ɗofu, jafussa ga kiwiikaaɗa, ëldúna túkiꞌaa ƴah kiman fodaama.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ee bëríinaa, Kowukii ɓii hay kiwos malaakacaagari ɓa meƴdoh ga Nguuriigari ɓéeɓ ɓuwii eki ɓimooroomɓa ga kitum baakaaꞌɗa na ɓuwii meeruunun kitum iñaa joffiiɗa.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Lëehíraa ɓa jafɓa ga kiwiikaa safara, daa kikodukoh na kiꞌúñoh sís ƴah kilaakɗa.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Wayee ɓuwii júwinɗa, hay kimelicu fodii nohii ga ɗuuƴ Nguuraa Paamɓa. Ɓaa fu laakin noh kikelohaa, súkúruka.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 - Nguurii ga ɗookɗa man anee: fodii ɓoꞌ yaa hot alalaa ɗaaku ga ɗuuƴ yoon; ya ɓeɓpawa, ɗaakissawa. Keeñci soossa ga bi, ya kaꞌta, toonneera iñaa ya laak ga alalɗa tóoh, ya lommba yoonaama.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 - Ee ɓan, Nguurii ga ɗookɗa man anee: fodii toonohaa raas pemi cimóríꞌ.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Daa ya hotee yarak pemi wiséeríꞌ, ya kaꞌta toonneera iñaa ya laak ga alalɗa tóoh, ya lommba yarak pemaama.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 - Ee ɓan, Nguurii ga ɗookɗa man anee: fodii mbaal-jënaa weesu ga giiƴ, waa am heet jënaa en ɓéeɓ.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Binaa mbaalaa líifaa, mbaalohcaa nookwa tewisaa, ɓa yuŋ, tanu jëncaa: ɓa nëgíroh jëncaa cijófíꞌcaa ga pañi ee ɓa jaf caa laakoo jeriñɗa.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Bëríinaa ëldúna túkiꞌanɗa leꞌaa, ƴah kiman fodaama deŋ: malaakacaa Kooh hay kihayu, ɓa hëgísoh ɓuwii joffiiɗa ga ɓuwii júwinɗa.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Ɓuwii joffiiɗa, ɓa jafu ga kiwiikaa safara, daa kikodukoh na kiꞌúñoh sís ƴah kilaakɗa.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Iñcuma tóohca leerin ga hafcumgarúune?
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Yéesu tíkíꞌtaɓa ga an:
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Ga waa Yéesu lëehíꞌta kiwoꞌ liiwukcaa caama, ya meyohha daama,
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 ya kaꞌta teeraa ya dëkohɗa, ya yaa jëgíꞌ ɓuwaa ga jaangu-yaawúuraa daamaɗa. Ɓéeɓ ɓuwaa súkúrukeeriɗa jaahliꞌussa ga lool bi ɓaa woꞌ an:
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Hanaa enndii kowukii daayoh-haŋngii? Ati enndii Mariyaama en eeci ee Saak, Yoseef, Simoŋ na Yúdaa enu ɓikëmëeŋkíci?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ee ɓikëmëeŋkíci ɓiɓeti enussii ɓéeɓɓa ga ɗuuƴcuune? Iñcii ya mín cii tóohca ya ɓewohca gada?
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Fodaama ɓa eewwari bi ɓa gëmmbii gari. Yéesu nak woꞌꞌaɓa an:
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Yéesu tummbii kíntaan ciyewin daama ndaga daa ɓa gëmmbii gariɗa.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.