Lucas 8
six (SIX) vs ARA
1 Xurise Yesusue pa wese wetina erewese yau texete, wesewese xeika texeteuna, Xoiteue mua ouropu xuiapu amu yause xosaurau yakunikepinaure Yesusue asinaku kuna uteiwotai. Kakati nupo 12-teu tataiwopie nu xeika texeteneai.
1 Aconteceu, depois disto, que andava Jesus de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus, e os doze iam com ele,
2 Kakeri kireteu xui, ekime Yesusue xoxi yaniyani arierinikina, supa tuku atinikete wati meruketeneaie nu xeika xowoteneai. Kire paiya Maria, wenuneri Maktala erewesepu Maria woniai. Ekime Yesusue nu xosaupo xoxi yaniyani 7-teu arieruna xesauweruwoyai.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Yoanano Susananoe rania nu xeika xowoteneai. Yoana paiya nu Kusapu xui, Kusa apua nu Erotipo ata yayaku tumu. Pa xui teue ninipo sapi arara, Yesusu nupo tataiwopi xeika tianikirouneri.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Suzana e muitas outras, as quais lhe prestavam assistência com os seus bens.
4 Xokupa erewesepu xuiapue Yesusu xosa kouneri ere kununu puroteneai. Kakeri kire xonu kuna ipaki tinikina,
4 Afluindo uma grande multidão e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Kire apue sainoro xouna wit waxi purerewotai. Nue purereupa xowatia, kireu wit waxi paiya imero kiririwati, apue xorowori ni tupusorisorie maneri neteneai.
5 Eis que o semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Kireu wit waxi paiya xe tuku ou xosa kiririwotai. Wit waxi puputa wotai sorena, ou enekemu xuwexati xiri kurakurauna xumuwetai.
6 Outra caiu sobre a pedra; e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Kireu wit waxi paiya kotou muri sireu xopu kiririwotai. Kakati kotou muri xeika puputawotaina, kotou murieni kururuna wit kururutauwotai.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e estes, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Kireteu wit waxi paiya asinaku ouro kiririwati mana meruni erina, 100 100 waxi eretai,” niketai. Yesusue pa xonu kuna kunauweinapa ipaki yaxina, “Apu xaku tukuepa mua kuna iyesepina,” niketai.
8 Outra, afinal, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cento por um. Dizendo isto, clamou: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Yesusu nukou tataiwopie pa xonu kuna xotapa kaniketaire kotowoteneai.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Kakeri ipaki kanikina, “Xoiteue ximiaropu kapiapu kuna xotapa Xoiteue xuiapu yakunikepine yause xosa Xoiteu kakepina. Ataritikati sipauweikiriai. Pana kireu xuiapua nini xonu kuna kireni iyesirouneri. Paxati, nini xokupa yause xekexekewopineri sorena, kire sapi xekeu sipawopuworixe. Nini xokupa yause kuna iyesepineri sorena, nini pa sapi xotapa sipawopuworixe,” niketai.
10 Respondeu-lhes Jesus: A vós outros é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; aos demais, fala-se por parábolas, para que, vendo, não vejam; e, ouvindo, não entendam.
11 Yesusue pani ipaki kanikina, “Mua xonu kuna xotapa paiya muanumu. Pa wit waxi paiya Xoiteupo kunaure kunauna.
11 Este é o sentido da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Wit waxi imero kiririwotaia muanumu, xuiapue Xoiteupo kuna iyeseteneai sorena, xurise Satanie mana, xonikiropu kuna xesauweriniketai. Satanie nanuna, ‘Nini xonikisuworia, Xoiteue xiyeri tinikexete xina kaketai.’
12 A que caiu à beira do caminho são os que a ouviram; vem, a seguir, o diabo e arrebata-lhes do coração a palavra, para não suceder que, crendo, sejam salvos.
13 Wit waxi xe tuku ouro kiririwotaia, apue kuna iyesineri tineria paire nimariri woteneai. Pana nini wit waxi ou minika kinimu munopuxuweiyeuneri, kakineri, xekepu yause xonikisuwopu xuweu purineri. Eruru yause moatia, Xoiteu wetirouneri.
13 A que caiu sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Wit waxi kotou muri sireu xopu kiririwotaia, apue kuna iyeseteneai sorena, mua ouropu misepire nanunanuneri xe tuku sasaiwopure nimaririneri. Pa xokupa kapiaure xineri Xoiteupo kuna ati taiworixe. Nini pa kakineri xoye ati xureixepixuweiyeuneri.
14 A que caiu entre espinhos são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com os cuidados, riquezas e deleites da vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Pa wit waxi asinaku ouro kiririwotaia muanumu, apue kuna iyesineri sokisoki teteneai. Ninipo xonikikemu kutu asinaku, nini sokisoki purineri meru eri purineri,” niketai.
15 A que caiu na boa terra são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Yesusue pani ipaki kunauna, “Apue naku oi tineri kokoto iruworo iyarirounerire, e suwari iruworo iyarirouworixe. Xuwe. Apue atoro maneri memeremu xekopinerire, naku oiti saka xouro iyarirouneri.
16 Ninguém, depois de acender uma candeia, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a sobre um velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Xokupa sapi ximiaki purotaia, sewai yarani akipa xepina. Xokupa sapi apue xotoreri purotaia, sewai yarani akipa xeria, apue sipa nikepineri.
17 Nada há oculto, que não haja de manifestar-se, nem escondido, que não venha a ser conhecido e revelado.
18 “Tini sosopa epixinari, kuna ati iyesakuai. Kire apu nu kireu xuru tukuwetaia, Xoiteue pani kireu tuwopina. Apu xuru xuweue, ye xuru tuku xina nanuwotaia, Xoiteue xesauweruwopina,” niketai.
18 Vede, pois, como ouvis; porque ao que tiver, se lhe dará; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Pa yause xosa Yesusupo anae niraumanapu Yesusu xekopure koteneai. Xokupa xuiapue kununu purori, nini Yesusu nutiemu mopineria itou xuwe xeteneai.
19 Vieram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se por causa da concorrência de povo.
20 Kakeri kireu apue Yesusu ipaki kauneri, “Neu aninie xameyanimanapu ne xekenepure kisau tumu purineri,” woteneai.
20 E lhe comunicaram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem ver-te.
21 Kakeri xiyeri kanikina, “Xui apu nini Xoiteupo kuna iyesineri taiwoteneaia, nini yeu anikamana xameyaimana,” niketai.
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam.
22 Kire yause Yesusue nupo tataiwopi xeika kire tauro xouro maneteneai. Marineria ipaki kanikina, “Sini Kalili ene pira xowopu nikati,” xowoteneai.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, entrou ele num barco em companhia dos seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra margem do lago; e partiram.
23 Tauro ene xourei munauti mautipa xowatia, Yesusu xona xinetai. Kakati kokaipa xupeue mana ene sarati, ene emusauna tauro kamaro koiropure xati xuwe xepure xeteneai.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, correndo eles o perigo de soçobrar.
24 Kakati Yesusu xona koruei kauneri, “Kokaipa apu, Kokaipa apu, sini ximine xuwe xepure xinuku,” woteneai. Kakeri sarouna pa xupeu xeika xasi xeika aunikati xuwexeteneai. Kakati ene xiyeri miriaxepu xuwe.
24 Chegando-se a ele, despertaram-no dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo! Despertando-se Jesus, repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou, e veio a bonança.
25 Paire Yesusue ipaki kotonikina, “Tini ama? Tinipo xotikisu anoro purinana?” niketai. Tataiwopie pa sokisoki saina xekeri, ximikiei xokupa nanunanu teteneai. Kakeri nikoniko ipaki kunauneri. “Mua apu nu yuerau? Nu xupeu xeika ene xeika sokisoki kuna kanikati, nupo kuna iyeseteneai,” xeteneai.
25 Então, lhes disse: Onde está a vossa fé? Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: Quem é este que até aos ventos e às ondas repreende, e lhe obedecem?
26 Yesusue nupo tataiwopi xeika Kerasa nikau ou masaira utu putawoteneai. Pa wese paiya Kalili ene pira purina.
26 Então, rumaram para a terra dos gerasenos, fronteira da Galileia.
27 Yesusue tauro wetina manatia, kire apu pa erewesepue maiyewotai. Kireu xoxi yaniyanie pa apu xosa puroteneai. Nu ekimeni mari takina purirouwati xana xuwe. Kire atoro rania purirouwati xana xuwe. Nu kopaupuyau purirouna.
27 Logo ao desembarcar, veio da cidade ao seu encontro um homem possesso de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos sepulcros.
28 Pa apue Yesusu xekerina, xira puei nutiemu siau sakaro oro titikiri xowotai. Kakerina ere urue ipaki yaxina, “Yesusu, ne Xouropu Xoiteupo Nononi Kutu, ye amakiyepure kakinena? Eio, ne kaki xanau ye xoxixoxiyeu,” wotai.
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo em alta voz: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Nue pa kaki uru yaxetaia amure, Yesusue kunauna, xoxi yaniyani ne mua apu wete wotairo kunawotai. Xokupa yause xoxi yaniyanie pa apu xorou tina xinerirouna. Apimie sokisoki xumei taurouneri sorena, pa apue xume kakatirouna. Kakati pa xoxi yaniyanie apu weu weseyau soutexirouna.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se apoderara dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e grilhões, tudo despedaçava e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Yesusue ipaki kotouna, “Neu wenini yuna,” wotai. Kakati kauna, “Yeu wenimi Xokupa,” wotai. Pa amure, xokupa xoxi yaniyanie nu xosa mauweteneai xati kunawotai.
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião, porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Kakati pa xoxi yaniyani teue Yesusu ipaki sokisoki yauneri, “Ne kaki xanau upu xotapa xuweu mini minika xosa xesasikeu,” woteneai.
31 Rogavam-lhe que não os mandasse sair para o abismo.
32 Kire kokaipa pu teue kire totou ara xosa xoye nipuroteneai. Kakeri xoxi yaniyani teue Yesusu sokisoki kotouneri, “Ne sini weisikitau pia pu kamunikiro mauwepinuku,” woteneai. Kakeri Yesusue weinikitati pu kamunikiro mauweteneai.
32 Ora, andava ali, pastando no monte, uma grande manada de porcos; rogaram-lhe que lhes permitisse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Kakati pa xoxi yaniyani teue pa apu wetineri, pu kamunikiro mauweteneai. Kakeri pa pu teue kire iri xoxi xosa keikei kururukururu munoteneai. Munaneri ene nukuro munauwei ene nineri xumueteneai.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Pu yayakue pa kapia akipa xetai xekeri, ximixouneri erewese kuna tixowoto, wese wese kuna tixowoto woteneai.
34 Os porqueiros, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Kakeri xuiapue pa kapia akipa xetai xekopure koteneai. Yesusu xosa kouneri, xoxi yaniyanie pa apu weteri meruki purati xekoteneai. Nupo nanunanu teteiyati, mari takerina Yesusupo siau sakaro misi purotai. Kakati xuiapue xekerineri ximikieteneai.
35 Então, saiu o povo para ver o que se passara, e foram ter com Jesus. De fato, acharam o homem de quem saíram os demônios, vestido, em perfeito juízo, assentado aos pés de Jesus; e ficaram dominados de terror.
36 Pa kapia xekoteneai apu teue, Yesusue pa apu ekime xoxi yaniyani tuku puroyai xosa, kapia kakati meruketaire perariniketeneai.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como fora salvo o endemoninhado.
37 Paire xokupa xuiapu Kerasa nikau tistrikipoe Yesusue kaketai kapiaure ximikeri, sokisoki nanunanu terineri, Yesusu xesawori weniki xowopinaure sokisoki kuna kunawoteneai. Kakeri Yesusue tauro xouro epitina xiyeri xowotai.
37 Todo o povo da circunvizinhança dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande medo. E Jesus, tomando de novo o barco, voltou.
38 — ausente —
38 O homem de quem tinham saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 — ausente —
39 Volta para casa e conta aos teus tudo o que Deus fez por ti. Então, foi ele anunciando por toda a cidade todas as coisas que Jesus lhe tinha feito.
40 Yesusue ene xusatina pira xiyeri xowatia, xokupa xuiapue nu yaku puroteneairo nimaririwoteneai.
40 Ao regressar Jesus, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Kire apue maiyewotai, nupo wenumu Yairus. Nu Yuta nikau kununu atapu kire akereki tumu. Yesusue nupo atoro xowopinaure, nupo siau sakaro xoutapa ukurourouna sokisoki kotowotai.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, lhe suplicou que chegasse até a sua casa.
42 Pa apu nu suwasuwau momuko kireni tuku. Pa momuko nu 12 teu xitosani tukue xiri xumopure ekesimu narairotai.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava à morte. Enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Kire xui purotai, xui nikou supa sie sipes tirouna, pa supa tukuni 12 teu xitosani purirouna. Sipe apimie atieri merukepine xina xe wetirouna sorena merukirowatixe. Kire sipe apue atiwati supa xuwe xepina sie itou xuwe.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia, e a quem ninguém tinha podido curar [e que gastara com os médicos todos os seus haveres],
44 Pa xuie Yesusu nikeroni kutu ma tumurouna, Yesusupo nekei xuwau maro xupo iyaretai. Pa kakati sapauni xaria tikirati xou mupo saiyetai.
44 veio por trás dele e lhe tocou na orla da veste, e logo se lhe estancou a hemorragia.
45 Kakati Yesusue ipaki kotonikina, “Yue ye xosai xupo iyaretaina?” niketai. Kakati xokupae kauneri, “Ye xuwe, Ye xuwe,” xi kunau xowoteneai. Kakeri Pitae kauna, “Xesepei apu, xokupa xuiapu teue tumuneri koitaunineri susuwata xineri,” wotai.
45 Mas Jesus disse: Quem me tocou? Como todos negassem, Pedro [com seus companheiros] disse: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem [e dizes: Quem me tocou?].
46 Kaki kawatia Yesusue kunauna, “Kirei ye xosai xupo iyaretai. Kakati yeu kireu sokisoki wei xouweineri,” niketai.
46 Contudo, Jesus insistiu: Alguém me tocou, porque senti que de mim saiu poder.
47 Pa xui nu ximiakepina sie itou xuwe. Itou nu sipauweri, ximikeri kirekireupa mana Yesusu nutiemu xoutapa ukurourouna korume xetai. Kakerina xuiapu ekinikiro Yesusu kauna, “Ye ama ne xosa xupi iyariti, yeu supa sapauni xuweirounana,” xetai.
47 Vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante dele, declarou, à vista de todo o povo, a causa por que lhe havia tocado e como imediatamente fora curada.
48 Kakati Yesusue ipaki kauna, “Momuko, ne yeure xonsutiai, pa xati ne xiyeri merukine. Ne xonikuruei xouwo,” wotai.
48 Então, lhe disse: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Yesusue kunau puratia, kire apue Yuta nikau kununu atapu tumupo atarei kotai. Mana pa tumu ipaki kauna, “Neu momuko xumurotaina, kaki xanau xesepesiki pani xu tuwou,” wotai.
49 Falava ele ainda, quando veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: Tua filha já está morta, não incomodes mais o Mestre.
50 Yesusue pa kuna iyeserina, pa kununu atapu tumu ipaki kauna, “Ne kaki xanau eini kirekirewou. Ne sokisoki xonisuwauweye, neu momuko meru kepina,” wotai.
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse: Não temas, crê somente, e ela será salva.
51 Yesusue Yairuspo atoro xouna, xuiapue pa atoro manaku xina taiyeriniketai. Kakerina Pitano Yonino tinikina, Yemusu tina, pa momukopu omono anano tiniketeuna atoro maneteneai.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém permitiu que entrasse com ele, senão Pedro, João, Tiago e bem assim o pai e a mãe da menina.
52 Xokupa xuiapu pa atoro puroteneaie, pa momukoure xonikikemu xiri pirixina pawati, murineri ururu kerarau puroteneai. Kakeri Yesusue ipaki kanikina, “Tini kaki xanari moraku. Nu xumati xana ai xini purina,” niketai.
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Kakati Yesusu xitepi wauwoteneai. Pa amure, momuko xiri xumurotai xati sipari kaketeneai.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Kakeri Yesusue pa momukopu xupo tina ipaki yaxina, “Momuko ne sarouwo,” xetai.
54 Entretanto, ele, tomando-a pela mão, disse-lhe, em voz alta: Menina, levanta-te!
55 Kakati pa momuko xumotaia, ekeoma puropina youyae muporo manati, xiyeri eke mirina sapauni sarotai. Kakati Yesusue kanikina, “Paina, momuko xoye tuwa,” niketai.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e ele mandou que lhe dessem de comer.
56 Pa momukopu omoye anayei xonikikemu nimaririrei urewoxeteneai. Kakeri Yesusue sokisoki kuna ipaki kanikina, “Tini kaki xanari kire apu mua kapia akipa xetaire kawaku,” niketai.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.