Lucas 12
six (SIX) vs VC
1 Xokuxokupa xuiapuni kutue kou kunununeri wese xiri xokoperineri, nikoniko xororuwata xeteneai. Kakeri Yesusue nukou tataiwopi xite kuna ipaki tinikina, “Tini Parisi nikau pususure sosopa epixakuai. Ninipo xoreixorei kapiaure kunaune.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Xokupa sapi xotoi purotaia yarani akipa xepina. Xokupa kuna ximiaropu paiya apue sipawopineri.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Pa xati xokupa kuna ukumu xosa kunaukiriaia, xuiapue asau iyesepineri. Xokupa kuna usiasinuku atareira kunaukiriaia, ata xouro tumuneria xuiapu uteiyerinikepineri,” niketai.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 Yesusue pani ipaki kunauna, “Emeimana, ye mua kuna katikine. Tini apue muputiki kireni ouweirounerire ximikaku, sewaia nini pani amu amakepuworixe.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Tini yuni kutu rau ximikuwakuwaire ye ati katikepurexine. Tini Xoiteure kireni ximika. Xoiteue apu ouwati xumuratia, nu sipesi tatau tepi sokisoki xepiro pa apu otuwopina sokisoki tuku. Ye suwauni kutu katikine, tini Xoiteureni kutu ximika.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 “Tini sipa, apue 5-teu ni misiarara xe waxi axiri misiara kirenie isayaxirouneri. Pa ni teure Xoiteue kire araxi xakusirouwatixe.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Pa xeika, Xoiteue tinipo xokupa taputiki uri ninaieina, tini ati sipaitikietai. Pa xati tini kaki xanari ximikaku. Tinie xokupa ni misiarara emeserinikinuku,” niketai.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 Yesusue pani ipaki kunauna, “Ye tini katikine, apue xuiapu kanikina ye Yesusu xeika purine xatia, Apupo Nonoe rania Xoiteupo xenikorokoro ipaki kanikinapa mua apua nu ikouni xepina.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Pana apue xuiapu kanikina ye Yesusupo apu teu xeika puri xana xuwe xinapa, ‘Ye rania Xoiteupo xenikorokoro kanikineia nu yeu xuwe xepine.’
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Apue Apupo Nono niniauna paiya Xoiteue pa xunu weteruwopina. Pana apue Xoiteupo Supo Youya niniaunapa, Xoiteue pa xunu weteruwopuwatixe.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Tini sotikineri Yuta nikau kununu ata yau, tumu ekinikiro xeika weniniki tuku apimi ekinikiro xeika xoworia, tini kaki xanari ximikeri nanunari, ‘Sini amu paxi kuna xapa kanikepinukuna xaku.’ Xuwe.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Pa yauseni kutu Xoiteupo Supo Youyae nini kanikakuai kuna ataritikepina,” niketai.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Kire apue ere xuiapu xopurei Yesusu ipaki kauna, “Xesepei, yeu xauwa xumotaina, nei yeu awai kawau emisie wetetai xuru, uteina kireira ye siepina,” wotai.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Kakatia Yesusue kotouna, “Pa ama? Yue ye tini uteitiepineure tumuyeretai xati tinipo xuru uteiyeritiepinena?” niketai.
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Kakerina xuiapu ipaki kanikina, “Tini ati sosopa epixakuai. Tini xuruxana xuru tepure xotikiewaku. Ne xuruxana xuru tuku sorena, neu ekinioma paiya pa xururopu tewai xana xuwe,” niketai.
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Yesusue kire xonu kuna ipaki utei kanikina, “Kire apu karainakupo saina xosa xoye xokupa eri purina.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Pa apue ipaki nanuna, ‘Ye amu amakepinena? Yeu xokupa xoye kununuwopine ata itou xuwe.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Kakeri kunauna, ‘Ye ipakepinerau. Yeu xoye ata kurukereunei, kokakokai ata xuxuwopine. Kakerineia yeu xokupa wit xeika xokupa asinaku xuru xeika pa ata yau soxepine.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Kakerineia ikoure ipaki kunauneia, Xawaxura, ye karainakuni kutu xine. Ye xokupa xitosani puropine xuru xokupa asinaku asinaku tuku. Paina ye arikinei puropine. Ye xokupa yause kokai xoye xoyexoyeu ninei xisa ninei nimariri puropine,’ xetai.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Kakati Xoiteue ipaki kauna, ‘Ne xiri topini kutu. Ximine ukumanini neu xenini tieitia xumowai. Mua xokupa xuru nei kununuwau purotaia, yue tepinana?’ ” wotai.
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Kakeri Yesusue kunauna, “Apimie xokupa sapie ekinikie nepi kapia xonikiro koxati xokupa sapi nikoni tepenikurouneria, ninie pa sapi Xoiteu nuko tuneri nupo xuiapu tinikirouwori xana xuwe,” niketai.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Yesusue nupo tataiwopi kanikina, “Ye katikine, takipo puropire xokupa nanunanu ti, kunaunari, ‘Sini amu nepuna?’ xaku. Takipo muputikire xokupa nanunanu ti kunaunari, ‘Sini amu mari takepuna?’ xaku.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ekisikioma puropia xoyepu kireni xuwe. Mupusikia nu nekei emeseruna.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Tini ni xalokure nanuwa. Nini uyaxineri xoye kununurouworixe. Nini xuru soxepineri xitamu atare ata paiya xuwe. Nini Xoiteue xoye tinikirouna. Tini xuiapue nini xiri emeserinikinuku.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Kire apu tini xopuropue asinaku puropina imeure xokupa nanunanu tinapa, pa xokupa nanunanu tepi paiye ekeoma puropi pani xayakaxayaka xuwau yausereruwopinare? Xuweni kutu.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Tini panumu sapi misiara kakepu itou xuwe xinaria, tini ama kireu sapire xokupa nanunanu tinukuna?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Tini ati kakai xekenika, nini amaki perewoteneaina. Nini irereirouworixe. Nini mari kenaurouworixe. Pana ye katikine, ekime kokemu Solomonie nupo nekei asinaku asinaku erirouna, pana mua kakaipo asinaku nekei paiye Solomonipo nekei xiri emeseruna.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Ximine mua urei purixanaunana iyatini kutu apue kakatineria xepiro purerewopineri. Panumu aipu urei paiya, Xoiteue nekeiyerinikirouna. Pa xati tini xuiapu xotikisu misiara tukua, ati sipawakuai, tini rania Xoiteue nekei tikepina.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Pa xati tini kaki xanari amu xoye ninuku ene nepinukunaxi xokupa nanunanu tinari eiyo xaku.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ouropu xokupa xuiapue panumu sapi tepure xirekineri eiyo xirouneri. Pana Xoiteu tinipo emitikia tini pa xokupa sapi takuai, nu sipauwetai.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Paxati tini sokisoki xotikisunari Xoiteu wetari tinipo kokemu puropinaure sokisoki nanunanuwa. Kakaria pa sapi teu rania tikepina,” niketai.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 Yesusue pani ipaki kanikina, “Tini sipsipu misiara teu, tini kaki xanari ximikaku. Xoiteu tinipo emitikie itou kunawoyai, nu tinipo kokemu purina paiya, Xoiteue yakunikirouna xuiapu xopuro purakuai xeyai.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Tini apu weinikitari ninie tinipo xokupa sapi isayaworia, apu xousua tuku puroteneai pa xe tinika. Tini xe xopuxopu xoxixepuxuweurouna tinaria, mena xouro asinaku asinaku xuru kununuwopi saina ta. Mena xouro paiya xuru ximiakirouwatixe, petuae tirouworixe, xapusikaikaie xoxixoxirouwatixe.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Pa wese tinipo asinaku xuru purotai xosauni, tinipo xotikie xotikieukiriai rania puropina,” niketai.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 Yesusue pani ipaki kunauna, “Tini mari kuwori kikai takitauwori, naku oi tinari irei pura.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Apu teue ninipo kokai apue xui kopeu saineri xoye neteneai wese weti xiyeri kopure xati yakurouneri sie pura. Nu mana isima korukoru xatia, sapauni isima taiyepineri.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Kokai apue kou nupo saina apu xekenikati xinepu xuweuworia, pa saina apu teu nini nimaririwopineri. Ye suwau katikine, kokai nukoe mari kuwori kikai takerina paiya kanikati sakamaro kiseniki sese misepineri. Kakeria nukoini mana xoye tinikepina.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Kokai apue xinepi nikini kuture kakarau akeri yexepina xosa kou saina apu xekenikati xinepi xuweworia, pa saina apu teu nini nimaririwopineri.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 “Tini mua kapia nanuwa. Ata xatakue petua mopina yause nu sipauna paiya pa petua wetati nupo ata kereuwei manepuwatixe.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Tini rania ireiwa. Kire yause Apupo Nono nu kopu wati xana xuwe xikiriai yause xosa kopina,” niketai.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Pitae Yesusu ipaki kotouna, “Kokaipa, sini kireni mua xonu kuna sikinere e xokupa apu xeikani?” wotai.
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Kakati Kokaipae ipaki kunauna, “Amu apu yayaku asinaku nanunanu tukue, nupo saina ati tirounana? Nukou saina apu teu yakunikepinaure kokai apu nukoe panumu apu yayaku tumunikerirouna, pa xeika kokai apue iyaretai yause xosa xoye tinikepinerire.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Panumu saina apue nukou saina tipurati, nukou kokai apue xiyeri kou xekopina yause xosa nu xiri nimaririwopina.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ye suwauni kutu katikine, kokai apue nukou xokupa sapi yakuwopinaure mua saina apu tumuworepina.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Pana pa saina apue xourei nanuna, ‘Yeu kokai apu sapauni kopuwatixerina,’ kireu saina xuiapu ounikina, xoye nina xisa nina xoxi kapia tipuropinapa,
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 kire yause nu kokai apu sipa xuweuna ireiwopu xuweu puratia nu kopina. Kakatia kokai apue pa saina apu xiri xoxixoxiworinapa, seki erirouneri apimi xeika iyaratia puropina.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Saina apua kokaipa apupo nanunanu sipauwetai sorena, nupo nanunanu taina xuru ireyepu xuweuwotaia, kokai apue sokisoki ouwopina.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Pana saina apu nu kokaipapu nanunanu sipa xuweuni seki erina paiya xekepu ouwopu watixe. Apue xokupa xuru teteneaia, xokupa xuru xiyeri xapa tinikepineri. Xuiapue kire apu xuporo xokupa xuru iyarineri kaworia, nue xokupa xuruni kutu xiyeri xapa tinikepina,” niketai.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Yesusue pani ipaki kunauna, “Ye ouro xepi otuti sapauni uwopinaureni kutu koutiai.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Ye kire xonuxonu ene isepi tepine. Ye tepu xuweune xoikemu xuereni kutuxinana, maneia ye tepineni kutu.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Tini nanunari ye mua ouro xokupa xoma xuweiyepure koutiai xaku. Xuwe. Ye katikine, ye xuiapu uteiniki xetaxetau nikepure koutiai.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Mua sieni sewai rania, autapa xuiapu teu kireni atoro purineria, uteineri aimore tutu xepineri. Xeimorei aimore xiwai nikeria, aimorei xeimore xiwai nikepineri.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Uteineria omoe nirau xiwaiwatia, niraue omo xiwaiwopina. Anae moke xiwaiwatia, mokei ana xiwaiwopina. Kire apupo anae pa apupo xui xiwaiwatia, xuie xamupo ana xiwai wopina,” niketai.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Yesusue xokupa xuiapu ipaki kanikina, “Tini asau munarouna sanawa xosa iyouwe tawatia, sapauni kunaunuku, ‘Ene mopurexina,’ xirounuku. Kakaria suwauni kutu, ene marouna.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Pani tini sanawa nikisikiro, saut xeteneaipo sokisoki xupeu koati, xekeri kunaunuku, ‘Xiri mopina,’ xirounuku. Kakaria suwauni kutu, xiri marouna.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Tini apu xoreixoreitua, tini mena xouropu sapi xeika ouropu sapi xeika xoiya mua putawori ati uteirounuku. Pana ama mua yause akipa xetaipo kapia sipawopu xuweunukuna?” niketai.
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 Yesusue pani ipaki kunauna, “Tini amakati takieni asinaku kapiaure ati nanunuku uteiwopuxuweurounukuna?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Apu kuna xosa iyainerepure xetai xeika kuna xosa xounauwa, imero purinaxarini kuna kuturaxakuai. Amure, kuna xekeritiepina apu xosa soni xouxana, nue xokai xupunikiro iyainerati xokaie kakauya atoro iyainerexete.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ye suwauni kutu kanine, ne kakauya atoro purinauni, xokupa xe arara xiri isayaxe xeteneai tinikewai,” niketai.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.