Mateus 5
Wɩɩsɩ Nyʋʋfalɩɩ Teŋ (SIG) vs ARA
1 — ausente —
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 — ausente —
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa kpaa ba bayɩyɛla buloŋ we Wɩɩsɩ tɩyaŋ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa wii,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa kaŋ ba tɩɩ kɩ hʋwɔlɩ,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa kyo dɩ nal buloŋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa fá nala sikii,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa kaŋ tɩpʋlʋŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa marɩ nala dɔmɔŋ.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ ba aa dɔgɩsɩ akuu ba aa yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ wɩya.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Dɩ ba aa rɛ kuu ŋ wɩya a kɩ tʋʋsɩ ma, a nyɩya wɩya kɩ tɩya ma, ka wɩbɔŋ buloŋ aa bɩ maga dɩ ba kpa tɩya nihuwobiŋ ba kpa tɩya ma, aŋ pɛ kɩ dɔgɩsɩ ma, ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ, dɩ ma kɩ gyʋwɔsɩ, beewɩya ma tuno yʋga rɛ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Ba aa dɔgɩsɩ ma nyɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ ba fa dɔgɩsɩ Wɩɩsɩ tɩŋdaala hʋ aa laa sɩya ko ma tɩyaŋ mɛ.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Ma kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ yɩsɩ dʋnɩya nala buloŋ lee. Yɩsɩ sʋma, amɛ dɩ ʋ sʋmɩŋ nɛ ko lɩɩ, ɩ bɩl bɩ sɩ wuwo yaa dɩ ʋ sʋma. Ʋ aa mɩɩgɩ bɩrɩmɩ kɩtɔɔ rɛ, ba kpa yuwo ta nala nʋwɔsɩ kɩ baŋ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ma kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ pʋlʋŋ dʋnɩya nala buloŋ lee. Tɔɔ buloŋ aa sɩŋ dogimo nyuu tɩyaŋ, ʋ bɩ sɩ wuwo faŋa.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Nal buloŋ mɛ aa kyɛ pʋlʋŋ ʋ dɩya tɩyaŋ, ʋ bɩ sɩ nyɔgɔ fɩŋtɩna gyʋʋ biŋ aŋ kpa gbaha kyige tɔ. Ʋ aa kpa saga fɩŋtɩŋdaaŋ tɩyaŋ nɛ, dɩ ʋ kyaanɩ tɩya nal buloŋ aa we dɩya hʋ tɩyaŋ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ɛɛ tɩɩ rɛ ma mɛ maga dɩ ma kyaanɩ nala lee dɩ ba na wɩweliye hʋ ma aa yaa, a dannɩ ma Kuwo aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Ma ta bɩɩna anɩɩ ŋ ko dɩ ŋ paa Mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa saba biŋ koo Wɩɩsɩ tɩŋdaala wɩdagɩya hʋ kɩdɩgɩ buloŋ ta rɛ? Ŋ bɩ ko dɩ ŋ paa ba ta, amɛ ŋ ko rɛ dɩ ŋ leŋ wɩya no su ba bʋʋsɛ.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, dʋnɩya abee wɩɩsɩnyuu aa sɩ pɩɩsɩ mɔɔgɛɛ, Mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa saba biŋ, ba bɩ sɩ lɩɩ ba kɩdɩgɩ, koo ba kɩdɩgɩ libiye mɛ gba ta, see dɩ mɩrɩsɩ no buloŋ su ba bʋʋsɩ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Nal hʋ buloŋ aa sɩ vɩya mɩrɩsɩ no kɩdɩgɩ ta, aŋ baa dɩ ʋ bɩ kaŋ tɔnɔ, aŋ kɩ daga ʋ dɔŋtɩŋsɩ dɩ ba kɩ yaa gɛɛ tɩɩ, ʋ tɩɩna bɩ sɩ na lee wɩɩsɩbee koro hʋ tɩyaŋ. Amɛ nal hʋ mɛ buloŋ aa tɩŋ Mɩrɩsɩ no, aŋ kɩ daga ʋ dɔŋtɩŋsɩ dɩ ba mɛ kɩ yaa gɛɛ, ʋ tɩɩna rɛ sɩ yaa nɩbal wɩɩsɩbee koro hʋ tɩyaŋ.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, see dɩ ma kaŋ tɩpʋlʋŋ a te Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla abee Farasiima hʋ, aŋ kɩ yaa wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa kyɛ, dɩ gɛɛ daa, ma bɩ sɩ wuwo gyʋʋ wɩɩsɩbee koro hʋ.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ʋ hatɩnna hʋ a baa, “Ma nɩya anɩɩ faafaa hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ gyɩ basɩ tɩya ma naabaala rɛ a baa, ‘Ma ta kɩ kpʋʋ nala. Dɩ nal buloŋ nɛ ko kpʋ nal, ŋ sɩ di ʋ tɩɩna sarɩya.”’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Amɛ lagɩlagɩ no, ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, nal hʋ buloŋ aa naa baaŋ ʋ dɔŋtɩɩna nyuu tɩyaŋ, Wɩɩsɩ sɩ di ʋ tɩɩna sarɩya. Nal hʋ mɛ buloŋ aa baa dɩ ʋ dɔŋtɩɩna yaa nɩgyɔrɩ rɛ, ba sɩ kana ʋ mʋ di ʋ sarɩya. Nal hʋ mɛ buloŋ aa baa dɩ ʋ dɔŋtɩɩna yaa nɩtɔɔ rɛ, ʋ tɩɩna sɩ mʋ gyʋʋ diŋ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Ɛɛwɩya, dɩ ɩ rɛ kaŋ wɩɩsʋllɩ kɩna kɩ mʋ wɩɩsʋllɩ-kogu hʋ nyuu dɩ ɩ sʋla Wɩɩsɩ, aŋ liisi mʋ na anɩɩ ɩ yaa wɩɩ kyogi ɩ dɔŋtɩɩna rɛ,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ʋ maga dɩ ɩ leŋ wɩɩsʋllɩ kɩna hʋ kogu hʋ sɩya tɩyaŋ nɛ aŋ mɩɩgɩ mʋ, dɩ ɩ bee ɩ dɔŋtɩɩna hʋ marɩ dɔmɔŋ, ka dɩ ɩ na mɩɩgɩ mʋ kpa kɩna hʋ a sʋla Wɩɩsɩ.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Dɩ nal lɛ sama ɩ, a kana ɩ kɩ mʋ sarɩya lidiilii, yaa kuwokeri aŋ leŋ dɩ ma basɩ wɩɩ hʋ marɩ dɔmɔŋ ŋmanɩɩ tɩyaŋ lagɩ lagɩ aŋ na mʋ. Dɩ gɛɛ daa, ʋ sɩ kana ɩ mʋ we sarɩdiile nosi tɩyaŋ. Sarɩdiile hʋ mɛ sɩ kpa ɩ we porisi nosi tɩyaŋ, dɩ ba mɛ kana ɩ mʋ tɔ dɩyaŋ.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, doŋ tɩyaŋ nɛ ɩ sɩ we a mʋ pele saŋa hʋ ɩ aa sɩ tuŋ kyɩŋ hʋ ba aa kere tɩya ɩ buloŋ teŋ.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Ma nɩya dɩ ba baa dɩ ma ta kɩ sɔnnɔ
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, nal hʋ buloŋ aa naa haaŋ a yaa ʋ kaŋ-pɩnɩɩ wɩya kayalŋa, ɩ tɩɩna kana ʋ pɩŋ nɛ gɛɛ.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Dɩ ɩ sɩɩ rɛ kana ɩ we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, lɩɩ ta. Ɩ aa sɩ gyʋʋ wɩɩsɩbee koro hʋ abee sɩtogo, ʋ rɛ kpɩya ba aa kpaa ɩ yuwo we diŋ tɩyaŋ abee sɩya balɩya.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Dɩ ɩ noŋ nɛ kana ɩ we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, kere ta. Ɩ aa sɩ gyʋʋ wɩɩsɩbee koro hʋ tɩyaŋ abee nokuu, ʋ rɛ kpɩya ba aa kpaa ɩ yuwo we diŋ tɩyaŋ abee nosi balɩya.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Ba basa Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa,
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Amɛ lagɩlagɩ no, ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, dɩ baal buloŋ nɛ ko kuu wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ wɩya a vɩya ʋ haaŋ, dɩ haaŋ hʋ aa sɔnnɩ wɩya daa, ka dɩ haaŋ hʋ mɩɩgɩ mʋ yala badɩma, ʋ tɩɩna leŋ haaŋ hʋ yaa sɔŋsɔnnɩ rɛ. Nal hʋ mɛ buloŋ aa kpaa haaŋ ʋ bala aa vɩya, ʋ tɩɩna yaa sɔŋsɔnnɩ rɛ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Ma bɩl nɩya dɩ Wɩɩsɩ gyɩ basɩ tɩya faafaa nala rɛ a baa,
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, dɩ mamaa rɛ aa kyɛ dɩ ma yaa wɩɩ, ma ta ŋmɩyɛsa Wɩɩsɩ. Ma ta ŋmɩyɛsɩ wɩɩsɩbee mɛ, beewɩya doŋ nɛ Wɩɩsɩ hɔŋ a kɩ deŋ dʋnɩya buloŋ.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ma ta ko ŋmɩyɛsɩ taŋha nyuu mɛ, beewɩya Wɩɩsɩ naasɩ liwiyesii rɛ gɛɛ. Ma ta ŋmɩyɛsɩ Gyerusalɛm mɛ, beewɩya Wɩɩsɩ, á Kuworibal hʋ, bee rɛ gɛɛ.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ma ta paalɩ ko kɩ ŋmɩyɛsɩ ma nyuni mɛ, beewɩya ma bɩ sɩ wuwo leŋ dɩ ma nyupʋŋdɩgɩ bɩl koo dɩ ʋ pʋllɩ.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Dɩ wɩɩ rɛ ko maga dɩ ma baa ‘Waa,’ ma baa ‘Waa.’ Dɩ wɩɩ mɛ rɛ ko maga dɩ ma baa ‘Aayɩ,’ ma baa ‘Aayɩ.’ A lɩɩ gɛɛ hal tɩyaŋ, dɩ mamaa rɛ bɩl ko basɩ wɩɩ buloŋ, Sɩtaanɩ lee rɛ ʋ lɩɩ.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Ma nɩya anɩɩ Wɩɩsɩ teŋ hʋ gyɩ bɩl daga rɛ abaa,
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ anɩɩ dɩ nal lɛ yaa ɩ wɩbɔŋ, ta yaa wɩbɔŋ tuŋ ʋ tɩɩna. Dɩ nal lɛ ŋmaa ɩ noduu kyaŋkpaŋ tɩyaŋ, kaŋ ɩ nogɔbɔ kyaŋkpaŋ mɛ bɩrɩmɩ tɩya ʋ dɩ ʋ ŋmaa.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Dɩ nal lɛ sama ɩ, dɩ ʋ laa ɩ gabiye, wuri ɩ gabal mɛ pɛ tɩya ʋ.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Dɩ nal lɛ fɩla ɩ dɩ ɩ kyʋŋ ʋ kyʋgɩsɩ a vala meeldaaŋ, leŋ dɩ ma bɩl vala meeldaaŋ a pɛ.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Dɩ ɩ rɛ kaŋ kɩŋ, dɩ nal sʋla, kpa tɩya ʋ. Dɩ nal lɛ ko ɩ lee a kɩ kyɛ kɩŋ dɩ ʋ kyɩma, dɩ ɩ rɛ kana, kpa kyɩma ʋ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Ma nɩya dɩ ba baa dɩ ma kyo ma dɔŋtɩŋsɩ aŋ haasɩ ma dɔmɔ.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, ma kyo ma dɔmɔ aŋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya nala hʋ mɛ aa dɔgɩsɩ ma.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Ɛɛ sɩ leŋ dɩ ma yaa ma Kuwo Wɩɩsɩ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ balɩya. Ʋ leŋ ʋ wɩɩsɩ pɔsɔ kɩ we nɩbɔmɔ abee niweliye buloŋ tɩyaŋ nɛ, a leŋ duwoŋ nɩɩ kɩ tɩya niweliye abee nɩbɔmɔ buloŋ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Dɩ ɩ rɛ kyo nala hʋ aa kyo ɩ dʋŋ, ɩ bɩ sɩ kaŋ tuno wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Beewɩya nɩbɔmɔ mɛ gba aa daga kyori no iriŋ nɛ.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Dɩ ɩ rɛ tʋwasɩ ɩ kyaŋsɩ dʋŋ dɩ ba yaa ɩ nɩkyooliye, ɛɛ bɩ daga anɩɩ ɩ yaa wɩkyirikyi kɩdɩgɩ buloŋ beewɩya, nala hʋ aa bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ mɛ gba aa yaa gɛɛ rɛ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ɛɛ wɩya ʋ maga dɩ ma yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma rɛ aŋ ta kaŋ wɩkyogii buloŋ anɩɩ ma kuwo aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ aa yaa tɩpʋlʋŋ Tɩɩna gɛɛ.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.