Lucas 12
Ya habi ni apo namalyari: Bayon tsipan - Ayta Mag-antsi (SGB) vs ARA
1 Hên hato, libo-liboy ni-tsi-tsipon angga ha nangapitotorak hilan bitsih. Naghabi ya pon hi Apo Jesus kanlan tagahonol na, ya wana, “Kaillag kaw ha pampaalsa lan Pariseo, ya pagbabara lan anhumonol hila kan Apo Namalyari.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ayn intago ya a mamwangan haka mihumbung.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ya hinabi yo ha nariglêm, ay magilaman ha nahawang. Ya inanah yo ha bali yo, ay miangaw.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Anhabiên ko kamoyun kaluguran ko, paan yon kalimwan ya labay mamatsin lawini yo, ta lawini yon bêngat ya mapatsi la. A la man magêtan ha impiyerno ya kaêlwa yo.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Anhabiên ko kamoyu no hino ya dapat yon kalimwan. Kalimwan yo hi Apo Namalyari, ta panga-ubat nan mangwan biyay, ay main ya êt hên kapangyarihan hên mamitapon kaêlwa yo ha apoy ya taganán a maparê ha impiyerno. Awo. Habiên ko kamoyu, hiya ya kalimwan yo, alwan kaatag.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Noa, hadyay lugud ni Apo Namalyari, ta agyan hilay nanaway manok lalê, ay a na ampaulayan.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Agyan habot ulo yo, ay muwang nay bilang. Kabay paan kaw malimo. A na kaw paulayan, ta maalagá kaw kanlan mal-at ya manok lalê.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, “Hilay alwan marêng-êy hên mamaptêg ha arapan hên kal-atan ya hila ay ampaniwala kangko, ya Taga-Langit, ya In-anak Tawo, ay a ko etaman ikarêng-êy ha arapan lan anghel ni Apo Namalyari.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Noa, hilay ampaghabi ha arapan hên kal-atan, ya a hila ampaniwala kangko, ay habiên ko etaman lano ha arapan lan anghel ni Apo Namalyari, ya a ko hila muwang.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Hilay maghabi hên pamanira kangko, ya Taga-Langit, ya In-anak Tawo, ay mapatawad. Noa, hilay maghabi hên pamaniran Espiritu ni Apo Namalyari, ay a mapatawad.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Idikil la kaw ha sinagoga haka la kaw gêtan kanlan kaatag ya manungkulan, ta kotangên la kaw, noa, paan kaw manyagah no hinoy pakibat yo,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 ta habayto êt ay mamitoro kamoyu ya Espiritu ni Apo Namalyari no hinoy habiên yo.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Amêhên, ya miha kanlan kal-atan, ay naghabi kan Apo Jesus, ya wana, “Mánoro, iutoh mo ha kaka ko ya atagan na ko ha mana naên ha tatang naên.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Wani Apo Jesus kana, “Pata kotangên mo kangkoy habain? Alwan tungkulan ko hên manlingon ha pamiatag hên mana yo.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Bayo wana kanlan kal-atan, “Illagan yoy nakêm yo ha kaganawan karidyaan, ta ya biyay ay a angkakwa ha mal-at ya pibandian.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Amêhên, in-alimbawa ni Apo Jesus hên êmên di, ya wana, “Ya mihay mabandi ay nakagapah hên hadyay lakê ha luta na.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Amêhên, nangihip ya hata mabandi no hino ya daygên na, ta kulang ya pamyanan na hên nagapah na.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Naihipan na ya agwatên nay pamyanan na hên nagapah na, ta manyag yan bayo, ya mahlay, ya pamyanan nan kaganawan pibandian na.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ta atsi ha ihip na, no manyag yan habayto, ay mahabi na ha nakêm na ya pamamatuloy na tana, mangan, minêm, haka magpakahigla, ta a yay na maalihan hên hinon maêkan ha mal-at ya taon.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Noa, wani Apo Namalyari kana, ‘Mulala ka! Amêhên yabi, ay maalihan kan biyay. Kabay a mina mapakinabangnan ya imbunton mo ya para kamon bêngat.’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Hên nayari ni Apo Jesus ya habaytoy alimbawa na, ay wana, “Êmbayroy malyari kanlan ampaybunton hên pibandian, noa, ampagkulang hila ha arapan ni Apo Namalyari.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Bayo hinabi ni Apo Jesus kanlan tagahonol na, ya wana, “Paan kaw manyagah, no hinoy maêkan yo, ta êmên kaw mabiyay. Paan kaw êt manyagah no hinoy maitakop yo.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Gawan ya biyay ay maalagá ha kaên, haka ya lawini ay maalagá ha takop.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Hêlkên yoy manok lalê. A hila ampananêm o ampanggapah man, haka ayn hilan pamyanan hên nagapah la. Êmbayro man, ay ampakanên hila ni Apo Namalyari. Taganán maalagá kaw kanlan manok lalê, kabay a na kaw paulayan!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Manyagah kaw man, ay a yo mapakarang ya biyay yo!
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 No pêrad man, ay a yo mapakarang ya biyay yo ha kayagahan yo, ay pata manyagah kaw hên tungkol ha hinoman!
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Awta manyagah kaw no hinoy itakop yo! Ihipên yo tanay pamantumubo hên bulaklak. A hila ampag-obra o ampanayi man hên takop la. Agyan hi Arin Solomon, ha kal-atan bandi na, ay a ya nakapagtakop hên nanad kahampatan hên mihay bulaklak.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 No ya lamon, ya angkabiyay pon amêhên, bayo ulamên pangawatah, ay ampahampatên ni Apo Namalyari, yarin a na kaw dyanan takop! Kulang awud ya paniwala yo kana.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Kabay paan kaw manyagah ha panapol yon maêkan haka mainêm yo.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Ta hilay a ampagpalokop kan Apo Namalyari, ay panay hên ampanyagah no hinoy maêkan haka mainêm la. Noa, hikaw ay paan yo hilan totoên, ta muwang ni Apo Namalyari ya Tatang tamo ya kailangan yoy habayto.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Kabay unaên yoy pagpalokop yo kan Apo Namalyari, ta idin na ya kaganawan kailangan yo.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Amêhên, hinabi nay na êt ni Apo Jesus kanlan tagahonol na, ya wana, “Paan kaw malimo agyan pêpêrad kaw, ta mahigla hi Apo Namalyari, ya Tatang yo hên ilamo na kaw ha pamanlokop na.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ihaliw yoy pibandian yo, ta mam-i kaw kanlan ampangailangan. Ya mangêd ay manipon kaw hên pibandian ha langit, ta ha êmbayro, ay nanad kaw hên main pamyanan pera ya a mahira, haka a maalihan laman. Ta habaytoy pibandian ay a maplak, haka a êt mahira hên anag.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Dapat yon daygên ya habayto, ta no anto ya pibandian yo, ay atsi êt bayro ya nakêm yo.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Hinabi nay na êt ni Apo Jesus, ya wana, “Dapat panay kaw hên nakal-an, hên nanad ha mihay mangêd ya ipoh ya panay nag dêkêt ya solo, ta êmên kaw
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 mag-in nanad kanlan panay nakal-an hên tampol manloat danan hên amo la uston mamaêg ya, pamanlumatêng nan ubat ha kasálan.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Hadyay higla lan ipoh, no malatêng hilan amo la hên nakal-an. Paiknoên hilan amo la, ta hiyay mamiapag kaên la.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Hadyay higla lan ipoh no malatêng na hilan nakal-an, pammuli na hên bonak yabi o maranon man.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Pakaihipên yoy hatsi, no muwang na dayi hên nag bali no hinon oras hên lumatêng ya manakaw, ay a na ya paulayan hên mahowên ya bali na.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Hikaw man, ay kailangan nakal-an kaw, ta hiko ya Taga-Langit, ya In-anak Tawo, ay biglan lumatêng.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Amêhên, wani Pedro, “Panginoon, hinabi moy hatoy alimbawa para bêngat kannaên hên labinloway tagahonol mo o para ha kal-atan?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Kabay wani Apo Jesus, “Ya ipoh ya mapaypaniwal-an haka magaling, ay hiya ya dyanan tungkulan no main yan lakwên ya amo na. Hiya ya manalan bali na, haka mamiarasyon hên iluto lan kapareho nan ipoh, hên allo-allo.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Hadyay higla hên ipoh, no malatêng na yan amo na hên ampanyag kalabayan na ha pag-orong na.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Pakagilamên yo, dyanan na yan tungkulan hên amo na hên manalan hên hinon pibandian na.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Noa, no ihipên nan hatoy ipoh ya mabuyot pon lumatêng ya amo na, bayo umpisaan nan pakatumbukên ya kapareho nan ipoh, ya lalaki haka babayi, ta mangan ya tana haka maglahing êt,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 ay no biglan lumatêng ya amo nan hatoy ipoh, ay parusaan nay ipoh na hên hadyay bêyat, bayo ilamo na ya kanlan a ampaniwala, bayro ha parusa ya ayn angga.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Ya ipoh ya ampakamwang kalabayan hên amo na, noa, a ya nakal-an hên honolên ya habayto, ay parusaan ya hên mabyat ya parusa.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Noa, ya ipoh ya a ampakamwang no hinoy pan-ibawal hên amo na, ya nakadyag hên bawal ya dapat pamarusaan kana, ay parusaan hên alwan mabyat. Hilay dinyanan ni Apo Namalyari hên mal-at, ay mal-at etaman ya tapolên kanla. Hilay pinatsiwal-an hên mal-at, ay panapolan êt hên mal-at.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Wanay na êt ni Apo Jesus, “Atsi ko di ha luta hên ampantan hên nanad apoy ya pamanatol ni Apo Namalyari. Dayi napagkêtan ana ya habayto.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Noa, hadyay bêyat ya kailangan kon danan pon. Habayto ya ampamagulon ihip ko angga ha a ya pon matupad.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Paan yon ihipên ya nantan akon pamikiúmang ha miha ta miha, ta hikoy pangubatan hên pamigagampi, gawan main maniwala kangko, haka main a maniwala.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Paubat amêhên, no alimbawa ta main limay katawo ha mihay pamilya, ay alwan parehoy ihip la, ta ya tatlo ay mihay ihip kanlan lowa.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ta hilay ampaniwala haka hilay a ampaniwala, ay alwan parehoy ihip. Ya tatang ay mihay ihip ha anak nay lalaki. Ya indo ay mihay ihip ha anak nay babayi. Ya ampo ya babayi ay mihay ihip ha manuyang nay babayi.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Wanay na êt ni Apo Jesus kanlan kal-atan, “No mahêlêk yo ya naborêg ha dapit kanaboan allo, ay habiên yo, ‘Manguran ya.’ Ay manguran ya bay.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 No angkapansin yoy angin ya ubat ha kabalah-balahan, ay habiên yo, ‘Mag-in hadyay omot amêhên.’ Ay mag-in hadyay omot bay.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Ampagbabara kaw! Muwang yo no hinoy labay habiên hên angkakit yo ha langit. Yarin a yo muwang ya labay habiên hên angkalyari amêhên panaon!”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Wana êt ni Apo Jesus, “Pata a kaw manimbángan no hinoy hêpat?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 No main mamidikil kamoyu, ta gêtan la kaw ha mánlingon kaso, ay mangêd ya makikatoynungan kaw pon kanla ha dann, ta êmên a la kaw na gêtan ha mánlingon kaso. Ta kayno idin na kaw ha magbantay hên hukulan, ta ikulung kaw.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Kabay bayro kaw tana ha hukulan angga ha a yo mabayaran ya kaganawan ya ipabayad la kamoyu.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.