Mateus 13
Maija'quë Huajë Ca Nëose'e (SEYNT) vs VC
1 Ja̱ muꞌse Jesús huëꞌepi etani sani jaira të̱ꞌtë macana jaꞌrupi.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ja̱rote paꞌina, jai pa̱i i̱ quëꞌrona daijëna, ñani jai yohuëna aya mëni jaꞌrupi. Siꞌa pa̱i mejahuëna pëa sahuë.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ja̱ maca jaiye yeꞌyapi i̱ohuaꞌi ñañe ayena co̱ni quëaquë capi:
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Sai ta̱quëna, yequë ca̱pi to̱mepi, maꞌana. Ja̱ to̱meseꞌere pi̱ꞌapi dani peo hue̱ꞌña o̱cue saohuë.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Yequë ca̱pi to̱mepi, quë̱na pë̱a quëꞌrona, jaiye yeja peo hue̱ꞌñana. Ja̱ ca̱pi esa sacapi, yaꞌopi hua̱iñe peoquëna.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ja̱je mëasicotaꞌa ë̱sëpi ëo hue̱api, jaiye tsita meseꞌe peoye sëte ju̱jiꞌi.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Yequë ca̱pi to̱mepi, miu quëꞌrona. To̱meina, miupi mëani ne hue̱api.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ja̱je to̱mequëtaꞌare yequë ca̱pi to̱mepi, deꞌo yejana. To̱meni mëani jaiye quë̱quëna, tëahuë. Yequë ñëapi quë̱jiꞌi, cien ca̱. Yequë ñëapi quë̱jiꞌi, sesenta ca̱. Cuiꞌne yequë ñëapi quë̱jiꞌi, treinta ca̱.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Mësarupi ca̱joro quëꞌiohuaꞌi pani ¡asajë̱ꞌë!”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ja̱ maca i̱ yeꞌyacohuaꞌipi Jesús quëꞌrona tsio dani se̱iꞌë, I̱te:
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Se̱jëna, i̱pi sehuopi:
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ja̱je paꞌina, paquëna, ai jerepa yeque se i̱siye paꞌiji, i̱sina, jaiye paja̱ꞌquëre. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare peoquëni ai jerepa jero saꞌana se sio huesoye paꞌiji, aꞌri maña i̱ payeque.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Ja̱je paꞌina, i̱ohuaꞌi ñañe ayena co̱ni caquëna, ñajëtaꞌa ña maꞌñeje paꞌiohuaꞌi ña huesëyë. Cuiꞌne asajëtaꞌa ti asamaꞌcohuaꞌije̱ paꞌiohuaꞌi asa huesëyë.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ja̱je yoꞌo ja̱ꞌñere Maijaꞌquëre quëacaiquë Isaías capi:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Pa̱i joyopi jëacorepa ne huesësi doꞌire,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru cato sihuajë̱ꞌë, ñaco ca̱pi ñajë cuiꞌne ca̱joropi asa doꞌire.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Nuñerepa cayë, mësarute. Jai pa̱i Maijaꞌquëre quëacaicohuaꞌi cuiꞌne deꞌo pa̱i ñañe yëhuë, mësaru yure ñañere. Ja̱je yëjëtaꞌa ñamaꞌpë paëꞌë. Asaye yëhuë, mësaru asayere. Ja̱je yëjëtaꞌa asamaꞌpë paëꞌë.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Asajë̱ꞌë. Ja̱je paꞌito ta̱quëre quëaseꞌe ayere.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Maꞌana i̱ti ca̱ to̱meseꞌe cato quëaji, maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte ayere asacohuaꞌitaꞌa asa ti̱ꞌamaꞌcohuaꞌini cuiꞌne huatipi i̱ohuaꞌi deꞌo coca asaseꞌere peo hue̱ꞌña sioyere.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Quë̱na pë̱a quëꞌrona to̱mesi ca̱ cato quëaji, duꞌru macare paseꞌe sihuajë asani sehuocohuaꞌini.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Jeteyoꞌje jaiye tsita peoye sëte quëcomaꞌpë neñañepi cuiꞌne yecohuaꞌipi jo̱sa yoꞌojëna, ai yoꞌoyepi paꞌina, yoꞌo jujani je̱ocohuaꞌini.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Miu quëꞌrona ta̱si ca̱ cato quëaji, Maijaꞌquë coca asajëtaꞌa iye yeja coꞌamañare ai cuasajë jaiye coꞌamaña ëayena coso cua̱ñoñere. Siꞌaye iye Maijaꞌquë cocare pëꞌpë huesoye aꞌë. Ja̱je yoꞌoquëna, pa̱ipi quë̱iñeje paꞌye deꞌoye yoꞌo ti̱ꞌañe peoye aꞌë.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare deꞌo yejana ta̱si ca̱ cato quëaji, Maijaꞌquë coca asani je̱omaꞌpë tuicohuaꞌini, deꞌoyerepa quë̱icohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi cien ca̱, yecohuaꞌipi sesenta ca̱ cuiꞌne yecohuaꞌipi treinta ca̱ quë̱icohuaꞌi paꞌiyë.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Ja̱ꞌnë quëaseꞌeje̱ paꞌye neni i̱ñoquë Jesús quëapi, ñeje:
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ta̱siquëtaꞌare i̱te sa̱ñope yoꞌoquëpi siꞌaohuaꞌi ca̱isi maca dani coꞌa ca̱re ta̱ni sajiꞌi.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Saquëna, trigopi ai deꞌoni i̱ti tsa̱ꞌña ne maca teꞌe coꞌa tayaje̱ etapi.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ja̱ maca joꞌyaohuaꞌipi i̱ti tse̱ aquëre sani cahuë: ‘Ëjaë, mëꞌë tsio deꞌo ca̱seꞌe ta̱sicohuaꞌitaꞌa ¿jero ayepi iye coꞌa taya co̱ni mëaëꞌni?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Cajëna, i̱ti tse̱ aquëpi capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Yequë coꞌaquëpi yoꞌopi yëꞌëre sa̱ñope yoꞌoquëpi.’ Caquëna, i̱ joꞌyapi cahuë, i̱te: ‘¿Yëquëpi ja̱ coꞌa taya duꞌte je̱ocaiye yëmaꞌquë?’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Cajëna, i̱pi capi, ja̱ohuaꞌire: ‘Pa̱ni, coꞌa tayare dutajë trigoje̱ duta je̱omaꞌcohuaꞌipi yoꞌoyeꞌni.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 I̱oseꞌe mëajaco tëa muꞌse ti̱ꞌaëna, nejo ja̱ꞌñepi, ja̱ macataꞌa coꞌamaña necohuaꞌire jëjo saosiꞌi, coꞌa tayare ti pë̱a hue̱ni toana ëo je̱ojaꞌcohuaꞌire, ja̱ jeteyoꞌje trigo ca̱re paseꞌe yëꞌë deꞌhua hue̱ꞌñana deꞌhuacaija̱jë.’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Quëaye neni Jesús quëapi, ñeje:
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Mostaza cato nuñerepa aꞌri ca̱ꞌë. Ja̱je paꞌisicotaꞌa ai deꞌoco jai so̱quë yë deꞌona pi̱ꞌapi i̱ona daijë capë̱ana tsianoa necohuaꞌi aꞌë.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yeque cuiꞌne quëaye neni quëapi, ñeje:
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Jesús siꞌaye pa̱ire quëapi, i̱ohuaꞌi ñañe ayepi caquë. Coꞌarepa ña maꞌñepi caquë quëamaꞌë pajiꞌi.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Iye cato yoꞌoseꞌe paꞌiji, Maijaꞌquëre quëacaiquë toyaquë paꞌiseꞌepi ti̱ꞌajaquë caquë i̱ toyaquë paꞌiseꞌepi caji:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Ja̱ maca Jesús pa̱ire ca tëjini huëꞌena cacapi. Cacaëna, ja̱rona i̱te yeꞌyecohuaꞌi tsioja̱ni cahuë:
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Cajëna, Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Cuiꞌne tsio cato siꞌa yejaꞌë. Deꞌo ca̱ cato Maijaꞌquë te̱ꞌte acohuaꞌini quëaji, cuiꞌne taya cato quëaji, huati te̱ꞌte acohuaꞌini.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Sa̱ñope yoꞌoquëpi coꞌa taya ta̱caisiquë cato huati ëjaëpi. Tëaye cato quëaji, yeja caraja̱i ja̱ꞌñere, cuiꞌne i̱ti ca̱ tëacohuaꞌi cato hui̱ñaohuaꞌi aꞌë.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Coꞌa taya tsiꞌsoni toana ëo je̱oñeje paꞌye cuiꞌne yeja caraja̱i maca yoꞌoye paꞌija̱ꞌcoa.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Pa̱i Mamaquëpi jëjo daoja̱ꞌquë api, hui̱ñaohuaꞌire i̱ cua̱ñe te̱ꞌtere paꞌijë tayo yoꞌoye yecohuaꞌire necohuaꞌire, cuiꞌne coꞌacohuaꞌire tsiꞌsoja̱ꞌcohuaꞌire.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Tsiꞌsoni toana ëo je̱ojaꞌcohuaꞌi aꞌë. Ja̱ropi yuretaꞌa oijë cuiꞌne cu̱ji qui̱ꞌcoja̱ꞌhuaꞌi aꞌë.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ja̱ maca Maijaꞌquë yëye yoꞌocohuaꞌipi ë̱së miañeje miajaꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi pëca jaꞌquë te̱ꞌtere paꞌijë. Ja̱je paꞌina, mësarupi ca̱jonoa hueꞌecohuaꞌi pani ¡asajë̱ꞌë!
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato curi mahuë yejana quë̱ni yahue o̱aseꞌeje̱ paꞌio. Ja̱je paꞌioni teꞌi pa̱ipi curi mahuëre ti̱ꞌani cuiꞌnaoni i̱ti macana se yahue o̱ani ai sihuaquë sani siꞌaye i̱ paye i̱si saoni curi quëꞌi yejare hueroseꞌeje̱ paꞌye aꞌë.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato coꞌamaña i̱siquëpi jai doꞌi quë̱nare pare perla hueꞌyosi quë̱na përe, coꞌequë cuꞌiyeje̱ paꞌye aꞌë.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ja̱je coꞌequë jai doꞌire ti̱ꞌani siꞌaye i̱ paseꞌe i̱si je̱ani, jai doꞌi quë̱nare pare hueroyeje̱ paꞌye aꞌë.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Maꞌtëmo paꞌi te̱ꞌte cato huaꞌi yoꞌeconi jai tsiayana je̱o dëoni coa siꞌa huaꞌire neñeje paꞌye aꞌë.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Huaꞌi yoꞌeco ti̱mësi maca huaꞌi yoꞌecohuaꞌipi mejahuëna naë mani ja̱ropi ñuꞌijë sahuajë deꞌo huaꞌiseꞌere doꞌrohuëna ayajë coꞌacohuaꞌiseꞌere je̱ococohuaꞌi aꞌë.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Ja̱je yeja caraja̱isi maca hui̱ñaohuaꞌipi etani coꞌacohuaꞌire cuiꞌne deꞌo huaꞌire sahuajë huahueja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Ja̱ maca coꞌacohuaꞌire cato toa cojena je̱o dëorena, ja̱ropi cu̱ji qui̱ꞌcojë oija̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ja̱ maca Jesús se̱jiꞌi, ja̱ohuaꞌire:
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Cajëna, Jesupi capi:
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Ja̱ maca Jesús ja̱je quëaquë yeꞌya tëjini sajiꞌi, yequë hue̱ꞌñana.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Sai ti̱ꞌapi, i̱ yejana i̱ ai deꞌo sitona. Ja̱rona ti̱ꞌasiquëpi pa̱i tsiꞌsi hue̱ꞌñana yeꞌyapi. Yeꞌyaquëna, pa̱ipi ai cuasajë ñajë cahuë:
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Carpintero mamaquëtaꞌa cuiꞌne i̱ñore paꞌiyë, i̱ pëca jaꞌco María. Cuiꞌne Jacobo, José, Simón, Judas paꞌiyë, i̱ yoꞌje tsi̱je.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 I̱ñore i̱ yoꞌje tsi̱ nomiohuaꞌije̱ paꞌiyë. ¿Ja̱je paꞌito jerona iye siꞌaye yeꞌyeiꞌni?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ja̱je cajë coejë asaye pa̱huë, i̱ caye. Ja̱je coejëtaꞌare Jesupi capi, ja̱ohuaꞌire:
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 I̱te i̱re papi cajë asamaꞌ doꞌire ñaquë ja̱ro cato jaiye pa̱i yoꞌo ti̱ꞌa maꞌñe neñe pa̱pi.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.