Lucas 12
Maija'quë Huajë Ca Nëose'e (SEYNT) vs ARIB
1 Jai pa̱i mil jerepa teꞌe macana tsiꞌsini airepa ti̱mëni sa̱ꞌñe juꞌajë yoꞌohuë. Yoꞌojëna, Jesupi i̱ yeꞌyacohuaꞌini duꞌru macarepa ca huëopi, ñeje:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ja̱je paꞌina, asamaꞌpëna yoꞌoseꞌere ti̱ꞌa ja̱ꞌñe aꞌë cuiꞌne yahue yoꞌoseꞌere, asa ja̱ꞌñe aꞌë.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Ja̱je paꞌina, mësaru nea hue̱ꞌña yoꞌoseꞌere muꞌsepi asaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cuiꞌne yahuerepa tuꞌrihuëna si̱oni caseꞌere huëꞌe sa̱ꞌnihuëpi nëcajë cui ja̱ꞌñe aꞌë, pa̱i asa hue̱ꞌñana.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Ja̱je paꞌina, cayë, mësarute. Ca̱pë huaicohuaꞌire caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë. Ja̱ohuaꞌi cato jerepa yoꞌoye peoyë.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Ja̱je paꞌina, quëasiꞌi. Caꞌrajë̱ꞌë, huani je̱osi jeteyoꞌje toa yejana jëjo saoquëni. Ja̱je paꞌina, caꞌrajë̱ꞌë, Maijaꞌquëni.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Mësarupi asayë, cinco pi̱ꞌani caya të̱ꞌña i̱sicohuaꞌi aꞌë cajë. Ja̱je aꞌri doꞌiohuaꞌitaꞌare Maijaꞌquë hua̱nëyemaꞌë ñacaiji.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Ja̱je paꞌina, mësaru nañaque cue̱cueseꞌe aꞌë, caꞌramaꞌpë mësarupi. Ja̱je paꞌina, pi̱ꞌa jerepa doꞌicohuaꞌi aꞌë.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Siꞌaohuaꞌi mësarupi yëꞌëni caꞌramaꞌpë yëꞌë cajeipi cacohuaꞌire cato, yëꞌë Pa̱i Mamaquëje̱ Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌina yëꞌë cajeipi quëaja̱ꞌquë aꞌë cayë.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ja̱je cuiꞌne yëꞌëni caꞌrajë cajei peoyë, pa̱i asa hue̱ꞌñana casicohuaꞌire yëꞌëje̱ cuiꞌne Maijaꞌquë hui̱ñaohuaꞌi ña hue̱ꞌñana yëꞌë cajei peoji, caja̱ꞌquë aꞌë.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ja̱je paꞌina, yecohuaꞌipi Pa̱i Mamaquëre coꞌaye casicohuaꞌi pani sa̱i deꞌhua cua̱ñoñe paꞌiji. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare yecohuaꞌipi Maijaꞌquë joyore coꞌaye casicohuaꞌi pani sa̱i deꞌhua cua̱ñoñe ti peoji.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Mësarute tse̱ani pa̱i tsiꞌsi huë̱ꞌñana, pa̱nitaꞌa pa̱i yoꞌoye ñacohuaꞌi quëꞌrona coꞌaye yoꞌocohuaꞌi aꞌë cajë sacohuaꞌi paꞌito duꞌru cuasamaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, me sehuoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cajë.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 I̱ti caye ti̱ꞌasi maca Maijaꞌquë joyopi quëaquëna, mësaru caja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Pa̱i jopopi Jesure capi, ñeje:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Caquëna, Jesupi capi, i̱te:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Yequeje̱ capi, Jesús:
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Ja̱je caquë pa̱i paꞌiyere ti̱ñarepa quëasiꞌi caquë capi:
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ja̱ maca ñani jaiye coꞌamaña paquëpi ¿me nejaꞌquë aꞌni, i̱ti deꞌhua hue̱ꞌñaje? ¿Jerona deꞌhuaja̱ꞌquë aꞌni, quë̱iseꞌe? caquë cuasa huëopi.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ja̱ maca cuasapi, peo hue̱ꞌña ja̱ꞌrë deꞌhua huë̱ꞌña paꞌiseꞌe nejoni yeque jerepa jai huë̱ꞌña nesiꞌi. Neni ja̱rona deꞌhuasiꞌi siꞌaye yëꞌë tëaseꞌe cuiꞌne siꞌaye yëꞌë tsoe paye co̱ni.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Ja̱ jeteyoꞌje deꞌhuani yëꞌëja̱ꞌa casiꞌi: ‘Jaiye coꞌamaña deꞌhuaseꞌe payë, tsoe o̱metëca paꞌi ja̱ꞌñere pëa huajëquë sihuaquë u̱cuquë a̱i pasiꞌi’ cuasapi.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Ja̱je cuasaquëna, Maijaꞌquëpi i̱te capi: ‘Huesë maca, iye ñami mëꞌë ju̱ꞌijaꞌquë aꞌë. Ja̱je paꞌina, mëꞌë deꞌhuaseꞌe ¿ne tse̱ paꞌi ja̱ꞌñe aꞌni?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ja̱ maca po̱nëni siꞌaohuaꞌire capi. Ja̱je yoꞌoye paꞌiji. Jaiye coꞌamaña paquëpi coꞌye deꞌoye paꞌiyeseꞌe cuasaquë, Maijaꞌquëre cuasamaꞌquë cato.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Jeteyoꞌje Jesús i̱ yeꞌyacohuaꞌire capi:
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 A̲o a̱iñe jerepa doꞌiye aꞌë, pa̱i paꞌiye. Cuiꞌne ca̱ña juꞌiye jerepa doꞌiye aꞌë, mai ca̱pë.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ñajëꞌë, ja̱ohuaꞌi pëꞌpërini, coꞌamaña ta̱maꞌcohuaꞌitaꞌa cuiꞌne tëamaꞌcohuaꞌitaꞌa cuiꞌne i̱ti ca̱ deꞌhua huëꞌe peocohuaꞌitaꞌa cuiꞌne pëa hue̱ꞌña peocohuaꞌitaꞌa deꞌhue Maijaꞌquëpi co̱caina, paꞌicohuaꞌini. Ja̱je paꞌina, mësaru pi̱ꞌa se̱ña maca doꞌicohuaꞌi aꞌë, pa̱irepa sëte.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ja̱je paꞌito ¿nepi mësaru acohuaꞌi ai coꞌa ju̱ꞌi doꞌire metro joporeja̱ꞌa tsoacohuaꞌi ai deꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Ja̱je paꞌina, ai cuasa doꞌire aꞌri maña paꞌiseꞌere jaiye se mëoñuꞌu ai jerepa cuasayeꞌni. Ja̱je paꞌito ¿me neñuꞌju airepa yequë coꞌamañare coꞌa ju̱ꞌiñeꞌni?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Ñajëꞌë, cuiꞌne jorore coa mëani paꞌiyere coꞌamaña ne maꞌñetaꞌa cuiꞌne yëije̱ oya maꞌñetaꞌa ai deꞌo joro paꞌiyere. Ja̱je paꞌina, cayë, pa̱i ëjaë Salomón maca i̱ deꞌo hue̱ꞌñare paꞌinije deꞌo joꞌya joroje̱ paꞌirepa juꞌiye pa̱pi.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Ja̱je Maijaꞌquë taya mañataꞌa deꞌoye su̱ñacaiseꞌere paji, coa yureseꞌe pani ñaminaꞌa tsoe ju̱ꞌiseꞌe paꞌina, toana ëo ja̱ꞌñetaꞌa. Ja̱je paꞌito mësarute ai jerepa ca̱ña su̱ñacaiye paꞌiji, Maijaꞌquë necaimaꞌquë api, cuasacohuaꞌi.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Ja̱je paꞌina, coꞌa ju̱ꞌijë cuiꞌne coꞌejë cuꞌimaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, jere a̱ijaꞌcohuaꞌi aꞌni cuiꞌne jere u̱cuja̱ꞌcohuaꞌi aꞌni cuasajë.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Iye yeja pa̱i ja̱je ai cuasajë paꞌiyë, siꞌaye iyere. Ja̱je paꞌiquëtaꞌa mësaru tsoe mësaru jaꞌquëre payë, siꞌaye mësarute jopo caraye asaquëni.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Ja̱je paꞌina, mësarupi Maijaꞌquë cua̱ñe te̱ꞌtere ai oijë yoꞌoto Maijaꞌquëpi deꞌhue jopo caraye i̱siquëna, coꞌamaña pajë̱ꞌë.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Caꞌramaꞌpë paꞌijë̱ꞌë, yëꞌëre asacohuaꞌi mësaru aꞌri pa̱i mañaꞌë. Ja̱je paꞌiquëtaꞌare mësaru jaꞌquëpi i̱ cua̱ñe te̱ꞌtere i̱siye yëji.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Mësaru paye paꞌito i̱sijë̱ꞌë, curiquëpi cuiꞌne coꞌamaña carasicohuaꞌina doꞌi peoye coa i̱sijë̱ꞌë. Ja̱je yoꞌojë ai hua̱no topë̱a deꞌo maꞌñere ti̱ꞌajëꞌë. Maꞌtëmo coꞌamaña caraja̱i maꞌñere, cuiꞌne ñaëje cacamaꞌtore puꞌjuje̱ puꞌjumaꞌtore paja̱ꞌcohuaꞌi.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Mësaru coꞌamaña pa hue̱ꞌñare, cuiꞌne ja̱rote mësaru joñoaje̱ pasipi.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Ne deꞌhuasicohuaꞌipi ñare pajë paꞌijë̱ꞌë.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Fiesta ña tëjini ëjaë coꞌija̱ꞌquëpi cayë, i̱ joꞌya utejë paꞌiyeje̱ paꞌiohuaꞌi paꞌijë̱ꞌë. Ti̱tani eta saꞌrona tëꞌca maca esa huiꞌyocaiyeje̱ yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌipi.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱ohuaꞌi ëjaëpi utejë paꞌijëna, ti̱taëna ñani. Nuñerepa cayë, i̱ohuaꞌi ëjaëpi sihuaquë a̱o a̱i saihuëna soini a̱ore a̱ojaꞌquë api.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Ñami joporepa pa̱nitaꞌa ñata ñami ti̱taquëtaꞌa, sëtasicohuaꞌini ti̱taquë paꞌito sihuaja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, i̱te necaicohuaꞌi mañapi.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Deꞌhua asajë̱ꞌë, coꞌamaña ñaquë dai ja̱ꞌñere asasiquëpi utequë paꞌito i̱ huëꞌe coꞌamaña i̱mani saye peoji.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Mësaru huesë maca Pa̱i Mamaquë daija̱ꞌquë api. Ja̱je paꞌina, deꞌhua ñajë utejë paꞌijë̱ꞌë.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Ja̱ maca Pedropi capi:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Caquëna, Ëjaëpi sehuopi:
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 I̱ ëjaë ti̱taquë ñaquëna, i̱ caseꞌeje̱ yoꞌoquë, cato deꞌoye paꞌija̱ꞌquë api.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nuñerepa cayë, mësarute. Coꞌamaña paquëpi siꞌaye i̱ coꞌamaña deꞌoye ñacaisiquëna, siꞌaye i̱ coꞌamañare ñacaijë̱ꞌë caquë i̱sija̱ꞌquë api.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Ja̱je i̱siquëni i̱ joꞌyaëpi ëjaë ja̱ yëꞌtaꞌa tsoe nëijaꞌquë api caquë i̱ ëjaë joꞌyani coꞌaye siꞌsequë yoꞌoquë cuiꞌne nomiohuaꞌi i̱ti huëꞌe paꞌicohuaꞌire, coꞌaye yoꞌoquë cuiꞌne a̱o fiesta nequë a̱i huëoni cuiꞌne co̱no u̱cuquë cuepe huëoni.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Yoꞌo maca i̱ ëjaë coꞌija̱ꞌquë api, i̱ joꞌyaë hua̱nëyeni utemaꞌë huesëquë yoꞌo maca ja̱ maca sehuomaꞌcohuaꞌire nejoñepi nejojaꞌquë api, i̱ yoꞌosi doꞌire ai siꞌseni.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 I̱ ëjaë yëye i̱ joꞌyaë asaquëtaꞌa deꞌoye yoꞌomaꞌquëpi cuiꞌne i̱ caye sehuomaꞌë yoꞌoquë cato jaiye tëꞌca cua̱ñoñe paꞌiji.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Ja̱je paꞌiquëtaꞌare i̱ ëjaë yëye huesëquëpi, coa yoꞌoni aꞌri maña tëꞌca cua̱ñoñe paꞌiji. Ja̱je paꞌina, ai cuasaye i̱sisiquëni ai se̱ñe paꞌiji, cuiꞌne i̱ti deꞌhue nequëni nequë api cuasani ai jerepa cua̱ñeñe paꞌiji.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Iye yejana yëꞌë toa tsë̱osiꞌi caquë daëꞌë. Tsoe coꞌarepa toa neꞌsu mëiñeje yoꞌoquëna, ñaraꞌye, merepa tsoe ne saoseꞌe paꞌina, ñaraꞌye.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Ja̱ saomaꞌ doꞌire yure cato oco doyeje̱ paꞌye ai yoꞌoyepi yëꞌëre yoꞌoquëna, tëjiyerepa ai yoꞌoquë tëto saija̱ꞌquë aꞌë caquë oiyë.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 ¿Deꞌoye paꞌi ja̱ꞌñere dapi, cuasaye mësaru? Pa̱ni. Coa ai jerepa huahueyere dahuë.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ja̱je paꞌina, yurepi se̱ña maca muꞌseña cato cinco teꞌe tsëcapëre paꞌicohuaꞌipi huani toaso̱cohuaꞌi sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, cayahuaꞌini cuiꞌne cayahuaꞌipi toaso̱cohuaꞌini sa̱ñope yoꞌoja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Cuiꞌne pëca jaꞌquëpi mamaquëre sa̱ñope yoꞌoye paꞌiji. Mamaquëpi pëca jaꞌquëre sa̱ñope yoꞌoye paꞌiji. Cuiꞌne pëca jaꞌcopi mamaconi sa̱ñope yoꞌoye pasipi. Cuiꞌne mamacopi pëca jaꞌcore sa̱ñope yoꞌoye pasipi, huaopi i̱o mamaquë nëjore sa̱ñope yoꞌoye pasipi. Cuiꞌne mamaquë nëjopi huaore sa̱ñope yoꞌoye pasipi.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jesupi capi, pa̱ire:
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Ja̱je cuiꞌne huëꞌehuë te̱ꞌtepi tutuquëna, ñani cayë ai ë̱së uja̱ꞌcoa. Ja̱je carena, cuiꞌne ë̱sëquë uji.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Coa cacohuaꞌi, mësaru ta̱ꞌñe cacohuaꞌi aꞌë maꞌtëmo cuiꞌne yeja yoꞌoyena, ñani. Ja̱je yoꞌocohuaꞌitaꞌa ¿me yoꞌojë mësaru paꞌi tëcahuë ayere yure ja̱je yoꞌo macare paꞌiyë cajë asa maꞌñeꞌni, ta̱ꞌñe?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 ¿Me yoꞌojë mësaruseꞌe tayo yoꞌoye ñani?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ja̱je paꞌina, yequëpi mëꞌëre doꞌi paquëpi cani saquë paꞌito mëꞌëre doꞌi paquë api caquë saquëni duꞌru ne deꞌhuajë̱ꞌë, ja̱ yëꞌtaꞌa pa̱i yoꞌoseꞌe ñaquë quëꞌrona ti̱ꞌamaꞌnë. Ja̱je ne deꞌhuaëna, pa̱i yoꞌoye ñaquë quëꞌro samaꞌë paꞌija̱ꞌquëre. Ja̱je mëꞌëpi yoꞌomaꞌë paꞌito pa̱i yoꞌoye ñaquëpi coꞌacohuaꞌire cocohuaꞌina i̱sina, ja̱ohuaꞌipi yuretaꞌa coꞌacohuaꞌire co hue̱ꞌñana coja̱ꞌcohuaꞌi aꞌë, mëꞌëre.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Ja̱rona cosiquë pani etaye peoji, mëꞌëpi siꞌaye mëꞌë doꞌi sa̱imaꞌë pani.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.