Juízes 9
Songhai de Gao (SES) vs VC
1 Abimelek, Yerub-Bal izʼaroo koy Šekem ka šelaŋ nga ɲaa armey se nda nga ɲaa alaayan beeroo kul se. A nee:
1 Abimelec, filho de Jerobaal, foi ter com os irmãos de sua mãe em Siquém, e disse-lhes, assim como a toda a família de sua mãe:
2 «Ay gʼa wiri war ga, war ma šelaŋ Šekem borey kul se ka nee: ‹Boro woyye (70) Yerub-Bal izʼarey kul ra ma tee war se boŋkoyni wala aru folloku ma tee war se boŋkoyni?› I hongandi kaŋ ay manʼti kala ngi hamoo.»
2 Dizei, vo-lo peço, a todos os habitantes de Siquém: o que é melhor para vós: serdes dominados por setenta homens, todos filhos de Jerobaal, ou que um só homem seja vosso rei? Lembrai-vos de que eu sou de vosso sangue e de vossa carne.
3 Nga ɲaa armey na woo kul har Šekem borey jine. Biney yadda Abimelek se, zama i nee: «Ir armaa no.»
3 Os irmãos de sua mãe falaram dele aos habitantes de Siquém, referindo-lhes suas palavras, e inclinaram o seu coração para Abimelec, porque, diziam eles, é nosso irmão.
4 I nʼa noo nzorfu kaaray tamma boŋ woyye (70) Bal-Berit hugoo ra. Nooroo woo nda Abimelek na aru fuyyanteyaŋ nda yaara-yaarakawyaŋ bana, i hanga a bande.
4 E deram-lhe setenta siclos de prata tomados do templo de Baal-Berit, com os quais assalariou homens miseráveis e aventureiros, que o seguiram.
5 A koy baaboo hugoo ra Ofra, a na nga armey wii, Yerub-Bal izey, aru woyye (70) tondi folloku ga. Boro kul mana cindi kala Yotam, Yerub-Bal izey kul ikaccaa, zama a nka tugu.
5 Foi à casa de seu pai em Efra, e matou sobre uma pedra os seus irmãos, filhos de Jerobaal, setenta homens; escapou somente Joatão, filho mais novo de Jerobaal, porque se tinha escondido.
6 Šekem borey kul nda Bet-Milo borey kul marga ka koy Abimelek tee kokoy tuuriɲaa beeroo jere kaŋ goo tondoo kaŋ ga kay do Šekem.
6 Juntaram-se então todos os siquemitas com todos os de Bet-Melo, e vieram junto do terebinto da estela que havia em Siquém, onde proclamaram rei Abimelec.
7 Yotam duu alhabaroo. A koy kay Garizim tondi hondoo boŋ, a na jinde jer ka kaati ka nee: «Wa haŋajer ya ne Šekem borey, woo ra Irkoy ga maa war se.
7 Sabendo disso, subiu Joatão ao cimo do monte Garizim e exclamou: Ouvi-me, homens de Siquém, para que Deus vos ouça!
8 Ay ženti ka fur war se,
8 As árvores resolveram um dia eleger um rei para governá-las e disseram à oliveira: reina sobre nós!
9 Amma zaytuɲaa nee i se:
9 Mas ela respondeu: renunciarei, porventura, ao meu óleo que constitui minha glória aos olhos de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
10 Aywa, tuurey koy nee jeejayɲaa se:
10 E as árvores disseram à figueira: vem tu, e reina sobre nós!
11 Amma jeejayɲaŋoo nee i se:
11 Mas a figueira disse-lhes: poderia eu, porventura, renunciar à doçura de meu delicioso fruto, para colocar-me acima das outras árvores?
12 Woo banda ga, tuurey nee alanebɲaa se:
12 E as árvores disseram à videira: vem tu, reina sobre nós!
13 Amma alanebɲaŋoo nee i se:
13 Mas a videira respondeu: poderia eu renunciar ao meu vinho que faz a alegria de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
14 Woo banda ga, tuurey kul nee karjiɲaa se:
14 E todas as árvores disseram ao espinheiro: vem tu, reina sobre nós!
15 Karjiɲaŋoo nee tuurey se:
15 E o espinheiro respondeu: se realmente me quereis escolher para reinar sobre vós, vinde e abrigai-vos debaixo de minha sombra; mas, se não o quereis, saia fogo do espinheiro e devore os cedros do Líbano!
16 Yotam koy a ga ka nee: «Sohõ, cimi nda laadirtaray da nda war goy ka Abimelek tee kokoy? War goy nda borohennataray Yerub-Bal nda nga hugoo here wala? War nʼa bana ka sawa nda nga teegoyey wala?
16 Agora, pois, se com lealdade e boa-fé escolhestes Abimelec para vosso rei, se vos portastes bem com Jerobaal e sua casa, correspondendo aos benefícios que ele vos fez
17 Zama ay baabaa wongu war se, a na nga hundoo fur war se, a na war kaa Majaŋ borey kabey ra.
17 porque meu pai combateu por vós e livrou-vos dos madianitas arriscando a própria vida;
18 Amma war, hõ war tun ay baabaa hugoo se, war na nga izʼarey wii, boro woyye (70) tondi folloku ga, de war na Abimelek nga koŋŋaa izʼaroo tee kokoy Šekem borey boŋ, zama war armaa no.
18 vós, que agora vos levantastes contra a casa de meu pai, matastes todos os seus setenta filhos sobre uma pedra, e proclamastes rei dos habitantes de Siquém Abimelec, filho de sua escrava, sob o pretexto de que ele é vosso irmão,
19 Nda cimi nda laadirtaray nda war goy Yerub-Bal nda nga hugoo here hõ, yala war ma ɲaali nda Abimelek, nga mo ma ɲaali nda war.
19 se, pois, com lealdade e boa-fé, procedestes bem com Jerobaal e sua casa, então que Abimelec vos faça felizes, e que vós o façais feliz igualmente!
20 Nda manʼti woo, yala nuune ma fatta Abimelek ra ka Šekem borey nda Bet-Milo borey ŋaa, de yala nuune ma fatta Šekem borey nda Bet-Milo borey ra ka Abimelek ŋaa!»
20 Do contrário, saia fogo de Abimelec, e devore os homens de Siquém com os de Bet-Melo; e saia fogo dos habitantes de Siquém e de Bet-Melo, e devore Abimelec!
21 Woo banda ga, Yotam zuru ka koy tugu Ber, a goro no din ka mooru nga armaa Abimelek.
21 Fugiu em seguida Joatão para Bera, onde habitou, longe de Abimelec, seu irmão.
22 Abimelek na Izirayel laama jiiri hinza.
22 Reinou Abimelec sobre Israel durante três anos.
23 Woo banda ga, Irkoy na binelaalay daŋ Abimelek nda Šekem borey game. Šekem borey mana laadir Abimelek se,
23 E Deus suscitou um mau espírito entre ele e os habitantes de Siquém, que os fez se revoltarem.
24 takaa kaŋ nda goy futaa kaŋ teendi Yerub-Bal izʼaru woyyaa (70) se nda ngi kuroo alhakoo kaŋ Abimelek ngi armaa ga kaŋ nʼi wii nda Šekem borey ga kaŋ nʼa gaa a ma nga armey wii.
24 Isso aconteceu para que fosse vingado o homicídio dos setenta filhos de Jerobaal, e seu sangue caísse sobre Abimelec, seu irmão, que os havia matado, e sobre os siquemitas que tinham sido seus cúmplices.
25 Woo gar Šekem borey na zanbaguusu tee tondi hondey boŋ beene, boroyaŋ kaŋ ga boro kul kaŋ ga bisa ngi fondaa ra kom. Abimelek duu alhabaroo.
25 Os homens de Siquém armaram contra ele emboscadas no alto dos montes, e puseram-se a despojar todos aqueles que passavam por ali; e Abimelec foi informado disso.
26 Waati follokaa ra Gal, Ebed izʼaroo kaa, nga nda nga armey, i bisa nda Šekem. Šekem borey naanay a.
26 Gaal, filho de Obed, foi com seus irmãos a Siquém e ganhou a confiança dos homens do lugar.
27 I koy hawsaa ra ka ngi alaneb faarey hegay, ka alaneb-izey motti ka daame. I koy ngi tooroo hugoo do, i ŋaa i haŋ, i na Abimelek danga.
27 Saíram pelos campos, vindimaram as vinhas, pisaram as uvas, celebraram a festa. Foram ao templo do seu deus e ali fizeram um festim, amaldiçoando Abimelec.
28 Gal, Ebed izʼaroo nee: «May ti Abimelek, may ti Šekem, hala ir mʼir boŋ daŋ Abimelek cire? Manʼti Yerub-Bal izoo no wala? Manʼti Zebul ti boŋkoyni kaŋ goo a cire wala? Wa war boŋ yeeti ganda Hamor borey se kaŋ ti Šekem borey baabaa, macin se ir no mʼir boŋ daŋ Abimelek cire.
28 Gaal, filho de Obed, disse: Quem é Abimelec, e o que é Siquém, para que lhe estejamos sujeitos? Não é ele filho de Jerobaal, e não é Zebul o seu lugar-tenente? Servi a família de Emor, pai de Siquém. Por que razão serviremos Abimelec?
29 Jalla, nda a gar i nkʼay noo Šekem borey, kala ya Abimelek gaaray kʼa kaa dogoo ra.» A nee Abimelek ga: «Ni, Abimelek, he! Tonton ni soojey ga, de ma fatta kate ka wongu.»
29 Oxalá tivesse eu poder sobre esse povo! Eu arrasaria Abimelec e lhe diria: junta o teu exército, e vem!
30 Zebul kaŋ ti koyraa goforneroo maa hayaa kaŋ Gal, Ebed izʼaroo gʼa har, a dukur.
30 Zebul, governador da cidade, sabendo o que dissera Gaal, filho de Obed, encolerizou-se,
31 A na boroyaŋ sanba tuguyan ra Abimelek do ka nee a se: «Gal, Ebed izʼaroo nda nga armey kaa Šekem, nga ne, i goo ma koyraa turandi ni ga.
31 e mandou secretamente dizer a Abimelec: Gaal, filho de Obed, veio a Siquém com seus irmãos, e anda sublevando a cidade contra ti.
32 Adiši sohõ, tun cijin here, ni nda jamaa kaŋ goo ni bande ma koy zanbaguusu tee i se hawsaa ra.
32 Levanta-te de noite, tu e tua tropa, e põe-te de emboscada no campo;
33 Subbaahoo ra, waynaa fattayanoo ga, ma biya ka tun, de ma kaŋ koyraa ga. Nga ne, waati kaŋ Gal nda jamaa kaŋ goo a bande fatta ka ni kubay, ma haya tee i se kaŋ ni baa.»
33 amanhã cedo, ao nascer do sol, lança-te sobre a cidade; quando Gaal e sua tropa saírem contra ti, far-lhe-ás o que as circunstâncias te permitirem.
34 Hanoo din, Abimelek nda jamaa kul kaŋ goo a bande tun cijinoo ra ka koy zanbaguusu tee Šekem jere, i tee margari taaci kʼi batu.
34 Abimelec, pois, partiu durante a noite com toda a sua gente, e pôs emboscadas em quatro grupos junto de Siquém.
35 Gal, Ebed izʼaroo fatta ka koy kay koyraa miɲoo ga. Abimelek nda jamaa kaŋ goo a bande buttu ka fatta ngi tugudogoo ra.
35 Entretanto Gaal, filho de Obed, saiu e instalou-se diante das portas da cidade. Então Abimelec com todos os seus deixou a emboscada.
36 Gal dii jamaa, a nee Zebul se: «Nga ne, jama foo goo ma zunbu ka hun tondi hondoo boŋ.» Zebul nee a se: «Manʼti woo no, hondoo biyoo no ma tee ma ne sanda boroyaŋ.»
36 Vendo aquela tropa, Gaal disse a Zebul: Eis uma multidão que desce das colinas. Tu vês, respondeu Zebul, as sombras das colinas como se fossem homens.
37 Gal yee ka nee: «Guna ka boori, jama no ma zunbu hondoo boŋ kaŋ goo gandaa gamoo ra, affoo mo goo ma kaa ka hun gunandikey tuuriɲaa beeroo here.»
37 Gaal replicou: Está descendo uma tropa do alto; e eis uma outra que vem pelo caminho do carvalho dos Adivinhos.
38 Zebul nee a se: «Adiši man ni šenni henney, ni kaŋ ga nee: ‹May ti Abimelek, hala ir ma huru a cire?› Manʼti jamaa ti woo kaŋ nʼga donda? Sohõ fatta, koy i wongu.»
38 Zebul disse-lhe então: Onde está agora a tua arrogância, tu que dizias: quem é Abimelec para que nós o sirvamos? Eis o povo que tu desprezavas! Vai, agora, e combate contra ele!
39 Gal fatta Šekem borey jine ka Abimelek wongu.
39 Saiu Gaal à frente dos siquemitas e combateu contra Abimelec.
40 Abimelek nʼa gaaray, a zuru a se. Boro boobo kaŋ ka buu za hawsaa ra hala koyraa miɲoo ga.
40 Mas foi derrotado por Abimelec e fugiu; muitos homens, que estavam mortalmente feridos, caíram antes de terem atingido o limiar da porta.
41 Abimelek goro Aruma. Zebul na Gal nda nga armey gaaray, i mana hin ka goro Šekem.
41 Abimelec deteve-se em Ruma; Zebul, porém, lançou Gaal e seus irmãos fora de Siquém.
42 Subaa ra, jamaa fatta ka koy hawsaa ra. Abimelek duu alhabaroo.
42 No dia seguinte, o povo saiu ao campo. Tendo sabido disso, Abimelec
43 A na jamaa zaa, a nʼi zamna margari hinza, a nʼi lanba ka zanbaguusu tee saajoo ra. Nga ne, waatoo kaŋ a ga dii jamaa ga fatta koyraa ra, a gum i boŋ kʼi wongu.
43 tomou sua tropa, dividiu-a em três grupos e os pôs de emboscada no campo. Ao ver que o povo saía da cidade, atacou-o e derrotou-o,
44 Abimelek nda nga margarey kaŋ goo a bande tun ka koy kay koyraa miɲoo ga. Margari hinkaa kaŋ borey kul kaŋ goo hawsaa ra boŋ kʼi kar.
44 vindo em seguida com o seu grupo tomar posição à entrada da cidade, enquanto os dois outros grupos perseguiam os que estavam no campo e os massacravam.
45 Abimelek na zaaroo kul tee a ga koyraa wongu. A na koyraa dii, a na borey wii kaŋ goo a ra. Woo banda ga, a na koyraa kayri, a na ciiri say-say a ra.
45 Abimelec combateu a cidade durante todo aquele dia e tomou-a. Matou toda a população, arrasou a cidade e semeou-a de sal.
46 Aywa, waatoo kaŋ Migdal-Šekem borey kul maa alhabaroo, i koy tooroo kaŋ se i ga nee Berit hugoo folgoo ra.
46 Ao ouvirem isso, todos os habitantes da torre de Siquém retiraram-se para a fortaleza do templo de El-Berit.
47 Abimelek duu alhabar kaŋ Migdal-Šekem borey kul marga.
47 E foi noticiado a Abimelec que todos os habitantes da torre de Siquém se tinham retirado para esse lugar;
48 Woo banda ga, Abimelek žigi Salmoŋ tondi hondoo ga, nga nda jamaa kaŋ goo a bande. Abimelek na daaši zaa, a na tuuri kabe foo dunbu, a nʼa jeeje nga jesoo ga. A nee jamaa se kaŋ goo nga bande: «War dii hayaa kaŋ ay nʼa tee, wʼay takaa tee, wa cahã.»
48 subiu então Abimelec com sua tropa ao monte Selmon, tomou um machado e cortou um galho de árvore. Pondo-o aos ombros, disse à sua gente: Vistes o que eu fiz? Apressai-vos a fazer o mesmo.
49 Jamaa boro foo kul na tuuri kabe foo dunbu ka hanga Abimelek. I na tuuri kabey daŋ tooroo hugoo folgoo ra, i na nuune daŋ i ra, i na folgoo nda hayaa kaŋ goo a ra kul ton. Takaa woo nda Migdal-Šekem borey buu, ngi hinnaa arey nda woyey manʼti kala boro zenber foo (1.000) cine.
49 Cortou cada um deles um galho e todos seguiram Abimelec; puseram esses galhos contra a fortaleza e meteram-lhes fogo, sendo a fortaleza, com todos os seus ocupantes, devorada pelas chamas. Desse modo pereceram todos os que habitavam na torre de Siquém, cerca de mil pessoas, tanto homens como mulheres.
50 Abimelek koy Tebes. A na Tebes wanga kʼa daŋ game, a nʼa dii.
50 Depois disso, Abimelec marchou contra Tebes, que sitiou e tomou de assalto.
51 Soorohugu kuku gaabante foo goo koyraa gamoo ra, boraa kul zuru ka koy tugu a ra, arey nda woyey, nda koyraa borey. I nʼa daabu ngi ga, i žigi soorohugu kukoo sooraa batumaa ra.
51 Havia no meio da cidade uma torre forte, na qual se tinham refugiado todos os habitantes, homens e mulheres. Fechando bem a porta, subiram ao terraço da torre.
52 Abimelek man soorohugu kukoo miɲoo ka wongu, a nee nga mma nuune daŋ a ra.
52 Abimelec, chegando ao pé da torre, aproximou-se da porta para lhe pôr fogo.
53 Woy foo kaŋ goo sooraa boŋ na Abimelek warra nda fufutondi boŋoo ra, a na boŋoo kayri.
53 Então uma mulher, lançando de cima uma pedra de moinho, feriu-lhe a cabeça, fraturando-lhe o crânio.
54 Dogoo din da Abimelek ciya aru soogaa se kaŋ nga wongu jinawey zaa ka nee a se: «Ni takubaa hoobu mʼay wii, i masi koy nee: ‹Woy kʼa wii.›» Aru soogaa nʼa hay, a buu.
54 Chamou imediatamente seu escudeiro e disse-lhe: Tira a tua espada e acaba de matar-me, para que se não diga que fui morto por uma mulher! Seu escudeiro o feriu, e Abimelec morreu.
55 Waatoo kaŋ Izirayel borey dii kaŋ Abimelek buu, boro foo kul koy nga hugoo do.
55 Morto Abimelec, todos os israelitas voltaram para suas casas.
56 Takaa woo nda Irkoy na teegoy futaa kaŋandi Abimelek boŋ kaŋ a nʼa tee nga baabaa se, zama a na nga arma woyyaa (70) wii.
56 Assim Deus fez recair sobre Abimelec o mal que tinha feito a seu pai, matando seus setenta irmãos.
57 Teegoy futaa kul kaŋ Šekem borey nʼa tee, Irkoy nʼa kaŋandi i boŋ. Dangaa kaŋ Yotam, Yerub-Bal izʼaroo nʼa har i ga duu ey.
57 E do mesmo modo Deus fez recair sobre os siquemitas os seus crimes. Assim se cumpriu sobre ele a maldição de Joatão, filho de Jerobaal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.