Gênesis 41
Songhai de Gao (SES) vs NVT
1 Jiiri hinka banda ga, Firawuuna na handiri foo tee. Handiroo ra, a mma kay isaa miɲoo ga.
1 Dois anos inteiros se passaram, e o faraó sonhou que estava em pé na margem do rio Nilo.
2 A dii haw henna naasa iyye žigi ka hun haroo ra, de i huru suboo ra kʼa ŋaa.
2 Em seu sonho, viu sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
3 Ngi banda ga, haw iyye žigi ka hun haroo ra, i ga meeri, i ga faabu, de i koy kay ijinawey jerey ga isaa miɲoo ga.
3 Em seguida, viu outras sete vacas saírem do Nilo. Eram feias e magras e pararam junto das vacas gordas à beira do rio.
4 Haw iyye meera faabey na haw iyye boryaa naasey gon. Woo banda ga, Firawuuna moɲey hay.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas e saudáveis. Nessa parte do sonho, o faraó acordou.
5 A yee ka jirbi, de a handiri koyne. Handiroo ra, a dii jeeni iyye kaŋ ga too i ga boori, i zay kaari follokaa ga.
5 Depois, voltou a dormir e teve outro sonho. Dessa vez, viu sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
6 Jeeni iyye koga ɲoomayaŋ kaŋ dandi hew konnaa nʼi ton, tun dumawey ga.
6 Em seguida, apareceram mais sete espigas, mas elas eram murchas e ressequidas pelo vento do leste.
7 Jeeni iyye ɲoomey na jeeni iyyaa gon kaŋyaŋ ga too i ga boori. Firawuuna tun, de a gar kaŋ handiri ra nga goo.
7 Então as espigas miúdas engoliram as sete espigas cheias e bem formadas. O faraó acordou novamente e percebeu que era um sonho.
8 Subbaahoo ra, Firawuuna lakkaloo tun, de a daŋ i ma ciya kottekoyney nda bayraykoyney kul se kaŋ goo Misira ra. Firawuuna na nga handirey deede i se, amma boro kul mana hin kʼi feeri a se.
8 Na manhã seguinte, perturbado com os sonhos, o faraó chamou todos os magos e os sábios do Egito. Contou-lhes os sonhos, mas ninguém conseguiu interpretá-los.
9 Haŋhaya hansekey jineboraa šelaŋ Firawuuna se ka nee: «Hõ ay ga hongu ay laybey kaŋ ay nʼi tee ka bisa.
9 Por fim, o chefe dos copeiros se pronunciou. “Hoje eu me lembrei do meu erro”, disse ao faraó.
10 Han foo ni kaŋ ti Firawuuna futu ni borey ga, nʼnʼay daŋ kasaa ra lakkalkey jineboraa hugoo ra, agay nda ŋaahaya hansekey boŋkoynoo.
10 “Algum tempo atrás, o senhor se irou com o chefe dos padeiros e comigo e mandou prender-nos no palácio do capitão da guarda.
11 Ir affoo kul na handiri foo tee cijin follokaa da ra, agay nda a, affoo kul nda wanoo almaganaa.
11 Certa noite, o chefe dos padeiros e eu tivemos, cada um, um sonho, e cada sonho tinha o seu significado.
12 Ebere aru sooga foo kaŋ ti lakkalkey jineboraa tamoo, cindi ir bande no din ra. Ir nʼir handirey deede a se, a na affoo kul noo nga almaganaa.
12 Estava conosco na prisão um rapaz hebreu que era escravo do capitão da guarda. Contamos a ele nossos sonhos, e ele explicou o que cada um significava.
13 Hayey tee nda takaa kaŋ nda a nʼa feeri ir se. Nʼnʼay yeeti ay goyoo ra, nʼna ŋaahaya hansekey boŋkoynoo deeji kʼa wii.»
13 E tudo aconteceu exatamente como ele havia previsto. Fui restaurado ao meu cargo de chefe dos copeiros, e o chefe dos padeiros foi enforcado em público.”
14 Firawuuna daŋ i ma ciya Isufi se. I nʼa fattandi kasaa ra nda cahãyan. A mulle, a na darbay barmay jina, a koy Firawuuna do.
14 Na mesma hora, o faraó mandou chamar José, e ele foi trazido depressa da prisão. Depois de barbear-se e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Firawuuna nee Isufi se: «Ay na handiri foo tee, amma boro kul sii ne kaŋ gʼa feeri. Ay maa kaŋ ni, nʼga hin ka handiri feeri nda ni maa a se.»
15 Disse o faraó a José: “Tive um sonho esta noite e ninguém aqui conseguiu me dizer o que ele significa. Soube, porém, que ao ouvir um sonho você é capaz de interpretá-lo”.
16 Isufi na Firawuuna zaabi ka nee: «Manʼti agay no! Irkoy no ma ni noo zaabi kaŋ ga ni binoo yaynandi.»
16 José respondeu: “Essa capacidade não está em minhas mãos, mas Deus pode revelar o significado ao faraó e acalmá-lo”.
17 Firawuuna nee Isufi se: «Guna, ay handiroo ra, ya mma goo ma kay isaa miɲoo ga.
17 Então o faraó contou o sonho a José: “Em meu sonho, eu estava em pé na margem do rio Nilo
18 De haw iyye henna naasa ne ka žigi ka hun haroo ra ka suboo ŋaa.
18 e vi sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
19 Ngi dumaa ga, haw iyye žigi ka hun haroo ra, ifaranteyaŋ, i ga meeri, i ga faabu. Ya na bay ka dii ngi dumi ɲoomayaŋ Misira gandaa kul ra.
19 Em seguida, vi saírem do rio sete vacas feias e magras que pareciam doentes. Nunca vi animais tão horríveis em toda a terra do Egito.
20 Haw iyye meera faabey na haw iyye jinawey gon kaŋ ga naasu.
20 Essas vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas.
21 Haw naasey gonandi, amma boro si bay wala i huru haw faabey gundey ra. Ngi azzaatey ga meeri sanda cee jinaa. Woo banda ga, kul ay moɲey hay.
21 Contudo, não parecia que haviam acabado de comer as outras vacas, pois continuavam tão magras e feias quanto antes. Então, acordei.
22 Ay dii koyne jeeni iyye kaŋ ga too, i ga boori, i zay kaari follokaa ga.
22 “Em meu sonho, também vi sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
23 Ngi banda ga, jeeni iyye koga ɲoomayaŋ zay kaŋ dandi hew konnaa nʼi ton.
23 Em seguida, apareceram outras sete espigas, mas elas eram murchas, miúdas e ressequidas pelo vento do leste.
24 Jeeni ɲoomey na jeeni boryey gon. Ay nʼa filla kottekoyney se, amma boro kul sii ne kaŋ gʼa feeri ya ne.»
24 As espigas miúdas engoliram as sete espigas saudáveis. Contei os sonhos aos magos, mas ninguém foi capaz de dizer o que significam”.
25 Isufi nee Firawuuna se: «Ni handirey manʼti kala afolloku. Hayaa kaŋ Irkoy gʼa tee, nga no a nʼa bayrandi ni kaŋ ti Firawuuna se.
25 José respondeu: “Os dois sonhos do faraó significam a mesma coisa. Deus está dizendo ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
26 Haw iyye henney manʼti kala jiiri iyye. Jeeni iyye boryey mo manʼti kala jiiri iyye. Handiri follokaa no.
26 As sete vacas saudáveis e as sete espigas de trigo cheias representam sete anos de prosperidade.
27 Haw iyye meera faabey kaŋ žigi ka koy ijinawey banda ga manʼti kala jiiri iyye. Jeeni iyye koga ɲoomey kaŋ dandi hew konnaa nʼi ton, manʼti kala jiiri iyye heray.
27 As sete vacas feias e magras e as sete espigas miúdas e ressequidas pelo vento do leste representam sete anos de fome.
28 Hayaa da kaŋ ay nʼa har ma ne no, Irkoy nka hayaa cebe ma ne kaŋ a gʼa tee.
28 “Acontecerá exatamente como eu descrevi, pois Deus revelou ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
29 Nga ne, jiiri iyyaa woo kaŋ goo ma kaa, duuray beeri ga tee Misira gandaa kul ra.
29 Os próximos sete anos serão um período de grande prosperidade em toda a terra do Egito.
30 Amma nga dumaa ga, jiiri iyye heray ga kaa kaŋ ga borey dirɲandi duuraa kaŋ Misira gandaa bay ka duu a. Heraa ga gandaa tuusu.
30 Depois, haverá sete anos de fome tão grande que toda essa prosperidade será esquecida no Egito, pois a fome destruirá a terra.
31 Heraa gaaboo se, boro si ba bay wala duuray bay ka tee gandaa ra.
31 A escassez de alimento será tão terrível que apagará até a lembrança dos anos de fartura.
32 Ni handiroo kaŋ filla cee hinka manʼti kala hayaa no kaŋ Irkoy nʼa kayandi, koyne mo Irkoy gʼa tee nda cahãyan.
32 Quanto ao fato de terem sido dois sonhos parecidos, significa que esses acontecimentos foram decretados por Deus, e ele os fará ocorrer em breve.
33 Sohõ aru lakkalkoyni ceeci kaŋ ga faham, mʼa daŋ Misira gandaa jine.
33 “Portanto, o faraó deve encontrar um homem inteligente e sábio e encarregá-lo de administrar o Egito.
34 Ma daŋ gandaa ra kaŋ boroyaŋ ma kay ka Misira gandaa hegaa zamna guu kul affoo jisi jere ga, jiiri iyyaa duuraa waati.
34 O faraó também deve nomear supervisores sobre a terra, para que recolham um quinto de todas as colheitas durante os sete anos de fartura.
35 Jiiri henney wey kaŋ goo kaa ra, i ma ngi taasoo kul marga. Ma yaamar noo kaŋ alkamaa ma fanjandi, koyrawey huna se, i mʼi lakkal.
35 Encarregue-os de juntar todo o alimento produzido nos anos bons que virão e levá-lo para os armazéns do faraó. Mande-os estocar e guardar os cereais, para que haja mantimento nas cidades.
36 Woo kaŋ margandi ga jisi gandaa se, nga ra waati kaŋ jiiri iyyaa heraa kaa Misira gandaa ra, heraa masi gandaa benandi.»
36 Desse modo, quando os sete anos de fome vierem sobre a terra do Egito, haverá comida suficiente. Assim, a fome não destruirá a terra”.
37 Šennoo woo kan Firawuuna nda nga borey se.
37 O faraó e seus oficiais gostaram das sugestões de José.
38 Firawuuna nee i se: «War ga hongu ir ga duu aroo woo cine kaŋ Irkoy Hundoo goo a ra wala?»
38 Por isso, o faraó perguntou aos oficiais: “Será que encontraremos alguém como este homem? Sem dúvida, há nele o espírito de Deus!”.
39 A nee Isufi se: «Sohõ kaŋ Irkoy na hayey wey kul bayrandi ma ne, boro sii no kaŋ goo nda lakkal ka faham sanda ni.
39 Então o faraó disse a José: “Uma vez que Deus lhe revelou o significado dos sonhos, é evidente que não há ninguém tão inteligente ou sábio quanto você.
40 Nʼga huru ay laamaa jine, gandaa kul ga haŋajer ma ne. Kokoytaray fuulaa hinne no mʼay ka bisa ni.»
40 Ficará encarregado de minha corte, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Apenas eu, que ocupo o trono, terei uma posição superior à sua”.
41 A nee Isufi se koyne: «Guna! Ay na ni daŋ Misira gandaa kul jine.»
41 O faraó acrescentou: “Eu o coloco oficialmente no comando de toda a terra do Egito”.
42 Firawuuna na nga korbaa kaa kʼa daŋ Isufi kaboo ra. A na šukka baana bankaarayyaŋ daŋ a ga, a na wura hiiri daŋ jindoo ra.
42 Então o faraó tirou do dedo o seu anel com o selo real e o pôs no dedo de José. Mandou vesti-lo com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 A nʼa kaarandi nga bari torka hinkantoo ga. Borey goo a jine, i ga kaati ka nee: «Wa kobi-kobi!» Takaa woo nda a nʼa daŋ Misira gandaa kul jine.
43 Também o fez andar na carruagem reservada para quem era o segundo no poder, e, por onde José passava, gritava-se a ordem: “Ajoelhem-se!”. Assim, o faraó colocou José no comando de todo o Egito
44 Firawuuna nee Isufi se koyne: «Agay ti Firawuuna, amma boro kul si nga kaboo wala nga cewoo ɲuuti Misira gandaa kul ra nda manʼti ni nka baa.»
44 e lhe disse: “Eu sou o faraó, mas ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito sem a sua permissão”.
45 Firawuuna na Isufi maaɲoo daŋ Safnat-Paneya. A na koyraa kaŋ se i ga nee On sargari juwalkaa kaŋ maaɲoo ti Poti-Fera, ize woyoo, Asanat hiijandi Isufi se. Isufi koy Misira gandaa yaara.
45 O faraó deu a José um nome egípcio: Zafenate-Paneia. Também lhe deu uma mulher, que se chamava Azenate. Ela era filha de Potífera, sacerdote de Om. Assim, José recebeu autoridade sobre todo o Egito.
46 Woo kaa ka gar kaŋ Isufi sii nda kala jiiri waranza (30) kaŋ a ga koy kay Firawuuna, Misira gandaa kokoyoo jine. A hun Firawuuna do ka koy Misira kul kuubi.
46 Tinha 30 anos quando começou a servir na corte do faraó, o rei do Egito. Depois de sair da presença do faraó, José foi inspecionar toda a terra do Egito.
47 Jiiri iyyaa duuraa ra, hegay beeri tee.
47 Como previsto, durante sete anos a terra produziu fartas colheitas.
48 Isufi na jiiri iyyaa taasoo kul marga Misira gandaa ra. A nʼi fanji koyrawey ra. Koyra foo kul a na faarey kaŋ gʼa kuubi taasoo daŋ a ra.
48 Ao longo desse tempo, José juntou todas as colheitas do Egito e armazenou nas cidades os cereais produzidos nos campos ao redor.
49 Isufi na alkama boobo marga sanda teekoo labutaasi gurunbey, a mana yee kʼa kabu nga booboyanoo se.
49 Armazenou uma quantidade imensa de cereais, como a areia do mar. Por fim, parou de manter registros, pois havia demais para medir.
50 Za jiiroo kaŋ heraa tee mana kaa, On sargari juwalkaa kaŋ ti Poti-Fera ize woyoo Asanat duu Isufi se izʼaru hinka.
50 Durante esse tempo, antes do primeiro ano de fome, José e sua mulher, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, tiveram dois filhos.
51 Isufi na ijinaa maaɲoo daŋ Manase (maanaa «dirɲandikaa»), a nee: «Zama Irkoy nʼay dirɲandi ay farayanoo kul kaŋ ay nʼa tee ay baabaa hugoo ra.»
51 José chamou o filho mais velho de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todas as minhas dificuldades e toda a família de meu pai”.
52 Ihinkantoo a na maaɲoo daŋ Efrayim (maanaa «hayyaŋ»), a nee: «Zama Irkoy nʼay noo hayyaŋ gandaa kaŋ ra ay hottu.»
52 José chamou o segundo filho de Efraim, pois disse: “Deus me fez prosperar na terra da minha aflição”.
53 Jiiri iyyaa duuraa kaŋ tee Misira gandaa ra ben.
53 Por fim, terminaram os sete anos de colheitas fartas em toda a terra do Egito,
54 Woo banda ga, jiiri iyyaa heraa šintin ka kaa sanda takaa kaŋ nda Isufi nʼa har. Heraa huru gandawey kul ra, amma Misira gandaa kul goo nda taasu.
54 e começaram os sete anos de fome, como José havia previsto. A fome também afetou as regiões vizinhas, mas havia alimento de sobra em todo o Egito.
55 Waatoo kaŋ Misira gandaa kul heray, i kaati ka Firawuuna ŋaaray a ma ngi noo taasu. Firawuuna nʼi zaabi ka nee: «Wa koy Isufi do, hayaa kaŋ a nʼa har, war mʼa tee.»
55 Depois de algum tempo, porém, a fome também se espalhou pelo Egito. Quando o povo clamou ao faraó para que lhe desse alimento, ele respondeu a todos os egípcios: “Dirijam-se a José e sigam as instruções dele”.
56 Heraa huru gandawey kul ra, Isufi na jinay fanjidogey feeri ka taasu neere Misira borey se. Heraa mma koy de a ga tonton Misira gandaa ra.
56 Quando faltou alimento em toda parte, José mandou abrir os armazéns e vendeu cereais aos egípcios, pois a fome era terrível em toda a terra do Egito.
57 Gandawey kul here no borey ga hun ka kaa Misira ka taasu day Isufi do, zama heraa mma koy de a ga tonton gandawey kul ra.
57 Gente de todos os lugares ia ao Egito comprar cereais de José, pois a fome era terrível no mundo inteiro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.