Gênesis 31
Songhai de Gao (SES) vs VC
1 Han foo Yakuba maa Labaŋ izʼarey ga nee: «Yakuba nʼir baabaa hayey kul zaa. Ir baabaa hayey nda a na almanoo woo kul tee.»
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Yakuba dii kaŋ Labaŋ anniyaa bere, a mana yee ka tee sanda cee jinaa takaa.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Koyne mo Abadantaa nee Yakuba se: «Yee ni hayragey gandaa ra, ni dumoo do, ay goo ni bande.»
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 Woo banda ga, Yakuba sanba ka ciya Rašel nda Leya se i ma kaa hawsaa ra nga alman buuney do.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 A nee i se: «Ay ga dii kaŋ war baabaa anniyaa bere, a mana yee ka tee sanda cee jinaa takaa, amma Irkoy kaŋ ay baabaa gʼa gana goo ay bande.
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 War hunday ga bay kaŋ ay goy war baabaa se nda ay hinoo kul,
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 nga, a nʼay tee hoorayhaya, cee woy (10) a gʼay banaa barmay, amma Irkoy mana yadda nga goy futaa ma duu agay.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 Waatoo kaŋ ra a ga nee: ‹Tonbikoyney ga tee ni banaa›, almaney kul tonbikoyni no i ga hay. Nda a nee: ‹Icaarawey ga tee ni banaa›, almaney kul ga icaarante hay.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Irkoy ka war baabaa almaney taa kʼi noo ya ne.
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 Waati kaŋ alman hinka ga marga, ay gʼay boŋoo jer ka dii handiri ra kaŋ alman arey kaŋ ga marga nda woyey manʼti kala icaarayyaŋ, nda tonbikoyniyaŋ, nda žeerikoyniyaŋ.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 Irkoy almalaykaa nee ya ne handiroo ra: ‹Yakuba!› Ay zaabi ka nee: ‹Naam.›
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 A nee ya ne: ‹Ni boŋoo jer ka guna, alman arey kul kaŋ ga marga nda woyey manʼti kala icaarayyaŋ, nda tonbikoyniyaŋ, nda žeerikoyniyaŋ, zama ay dii haya kul kaŋ Labaŋ nʼa goy ni ga.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Agay ti Betel Koyoo, nongoo kaŋ ra nʼna tondoo kaŋ nʼnʼa kayandi kʼa sinji yon, nongoo kaŋ ra nʼna allaahidu zaa ya ne. Sohõ tun ni boŋ ga, ma fatta gandaa woo ra, de ma yee gandaa kaŋ ra ni hayandi.›»
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Rašel nda Leya zaabi ka nee a se: «Ir mma bara nda baa nda tubuhaya ir baabaa hugu ra koyne wala?
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Manʼti a nkʼir tee sanda yawyaŋ wala, zama a nʼir neere? A nʼir hayoo ŋaa, a nʼa ŋaa!
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 Šikka sii, almanoo kul kaŋ Irkoy nʼa taa ir baabaa kone, ir nda ir izey wane. Sohõ haya kul kaŋ Irkoy nʼa har ma ne, mʼa tee.»
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 Yakuba tun, a na nga izey nda nga wandey žigandi yoowey boŋ.
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 A na nga almaney gongu ka koy nda haya kul kaŋ goo a se, nda wey kaŋ a duu ey Padaŋ-Aram, de a koy nga baabaa Isiyaka do Kanaŋ gandaa ra.
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Woo kaa ka gar kaŋ Rašel na nga baabaa toorey zay waatoo kaŋ a koy alman buuney kosu.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Yakuba na Labaŋ, Aram boraa lakkaloo zay, a zuru a ga bila nda a ma haya kul har a se.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 A zuru, nga nda haya kul kaŋ goo maaɲoo ga. A tun ka koy Efrat isaa deŋ ka bisa ka koy tondi hondey kaŋ se i ga nee Galad.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Jirbi hinzantoo ra, Labaŋ duu alhabar kaŋ Yakuba zuru.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Labaŋ na nga borey zaa kʼa gaarandi, jirbi iyye diray no a nʼa tee hala a ga duu a Galad tondi hondey ra.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Amma cijinoo ra, Irkoy bangay Labaŋ, Aram boraa se handiri ra ka nee a se: «Hawgay, masi ba šenni henna har Yakuba se soko ifutu.»
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Labaŋ too Yakuba. A gar kaŋ Yakuba na nga hukkumey cin tondi hondey ra. Labaŋ mo na nga waney cin, nga nda nga borey, Galad tondi hondey ra.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 Labaŋ nee Yakuba se: «Cin ti woo nʼnʼa tee? Cin se nʼnʼay lakkaloo zay ka koy nda ay ize woyey ma nee koŋŋayaŋ kaŋ ni duu ey wongu ra!
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 Macin se ni tugu ka zuru, nʼnʼay zanba, de mo mana haya kul har ya ne? Nda a gar ni nkʼa har ya ne, ya mma ni naŋ ma koy nda ɲaali, nda dooniyaŋ, nda dunduŋ, nda kuntiji hẽeni.
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Koyne mo mana naŋ ya ba ay haamawey nda ay ize woyey summu! Lakkal jaŋante goy no nʼnʼa tee.
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 Ay goo nda hini ka haya hasara war se, amma Koyoo kaŋ ni baabaa gʼa gana šelaŋ ya ne cijin ka nee: ‹Hawgay, masi ba šenni henna har Yakuba se soko ifutu.›
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Sohõ kaŋ ni goo ma koy, zama nʼga buura ni baabaa hugoo ga, macin se nʼnʼay toorey zay?»
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Yakuba zaabi ka nee Labaŋ se: «Ya nka hunbur, zama ay hongu kaŋ nʼga hin ka ni ize woyey taa ay kone nda gaabi.
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Amma boraa kaŋ kone ni dii ni toorey, a masi huna! Ir armey jine, fisi ka dii hayaa kaŋ ti ni wane, mʼa zaa.» Yakuba si bay kaŋ Rašel na toorey zay.
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Labaŋ huru Yakuba hukkumoo ra, nda Leya wanoo ra, nda koŋŋa hinkaa waney ra, amma a mana duu haya kul. Kaŋ a fatta Leya hukkumoo ra kul, a koy Rašel wanoo ra.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Amma Rašel nka toorey zaa kʼi tugu yoowaa gaaroo ra, de a goro i boŋ. Labaŋ na hukkumoo kul fisi, amma a mana duu ey.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Rašel nee nga baabaa se: «Masi dor, ay koyoo nda ay mana hin ka tun ma ne, woyey alaadaa maaganda se.» Labaŋ yee ka ceeci, a mana duu toorey.
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Yakuba futu, a citi Labaŋ ga ka nee a se: «Man hooyanoo kaŋ ay nʼa tee, man zunuboo kaŋ se nʼga zuru ay bande?
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 Nʼnʼay jinawey kul fisi, macin no ni dii a kaŋ ti ni hugoo wane? A kaa taray, ay borey nda ni borey jine hala i ma ciiti ir boro hinkaa game!
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 Jiiri warankaa (20) kaŋ ay nʼa tee ni do ra, ni feejey wala ni hanciney mana bay ka zama, ya na bay ka gaarey kaŋ goo ni almaney ra hamey ŋaa.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Ya na bay ka kate ma ne alman kaŋ ganjihooga nʼa wii, agay no ma mursaa zaa. Nʼgʼay banandi woo kaŋ zayandi zaari here nda woo kaŋ zayandi cijin here.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Zaari here konnoo gʼay kar, cijin here hargoo gʼay kar. Jirbi jaŋay ga duu agay.
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Jiiri waranka (20) no ay nʼa tee ni hugoo do! Ay goy ma ne jiiri woy cindi taaci (14) ni ize woy hinkaa maaganda se, jiiri iddu ay ga ni alman buuney kur, de mo nʼnʼay banaa barmay cee woy (10).
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Nda manʼti Koyoo kaŋ ay kaagaa gʼa gana, Ibirahima Koyoo, Koyoo kaŋ Isiyaka ga hunbur a, goo ay bande, hõ gar nʼnʼay naŋ ya koy nda ay kabe kooney. Amma Irkoy dii ay farayanoo nda goy šendaa kaŋ ay nʼa tee, a na ciitoo dunbu cijin.»
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Labaŋ na Yakuba zaabi ka nee: «Woyey wey manʼti kala ay ize woyey, ngi izey manʼti kala ay haamawey, almaney wey manʼti kala agay wane. Hayey kul kaŋ nʼga dii ey manʼti kala agay wane. Sohõ macin no ay gʼa tee ay ize woyey nda ay haamawey kaŋ i nʼi daŋ aduɲɲa ra se?
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Kaa, ir ma cere noo amaana, agay nda ni, ir ma seede daŋ agay nda ni gamoo ra.»
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Yakuba na tondi foo zaa a nʼa kayandi kʼa tee hongandihaya.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 A nee nga borey se: «Wa tondiyaŋ marga.» I na tondey zaa kʼi marga cere boŋ, i ŋaa no din ra tondey boŋ.
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Labaŋ na nongoo maaɲoo daŋ Yegar-Sahaduta (maanaa «tondi margantaa kaŋ ga tee seede»). Yakuba na nongoo maaɲoo daŋ Galed (maanaa «tondi margantaa kaŋ ga seede»).
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Labaŋ nee: «Hõ banda ga, tondi margantaa manʼti kala seede ir game!» Woo se a na nongoo maaɲoo daŋ Galed.
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 I ga nongoo cee koyne nda Mispa (maanaa «hawgaydogoo»), zama Labaŋ nee: «Yala Abadantaa ma agay nda ni kul hawgay ir masi amaanaa woo hoo waati kaŋ ir hun cere mo cire.
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Nda nʼnʼay ize woyey žilla, nda nʼna woy fooyaŋ daŋ i ga, hawgay manʼti boro no ma seede ir gamey ra, Irkoy ti seedaa kaŋ goo agay nda ni game!»
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Labaŋ nee koyne Yakuba se: «Nʼga dii tondi margantaa woo, nʼga dii tondoo kaŋ ga kay kaŋ ay nʼa daŋ agay nda ni game.
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Tondi margantaa ma tee seede, tondoo woo kaŋ ga kay ma tee seede kaŋ ay si bisa tondi margantaa nda tondoo kaŋ ga kay ga ka koy ifutu tee ma ne, ni mo si bisa i ga ka kaa ay heroo ra ka ifutu tee ya ne.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Yala Ibirahima Koyoo nda Nahor Koyoo kaŋ ti ngi baabaa Koyoo ma ciiti ir game! Yakuba žee nda Koyoo kaŋ nga baabaa Isiyaka ga hunbur a.»
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 Yakuba na alman koosu kʼa tee sargari tondi hondey ra, a na nga borey kul cee kʼi ŋandi. I ŋaa cere bande, i na cijinoo tee no din ra.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.