1 Reis 20

Songhai de Gao (SES) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Siiri gandaa kokoyoo Ben-Hadad na nga wongu-izey kul marga. Kokoy waranza cindi hinka (32) tonton a ga nda bariyaŋ nda bari torkayaŋ. A žigi ka koy Samari koyraa wanga kʼa daŋ game kʼa tangam.
1 Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todo o seu exército; havia com ele trinta e dois reis, e cavalos, e carros. Subiu, cercou a Samaria e pelejou contra ela.
2 A na dontokawyaŋ sanba koyraa ra, Izirayel kokoyoo Akab do,
2 Enviou mensageiros à cidade, a Acabe, rei de Israel,
3 a nee kaŋ i ma koy nee a se kaŋ nga, Ben-Hadad nee: «Ni nzorfu kaaraa nda ni wuragoo kul ti agay wane, ni wandey nda ni izey kul ihenney ti agay wane.»
3 que lhe disseram: Assim diz Ben-Hadade: A tua prata e o teu ouro são meus; tuas mulheres e os melhores de teus filhos são meus.
4 Izirayel kokoyoo nʼa zaabi ka nee: «Ay koyoo, kokoyoo, woo kaŋ nʼnʼa har ti cimi, agay nda ay kabehayaa kul ti ni wane.»
4 Respondeu o rei de Israel e disse: Seja conforme a tua palavra, ó rei, meu senhor; eu sou teu, e tudo o que tenho.
5 Dontokey willi kate koyne, i nee kaŋ Ben-Hadad nee: «Ay na dontokawyaŋ sanba ni do ka nee ma ne kaŋ ma ni nzorfoo, nda ni wuragoo, nda ni wandey, nda ni izʼarey noo ya ne.
5 Tornaram a vir os mensageiros e disseram: Assim diz Ben-Hadade: Enviei-te, na verdade, mensageiros que dissessem: Tens de entregar-me a tua prata, o teu ouro, as tuas mulheres e os teus filhos.
6 Šikka sii, suba dimmaa woo cine ga, ay gʼay tamey sanba ni do, i ga koy ni hugoo nongey kul guna, nda ni tamey hugey, haya kul kaŋ ni do, a goo nda alfayda, i ga koy nda a kul.»
6 Todavia, amanhã a estas horas enviar-te-ei os meus servos, que esquadrinharão a tua casa e as casas dos teus oficiais, meterão as mãos em tudo o que for aprazível aos teus olhos e o levarão.
7 Izirayel kokoyoo na gandaa boro beerey kul cee ka nee i se: «Ay gʼa wiri war ga, war ma dii takaa kaŋ nda aroo woo ga ifutu ceeci ir se, zama a nka dontokaw sanba ka nee kaŋ ya nga noo ay wandey, nda ay izey, nda agay nzorfoo, nda ay wuragoo, ya na wanji a se.»
7 Então, o rei de Israel chamou todos os anciãos da sua terra e lhes disse: Notai e vede como este homem procura o mal; pois me mandou exigir minhas mulheres, meus filhos, minha prata e meu ouro, e não lho neguei.
8 Boro beerey kul nda jamaa kul nee a se: «Masi haŋajer a se, masi yadda šennoo woo se.»
8 Todos os anciãos e todo o povo lhe disseram: Não lhe dês ouvidos, nem o consintas.
9 Akab nee Ben-Hadad dontokey se: «Wa koy nee ay koyoo, kokoyoo se kaŋ woo kaŋ a na dontokey sanba kʼa har cee jinaa, ay yadda a ga, amma woo kaŋ nga ne kʼa har sohõ da, ay si hin kʼa tee.» Dontokey koy šennoo har Ben-Hadad se.
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que primeiro demandaste do teu servo farei, porém isto, agora, não posso consentir. E se foram os mensageiros e deram esta resposta.
10 Ben-Hadad yee koyne ka alhabar sanba Akab do ka nee a se: «Koyey ma goy goy ay ga nda ay mana Samari koyraa kayri-kayri hala nongu kaŋ ra wongu-izey kaŋ goo ay bande, laboo kayriroo hamnoo, i kul si hin ka ngi kabey too a ra.»
10 Ben-Hadade tornou a enviar mensageiros, dizendo: Façam-me os deuses como lhes aprouver, se o pó de Samaria bastar para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Amma Izirayel kokoyoo na Ben-Hadad zaabi, a nee: «Wa koy nee Ben-Hadad se: ‹Boro kaŋ ga nga gamoo haw wongu se si hima ka bolsay sanda boro kaŋ kaa ka hun wongu ra.›»
11 Porém o rei de Israel respondeu e disse: Dizei-lhe: Não se gabe quem se cinge como aquele que vitorioso se descinge.
12 Waatoo kaŋ šennoo too Ben-Hadad do, a gar nga nda kokoy tanayaŋ goo ma harifutu haŋ hukkumey ra. A nee nga borey se: «Wa soolu!» I koy jine tee Samari koyraa se kʼa tangam.
12 Tendo Ben-Hadade ouvido esta resposta, quando bebiam ele e os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos de prontidão. E eles se puseram de prontidão contra a cidade.
13 Waatoo woo ra, annabi foo man Izirayel kokoyoo Akab ka nee a se: «Abadantaa nee: ‹Nʼga dii jama beeroo woo kul, guna, ay gʼi daŋ ni kaboo ra hõ. Nda woo tee, nʼga bay kaŋ agay ti Abadantaa.›»
13 Eis que um profeta se chegou a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: Assim diz o Senhor : Viste toda esta grande multidão? Pois, hoje, a entregarei nas tuas mãos, e saberás que eu sou o Senhor .
14 Akab nee: «May no a gʼa tee sibil kʼi daŋ ay kaboo ra?» Annaboo nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Sibiloo manʼti kala gandaa zamnarey boŋkoyney aru sooga goykey.›» Akab nee: «May ma jin ka wongoo šintin?» Annaboo nee: «Ni.»
14 Perguntou Acabe: Por quem? Ele respondeu: Assim diz o Senhor : Pelos moços dos chefes das províncias. E disse: Quem começará a peleja? Tu! — respondeu ele.
15 Akab na gandaa zamnarey boŋkoyney aru sooga goykey kul kabu, i tee zangu hinka nda waranza cindi hinka (232). Nga banda ga, a na Izirayel borey jamaa wongu-izey kul kabu, i tee boro zenber iyye (7.000).
15 Então, contou os moços dos chefes das províncias, e eram duzentos e trinta e dois; depois, contou todo o povo, todos os filhos de Israel, sete mil.
16 I fatta ka koy wongu zaarikayaa ra. Woo gar Ben-Hadad nda kokoy tana waranza cindi hinkaa (32) kaŋ gʼa faaba goo hukkumey ra i ga harifutu haŋ ka suu.
16 Saíram ao meio-dia. Ben-Hadade, porém, estava bebendo e embriagando-se nas tendas, ele e os reis, os trinta e dois reis que o ajudavam.
17 Gandaa zamnarey boŋkoyney aru sooga goykey ti boro jinawey kaŋ fatta. Ben-Hadad na boroyaŋ sanba ka koy dii macin bara no. I willi kate ka nee a se: «Boroyaŋ ka hun Samari koyraa ra ka kaa.»
17 Saíram primeiro os moços dos chefes das províncias; Ben-Hadade mandou observadores que lhe deram avisos, dizendo: Saíram de Samaria uns homens.
18 Ben-Hadad nee: «Nda alaafiya se i fatta, wʼi dii kate i ga huna, nda wongu se i fatta, wʼi dii kate i ga huna.»
18 Ele disse: Quer venham tratar de paz, tomai-os vivos; quer venham pelejar, tomai-os vivos.
19 Gandaa zamnarey boŋkoyney aru sooga goykey fatta koyraa ra, Izirayel wongu-ize jamaa hanga ey.
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos chefes das províncias e o exército que os seguia.
20 Ngi affoo kul na Siiri borey aru foo kar. Kaŋ woo tee, Siiri borey zuru. Izirayel borey nʼi gaaray. Siiri kokoyoo Ben-Hadad kaaru bari boŋ, a zuru ka hun i ra, nga nda bari kaarukaw fooyaŋ.
20 Eles feriram, cada um ao homem que se lhe opunha; os siros fugiram, e Israel os perseguiu; porém Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Izirayel kokoyoo na Siiri borey wongu, a na ngi baryey wii ka bari torkawey kar, a hin ey hinay beeri.
21 Saiu o rei de Israel e destroçou os cavalos e os carros; e feriu os siros com grande estrago.
22 Annaboo yee koyne ka kaa kokoyoo do ka nee a se: «Albarka daŋ ni boŋ ra, ma gaabandi, ma dii woo kaŋ nʼga hima kʼa tee, zama yeeši dimmaa woo cine ga, Siiri kokoyoo ga yee ka kaa ka ni tangam.»
22 Então, o profeta se chegou ao rei de Israel e lhe disse: Vai, sê forte, considera e vê o que hás de fazer; porque daqui a um ano subirá o rei da Síria contra ti.
23 Siiri kokoyoo goykaw beerey nee a se: «Izirayel borey Koyoo manʼti kala tondi hondey Koyoo. Woo se i hin ir. Ir ma koy i tangam gangani ra, šikka sii a ra kaŋ ir ga hin ey.
23 Os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes; por isso, foram mais fortes do que nós; mas pelejemos contra eles em planície, e, por certo, seremos mais fortes do que eles.
24 Hayaa kaŋ nʼga hima kʼa tee manʼti kala ma kokoy waranza cindi hinkaa (32) kul kaa ngi fuulaa ra, ma goforneryaŋ daŋ dogey ra.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e substitui-os por capitães,
25 Ni wongu-izey kaŋ halaci, nʼga hima ka ngi hinnaa wongu-ize soolu. Bari hinnaa kaŋ buu, ma nga cinaa ceeci, bari torkawey kaŋ hasara, ma ngi cinaa ceeci. Nga banda ga, ir ga koy Izirayel borey tangam ganganoo ra. Nda woo teendi, šikka sii a ra kaŋ ir ga hin ey.» Kokoyoo yadda i se, woo kaŋ i nʼa har, a nʼa tee.
25 e forma outro exército igual em número ao que perdeste, com outros tantos cavalos e outros tantos carros, e pelejemos contra eles em planície e, por certo, seremos mais fortes do que eles. Ele deu ouvidos ao que disseram e assim o fez.
26 Jiiri taagaa ra, waati follokaa ra, Ben-Hadad yee koyne ka Siiri borey kabu. Woo banda ga, a žigi ka koy Afek koyraa ra ka Izirayel wongu.
26 Decorrido um ano, Ben-Hadade passou revista aos siros e subiu a Afeca para pelejar contra Israel.
27 Izirayel borey mo kabandi, i nʼi noo haya kaŋ nda i ga huna. Woo banda ga, i koy Siiri borey kubay. Izirayel borey na ngi kaloo sinji i tenje. Izirayel ga tee i jine sanda hancin kur-ize kaccu hinka, ka gar Siiri borey na gandaa too.
27 Também aos filhos de Israel se passou revista, foram providos de víveres e marcharam contra eles. Os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os siros enchiam a terra.
28 Irkoy boraa man Izirayel kokoyoo ka nee a se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Siiri borey ga nee kaŋ Abadantaa manʼti kala tondi hondey Koyoo, a manʼti ganganoo Koyoo, woo maaganda se ay ga wongu-ize jama beeroo woo kul kaŋandi ni kaboo ra. Nda woo tee, war ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.›»
28 Chegou um homem de Deus, e falou ao rei de Israel, e disse: Assim diz o Senhor : Porquanto os siros disseram: O Senhor é deus dos montes e não dos vales, toda esta grande multidão entregarei nas tuas mãos, e assim sabereis que eu sou o Senhor .
29 Wongu-ize jama hinkaa koy goro ka cere tenje jirbi iyye. Jirbi iyyantoo hane i na wongoo šintin. Izirayel borey na Siiri borey wongu-ize kaŋ goo cee ga boro zenber zangu (100.000) wii zaari folloku.
29 Sete dias estiveram acampados uns defronte dos outros. Ao sétimo dia, travou-se a batalha, e os filhos de Israel, num só dia, feriram dos siros cem mil homens de pé.
30 Cindey zuru ka koy Afek koyraa ra. Amma cetaa kaŋ ga Afek koyraa kuubi kaŋ aru zenber waranka cindi iyye (27.000) boŋ i ra kʼi wii. Ben-Hadad zuru, a too koyraa ra, a koy tugu hugu-izoo ra kaŋ goo hala kunehere.
30 Os restantes fugiram para Afeca e entraram na cidade; e caiu o muro sobre os vinte e sete mil homens que restaram. Ben-Hadade fugiu, veio à cidade e se escondia de câmara em câmara.
31 Nga borey nee a se: «Ir maa kaŋ Izirayel hugoo borey kokoyey manʼti kala boro hennayaŋ. Naŋ ir mʼir boŋ yeeti ganda ka saaku kasayaŋ daŋ ir ga, ir ma karfu didiji ir boŋey ga ka fatta ka koy šelaŋ Izirayel kokoyoo se. A ga hin ka tee a ma ni hundoo naŋ ni ra.»
31 Então, lhe disseram os seus servos: Eis que temos ouvido que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, panos de saco sobre os lombos e cordas à roda da cabeça e saiamos ao rei de Israel; pode ser que ele te poupe a vida.
32 I na saaku kasayaŋ daŋ ngi ga, i na karfu haw ngi boŋey ga ka koy Izirayel kokoyoo do ka nee a se: «Ni tamoo Ben-Hadad nee kaŋ ma suuri ka nga hundoo naŋ nga ra.» Akab nee: «A ga huna wala? Agʼarmaa no.»
32 Então, se cingiram com pano de saco pelos lombos, puseram cordas à roda da cabeça, vieram ao rei de Israel e disseram: Diz o teu servo Ben-Hadade: Poupa-me a vida. Disse Acabe: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Borey din, šennoo tee i se silbay henna, woo kaŋ Akab nʼa har, i cahã ka naanay a. I nee: «Cimi no, Ben-Hadad manʼti kala ni armaa.» Akab nee: «Wa koy kate a.» Ben-Hadad hun nga tugudogoo ra ka koy Akab do. Akab nʼa žigandi nga bari torkaa boŋ.
33 Aqueles homens tomaram isto por presságio, valeram-se logo dessa palavra; e disseram: Teu irmão Ben-Hadade! Ele disse: Vinde, trazei-mo. Então, Ben-Hadade saiu a ter com ele, e ele o fez subir ao carro.
34 Ben-Hadad nee Akab se: «Koyrawey kaŋ ay baabaa nʼi taa ni baabaa kone, ay gʼi yeeti ma ne. Nʼga hin ka maamaladooyaŋ tee Damas koyraa ra sanda takaa kaŋ nda ni baabaa nʼa tee Samari koyraa ra.» Izirayel kokoyoo nee: «Agay, amaana zaa ya ne jina ya ni naŋ ma koy.» Akab na amaana daŋ a ga kʼa naŋ a ma koy.
34 Ben-Hadade disse-lhe: As cidades que meu pai tomou a teu pai, eu tas restituirei; monta os teus bazares em Damasco, como meu pai o fez em Samaria. E eu, disse Acabe, com esta aliança, te deixarei livre. Fez com ele aliança e o despediu.
35 Han foo boro foo kaŋ goo annabey kondaa ra nee nga cine annabi tana foo se: «Abadantaa nee kaŋ mʼay kar.» Amma ceroo mana yadda kʼa kar.
35 Então, um dos discípulos dos profetas disse ao seu companheiro por ordem do Senhor : Esmurra-me; mas o homem recusou fazê-lo.
36 Woo banda ga, annabi jinaa nee nga cinaa se: «Mana haŋajer Abadantaa šennoo se, woo maaganda se nda ni hun ay do ka koy, ganjihayla ga ni kubay ka ni kar ka ni wii.» A hun a do ka koy, kul ganjihayla foo nʼa kubay kʼa wii.
36 Ele lhe disse: Visto que não obedeceste à voz do Senhor , eis que, em te apartando de mim, um leão te matará. Tendo ele se apartado, um leão o encontrou e o matou.
37 Annaboo yee koyne ka aru foo kubay, a nee a se: «Ay gʼa wiri ni ga, mʼay kar.» Aroo woo nʼa kar hala a maray.
37 Encontrando o profeta outro homem, lhe disse: Esmurra-me. Ele o esmurrou e o feriu.
38 Annaboo na zaara didiji nga moɲey ga ka nga boŋ bere ka koy kay fondaa ga, ka kokoyoo bisaroo batu.
38 Então, se foi o profeta e se pôs no caminho do rei, disfarçado com uma venda sobre os olhos.
39 Waatoo kaŋ kokoyoo kaa ka bisa, annaboo na nga jindoo jer kʼa cee ka nee a se: «Agay, ni tamoo nka fatta ka koy wongoo ra kaŋ aru foo hun wongu-izey ra ka kate ay do aru foo ka nee ya ne: ‹Aroo woo lakkal, nda ni naŋ a zuru, nʼga wiiyandi dogoo ra, wala ma nzorfu kaaray tamma zenber hinza (3.000) bana.›
39 Ao passar o rei, gritou e disse: Teu servo estava no meio da peleja, quando, voltando-se-me um companheiro, me trouxe um homem e me disse: Vigia este homem; se vier a faltar, a tua vida responderá pela vida dele ou pagarás um talento de prata.
40 Amma kaŋ ay ga almuraadey ra nongoo woo ra nda nongoo woo here, aroo dere.» Izirayel kokoyoo nee a se: «Ni hunday na ni ciitoo dunbu ka ben.»
40 Estando o teu servo ocupado daqui e dali, ele se foi. Respondeu-lhe o rei de Israel: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Dogoo din da, annaboo na zaaraa kaa nga moɲey ga. Kokoyoo nʼa bay kaŋ annabey affoo no.
41 Então, ele se apressou e tirou a venda de sobre os seus olhos; e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 A nee kokoyoo se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Hayaa kaŋ se boraa kaŋ ay daŋ a ma wiiyandi, nʼnʼa naŋ a ma koy, woo se ni hundoo ga huru dogoo ra, ni borey hundey ga huru nga borey dogoo ra.›»
42 E disse-lhe: Assim diz o Senhor : Porquanto soltaste da mão o homem que eu havia condenado, a tua vida será em lugar da sua vida, e o teu povo, em lugar do seu povo.
43 Izirayel kokoyoo willi ka koy nda gaabuunay nda binemarayyan nga hugoo do Samari.
43 Foi-se o rei de Israel para sua casa, desgostoso e indignado, e chegou a Samaria.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.