Lucas 12
Sena do Novo Testamento (SEH) vs ARA
1 Pa n'dzidzi unowu ung'ono, pikwi na pikwi pya anthu pyagumanyikana, mpaka kufikira pondana okha-okha. Na tenepo, Yezu, pa kutoma apanga anyakupfundza ace kuti: “Cenjerani na ntombwe wa kutupisa mikate wa afarisi. Penepi ndi kubveka kuti: Na uthambi wawo.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nkhabe cinthu cidabisala cinakhonda kudza kadziwika, peno cidagudumirwa mbacikhonda kudza kaoneka.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Thangwi pyonsene pinalonga imwe n'cibiso-biso pinadza kabveka pakweca. Na pyonsene pinalonga imwe ciwere-were n'nyumba, pinadza kalongwa pa ntsoyi.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Yezu athimiza na kulonga kuti: “Axamwali anga, Ine ndisakupangani kuti: Lekani kugopa ale anapha manungo, angamala mbacimwana kucita pinango.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mbwenye ine ndisakupangani ndi ani anafuna imwe kugopa. Gopani Mulungu, anacita kuti angamala kupha manungo, ana mphambvu za kuaponya mu infernu. Ande, ndinathimiza na kukupangani kuti: Gopani Mulungu!”
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Kodi nkhabe guliswa mbalame zixanu na pikobiri piwiri? Mbwenye Mulungu nkhabe ibodzi inaduwala Iye.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na tsisi yanu ene ya munsolo, yonsene yamala kulengeswa. Lekani kugopa. Thangwi imwe muli kufunika pikulu kakamwe kupiringana mbalame zizinji.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Yezu alonga pontho kuti: Ule anandicitira umboni pa maso pa anthu, Inembo Mwana wa Munthu, ndinancitirambo umboni pa maso pa, anju za Mulungu.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Mbwenye ule anandikhonda pa maso pa anthu, iye anadza kakhondiwambo na Mwana wa Munthu pa maso pa anju za Mulungu.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Onsene ale anandilonga kuipa ine Mwana wa Munthu, anadza kalekererwa. Mbwenye ale anaxola Nzimu wa Mulungu, nkhabe kudza kalekererwa.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Mungakwatiwa kwenda n'nyumba za kuphembera peno pa maso pa anyakutonga na pa akulu-akulu a utongi, lekani kunentseka kuti munaatawira tani, peno munalonga tani.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Thangwi pa n'dzidzi unowu, Nzimu wa Mulungu unakupfundzisani pinafuna imwe kulonga.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Mamuna m'bodzi akhakhala pakati pa mbumba alonga kuna Yezu kuti: “Mpfundzisi, pangani m'bale wanga kuti ndigawane naye unthaka udatisiyira baba wathu.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Mbwenye Yezu antawira tenepa: “Mamunawe, mbani adandisankhula kuti ndikhale ntongi wa nseru wanu, peno nyakugawa unthaka wanu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Na tenepo, Yezu aapanga onsene kuti: “Bveserani. Citani mphole na kuumirwa! Thangwi upulumuki wa munthu, huli na kuinjipa kwa pinthu pyace tayu.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Na tenepo, Yezu aapanga nsanje uyu: “Munda wa mamuna m'bodzi m'mpfumi wabuluka phoso izinji.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Iye atoma kunyerezera mbalonga ekha ene kuti: ‘Ndinacita tani? Ine nkhabe mbuto yakukwanisa kukoya phoso yanga yonsene.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Na tenepo, iye alonga kuti: ‘Ha! Ndapidziwa pinafuna cita ine. Ndinafudza pyete pyanga pyonsene, mbandimanga pinango pikulu. Mwenemu ndinadza kakoya phoso yanga na pyonsene pina ine.’
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ndingamala ndinalonga ndekhene kuti: ‘Iwe una pyakudya pya kuinjipa m'pyete mwako, pinakwana kuti umale napyo pyaka pizinji. Cincino puma pyako. Dya, mwa pyako, mbutsandzaya!’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Mbwenye Mulungu ampanga tenepa: ‘Dzemwawe!’ Masiku ano iwe unafa. Mbani mphapo anafuna sala na pyonsene pidasasanyira iwe?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yezu amalisira na kulonga tenepa: “Penepi ndipyo pinacitika na ale anasasanya mpfuma yawo toera aphedzeke, mbwenye pa maso pa Mulungu mbacherengi.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Penepo Yezu apanga anyakupfundza ace kuti: “Na tenepo, ine ndisakupangani kuti lekani kunentseka na makhaliro anu pa thangwi ya cinafuna imwe kudya, peno na manungo anu pa thangwi ya cinafuna imwe kubvala.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Pinafunika pikulu kakamwe ndi upulumuki kupiringana ca kudya, na manungo kupiringana nguwo.”
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Lang'anani makhungubwe. Iwo nkhabe kubzala, nkhabe kubvuna, nkhabe pyete, nkhabe pikwa. Mbwenye Mulungu asaapasa ca kudya. Imwe musafunika pikulu kakamwe kupiringana mbalame!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Mbani pakati panu ananentseka na kufuna kwace mbakwanisa kuthimizira pang'ono pyaka pyace?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Mphapo ngakhala imwe nkhabe kukwanisa kucita cing'ono ici basi, thangwi yanji musanentseka na pinango?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Lang'anani kukula kunacita maluwa: Iwo nkhabe phata basa, peno kusasanya nguwo zawo. Mbwenye ine ndisakupangani kuti Salomau, munthu wakupfuma kakamwe, hakhadabvala nguwo zakubalika ninga za luwa ibodzi iyi tayu.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Imwe anthu akukhulupira pang'ono, ngakhala Mulungu asabvazika tenepa maluwa a munda anacita kuti lero alipo, mangwana aponyiwa pa moto, ndiye tani kuna imwe, nkhabe kudza kakubvazikani?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Lekani kunentseka na kusaka kuti munadyanji, peno munamwanji.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Thangwi anasaka penepi ndi ale anthu a pa dziko ino. Mbwenye imwe, Baba Wanu asadziwa pyonsene pire pinafuna imwe.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Cakutoma sakani Umambo wa Mulungu, pyonsene ipi munadza kathimizirwa.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yezu athimiza na kulonga kuti: “Lekani kugopa tayu imwe nkumbi ung'ono! Thangwi Baba wanu asakomerwa na kukupasani Umambo wace.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Gulisani pyonsene pina imwe mukwate kobiri eneyi muipase anyakucherenga. Citani pikhwama pya kuti nkhabe kusakala, mbamukoya mpfuma yanu kudzulu. Kweneku iyo nkhabe kudza kamala. Thangwi kweneku mambava nkhabe kwanisa kuiba, pontho ucenje nkhabe kwanisa kuidya.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Thangwi pana mpfuma yanu, penepo ndipo pana ntima wanu.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yezu athimiza pontho na kulonga kuti: “Khalani mbamudasasanyira na nyale zanu zakugaka.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Khalani ninga anyabasa anadikhira mbuya wawo, adaenda ku phwandu ya banja, kuti angabwera mbamenya nsuwo, iwo anfungulire na mwansanga.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Mbatsandzaye ale anyabasa anagumanwa mbalan'ganira na mbuya wawo pakubwera kwace. Ndinakupangani kuti, iye ene mbuya wawo, anasasanyikambo kuti aaphatire basa. Anaapanga kuti akhale pa thando, iye mbabweresa pyakudya mbaapasira.”
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Pontho mbatsandzaye anyabasa anagumanwa mbakhalang'anira, mbuya wawo angabwera pa chitichiti peno m'bambakuca!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Mbwenye kumbukani kuti mbidakhala mwanacinthu nyumba asaudziwa n'dzidzi unafuna kufika mbava, mbadasiya tayu kuti mbava aswe nyumba yace.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Na imwembo, khalani mudasasanyira, thangwi Ine Mwana wa Munthu ndinafika pa n'dzidzi unakhonda imwe kudikhira.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Na tenepo, Pedhru abvundza kuti: “Mbuya nsanje unowu musapanga ife basi, peno musapangambo anthu onsene?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Mbuya atawira tenepa: “Mbani mphapo, nyabasa wakukhulupirika na wa ndzeru adaikhwa na mbuya wace, kuti aonerere anyabasa ace na kuapasa ca kudya n'dzidzi ungakwana?”
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Mbatsandzaye nyabasa unowu anagumanwa mbaphata tenepa basa, pa kubwera kwa mbuya wace.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ndinakupangani kuti mbuya wace anampasa cidzo ca kuonerera mpfuma yace yonsene.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ndiye tani mphapo nyabasa uyu mbadanyerezera tenepa: “Mbuya wanga asadembuka na kubwera.” Na tenepo, mbatomba kucita kuipa anyabasa andzace amuna na akazi, mbadya mbamwa, mbaledzera pyace.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Penepo, mbuya wace anadza kabwera ntsiku ikhakhonda iye kudikhira, pa n'dzidzi unakhonda iye kudziwa. Iye anamuonesa nyatwa ikulu mbamuikha mbuto ibodzi ene na anyakukhonda kutawira.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Ule nyabasa anadziwa ndi ninji pinafuna mbuya wace, mbwenye mbakhonda kusasanyira kuti acite pinafuna iye, anati aoneswe nyatwa na michamu mizinji.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Mbwenye ule anadodomeka na thangwi ya kukhonda kudziwa pinafuna mbuya wace, unowu anaoneswa nyatwa na michamu pan'gono basi. Anapasiwa pizinji anaphembwa pizinji. Ananyindirwa pikulu, anamphembwambo pikulu.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yezu athimiza na kulonga kuti: “Ine ndabwera kudza kagasa moto pa dziko. Ndi pikhafuna ine kuti ugake!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Mbwenye ndisatongwa nditambire batixmu ya nyatwa. Na tenepo, ntima wanga nkhabe kukhurudzika, penepi mbapidzati kucitika!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Imwe musanyerezera kuti ndabweresa ntendere pa dziko? Nkhabe, sidabweresa ntendere tayu, mbwenye ndabweresa phambulo.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Thangwi kutomera lero kwenda kutsogolo, mudzi una anthu axanu, anagawana. Atatu anazondana na awiri, awiri anazondana na atatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Baba anadza kazondana na mwana wace wa mamuna, mwana wa mamuna anadza kazondana na baba wace. Mai anadza kazondana na mwana wace wa nkazi, na mwanambo wa nkazi anadza kazondana na mai wace. Mebzala anadza kazondana na nkwenya wace, nkwenyambo anadza kazondana na mebzala wace.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yezu alongambo pontho kuna mbumba kuti: Imwe mungaona khole mbaikwira kumadokero a dzuwa, musalonga tenepa: “Lero mulungu anabvumba.” Iye asabvumbadi.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Mungabva mphepo ya bangwe mbimenya, musalonga tenepa: “Lero kuna pisa.” Kunja mbakupisadi.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Imwe anyauthambi! Musakwanisa kuchulula pidzindikiro pya kudzulu na pya pantsi. Mphapo ndi thangwi yanji musacimwana kuchulula pidzindikiro pya n'dzidzi uno?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Yezu athimiza na kulonga tenepa: “Thangwi yanji imwe munakhonda dziwa mwekhene pinthu pyakulungama?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ngakhala iwe uli kwenda katongesana na nyamalwa wako ku luwani, saka kusekesana naye n'jira, toera ndzako akhonde kukukwata kwenda nawe kuna ntongi, iyembo ntongi akupereke kuna nsupai, nsupaimbo mbakufungira n'kaidi.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ndisakupanga kuti iwe nkhabe buluka mwenemu mbudzati kumalisa kulipa mangawa ako onsene.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.