Lucas 22

Rawa NT (RWO_RAW) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Oo manongoyingo koongeweroyi ooga oowooyi Yis kini kingo kayingo ngu oowooyi Pasowa naruwo, nguro simbo kayingo kundingiyi tunootewero teyingo.
1 Faltava pouco tempo para a Festa dos Pães sem Fermento , chamada Páscoa .
2 Anutno wooro yeyingo oni kundingiyi nguro sobosobo, ko mamana mandero etuyeroyingo oni, ngundo Yisas ureyi kumoowero ereweyingo. Ene ngundo oni simoo bare sosorero nguro ene ereremo kini.
2 Os chefes dos sacerdotes e os mestres da Lei procuravam um jeito para matar Jesus em segredo porque tinham medo do povo.
3 Setando Yudas Iskariyoot newendemo uyingo. Yudas Yisasro kirikiri oni kegidemboro erayaga nguromu gura.
3 Então Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze discípulos.
4 Ngu Yudasga, ngundo oororo, Anutno wooro yeyingo oni kundingiyi, nguro sobosobo, ko Tembelno kumba ootuwoo oniro tabango nguya mande ero, oore erewero kenoro, ngunonggo Yisas ngu oni tabango ngu kandeyemo windogayi damoni tero yunowa.
4 Judas foi falar com os chefes dos sacerdotes e com os oficiais da guarda do Templo para combinar a maneira como ele ia lhes entregar Jesus.
5 Damoni tero yunowero, ene etoni, nguro tabango oni ene oni oni tero, nowoondoye guranangge yero, ene Yudas beye inowero eyingo.
5 Eles ficaram muito contentes e prometeram dar dinheiro a ele.
6 Ngundiro tetoyi, Yudasdo ngu mete ero ingoro, asa, ene oore ndadirogano Yisas yoro, torige ngu oni tabango ngu kandeyemo yewero, oore ereweyingo. Naru gura oni simoo bare oowooyingga kini, ngu naruno ngu, yootunowero sobowooro oruwo.
6 Judas aceitou e começou a procurar uma oportunidade para entregar Jesus a eles, sem que o povo ficasse sabendo.
7 Oo manongoyingo koongeweroyi oo kini kingo kayingo naruwo kundingiyi, Pasowa ngu tunooteyingo. Ngu narunggano nguno, ene Sipsip nangoni wooro yeweroyimboro ureyingo.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento , dia em que os judeus matavam carneirinhos para comemorar a Páscoa .
8 Ngu naruno, Yisasdo Pita Yon eraga sureyeroro eyingo. Yari ooroya, noorengo Pasowa yomosiyootoriga, noore nguya oo newato. Eyingo.
8 Então Jesus deu a Pedro e a João a seguinte ordem:
9 Ngundiro etoni, Pita Yon eragado, Yisasno gumi eworiyo. Noore ndano oo ngu yomosiyowaro? Eyingo.
9 Eles perguntaram: — Onde o senhor quer que a gente prepare o jantar?
10 Etoni, Yisasdo erayagakuya gumi eyingo. Ingori! Yari endemo oororo, ya oni gura kumbe urunggano sono moondoya koorowooya ombutoningga ngu, yari ngu keyoya ooroya, enedodo ya newendemo uri.
10 Jesus respondeu:
11 Yari ya simburiga nguno eri! Oo etuyeroyingo oningga, ngundo geya ewo. Noro ya gumi ndano, no nguno nenengo kirikiri onidodo Pasowa oo newato? Eyingo.
11 e digam ao dono dela: “O Mestre mandou perguntar a você onde fica a sala em que ele e os seus discípulos vão comer o jantar da Páscoa.”
12 Nguno ngu, ene ya gumi urungga awu sanganimo ngu etuyerowa. Nguno ngu, oo neweroyi yaba ko bibiteweroyi yaba nguya oorooteku ngu! Yari ngu ya guminggano nguno Pasowa oo yomosiyori. Eyingo.
12 Então ele mostrará a vocês uma grande sala mobiliada, no andar de cima. Preparem ali o jantar.
13 Arisa, kirikiri oni erayagaku oorowuworiyo. Pita Yon eraga oororo, Yisasdo oo ewoku, ngundiro kenoro, nguno Pasowa oo ngu yomosiyoworiyo.
13 Os dois discípulos foram até a cidade e encontraram tudo como Jesus tinha dito. Então prepararam o jantar da Páscoa.
14 Pasowa naruwo tunootetoni, asa, Yisas ko enengo kirikiri oni nguya oo neweroyi yabano bibiteyingo.
14 Quando chegou a hora, Jesus sentou-se à mesa com os apóstolos
15 Ngu naruno, Yisasdo eyingo. No nga Pasowa nga yeya newero gome ingoro hahangero oorooteno. Ngundiro terogogo, asa, no ogingo kowuri urungga ngu koorowoowano.
15 e lhes disse:
16 No yeno eteno. No ngaromu ko ma nero, ngu ooga ngu engge tetonigo, ngu Anutro endega sobowooteku newendemo nguno ko newano. Eyingo.
16 Pois eu digo a vocês que nunca comerei este jantar até que eu coma o verdadeiro jantar que haverá no
17 Ngundiro tero, Yisasdo sono tobaga yoro dowooro, Anutno esosootero, yemboongero yokoro eyingo. Ye nga yoya, bayeteya neyi. No yeno eteno! No kootuyisina, Wayin sonoyi ngaromu ko ma nero, Anutro narungga sobowooteku tunootetoni, ngu narunggano, nguno sono ko newano. Eyingo.
17 Então Jesus pegou o cálice de vinho, deu graças a Deus e disse:
18 — ausente —
18 Pois eu afirmo a vocês que nunca mais beberei deste vinho até que chegue o Reino de Deus.
19 Yisasdo ngundiro ero, ene oo manongoyingo yoro, Anutno esosootero, yemboongero yokoro, oososowooro yunoro eyingo. Nga ngu, nenengo gowene nondo ye hoorooweyeroyingo yunooteno. No yengo weti mbumbuwaro kumoowano. Nguro ye nero ngu, noro ingondudu tero oruwanggo. Eyingo.
19 Depois pegou o pão e deu graças a Deus. Em seguida partiu o pão e o deu aos apóstolos, dizendo:
20 Oowari nero yokoro, ene sono tobaga yoro ngundiro nangge dowooro, ero eyingo. Nga sono tobaga nga, ngu noro sidudarone ngu ye hoorooweyeroro wendooteno. Nga sidudaronengga nga, ngu sunggi mande keta Anutdo enengo oni simoo bareya ero gosiyoote.
20 Depois do jantar, do mesmo modo deu a eles o cálice de vinho, dizendo:
21 Ene ye nga ingoyi! Oni no yootunoneroro mundi oni kandeyemo yeweroyi oningga ngu, nga noya yabano bibiteteku nga!
21 Mas vejam: o traidor está aqui sentado comigo à mesa!
22 Yo, Oni Nangoni ngu, kuri Anutdo ooreningga rogo teyinoyingongga ngu keyoro, ngundiro nangge tewa. Ene oni ngu yootunoro, mundi oni kandeyemo yetekungga ngu, oniyooge oorengo! Eyingo.
22 Pois o
23 Yisasdo ngundiro ero etoni, nguro kirikiri onikundo enengo nangge sumoo sumoo tero eyingo. Onendo ngu mandega ngu tewa? Eyingo.
23 Então os apóstolos começaram a perguntar uns aos outros quem seria o traidor.
24 Ngu naruno, Yisasro kirikiri onikundo enengo nangge ronggeyoro eyingo. Onendo noore gidarega dagayeroro, enendo oni urungga oorengo tero, koreteyingo oruwa? Eyingo.
24 Os apóstolos tiveram uma forte discussão sobre qual deles deveria ser considerado o mais importante.
25 Yisasdo enengo mandeye ingoro eyingo. Oni sowe gidarega, Yuda oni kini, nguro oo bidodo sobowooyingo oni koreteyingo ngu, ene oni yanggango oorengo tero, oni gidarega yowongoro, enendo nangge ururu tero oruwanggo. Enengo oni urungga, ngundo enengo merako soboyerooteku ngu yoyeni, Oni Sumangeyi Muri Metemi Teweroyi Oni, eya eyi.
25 Então Jesus disse:
26 Ene yendo ngundiro ma tewero. Kini, oni gura ene ye kewooroyemo oni urungga tero, ene dagayeroro oruwero ewaku ngu, ene omburo enengo newendemo ngundiro ingoro, (oni songo hoorooweyerootooga, ngundo no oowoonengga ngu daganeroote, ero ingoyingo. Ene oni tabangongga ngu, ene omburo, ye hoorooweyeroyingo oni tero, kirikiri teyunowa.)
26 Mas entre vocês não pode ser assim. Pelo contrário, o mais importante deve ser como o menos importante; e o que manda deve ser como o que é mandado.
27 Oni onendo gidarega bidodo dagayeroro urungga oorengo ooroote? Oni ene oowari nero bibiteteku nga, bine, ngundi, ko oni oowari yomosiyoro yoro ombutekungga ngu, bine? Ye kuri ingootenggoku, ngu oningga bibitetekungga ngu! Ene no ngu ye kewooroyemo hoorooweyeroyingo kirikiri oni nangge oorooteno. Ye oni tabangongga ngu, ene omburo ye hoorooweyeroyingo oni tero, kirikiri teyunowa.
27 Quem é o mais importante? É o que está sentado à mesa para comer ou é o que está servindo? Claro que é o que está sentado à mesa. Mas entre vocês eu sou como aquele que serve.
28 Kuri, ye ngu no towootowooneroyingo naru nguno ngu, ye no ma noyokoro sayingo.
28 — Vocês têm estado sempre comigo nos meus sofrimentos.
29 No Awanembo oni simoo bare bidodo sobowooteku yanggangoni no nunoyingo. Ngundiro nangge, nondo nguya ngu yanggangoningga ngu ye yunooteno.
29 Por isso, assim como o meu Pai me deu o direito de governar, eu também dou o mesmo direito a vocês.
30 Ngundiro tetoowe, sambo endemo ye mete noro yaba oo neweroyi nguno bibitero, noya oowari, sono newato. Ngundiro tero, ye mande wirikoweroyi yaba metemimo nguno bibitero, Iserel oni sowe kande eraya kegidemboro erayaga nguro mandeye muriye wirikoyerowanggo. Eyingo.
30 Vocês vão comer e beber à minha mesa no meu
31 Yisasdo eyingo. Sayimon Pita ge ingo! Setando ye kirikiri oni bidodo yoyoro yodowooro towooyerowero meno ero, boguboguwooro ooroote.
31 Jesus continuou:
32 Ene nondo ge hooroowenggeroro, Anutdo ge yanggango gunoni, ero yemboongewonoku ngu, gengo nowoondogemo hamoo ngu ma yomburiyoro yokowero. Ge kootuyisina, nowoondoge ko yowoorengootoni, gengo dobookurige yanggango teyunoyingo mande yunowa. Eyingo.
32 Mas eu tenho orado por você, Simão, para que não lhe falte fé. E, quando você voltar para mim, anime os seus irmãos.
33 Ngundiro etoni, Pitando Yisasno mande gumi eyingo. Oo Bidodo Simburi Simbunani urungga, no hamoo oorengo, no kuri yoonenengoro oode, no komo geya ya biyomimo oororo, nguno gobooro kumoowaro. Eyingo.
33 Então Pedro disse a Jesus: — Estou pronto para ser preso e morrer com o senhor!
34 Yisasdo Pitaya mande gumi eyingo. Pita no geno eteno. Ataga, nga suwoonggano ngano, kootoori ma eyingomo, ge tambu kabusa ero ewa. No Yisas oningga ngu no watayi kini ero, no oongoonerowa. Eyingo.
34 Então Jesus afirmou:
35 Ngu naruno, Yisasdo kirikiri onino eyingo. Kuri, no ye sureyerootoowe sayingo. Ngu naruno nguno, ye beye siri, yengo kingo si, ko keye goweyi nguya ma yoyingo. Ngu narunggano nguno, ye oo guraro ingoro wenonoyingo, bine, ngundi kini, bine? Etoni, kirikiri onikundo mande gumi eyingo. Kini.
35 Depois Jesus perguntou aos discípulos: — Não faltou nada! — responderam eles.
36 Etoyi ngu, Yisasdo ngandiro eyingo. Ene ataga nga, ngu oni gura ene beye siga tetoningga, ngu yoni, ko enengo si nguya ngundiro nangge yoni. Ene oni duge gura kinitetoningga ngu, ene komo enengo nengguroga andangeya, oni songomonggo dugega uriyoya yoni.
36 Então Jesus disse:
37 Ndadiro nguro, Anutro mande ngundo no gowenemo engge yeni tunooteweroyi, nguro eyingo. Ene oni biyomidodo yowuruwoowanggo. No yeno eteno. Ngu mandega ngu komo no bungomo engge tunootewa. Yo, Anutro mande bidodomo ngu noro eyingoku ngu, ataga engge yeni tunootewa. Eyingo.
37 Pois as
38 Ngundiro etoni, kirikiri onikundo eyingo. Oo Bidodo Simburi Simbunani urungga keno! Duge eraya oorooteku nga! Etoyi, Yisasdo mande gumi eyingo. Ngu mete, nguno yokoyi. Eyingo.
38 Aí os seus discípulos disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas.
39 Ngu naruno, Yisas ene ootoogero, ende yokoro, Olib purimo oorero, ene suwooyi sano teteku muringga ngundiro tero yemboongeweroyimboro. Yisas enengo kirikiri oniku enebana ootoogero, keyoro oorowuyingo.
39 Jesus saiu e foi, como de costume, ao monte das Oliveiras; e os seus discípulos foram com ele.
40 Ene ngundiro oorowutoyi, Yisasdo nguno tunootero, kirikiri onino eyingo. Ye komo Anutno yemboongetoyi, Anutdo nowoondoye yanggango teyunootoni, ye towootowoono ma kiyayi yewanggo. Eyingo.
40 Quando chegou ao lugar escolhido, Jesus disse:
41 Yisasdo mande ero, ene kirikiri oni yoyokoro, ene musiyo songosina, songo oororo, nguno bodowo oondoogero, mera sanggawero bibitero, Anutno ogingo urungga koorowoowanoku, nguro yemboongero eyingo. Awa, ge etoyi ngu, nga sono tobaga nga omburo daganerowa. Ene noromu kini. Awa, ngu gengomu nangge. Gedo etoyi, no komo ngu nangge keyoro tewano. Eyingo.
41 Então se afastou a uma distância de mais ou menos trinta metros. Ajoelhou-se e começou a orar,
42 — ausente —
42 dizendo:
43 Ngundiro yemboongetoni, Anutro Engel oni gura sambononggo Yisas tanggeyimo omburo, tunootero, yanggango inoyingo.
43 [Então um anjo do céu apareceu e o animava.
44 Yisas newende kowuri urungga oorengo ingoro, ene yanggango yero yemboongero oruwo. Ngundiro tero oodoni, nosiriri urungga sidudaro ngundiro tunootero, omburo merako uyingo.
44 Cheio de uma grande aflição, Jesus orava com mais força ainda. O seu suor era como gotas de sangue caindo no chão.]
45 Yisas ngundiro yemboongero yokoro, ootoogero, kirikiri onino oororo, yeyootoni, kubooyerootoni wetoro oodoyi, yeyoyingo. Ene nguro nowoondoye biyomi ingoro kowoo yetoni, nguro ene wetoro oriyingo.
45 Depois de orar, ele se levantou, voltou para o lugar onde os discípulos estavam e os encontrou dormindo, pois a tristeza deles era muito grande.
46 Yisasdo ngundiro yeyoro eyingo. Ye ndadiro tero, nguro wetoro oorootenggo? Ye ootoogeya, yemboongeyi! Ye ngundiro tero ngu, Setanro towootowoo ngu yeno ombutoni, yanggango tero, enengo ingonduduni ma keyowanggo. Eyingo.
46 E disse:
47 Yisasdo kirikiri oniya mande ewoodoni, me oni endega mayeyingo. Ngu Yudasga ngu Yisasro kirikiri oni kande eraya kegidemboro erayaga (12) nguromu gura, ngundo koreteyunoro omburo, Yisas dowooro yenggonangoro, dureyoweroyimboro ombuyingo.
47 Jesus ainda estava falando, quando chegou uma multidão. Judas, um dos doze discípulos, que era quem guiava aquela gente, chegou perto de Jesus para beijá-lo.
48 Ene ngundiro yenggonangootoni, Yisasdo eyingo. Yudas ge Oni Nangoni yenggonangoro dureyoro, nguno yootunoro, mundi oni kandeyemo yero, yunowero bine, ombute? Eyingo.
48 Mas Jesus disse:
49 Yisas ene kirikiri onikuno eneya oruwonggoku, ngundo mundi onindo Yisas ndadiro teyinowanggo, ero kenoro eyingo. Urungga Oo Bidodo Simburi Simbunani, ge etooga, noore dugebo nga yurewato, bine? Eyingo.
49 Quando os discípulos que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: — Senhor, devemos atacar essa gente com as nossas espadas?
50 Ngundiro etoyi, kirikiri oni kewooroyemo gurado Anutno wooro yeyingo oni tabango guraro ko oni gura utoro, sodeyi gidaregasina takatoni soreyingo.
50 Um deles feriu com a espada o empregado do Grande Sacerdote , cortando a sua orelha direita.
51 Ene Yisasdo ngu kenoro eyingo. Ye ngundiro mande muringga ngu yokoyi! Yisasdo ngundiro ero, kandeyi ngu oni sodeyigaku yoro yetoni, ko mete teyingo.
51 Mas Jesus ordenou: Aí tocou na orelha do homem e o curou.
52 Asa, Yisasdo Anutno wooro yeyingo oniro sobosobo, yambo yano kumba dogoni oniro sobosobo, ko Yudaro tabango oni gidarega nguya eyingo. Ye yakaka oningga dowoowero nguro ye duge soboro, mata komukododo ombutenggo? Naru bidodomo, no yeya Tembelno oorootetoku, nguno ye ma nodowoowero nguro, ene ataga nga narungga nga, ngu yengo naru! Setanro yanggangoni ngu ngano tunootete. Eyingo.
52 Em seguida disse aos chefes dos sacerdotes, aos oficiais da guarda do Templo e aos líderes judeus que tinham vindo para prendê-lo:
53 — ausente —
53 Eu estava com vocês todos os dias no pátio do Templo, e vocês não tentaram me prender. Mas esta é a hora de vocês e também a hora do poder da escuridão.
54 Yisasdo ngundiro ero yokootoni, onikundo dowooro, yoro oorowuyingo. Yisas yoro, yade oororo, Anutno wooro yeyingo oniro tabango urunggakuro yano uyingo. Pitando ngu keyeroro bodaga orirokoyi songo oorowuyingo.
54 Eles prenderam Jesus e o levaram até a casa do Grande Sacerdote . E Pedro os seguia de longe.
55 Ngu yangga ngu yasiriko de karo yakowero kayingo. Ngu degaku yakoro bibitetoyi, Pita nguya omburo, nguno enedodo de yakoro bibiteyingo.
55 Quando acenderam uma fogueira no meio do pátio, Pedro foi e sentou-se com os que estavam em volta do fogo.
56 Ngundiro tero, kirikiri bare gurado Pita kenootoni, omburo, de yakoro bibitetoni, gome gome kenondadangero eyingo. Ge nga oningga nga nguya kuri Yisasdodo endeyoyingo. Eyingo.
56 Uma das empregadas o viu sentado ali perto da fogueira, olhou bem para ele e disse: — Este homem também estava com Jesus!
57 Ene Pitando oongooro eyingo. Ayi, ngu no kini! Ge nga barega ngando godange ete! No ngu oningga ngu ma ingooteno! Eyingo.
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, eu nem conheço esse homem!
58 Asa, bodaga nguya oode, oni gurado Pita kenoro eyingo. Ge nguya ame oningga amero keyimo oni gura! Etoni Pitando sodedomangge gumi eyingo. Ge godange ete! No kini! No ngu oningga ngu ma ingooteno! Eyingo.
58 Pouco tempo depois, um homem o viu ali e disse: — Você também é um deles! Mas Pedro respondeu: — Homem, eu não sou um deles.
59 Naru bodaga nguya oode, oni gurado Pita bungomo kandesisi tero, mande yanggango ero eyingo. Hamoo! Nga oningga nga, ngu eneya endeyoro oruwo! Ene nguya Galili oni! Eyingo.
59 Mais ou menos uma hora depois, outro insistiu: — Você estava mesmo com ele porque também é galileu.
60 Asa, Pitando mande yanggango gumi eyingo. Ge nga oningga nga, ge ndadiro ete? No ngu oningga ngu watayi kini! Pita ngundiro ewootoni, sodedomangge kootoori eyingo.
60 Mas Pedro respondeu: — Homem, eu não sei do que é que você está falando! Naquele instante, enquanto ele falava, o galo cantou.
61 Urungga Oo Bidodo Simburi, Yisasdo yowoorengoro, Pita gome kenoyingo. Pita ngundiro kenoro, ene kuri Urungga Oo Bidodo Simburi Yisasdo ewooromu, ngu ingondudu teyingo. Yisasdo ngandiro eyingo. Nga suwoongga ngano kootoori ma eyingomo, ge ewa. No ngu oni Yisasga ngu ma ingooteno, ero tambu kabusa ewa. Eyingo.
61 Então o Senhor virou-se e olhou firme para Pedro, e ele lembrou das palavras que o Senhor lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você dirá três vezes que não me conhece.”
62 Ngu ingonduduwooro Pita ootoogero, endesina oorero, ya kootuyisina oororo, sendoro biyobiyomi teyingo.
62 Então Pedro saiu dali e chorou amargamente.
63 Ngu naruno, me oni Yisas dowooro tabadori tero, yomooyinoro ureyingo.
63 Os homens que estavam guardando Jesus zombavam dele e batiam nele.
64 Towimbo Yisas doongeyi dobengoro eyingo. Ge Anutro ingondudu eyingo oni tetoningga ngu, asa, oni gurootekungga ngu omukumundoongo nenengo kenoya e. Ngu onendo guroote? Eyingo.
64 Taparam os olhos dele e perguntavam: — Quem foi que bateu em você? Adivinhe!
65 Ene mande ngundiro oowooyingga oorengo ero, nguno yomooyinoro mande biyomi ero yomburiyoyingo.
65 E diziam muitas outras coisas para insultá-lo.
66 Sengetoni suwoononggo, Iserel oniro tabango oni, wooro yeyingo oniro sobosobo oniku, ko mamana mande etuyeroyingo oni ngu yowuruwooro oodoyi, nguno Yisas yoro, mande wirikoyingo onino oororo, yeyi dikatoni, sumoo inoro eyingo.
66 Quando amanheceu, alguns líderes dos judeus, alguns chefes dos sacerdotes e alguns mestres da Lei se reuniram. Depois mandaram levar Jesus diante do Conselho Superior .
67 Ge nooreno e. Ge Krayis bine, ngundi kini, bine? Etoyi, Yisasdo mande gumi eyingo. Nondo yeno etoowe ngu, ye nowoondoyemo hamoo ma tewanggo. Nondo ye mande gidaregaro sumoo yunootoowe ngu, ye ngu mandega nguro gumi yootunoro ma ewanggo. Ene ataga ngano ko kootuyisina nguya, naru bidodomo Oni Nangoni ngu, ene Anut yanggangonidodo, ngu kandeyi koondosina bingamidodo bibitero oruwa. Eyingo.
67 Então lhe disseram: — Diga para nós se você é o Ele respondeu:
68 — ausente —
68 E, se eu fizer uma pergunta, vocês não vão responder.
69 — ausente —
69 Mas de agora em diante o
70 Asa, ngu oni ngu bidodo sumoo eyingo. Ngundiro nguro, ge Anutro Nangoni, bine? Eyingo. Ngundiro etoyi, Yisasdo gumi eyingo. Yengombo etenggoku ngu nangge, no Anutro Nangoni. Eyingo.
70 Aí todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Enengo mandeni ero ingoro eyingo. Noore ndawu mande gura ewato? Enengo manggowoobo mande nenengo etoni kuri ingooteto. Ero eyingo.
71 E eles disseram: — Não precisamos mais de testemunhas. Nós mesmos ouvimos o que ele disse.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.