Atos 13
Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs VC
1 Mu kitebe kya beikiriza ba Yesu̱ kyʼAntyoki̱ya, haalingimwo baragu̱ri̱ ba Ruhanga, hamwenya na beegesa ba bigambu bya Yesu̱. Bab̯wo bantu, baalingi: Bbaranaba, Si̱myoni̱ gi̱beetengi̱ Mwi̱ragu̱ru̱, Lu̱si̱yo Mu̱ku̱leeni̱, Manayeni̱ (munyakuhanda hamwei̱ na weisaza gi̱beetengi̱ Herodi̱) hamwei̱ na Sau̱lo.
1 Havia então na Igreja de Antioquia profetas e doutores, entre eles Barnabé, Simão, apelidado o Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, companheiro de infância do tetrarca Herodes, e Saulo.
2 Kiro ki̱mwei̱, beikiriza ba Yesu̱ b̯ubaali nibakuramya Ruhanga, kandi de nibali mu kisiibo, Mwozo Mu̱syanu̱ yaabazi̱ri̱ nabo, naaraba mu mu̱ragu̱ri̱ wa Ruhanga. Yaabazi̱ri̱ naakoba, “Mu̱sorooremwo Bbaranaba na Sau̱lo, babbe bantu bange, bakugyenda kukora mulimo gwange, gu̱mbeeteeri̱ kukora.”
2 Enquanto celebravam o culto do Senhor, depois de terem jejuado, disse-lhes o Espírito Santo: Separai-me Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho destinado.
3 Nahab̯waki̱kyo, beikiriza ba Yesu̱ b̯u̱baamaari̱ kusiiba na kusaba, baata mikono myab̯u hali Sau̱lo na Bbaranaba, baabasabira, baabasi̱ndi̱ka kuheereza.
3 Então, jejuando e orando, impuseram-lhes as mãos e os despediram.
4 Mwozo Mu̱syanu̱ b̯u̱yaatu̱mi̱ri̱ Sau̱lo na Bbaranaba, baabyokeerye baaruga Antyoki̱ya, baagyenda mu rub̯uga lwetwa Seleu̱si̱ya. Hahwo b̯u̱baaru̱gi̱ri̱ho, baatemba b̯wati̱ b̯wabatwala mu ki̱zi̱nga kyetwa Ki̱pu̱ro.
4 Enviados assim pelo Espírito Santo, foram a Selêucia e dali navegaram para a ilha de Chipre.
5 Ku ki̱zi̱nga ki̱kyo, baajaami̱ri̱ ha rub̯uga lwetwa Salami̱i̱si̱. Salami̱i̱si̱ hahwo, baagyendi̱ri̱ mu marombero ga Bayudaaya, baatebeerya bantu kigambu kya Ruhanga. Baalingi na Yohaana Mari̱ko naakubaheereza, mu mulimo gwa ku̱tebya.
5 Chegados a Salamina, pregavam a palavra de Deus nas sinagogas dos judeus. Tinham com eles João para auxiliá-los.
6 Baaru̱gi̱i̱ri̱ Salami̱i̱si̱, ha rubaju lu̱mwei̱ lwa ki̱zi̱nga, baaraba hakati̱ waakyo, baagyenda ku rubaju lwakyo lundi, baadwa mu rub̯uga lwetwa Paafo. Ku̱kwo hooho baagi̱i̱rye mudulu Muyudaaya, gi̱beetengi̱ Baru̱-yesu̱, kandi bandi gi̱beetengi̱ Eli̱ma. Yogwo mudulu, yaakorengi̱ bintu bya masana, kandi niyeefoora kubba omwei̱ ha baragu̱ri̱ ba Ruhanga.
6 Percorreram toda a ilha até Pafos e acharam um judeu chamado Barjesus, mago e falso profeta,
7 Baru̱-yesu̱, yaalingi munywani wa mu̱handu̱ wa ki̱zi̱nga ki̱kyo gi̱beetengi̱ Seru̱gi̱yo Pau̱lo. Mu̱handu̱ yogwo, yaalingi mudulu mu̱gezi̱ hoi̱. Kiro ki̱mwei̱, mu̱handu̱ yogwo yeeteseerye Bbaranaba na Sau̱lo, hab̯wakubba yendyengi̱, badwe bamu̱tebeerye kigambu kya Ruhanga.
7 que vivia na companhia do procônsul Sérgio Paulo, homem sensato. Este chamou Barnabé e Saulo, e exprimiu-lhes o desejo de ouvir a palavra de Deus.
8 Bei̱tu̱ Eli̱ma, gi̱beetengi̱ munyamasana (kubba gagwo googo gaali makuru geibara lyamwe Eli̱ma), yaabazi̱ri̱ kubiibi hali bigambu bya Ruhanga, bya Bbaranaba na Sau̱lo bi̱baabazengi̱. Yaalingi na kigyendererwa kya ku̱habi̱sya Seru̱gi̱yo Pau̱lo, ateikiririza mu Yesu̱.
8 Mas Élimas, o Mago - pois assim é interpretado o seu nome -, se lhes opunha, procurando desviar da fé o procônsul.
9 Mwomwo Sau̱lo, munyakubba de yeegebeerwe nka Pau̱lo, Mwozo Mu̱syanu̱ yaamub̯uukulira, yaasimba yogwo mudulu mei̱so, yaamuweera
9 Então Saulo, chamado também Paulo, cheio do Espírito Santo, cravou nele os olhos e disse-lhe:
10 “Oli na mize nka mya munyanzigwa, Sitaani. Kandi, obba munyanzigwa wa b̯uli kintu kyenseenya kirungi! Oi̱zwi̱ri̱ b̯u̱gobya na b̯ubiibi b̯wa b̯uli mu̱li̱ngo! Kiro kyani kyolileka kufoora mananu ga Ruhanga b̯u̱gobya?
10 Filho do demônio, cheio de todo engano e de toda astúcia, inimigo de toda justiça, não cessas de perverter os caminhos retos do Senhor!
11 Hataati̱, Mukama Ruhanga akugyenda kukufubira. Okugyenda kwijala mei̱so, olemwe kuwona lyoba, ku̱doosya Ruhanga b̯waligeijula.”
11 Eis que agora está sobre ti a mão do Senhor e ficarás cego. Não verás o sol até nova ordem! Caíram logo sobre ele a escuridão e as trevas, e, andando à roda, buscava quem lhe desse a mão.
12 Mu̱handu̱ Seru̱gi̱yo Pau̱lo b̯u̱yaaweeni̱ mei̱so gʼEli̱ma gei̱jeeri̱, nka Pau̱lo kuyaali abazi̱ri̱, bigambu bi̱beegesyengi̱ hali Mukama Yesu̱, byamuhuniriza hoi̱; yaacwamwo, yeikiririza mu Mukama Yesu̱.
12 À vista deste prodígio, o procônsul abraçou a fé, admirando vivamente a doutrina do Senhor.
13 B̯u̱baaru̱gi̱ri̱ Paafo, Pau̱lo na bei̱ra baamwe baatembi̱ri̱ b̯wati̱ baagyenda mu rub̯uga lwetwa Peru̱ga, lwa mwisaza lya Panfi̱li̱ya. B̯ubaali ku̱kwo, Yohaana Mari̱ko yaabarugaho, yaaku̱bayo mu rub̯uga Yeru̱salemu̱.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram de Pafos e chegaram a Perge, na Panfília, de onde João, apartando-se deles, voltou para Jerusalém.
14 B̯u̱baaru̱gi̱ri̱ Peru̱ga, baagyenda mu rub̯uga lwʼAntyoki̱ya lwicala heehi̱ na kicweka kya Pi̱si̱di̱ya. Ha kiro kya Sabbaato kinyakuhonderaho, baagyendi̱ri̱ mwi̱rombero lya Bayudaaya, baadwa beicaara.
14 Mas eles, deixando Perge, foram para Antioquia da Pisídia. Ali entraram em dia de sábado na sinagoga, e sentaram-se.
15 Hei̱nyu̱ma gya kusoma bitabbu bibaza ha biragiro bya Mu̱sa, na bi̱byo bya baragu̱ri̱ ba Ruhanga bi̱baahandi̱i̱ki̱ri̱, bahandu̱ bei̱rombero baatu̱mi̱ri̱ muntu agyende hali Pau̱lo na bei̱ra baamwe abaweere, “Bayudaaya bei̱ra beetu̱, mwakabba nimuli na b̯ukwenda b̯u̱ku̱tati̱i̱rya bantu, tukubasaba mub̯utuweere.”
15 Depois da leitura da lei e dos profetas, mandaram-lhes dizer os chefes da sinagoga: Irmãos, se tendes alguma palavra de exortação ao povo, falai-a.
16 Hei̱nyu̱ma gya kutunga b̯u̱b̯wo b̯ukwenda, Pau̱lo yeemereeri̱, yaakoresya mukono gwamwe kweti̱kereerya bantu, kasi yaatandika kubabaliza. Yaabazi̱ri̱ naakoba, “Bei̱saleeri̱ bei̱ra bange, nanywe Banyamahanga baramya Ruhanga kandi ni̱mu̱mwegwa, mu̱nyeetegeerye.
16 Paulo levantou-se, fez um sinal com a mão e falou: Homens de Israel e vós que temeis a Deus, ouvi.
17 Ruhanga yogwo, twe Bei̱saleeri̱ gi̱tu̱ramya, yaakomi̱ri̱ bahaaha beetu̱ yaabafoora ihanga likooto, mu nsi gya Mi̱si̱ri̱. Yaakoreseerye b̯u̱sobozi̱ b̯wamwe b̯unyamaani, yaabatoola mwihanga li̱lyo.
17 O Deus do povo de Israel escolheu nossos pais e exaltou este povo no tempo em que habitava na terra do Egito, de onde os tirou com o poder de seu braço.
18 Yei̱ceeri̱ nabo mwirungu, naagumisirizanga bikorwa byab̯u bibiibi, kumala myaka makumi ganei.
18 Por espaço de quarenta anos alimentou-os no deserto.
19 Kandi, yaabasagi̱ki̱ri̱, baasi̱ngu̱ra mahanga musanju ganyakwicalanga mu nsi gya Kanani̱; nsi gi̱gyo yaagiha bantu baamwe Bayudaaya, gibbe b̯ugwete b̯wab̯u.
19 Destruiu sete nações na terra de Canaã e distribuiu-lhes por sorte aquela terra durante quase quatrocentos e cinqüenta anos.
20 Bi̱byo byensei̱ hamwei̱, byatweri̱ myaka bi̱ku̱mi̱ binei na gataanu.
20 Em seguida, lhes deu juízes até o profeta Samuel.
21 Samwi̱ri̱ hayaabbeereeri̱ mu̱ragu̱ri̱ wa Ruhanga, Bayudaaya baasabi̱ri̱ Ruhanga abakomere mukama. Ruhanga yaabakomera Sau̱lo mu̱tabani̱ wa Ki̱i̱si̱, wa mu luganda lwa Bbenyami̱i̱ni̱, yaabalema kumala myaka maku̱mi̱ ganei.
21 Pediram então um rei, e Deus lhes deu, por quarenta anos, Saul, filho de Cis, da tribo de Benjamim.
22 Ruhanga b̯u̱yaatoori̱ho Sau̱lo, yaabateeraho Dau̱di̱ abbe mukama waab̯u. Ruhanga yaabazi̱ri̱ hali yogwo Dau̱di̱ naakoba, ‘Nkyagi̱i̱rye nti, Dau̱di̱ mu̱tabani̱ wa Yese, yooyo muntu gi̱nku̱si̱i̱ma, alikora bintu byenseenya gya bi̱nkwendya akore.’
22 Depois, Deus o rejeitou e mandou-lhes Davi como rei, de quem deu este testemunho: Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará todas as minhas vontades.
23 “Kuruga mu nda gya yogwo mukama Dau̱di̱, Ruhanga aleeteeri̱ ihanga lyʼI̱saleeri̱ mu̱ju̱ni̱ gibeeta Yesu̱, nka yo Ruhanga, kuyaali aragani̱si̱i̱rye mukama Dau̱di̱.
23 De sua descendência, conforme a promessa, Deus fez sair para Israel o Salvador Jesus.
24 Yesu̱ b̯uyaali atakabbeeri̱ kutandika mulimo gwamwe, Yohaana Mu̱bati̱zi̱ yaatebeerye bigambu bya Ruhanga mu Bei̱saleeri̱ bensei̱, naabaweeranga beezi̱remwo bibii byab̯u, babatizib̯we.
24 João tinha pregado, desde antes da sua vinda, o batismo do arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Yohaana b̯uyaali naakumaliira mulimo gwamwe gu̱yaakoorengi̱ Ruhanga, yaab̯u̱u̱li̱i̱rye bantu naakoba, ‘Nywe mukuteekereza ndi naani? Gya tindi yogwo Ku̱ri̱si̱to, Mutongoole wa Ruhanga, gimwicala mu̱li̱ndi̱ri̱i̱ri̱ ei̱ze. Bei̱tu̱ yo, ali̱yo akwi̱za kwei̱nyu̱ma lyange. Kwega kwakunkira hoi̱ mu kubba na ki̱ti̱i̱ni̱sa, gya tinkusemeera kadi na kukucama kwahula b̯uguha b̯wa nkei̱to zaamwe.’
25 Terminando a sua carreira, dizia: Eu não sou aquele que vós pensais, mas após mim virá aquele de quem não sou digno de desatar o calçado.
26 “Bayudaaya bei̱ra bange, kandi de beizukulu bʼI̱bbu̱rahi̱mu̱, nanywe Banyamahanga baramya Ruhanga, twetwe bantu ba Ruhanga baatu̱mi̱i̱ri̱ b̯ub̯u b̯ukwenda b̯wa kujunwa kuraba mu Yesu̱.
26 Irmãos, filhos de Abraão, e os que entre vós temem a Deus: a nós é que foi dirigida a mensagem de salvação.
27 Kubba, bei̱cali̱ ba Yeru̱salemu̱ hamwenya na beebemberi̱ baab̯u, batakeetegereze Yesu̱ nka kwali yooyo Ku̱ri̱si̱to, Mutongoole wa Ruhanga wa baragu̱ri̱ ba Ruhanga gi̱baaragwi̱ri̱ho. Bei̱tu̱ nab̯wo, b̯ubaali nibakumusalira musangu gwa ku̱kwa, baali ni̱baku̱doosereerya bigambu bya baragu̱ri̱ bab̯wo bi̱baaragwi̱ri̱, bi̱byo bi̱somwa b̯ukyeb̯ukye, ha kiro kya Sabbaato.
27 Com efeito, os habitantes de Jerusalém e os seus magistrados não conheceram Jesus, e, sentenciando-o, cumpriram os oráculos dos profetas, que cada sábado são lidos.
28 Kandi de, nab̯ubaali batali na nsonga gya ku̱mwi̱ti̱sya, baasabi̱ri̱ Pi̱laato aragire bamwi̱te, yaaragira baamwi̱ta.
28 Embora não achassem nele culpa alguma de morte, pediram a Pilatos que lhe tirasse a vida.
29 Hei̱nyu̱ma gya kukora bintu byenseenya nka baragu̱ri̱ ba Ruhanga ku̱baabi̱ragwi̱ri̱ hali Yesu̱ mu Binyakuhandiikwa, Yesu̱ baamu̱toori̱ ku musaali gubeeta musalaba, baamuziika mu kituuru.
29 Depois de realizarem todas as coisas que dele estavam escritas, tirando-o do madeiro, puseram-no num sepulcro.
30 Bei̱tu̱ Ruhanga yaamu̱hi̱mboori̱, yaamutoola mu baku̱u̱.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos.
31 B̯u̱yaamaari̱ kuhimbooka, yeezolokeerye hali bantu bayaali ali̱beeti̱ nabo, kuruga mwisaza lya Galilaaya kugyenda Yeru̱salemu̱, b̯uyaali atakakwi̱ri̱. Bab̯wo hataati̱, bali bakei̱so baamwe hali Bayudaaya.
31 Durante muitos dias apareceu àqueles que com ele subiram da Galiléia a Jerusalém, os quais até agora são testemunhas dele junto ao povo.
32 — ausente —
32 Nós vos anunciamos: a promessa feita a nossos pais,
33 — ausente —
33 Deus a tem cumprido diante de nós, seus filhos, suscitando Jesus, como também está escrito no Salmo segundo: Tu és meu Filho, eu hoje te gerei {Sl 2,7}.
34 Ku nsonga gikukwatagana na kuhimboola Yesu̱ kuruga mu baku̱u̱, na b̯u̱tei̱ra ku̱kwa, Ruhanga yaabazi̱ri̱, naaweera bahaaha beetu̱, kuraba mu mu̱ragu̱ri̱ waamwe gibeeta I̱saaya, naakoba yati:
34 Que Deus o ressuscitou dentre os mortos, para nunca mais tornar à corrupção, ele o declarou desta maneira: Eu vos darei as coisas sagradas prometidas a Davi {Is 55,3}.
35 Ki̱kyo, kyokyo de kinyakuha mukama Dau̱di̱ kuweera Ruhanga, mu Binyakuhandiikwa bindi bya Ruhanga, naakoba:
35 E diz também noutra passagem: Não permitirás que teu Santo experimente a corrupção {Sl 15,10}.
36 “Kubba mukama Dau̱di̱, b̯u̱yaamaari̱ ku̱doosereerya ntegeka gya Ruhanga, mu bantu ba mu b̯u̱su̱mi̱ b̯wamwe, yaakwi̱ri̱ baamuziika mu kiikaru ki̱baazi̱i̱ki̱ri̱mwo bahaahaawe, yaabbola.
36 Ora, Davi, depois de ter servido em vida aos desígnios de Deus, morreu. Foi reunido a seus pais e experimentou a corrupção.
37 Bei̱tu̱ yogwo wa Ruhanga gi̱yaahi̱mboori̱, atakabbole.
37 Mas aquele a quem Deus ressuscitou não experimentou a corrupção.
38 “Nahab̯waki̱kyo Bayudaaya bei̱ra bange, nkwendya mukyege nti kikorwa ki̱kyo kya Yesu̱ ki̱yaakoori̱, kya bintu bi̱yaarabi̱ri̱mwo akahimbooka, kyokyo kikutuha kubaweera Makuru Garungi nti, Ruhanga aganyira bantu bibii byab̯u.
38 Sabei, pois, irmãos, que por ele se vos anuncia a remissão dos pecados.
39 Mu̱semereeri̱ mukyege nti, muntu b̯weikiririza mu Yesu̱ Ku̱ri̱si̱to, mwomwo Ruhanga amuganyira bibii byamwe byensei̱; Ruhanga taganyira bibii, hab̯wa kuhondera biragiro bya Mu̱sa.
39 Todo aquele que crê é justificado por ele de tudo aquilo que não pôde ser pela Lei de Moisés.
40 Nahab̯waki̱kyo, mwegyendereze aleke bigambu bya baragu̱ri̱ bi̱baaragwi̱ri̱ bitababbaho, bi̱byo bikoba:
40 Cuidai, pois, que não venha sobre vós o que foi dito pelos profetas:
41 “ ‘Mu̱nyeetegeerye, nywe bagayi̱!
41 Vede, ó desprezadores, pasmai e morrei de espanto. Pois eu vou realizar uma obra em vossos dias, obra a que não creríeis, se alguém vo-la contasse {Hab 1,5}.
42 Pau̱lo na Bbaranaba b̯ubaali nibakuruga mwi̱rombero, bantu baabasabi̱ri̱ bei̱re ha kiro kya Sabbaato kikuhonderaho, bab̯u̱ni̱e babaweera ha bi̱byo bigambu bya Ruhanga.
42 Ao saírem, rogavam que lhes repetissem essas palavras no sábado seguinte.
43 Bantu b̯u̱baaru̱gi̱ri̱ mwi̱rombero, Bayudaaya banene na Banyamahanga banene, banyakubba bei̱ngi̱i̱ri̱ mu nzikiriza gya Kiyudaaya, bensei̱ hamwei̱ baahondereeri̱ Pau̱lo na Bbaranaba. Pau̱lo na Bbaranaba, baab̯u̱ni̱a baabaza na bab̯wo bantu, ni̱babeekambi̱sya kwicala nibali beesigwa hali Ruhanga, munyakubagiira mbabazi̱.
43 Depois que a assembléia terminou, muitos judeus e prosélitos devotos seguiram Paulo e Barnabé, os quais com muitas palavras os exortavam a perseverar na graça de Deus.
44 Ha kiro kya Sabbaato kinyakuhonderaho, heehi̱ bantu benseenya ba mu rub̯uga, beecooki̱ri̱ mwi̱rombero kwetegeerya kigambu kya Ruhanga, kikukwatagana na Mukama Yesu̱.
44 No sábado seguinte, afluiu quase toda a cidade para ouvir a palavra de Deus.
45 Bei̱tu̱ bahandu̱ ba Bayudaaya b̯u̱baaweeni̱ bantu banyakwi̱za hali Pau̱lo na Bbaranaba nibali banene hoi̱, baakwatwa i̱hali̱ linene; baatandika ku̱ku̱u̱ti̱sya Pau̱lo mpaka, ha bigambu bi̱yaabazengi̱, kandi de, baamu̱lu̱ma.
45 Os judeus, vendo a multidão, encheram-se de inveja e puseram-se a protestar com injúrias contra o que Paulo falava.
46 Bei̱tu̱ Pau̱lo na Bbaranaba baabei̱ri̱mwo nibali batatiro, nibakoba, “Ruhanga yendeerye nywe Bayudaaya nywenywe tubanze ku̱tebeerya kigambu kyamwe. Bei̱tu̱ nywe nka ku̱mu̱ki̱swi̱ri̱, kandi mwewona mu̱tasemereeri̱ kutunga b̯womi b̯utamalikaho, hati̱ tukugyenda kubarugaho, kigambu kya Ruhanga tukitwalire Banyamahanga.
46 Então Paulo e Barnabé disseram-lhes resolutamente: Era a vós que em primeiro lugar se devia anunciar a palavra de Deus. Mas, porque a rejeitais e vos julgais indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os pagãos.
47 Ki̱kyo kintu kyakutwalira Banyamahanga kigambu kya Ruhanga, kyokyo kya Mukama Ruhanga ki̱yaatu̱ragi̱i̱ri̱ kuraba mu Binyakuhandiikwa, b̯u̱yambwereeri̱,
47 Porque o Senhor assim no-lo mandou: Eu te estabeleci para seres luz das nações, e levares a salvação até os confins da terra {Is 49,6}.
48 Banyamahanga b̯u̱beegwi̱ri̱ bigambu bya Pau̱lo na Bbaranaba bi̱baabazi̱ri̱, baasemereerwe hoi̱, baahaariiza Mukama Ruhanga hab̯wa bigambu bi̱yaabatu̱mi̱i̱ri̱. Kandi bab̯wo benseenya ba Ruhanga bayaateekani̱ri̱i̱ze b̯womi b̯utamalikaho, bei̱ki̱ri̱i̱ze bigambu bya Ruhanga.
48 Estas palavras encheram de alegria os pagãos que glorificavam a palavra do Senhor. Todos os que estavam predispostos para a vida eterna fizeram ato de fé.
49 Kigambu kya Mukama Ruhanga kyasaaseeni̱ mu kicweka ki̱kyo kyensei̱.
49 Divulgava-se, assim, a palavra do Senhor por toda a região.
50 Bei̱tu̱ bahandu̱ ba Bayudaaya, baacu̱u̱ki̱ri̱i̱rye bakali̱ Banyamahanga ba bi̱ti̱i̱ni̱sa banyakuramyanga Ruhanga mu mu̱li̱ngo gwa kiyudaaya hamwenya na badulu banyakwebemberanga rub̯uga lwʼAntyoki̱ya, baabyokeera Pau̱lo na Bbaranaba, baababinga mu kicweka kyab̯u.
50 Mas os judeus instigaram certas mulheres religiosas da aristocracia e os principais da cidade, que excitaram uma perseguição contra Paulo e Barnabé e os expulsaram do seu território.
51 Pau̱lo na Bbaranaba b̯ubaali nibakugyenda, baaku̱nku̱mwi̱ri̱ icuucu lya ha magulu gaab̯u, baagyenda mu rub̯uga lwʼI̱koni̱o.
51 Estes sacudiram contra eles o pó dos seus pés, e foram a Icônio.
52 Beikiriza ba Yesu̱ ba mu rub̯uga lwʼAntyoki̱ya, baasemereerwe hoi̱, na kwebemberwa maani ga Mwozo Mu̱syanu̱.
52 Os discípulos, por sua vez, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.