Mateus 5
Señor Jesucristopa alli willacuynin (QXNNT) vs NVT
1 Señor Jesucristom atscag runacunata ricaycur, juc jircaman witsargan. Tsay jircachö jamaycuptinmi, discïpuluncuna puntanman witiycur jamaycuyaptin,
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 yachatsirnincuna nirgan:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Cushicuyay wactsa umilde gollmi shongoyogcuna,
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 “Cushicuyay cay patsachö llaquicurnin wagagcuna.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 “Cushicuyay umilde gollmi shongoyogcuna,
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 “Cushicuyay mallagarnin yacunagnö Diosnintsicta ashir,
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 “Cushicuyay runamajiquicunata llaquipag runacuna,
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 “Cushicuyay umilde limpiu shongoyogcuna,
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 “Cushicuyay runamajiquicunawan alli päsacuychö cawayta ashigcuna,
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Cushicuyay Dios Yaya munanganta rurayangayquipita chiquiyäshuptiqui,
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 “Cushicuyay nogaraycu asharnin gaticachäyäshuptiqui, chiquiyäshuptiqui y manacagchö tumpayäshuptiquipis.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Tsaynö rurayäshungayquipita alläpa cushicuyanqui. Tsaynömi Diosnintsicpa unay profëtancunatapis rurayargan. Tsaypitam cieluchö alläpa cushicuy mas alli premiuta chasquiyanqui.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 “Gamcunaga cay patsachö cachinömi cayanqui. Si tsay cachi micuyta mana mishquiytsirga, manam ni imapagpis välentsu. Tsaymi tsay mana puchgog cachita näniman jitasquiyaptin, runacuna päsarnin jarutäcuyan. (Tsaynöllam rasumpa mana criyicuynintsic captinga, runamajintsictapis yanapayta puedintsictsu.)
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 “Cay patsachö actsinömi cayanqui. Jircachö marca carga, mas alayrim ricacan.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Linternata prendircurga, manam canastapa gopinmantsu pacantsic. Sinöga altumanmi churantsic llapanman atsicyämunanpag.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Gamcunaga actsinö cayay, allicunallata rurayangayquita ricarnin, cieluchö caycag Dios Yayatapis alabayänanpag.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 “Ama nogapag yarpäyaytsu ‘Payga Moisés gellgangan leyta illacätsinanpagmi shamushga.’ Dios Yayapa profëtancuna willacuyangantapis illacätsinanpagmi nirga. Manam tsaypagtsu nogaga shamushcä, sinöga leycuna ninganta cumplinäpagmi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Cananmi niyag: Cieluwan patsapis manarag ushacaptinga, manam puntuwan ni juc letrallatapis tsay gellgashgacunapita illacätsiyangatsu, asta tsay llapan gellgashgacuna cumplinganyag.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Pero pipis tsay ley mandacunganta mana jucllayllatapis cumplirga, Dios Yayapa Mandacuy Reynonchöpis ‘Mana imapag välegmi’ canga. Tsaynöllam pipis ‘Ley llapan mandacunganta ama cumplishuntsu’ nigcagga, ‘Mana ni imapag välegmi’ canga. Ley mandacungancunata cumpligcagga, Dios Yayapa Mandacuy Reynonchöpis mas alli runam cangan. Tsaynöllam ‘Llapanta cumplishun’ nirnin, yachatsicugcunapis cayanga.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Rasuncagtam niyag: Si gamcuna ley yachatsicugcunapitawan fariseocunapita llapan shongoyquicunawan mas allicunallata rurarnin mana cuyanacurga, Dios Yayapa Mandacuy Reynonmanpis manam yaycuyanquitsu.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Gamcunaga wiyayashcanquim, unaycag runacunata Dios Yaya ninganta: ‘Ama wañutsicuytsu. Wañutsicugcagga condënädum canga.’
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Pero nogam niyag: Pipis runamajinta rabiapagcagpis, condenashgam canga. Runamajinta ashagcagtaga puedig autoridäcunam castigayanga. Tsaynöllam runamajinta alläpa rabiapar, ‘Mana ima musyag upa mana välegmi canqui’ nigcagga, lunyaycag infiernuman aywanga.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 “Tsaymi Dios Yayata adorag aywaycangayquichö, runamajiqui piñatsishungayquipita piñashga caycanganta yarparga,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 puntata cutiycur, runamajiquitarag perdonta mañanqui paywan alli cawacunayquipag. Tsaypitanam Dios Yayata adorag aywanqui.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 “Demandashurniqui juezman apatsishuptiquiga, manarag charnin nänillachö contrayquiwan amistanqui. Pero mana tsaynö amistaptiquiga, juezmanmi entregashunqui. Tsaymi juezga wardiacunaman apatsishunqui, carcelchö gaycarätsishunayquipag.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Rasuntam niyag: Manarag llapan jagayquita pägacurga, manam tsay carcelpita yargamunquitsu. Tsaynölla mana alli jutsata rurashga carpis, tsay öralla Dioswan amistayta ashiyanqui manarag castigashungayquiyag.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 “Wiyayashcanquim: ‘Casarashga caycarga, amana jucwanga täcunquinatsu’ nigta.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Pero nogam niyag: Pipis ‘Tagay warmiwan täcüman’ nir yarparnin ricaparga, tsay warmiwan täcugnönam mana alli jutsata ruraycan, mana allita yarpanganpita.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 “Tsaymi niyag: Derëchucag ñawiqui jutsata ruratsishuptiquiga, jorgosquir jitasquiy. Mas allim canga juccag ñawiquita ograngayqui, entëru cuerpuyquita infiernuman garpungayquipitaga.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Derëchucag maquiqui jutsata ruratsishuptiquiga, rogosquir jitasquiy. Mas allim canman juccag maquiquita ograngayqui, entëru cuerpuyquita infiernuman garpungayquipitaga.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 “Gamcunaga wiyayashcanquim unay Moisés willacunganta: ‘Runa warminpita raquicayta munarga, warminta papelnin ruraputsun raquicanganta musyayänanpag.’
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Pero nogam niyag: Maygan runapis warmin jucwan mana täcuycaptin raquicarga, tsay warmin jucwan täcunanpagpis quiquinmi culpayog. Tsaynöllam pipis raquicashga warmiwan täcurga, jutsata ruraycan.”
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 “Tsaynöllam wiyayashcanqui Israel runacunata unay Moisés willacur ninganta: ‘Dios Yayata jurarnin llapan äningayquita rasumpa cumplinqui.’
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Pero nogam niyag: Ama nunca juranquitsu. Ama juraytsu ni cielupagpis. Cieluga Dios Yayapa jamacunan trönom.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Tsaynölla ama juraytsu ni cay patsapagpis. Cay patsaga Dios Yayapa chaquin järucunanmi. Paymi cay patsachö caycar, wiyaycäshunqui. Ama juraytsu ni Jerusalénpagpis. Jerusalénchöga Dios Yayapita Shamushga mas mandacuyyog reymi täcun.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Ama juraytsu ni umayquipagpis. Manam ni juc agtsayquillatapis yuragman ni yanaman ticratsiyta puedinquitsu.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Si aumi nirga, ‘Aumi’ ninqui. Manam nirga, ‘Manam’ ninqui. Imatapis masta jurarga, Supaypa mana alli munaynintam ruraycanqui.”
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 “Wiyayashcanquim unay Moisés leycunapag willacunganta: ‘Si pipis jucpa ñawinta jorgoptinga, quiquinpa ñawintapis jorgoyay.’ Tsaynölla pipis jucpa quirunta jorgoptinga, quiquinpa quiruntapis jorgoy.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Pero nogam niyag: Mana allicunata rurashuptiquiga, ama mana alliwanga cutitsiytsu. Gagllayquichö lagyashuptiquipis, juccaglä gagllayquita camapuycuy.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Demandashurniqui camisayquita gechuyäshuptiquiga, punchuyquitapis llushtipuycuyanqui.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Gepinta pullan lëguayag apanayquipag rugashuptiquiga, juc lëgua masyag apaycapunqui.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 ‘Garaycamay’ nir, rugashuptiquipis garaycunqui. Imata prestacushuptiquipis ama nëganquitsu.”
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 “Wiyayashcanquim unay Moisés leycunapag willacunganta: ‘Cuyashugniqui amïgoyquicunata cuyarnin, chiquiyäshugniquicunata chiquiyanqui’ nir.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Pero nogam niyag: Chiquiyäshugniquicunata cuyarnin, Dios Yayaman mañacuyay gaticacharnin magayäshugniquicunata yanapananpag.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Tsaycunata rurarmi, cieluchö Dios Yayapa wamrancuna cayanqui. Dios Yayam rupayta yargatsimun llapan runacunapag alli, mana alli runacunapagpis. Tsaynöllam tamyatsimunpis llapan alli ruragcunapawan mana alli ruragcunapa chacranman.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Cuyayäshugniquicunallata cuyarga, manam ni ima allitatsu ruraycäyanqui. Tsaynö cangayquipitaga, ¿ima premiutarag Dios Yayapita chasquinqui? Tsaynömi impuestu cobracugcunawan jutsasapacunapis cuyagnincunallata cuyarnin mana allita rurayargan.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Si criyicug waugeyquicunallata saludar llaquiparnin, yanapayäshugniquicunallata yanaparga, manam ni ima allitatsu ruraycäyanqui. Jutsasapacunapis regeshgancunallataga rimaycuyanmi.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Tsaypa rantinga mana juc jutsannag cieluchö Taytaquicunanölla cawacuyay.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.